Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 KAMU MALİ YÖNETİM REFORMU VE İÇ DENETİM Dr. Hasan GÜL Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürü 12.04.2006.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 KAMU MALİ YÖNETİM REFORMU VE İÇ DENETİM Dr. Hasan GÜL Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürü 12.04.2006."— Sunum transkripti:

1 1 KAMU MALİ YÖNETİM REFORMU VE İÇ DENETİM Dr. Hasan GÜL Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürü

2 2 Sunum Planı Kamu Mali Yönetiminin Tanımı Eski Kamu Mali Yönetiminin Değerlendirilmesi Yeni Kamu Mali Yönetiminin Getirdikleri Denetimde Mevcut Yapılanma İç Denetim Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda İç Denetim İç Denetim ile Teftişin Karşılaştırılması Türk Ekonomisine İlişkin Makroekonomik Göstergeler

3 3 Kamu Mali Yönetimi Kamu mali yönetimi, kamu kaynaklarının yönetimi ile ilgili kurumları ve süreçleri içerir Kamu mali yönetim süreci üç aşamadan meydana gelir Politikaların ve önceliklerin belirlenmesi Ülke kaynaklarının belirlenen politikalara uygun olarak tahsis edilmesi Kamu kaynaklarının ekonomik, etkin ve verimli bir şekilde harcanmasını sağlamaya yönelik kontrol ve denetim mekanizmalarının kurulması

4 4 Kamu Mali Yönetimi İyi işleyen bir kamu mali yönetim sisteminin Mali disiplini sağlayıcı olması Kamu kaynaklarını politika önceliklerine göre tahsis etmesi Kaynakların etkin kullanımını sağlaması Hesap verebilirliği sağlaması gerekir

5 5 Kamu Mali Yönetiminde Değişim Değişimin gerekçeleri Mevcut kamu mali yönetim sisteminin yetersizliği Kamu kaynaklarının etkin kullanımı konusunda artan kamuoyu hassasiyeti Avrupa Birliği mevzuatına uyum çalışmalarının başlaması

6 6 Kamu Mali Yönetim Sistemine Yönelik Değerlendirmeler (1)  1927 yılında uygulanmaya konulan 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, kamu idarelerinin değişen ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak kalmıştır  Dünyada kamu mali yönetimi alanında yaşanan önemli gelişmeler sistemimize aktarılamamıştır

7 7 Kamu Mali Yönetim Sistemine Yönelik Değerlendirmeler (2) T ürk kamu mali yönetim sistemine yönelik eleştiriler şu alanlarda yoğunlaşmaktadır Politika oluşturma süreci zayıftır Kamu mali yönetim sisteminin kapsamı dardır İzleme ve denetim safhası yetersizdir

8 8 Kamu Mali Yönetim Sistemine Yönelik Değerlendirmeler (3) Politika oluşturma süreci zayıftır Bütçe bir makroekonomik politika aracı olarak kullanılamamaktadır Bütçe orta vadeli bir perspektife sahip değildir Bütçe harcamalarının sınıflandırılması ve muhasebe sistemi harcama analizine ve sağlıklı bir politika oluşturulmasına elverişli değildir

9 9 Kamu Mali Yönetim Sistemine Yönelik Değerlendirmeler (4) Kamu mali yönetim sistemi kamu kesiminin tamamını kapsamamaktadır Ülkemizde bütçenin kapsamının dar olması yanında bütçe dışı uygulamalar da yaygınlık kazanmıştır Bu durum  Kamu harcamalarının analizinde  Kamu politikalarının değerlendirilmesinde  Etkin bir kamu harcama politikasının yürütülmesinde problemlere yol açmaktadır

10 10 Kamu Mali Yönetim Sistemine Yönelik Değerlendirmeler (5) İzleme ve denetim safhası yetersizdir Kontrol ve denetim çok olmakla birlikte etkisizdir Aşırı merkeziyetçi bir anlayış hakimdir. Harcamacı kurumlara yeterli inisiyatif tanınmamaktadır Kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılması arka planda kalmış, mevzuata uygunluk ön plana çıkmıştır Performans analizi yapılamamaktadır. performans analizini yapabilecek modern bir iç denetim sistemi bulunmamaktadır Sayıştay denetiminin kapsamı yetersiz ve dardır Sorumluluklar açık olarak tanımlanmadığından hesap verilebilirlik kaybolmaktadır

11 11 Reform Girişimleri(1) Dünya Bankasının desteği ile 1995 yılında “kamu mali yönetim projesi” başladı Projenin amacı, Türk kamu mali yönetim sisteminin yapısal problemlerinin belirlenmesi ve çözüm bulunması idi Proje kapsamında, Dünya Bankası uzmanları ve çalışma gruplarınca çeşitli raporlar hazırlandı Reformun kapsamı tahakkuk esaslı muhasebe ve yeni bütçe sınıflandırma sisteminin uygulanması olarak değişti

12 12 Reform Girişimleri(2) 8. Beş Yıllık Kalkınma Planında Özel İhtisas Komisyonu Raporunda Ulusal Programlarda (2001),(2003) Katılım Ortaklığı Belgesinde Türkiye’de Saydamlığın Arttırılması ve Kamuda Etkin Yönetimin Geliştirilmesi Eylem Planında 59. Hükümet Programında ve Acil Eylem Planında Kamu mali yönetimi alanında yapılması düşünülen değişikliklere yer verilmiştir.

13 13 Reform Girişimleri(3) 1-Bütçe dışı ve bütçe içi fonların kaldırılması Fonlardan; destekleme ve fiyat istikrar fonu dışındaki bütün bütçe içi fonlar ve 5’i dışında (sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik fonu, tanıtma fonu, tasarruf mevduatı sigorta fonu, savunma sanayi destekleme fonu ve özelleştirme fonu) bütün bütçe dışı fonlar 2002 yılında kaldırılarak özel gelir- özel ödenek uygulamasına geçildi 2- Özel gelir-özel ödenek uygulamalarının ortadan kaldırılması tarihli ve 5217 sayılı kanunla özel gelir-özel ödenek uygulamaları da ortadan kaldırılarak özel gelirler bütçeye alındı

14 14 Reform Girişimleri(4) Kamu borç yönetiminde disiplin sağlanması Kamu bankalarına görev zararı veren düzenlemeler 2001 yılında kaldırıldı Kamu borç yönetiminin kurumsal yapısının güçlendirilmesi amacıyla nisan 2002 yılında Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kabul edildi Kanunda, Hazine tarafından verilecek yeni garantiler için bütçe kanununda limit belirlenmesi uygulamasına geçildi

15 15 Reform Girişimleri(5) Bütçe sınıflandırması ile muhasebe sisteminin geliştirilmesi ve tüm kamuda standart hale getirilmesi hususunda önemli adımlar atıldı 2002 ve 2003 yıllarındaki pilot uygulamalardan sonra GFS 2001’i esas alan yeni bütçe sınıflandırması 2004 yılından itibaren konsolide bütçe kapsamındaki kurumlarda uygulanmaya başlandı 2002 yılında pilot olarak uygulanmaya başlanan ve uluslar arası muhasebe standartlarını esas alan tahakkuk esaslı muhasebe sistemi 2004 yılında uygulanmaya başlandı

16 16 Reform Girişimleri(6) Bütçe yönetim bilgi sistemi ve otomasyonlu muhasebe sistemi kuruldu 2003 yılından buyana kullanılan bütçe yönetim bilgi sistemi ile kurumlar bütçe tekliflerini elektronik ortamda iletmektedirler. Ödeme emirleri de elektronik ortamda üretilmekte ve gönderilmektedir Muhasebat Genel Müdürlüğü tüm saymanlık işlemlerini bilgisayar aracılığıyla gerçekleştiren ve saymanlıklardan bilgileri günlük olarak alan Say2000i olarak adlandırılan web tabanlı bir sistem kurmuştur

17 17 Kamu Mali Yönetim Sisteminde Yeni Düzenlemeler 4749 Sayılı Kamu Finansmanı Ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanunu Yeni bütçe kod yapısının uygulanması Tahakkuk esaslı muhasebe sistemine geçiş 5217 Sayılı Özel Gelir Ve Özel Ödenek Kanunu Sayıştay Kanun Tasarısı Personel Kanunu Tasarısı

18 Sayılı Kanunun Getirdikleri Yönetim sorumluluğu modeli esas alınmıştır Mali yönetim ile bütçenin kapsamı genişletilmiştir Hesap verebilirlik ve mali saydamlık sağlanmaktadır Stratejik planlama ve performansa dayalı çok yıllı bütçelemeye geçilmektedir Kamuda Muhasebe birliği sağlanmaktadır İç kontrol getirilmektedir

19 19 Yönetim Sorumluluğu Modeli(1) Sayıştay’ın ve Maliye Bakanlığının vize/tescil gibi ön mali kontrol görevleri sona erdirilmiştir Genel ve katma bütçeli idarelerde görev yapan Maliye Bakanlığına bağlı bütçe dairesi başkanlıkları kaldırılmıştır Sadece genel bütçe kapsamındaki idarelerin muhasebe yetkilileri Maliye Bakanlığına bağlı kalmıştır

20 20 Yönetim Sorumluluğu Modeli(2) Ödeme aşamasında yapılan uygunluk kontrolü kaldırılmakta, ön mali kontrol görevi idarelere devredilmektedir İdarelerin mali yönetim ve kontrole ilişkin görev ve yetkileri artırılmaktadır Mali denetim görevi idarelere devredilmektedir

21 21 Mali Yönetim ve Bütçenin Kapsamı Genişletilmiştir  Genel ve katma bütçe yerine, daha geniş kapsamlı olacak merkezi yönetim bütçesi hazırlanacaktır  Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri aynı mali yönetim ve kontrol sistemine tabi tutulacaktır  Bütçeler üç yıllık olarak hazırlanacaktır  İdarelerin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde yer alacaktır

22 22 İdareler İtibariyle Kanunun Kapsamı Genel Yönetim Sosyal Güvenlik Merkezi Yönetim Mahalli İdareler Kurumları Genel Bütçe Özel Bütçe Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar

23 23 Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme Stratejik Plan Hazırlama Kılavuzu (DPT) Performansa Dayalı Bütçeleme Rehberi (Maliye Bakanlığı) Bütçelerin stratejik planlara dayandırılması Bütçelerin stratejik planlarda yer alan misyon, vizyon ve stratejik amaçlarla uyumlu olması Bütçelerin performans göstergelerine göre değerlendirilmesi Performans denetimlerinin bu göstergeler çerçevesinde gerçekleştirilmesi Raporlama

24 24 Çok Yıllı Bütçeleme  İdarelerin stratejik plan yapmaları  Orta vadeli program hazırlanması  Orta vadeli mali plan hazırlanması  İdarelerin yılı ve izleyen iki yılın gelir ve gider tahminlerini içeren üç yıllık bütçe yapmaları öngörülmektedir  Buna göre orta vadeli harcama programı çerçevesinde planlama-bütçeleme ilişkisi kurulmaktadır

25 25 Muhasebe Birliği ve Mali İstatistikler Muhasebe birliği sağlanmaktadır. Genel yönetim kapsamındaki idarelerde aynı muhasebe sistemi kullanılacaktır. Tüm hesapların konsolide edilmesine ve uluslararası karşılaştırmaya imkan tanınmaktadır Maliye Bakanlığı bünyesinde oluşturulacak kurul, genel yönetim kapsamındaki idarelerin uygulayacağı muhasebe ve raporlama standartlarını, çerçeve hesap planı ve düzenleyecekleri raporların şekil, süre ve türlerini tespit edecektir Kamu maliyesine ilişkin mali istatistiklerin hazırlanması ve kamuoyuna sunulması öngörülmüştür

26 26 İç Kontrol Sistemi İç kontrol, her kademede yer alan yöneticilerin yönetim alanları ile ilgili olarak almaları gereken önlemler bütünüdür İç kontrol alanında yönetim sorumluluğu anlayışı esas alınmıştır Kurumun iç kontrol sistemine kurum dışından müdahale yoktur İç kontrolü kurmak yöneticilerin sorumluluğundadır

27 27 Türkiye’de 1/1/2006 Öncesi Denetimin YapısıTÜRKİYE’DEKİDENETİMORGANLARI Anayasa Gereğince Faaliyet Gösteren Denetim Birimleri Bakanlıklardaki Denetim Birimleri Özerk Nitelikteki Kuruluşların Denetim Birimleri

28 28 Türkiye’de 1/1/2006 Öncesi Mali Denetim DENETİM BİRİMİDENETLENEN BİRİMDENETİM KONUSU Maliye Bakanlığı denetim elemanları Genel ve Katma Bütçeli İdareler, Döner Sermayeler, Bazı Fonlar Mali birimlerin denetimi ve teftişi İçişleri Bakanlığı denetim elemanları Belediyeler, İl özel İdareleri, Mahalli İdare Birlikleri Mali birimlerin denetimi ve teftişi Bakanlık denetim elemanları Kendi BakanlıklarıTeftiş ve denetim (Mali denetim hariç) Denetim Komisyonları Bağımsız bütçeli idareler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar Mali denetim

29 29 İç Denetimin Uluslararası Tanımı İç denetim; kurumun her türlü etkinliğini geliştirmek, iyileştirmek ve kuruma değer katmak amacıyla, bağımsız ve tarafsız bir şekilde güvence ve danışmanlık hizmeti vermektir (Institute of Internal Auditors, 2002)

30 30 İç Denetimin Özelliği Objektif olunması Güvence ve danışmanlık hizmeti verilmesi Kurumun faaliyetlerini geliştirmek ve değer katmak Kurumun hedeflerinin geliştirilmesine yardımcı olunması Sistematik ve disiplinli çalışma

31 31 İç Denetimin İçeriği Risk yönetim süreçlerinin denetimi İç kontrol süreçlerinin denetimi  Kurum içinde üretilen her türlü bilginin tamlığı, doğruluğu ve güvenilirliği  Operasyonların etkinliği ve verimliliği  Mevzuata uyum  Kurum varlıklarının korunması Yönetsel süreçlerin denetimi

32 32 Risk Riskler, kurumun hedeflerinin gerçekleştirilmesini engelleyebilecek her türlü olay veya durumlardır Riskler oluşma sıklıklarına ve yaratacakları hasara göre ölçülürler ve uygun iç kontrol önlemleriyle minimize edilirler Risk yönetimi, her türlü riskin tanımlanması, ölçülmesi ve giderilmesini kapsayan sistematik bir yönetim uygulamasıdır

33 33 Risk Odaklı Denetim Risk odaklı denetim, denetim faaliyetinin odak noktasını, geçmiş faaliyetlerde bireysel yanlışlar arama yerine, geleceğin yönetilmesine çevirmeyi ifade eder Risk odaklı denetim Denetim kaynaklarının sınırsız olmadığı Denetlenecek birim faaliyetlerinin farklı risklerle karşı karşıya olduğu Denetlenecek birim faaliyetlerinin göreceli olarak farklı önem derecesine sahip olduğu varsayımlarına dayanır

34 34 Risk Odaklı Denetim Süreci Yıllık denetim planının (programının) risk odaklı olarak yapılması (Makro Risk Analizi) Denetim önceliklerinin belirlenmesi Denetim kaynaklarının en riskli faaliyetlerden başlatılmasını hedefler Bireysel denetimlerde risk analizi (Mikro Risk Analizi) Denetlenen faaliyete ilişkin risklerin tanımlanması, mevcut iç kontrollerin değerlendirilmesi, risklerin giderilmesine yönelik iç kontrol uygulamalarının geliştirilmesini kapsar

35 sayılı Kanunda İç Denetim(1) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 63,64,65,66 ve 67’inci maddelerinde İç denetim İç denetçinin görevleri İç denetçinin nitelikleri ve atanması İç Denetim Koordinasyon Kurulu ve görevleri düzenlenmiştir

36 Sayılı Kanunda İç Denetim (2) Düzenleyici ve izleyici İDKK İç denetimin risk odaklı olarak yapılması Doğrudan üst yöneticiye bağlı iç denetçi istihdamı İç denetimin sadece görevinde bağımsız İç denetçi tarafından yapılması Sertifikalı iç denetçi istihdamı İç denetim standartlarına uygun sistematik ve sürekli bir iç denetim

37 Sayılı Kanunda İç Denetim (3) Mali alanlarla sınırlı olmayan iç denetim Risk yönetimi, iç kontrol ve yönetim süreçlerinin iç denetimi Bireysel işlemler yerine sistem denetimi İyi uygulama örneklerinin tespiti ve yaygınlaştırılması

38 38 Kanunda Öngörülen Kontrol ve Denetim Yapısı Maliye Bakanlığı İç Denetim İç Kontrol Merkezi Uyumlaştırma Birimi Kamu İdaresi İç Denetim Birimi Mali Hizmetler Birimi

39 39 İç Denetimin İdari Yapısı Genel Müdür Müsteşar BAKAN İl Müdürü (Taşra) İç Denetçi Genel Müdür Müsteşar Genel Müdür MALİYE BAKANI İl Müdürü (Taşra) Genel Müdür İç Denetim Koordinasyon Kurulu İç Denetçi

40 40 İç Denetimin İdari Yapısı X Daire Başkanı Genel Sek VALİ (REKTÖR) (BAŞKAN) Bağlı Birimler İç Denetçi Y Daire Başkanı Müsteşar Genel Müdür MALİYE BAKANI İl Müdürü (Taşra) Genel Müdür İç Denetim Koordinasyon Kurulu İç Denetçi

41 41 Mevcut Görev Alanları Müfettiş (Bakanlıkta) Kontrolör (Müsteşarlık ve Genel Müdürlükte) Denetmen (İl Müdürlüğünde) Soruşturma İnceleme ve diğer görevler Uygunluk Denetimi (İdari, Mali) İç Denetçi Sistem, Performans, IT denetim alanı (Bakanlık ve diğer idarelerde)

42 42 İç Denetim ve Teftiş Denetim sistemimizde, iç denetim kapsamındaki faaliyetlerin bir kısmı “teftiş” adı altında yürütülmüştür Teftiş, iç denetimden tamamen kopuk bir faaliyet olmamakla birlikte iç denetimin gereklerini karşılayamamaktadır

43 43 İç Denetim Teftiş Risk bazlı Denetim maliyetini dikkate alır Denetçinin performansını ölçer Denetim planlamasında, çalışanların görüş ve önerileri alınır Mesleki yeterliğin gereği sürekli eğitim Risk değerlemesi yetersiz Denetim maliyetini sorgulamaz Denetçinin performansını değerleme ölçütleri zayıftır Üst yönetimin önerileri doğrultusunda planlama yapılır Düzensiz meslek içi eğitim

44 44 İç Denetim Teftiş Sistematik, sürekli İdareye güven sağlar İdareye sürekli danışmanlık yapar Sistem ve süreç odaklı Yönetimin bağlı bir parçası Sistematik değil, kesintili İdarenin yanlışını ortaya çıkarır İdareye teftiş sonrası öneride bulunur Birey ve olay odaklı Yönetime bağlılık anlayışı zayıf

45 45 İç Denetim Teftiş İdareyi geliştirme amaçlı İyi uygulama örneklerini arar En üst yöneticiye bağlı Denetimin tüm türlerini kapsar Yolsuzluk ve usulsüzlük konusunda yeterli bilgiye sahiptir Mevzuata uygunluk amaçlı Hata arar Bakan dahil değişik otoritelere bağlı Genelde uygunluk denetimi ile sınırlıdır Soruşturma asli görevidir

46 46 İç Denetim Teftiş Geleceğe odaklı Yazılı kurallara sahip Çalışma ve raporlama anlayışı standart Rehberleri ve çalışma formları standart Koordine eden İDKK var Geçmişe dönük Geleneklere bağlı Genel kabul gören standartları az Rehber ve formlar eksik, güncel değil Kendi aralarında koordinesiz

47 47 İç Denetimin İşleyişi(1) İç denetçi adaylarını tüm kamu idarelerinden sınavla belirleme İç denetime yönelik eğitim (Maliye Bakanlığınca) Sınavda başarılı olanlara İç Denetçi Sertifikası Üst yöneticilerce, sertifikalı adaylar arasından kamu idarelerine iç denetçi atanması Kurulca belirlenen sayıları aşmamak kaydıyla idarelerce iç denetçi istihdamı

48 48 İç Denetimin İşleyişi(2) İç denetimin risk odaklı olarak en riskli alan ve konulardan başlanılarak yapılması Üç yıllık plan, yıllık program ve iç denetim çalışma planına göre yapılması Sistematik sürekli denetim anlayışı ve raporlanması

49 49 İç Denetimin İşleyişi(3) İç denetim sisteminin başarıyla uygulanması halinde: 5018 sayılı kanunla getirilen yönetim sorumluluğu ilkesi başarıyla uygulanabilecektir Üst yöneticilere Kurum çalışanlarına Kamuoyu ve kurumla ilgili taraflara katkı sağlayacaktır Geçmişe ve mevzuata odaklı denetim sistemimizin uluslararası uygulamalar paralelinde geliştirilmesi sağlanacaktır AB mevzuatı ile uluslararası uygulama ve standartlar denetim alanında yakalanmış olacaktır Kamu idarelerinin faaliyetlerinin etkinlik ve verimliliğinin artırılmasına olanak sağlanacaktır

50 50 Üst Yöneticinin Sorumluluğu(1) Üst Yöneticiler: Kamu idaresinin bütçesinden sorumludurlar  İdarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin hazırlanması ve uygulanmasından  Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını sağlamaktan  Mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi ve izlenmesinden

51 51 Üst Yöneticinin Sorumluluğu(2) İdarenin amaç ve hedeflerine uygun etkin yönetiminden Yönetime uygun etkin iç kontrol unsurlarını tesis etmekten Yönetimi bir bütün olarak iç denetçileri aracılığıyla denetletip izlemekten Mali yönetim ve kontrol sisteminin sıhhatli işleyişinden bakana veya meclislerine karşı üst yöneticiler sorumludur

52 52

53 53

54 54

55 55

56 56

57 57


"1 KAMU MALİ YÖNETİM REFORMU VE İÇ DENETİM Dr. Hasan GÜL Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürü 12.04.2006." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları