Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 1 Psikiyatrik Araştırmalar Doç. Dr. Cengiz Kılıç Abant İzzet Baysal Üniv. İzzet Baysal Tıp Fakültesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 1 Psikiyatrik Araştırmalar Doç. Dr. Cengiz Kılıç Abant İzzet Baysal Üniv. İzzet Baysal Tıp Fakültesi."— Sunum transkripti:

1 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 1 Psikiyatrik Araştırmalar Doç. Dr. Cengiz Kılıç Abant İzzet Baysal Üniv. İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

2 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 2 Bilgi sahibi olmanın iki yolu Konunun uzmanlarından öğrenmek Konunun uzmanlarından öğrenmek Araştırma yapmak. Araştırma yapmak. Araştırma dünya hakkında birşeyler öğrenmenin belli kurallara uygun olarak yapılması sürecidir. Araştırma dünya hakkında birşeyler öğrenmenin belli kurallara uygun olarak yapılması sürecidir.

3 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 3 Klinik Araştırma Nedir? İnsanlarda görülen hastalıklar İnsanlarda görülen hastalıklar Hastalıklardan korunma veya tedavi Hastalıklardan korunma veya tedavi Sağlıklılığı destekleme Sağlıklılığı destekleme Konularında bilgi edinmeyi amaçlayan ve insan deneklerle doğrudan veya dolaylı yapılan çalışmalardır. Konularında bilgi edinmeyi amaçlayan ve insan deneklerle doğrudan veya dolaylı yapılan çalışmalardır.

4 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 4 İnsan deneklerle doğrudan yapılan çalışmalar Normal psikoloji veya fizyolojiyi inceleyebilir. Normal psikoloji veya fizyolojiyi inceleyebilir. Hastalık mekanizmalarının gözlemine dayanabilir Hastalık mekanizmalarının gözlemine dayanabilir Sonuçları araştırabilir Sonuçları araştırabilir Klinik deneyler olabilir Klinik deneyler olabilir

5 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 5 İnsan deneklerle dolaylı çalışmalar Toplum temelli çalışmalar olabilir Toplum temelli çalışmalar olabilir Hasta grupları üzerinde yapılan çalışmalar olabilir Hasta grupları üzerinde yapılan çalışmalar olabilir

6 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 6 Klinik araştırma yapmanın ilk koşulu..... Sağlık veya hastalık konularında iyi bir soru sormaktır Sağlık veya hastalık konularında iyi bir soru sormaktır

7 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 7 İyi bir soru: Sizin için önemli olmalıdır. Sizin için önemli olmalıdır. Henüz yeterince yanıtlanmamış bir soru olmalıdır. Henüz yeterince yanıtlanmamış bir soru olmalıdır. Sizin tarafınızdan ve sizin kalan zamanınız içerisinde ve sizin sahip olduğunuz kaynaklarla yanıtlanabilir olmalıdır. Sizin tarafınızdan ve sizin kalan zamanınız içerisinde ve sizin sahip olduğunuz kaynaklarla yanıtlanabilir olmalıdır. Başkaları da (danışmanınız ve çalışma arkadaşlarınız) bunun önemli bir soru olduğunu kabul etmelidir. Başkaları da (danışmanınız ve çalışma arkadaşlarınız) bunun önemli bir soru olduğunu kabul etmelidir.

8 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 8 İyi araştırma soruları nereden çıkar? Danışmanınızla tartışarak Danışmanınızla tartışarak Kendi klinik veya laboratuvar deneyimlerinizden Kendi klinik veya laboratuvar deneyimlerinizden Okuyarak Okuyarak Bilimsel toplantılarda meslektaşlarınızla yaptığınız tartışmalardan. Bilimsel toplantılarda meslektaşlarınızla yaptığınız tartışmalardan.

9 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 9 İyi olmayan araştırma soruları: Fazla geniş kapsamlıdır Fazla geniş kapsamlıdır Yanıtlanamaz Yanıtlanamaz Basittir Basittir Sonuçlar iyi tanımlanmamıştır Sonuçlar iyi tanımlanmamıştır

10 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 10 Bir araştırmanın yapılması için.... Etik açıdan geçerli olması Etik açıdan geçerli olması Bilimsel açıdan geçerli olması Bilimsel açıdan geçerli olması gereklidir. gereklidir.

11 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 11 Etik geçerlilik 1. Araştırmadan elde edilecek yararlar risklere oranla daha önemlidir (Bunu gösteren öncü veriler vardır veya araştırma küçük ölçekli ve dikkatle planlanmıştır.) 2. Klinik veya biyolojik açıdan önemli bir soruya yanıt verecektir. 3. Bilimsel tarafsızlık ilkesine uygun planlanmıştır. 4. Bilimsel açıdan geçerlidir

12 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 12 Bilimsel geçerlilik 1. Soru klinik veya biyolojik açıdan önemlidir. 2. Soruya verilmiş yeterli bir yanıt yoktur 3. Öncü veriler araştırmayı ve desenini desteklemektedir. 4. Yararlı bir araştırmadır.

13 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 13 Araştırma Sorusu 1. Ana sorular bir ya da en fazla iki tane olmalıdır. 2. Net bir şekilde sözelleştirilmesi gerekir. 3. Sormak istediğinizi açık bir şekilde sormalı ve yanıtlanabilir olmalıdır. 4. Ana sorular dışında ek (ikincil) sorular sorulabilir. Daha sonra yapılacak daha ayrıntılı araştırmalar için basamak olacak biçimde planlanmalıdır. Bu araştırmada tam olarak yanıtlanması gerekmez.

14 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 14 Konu seçimi sonrası yapılacak okumalar: Konuyla ilgili literatür ne büyüklükte? Konuyla ilgili literatür ne büyüklükte? Bu alanda fikir öncüsü kişiler kimler? Bu alanda fikir öncüsü kişiler kimler? Bu alanda en yeni derleme (review) hangisi? Bu alanda en yeni derleme (review) hangisi? Alanda en önemli/etkili yazı hangisi? Alanda en önemli/etkili yazı hangisi? Bu okuma sonucunda sorunuzu değiştirmek gerekir mi? Bu okuma sonucunda sorunuzu değiştirmek gerekir mi?

15 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 15 Araştırma sorusunun parçaları: Üzerinde çalışılacak popülasyon açık biçimde belirtilmelidir. Üzerinde çalışılacak popülasyon açık biçimde belirtilmelidir. Yapılacak müdahale veya deneklerin karşılaştığı durum net belirtilmelidir. Yapılacak müdahale veya deneklerin karşılaştığı durum net belirtilmelidir. Beklenen sonucun ne olduğu belirtilmelidir. Beklenen sonucun ne olduğu belirtilmelidir.

16 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 16 Hipotezler Her araştırma sorusuna eşlik eden bir hipotez vardır. Her araştırma sorusuna eşlik eden bir hipotez vardır. Her araştırmada en fazla üç kadar hipotez olabilir. Her araştırmada en fazla üç kadar hipotez olabilir. Araştırmanın istatistiksel yaklaşımını hipotezler belirler. Araştırmanın istatistiksel yaklaşımını hipotezler belirler.

17 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 17 Araştırma Deseni Hedef popülasyon İlgilenilen değişkenler Popülasyonla ilgili gerçekler Hedeflenen örneklem ve hedeflenen değişkenler Gerçekte çalışılan örneklem, Gerçekte ölçülen değişkenler, ARAŞTIRMA BULGULARI Araştırma sorusu Araştırma deseni ?? Hata Örneklem seçimi Veri toplanması Popülasyonla İlgili çıkarımlar

18 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 18 Yanlılık Bir araştırmada sonuçların çarpıtılması veya yanlış olmasına neden olan sistematik hatalar. Bir araştırmada sonuçların çarpıtılması veya yanlış olmasına neden olan sistematik hatalar. 3 tip: 3 tip: 1. Örneklem seçiminde yanlılık 2. Bilgi almada yanlılık 3. Karıştırıcı yanlılık

19 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 19 Örneklem seçiminde yanlılık: Örneklem seçiminde yanlılık: Bir araştırmada deneklerin yanlış bulgulara neden olacak şekilde araştırmaya katılması ya da katılmaması Bilgi almada yanlılık Bilgi almada yanlılık Ölçümler veya sınıflandırmalarda yanlışlıklar “Bu ikisinin analizler sırasında düzeltilmesi mümkün değildir. Bu nedenle desen oluşturulurken engellenmesi veya bulgulara etkisinin tartışılması gerekir.” “Bu ikisinin analizler sırasında düzeltilmesi mümkün değildir. Bu nedenle desen oluşturulurken engellenmesi veya bulgulara etkisinin tartışılması gerekir.”

20 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 20 Karıştırıcı değişkenler Araştırılan durum ve ortaya çıkan sonuç arasındaki ilişki kısmen veya tamamen bir üçüncü faktöre bağlıdır. Araştırılan durum ve ortaya çıkan sonuç arasındaki ilişki kısmen veya tamamen bir üçüncü faktöre bağlıdır. Karşılaşma, risk faktörü, ortaya çıkaran faktör Sonuç, hastalık, çıktı Karıştırıcı değişkenler

21 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 21 Karıştırıcı değişken Analizde etkisini değerlendirmek için ölçülmelidir. Analizde etkisini değerlendirmek için ölçülmelidir. Desen oluştururken karıştırıcı değişken açısından eşleştirilmelidir Desen oluştururken karıştırıcı değişken açısından eşleştirilmelidir Gözleme dayanan araştırmalarda her zaman ön görülemeyen karıştırıcı değişkenler ortaya çıkabilir. Gözleme dayanan araştırmalarda her zaman ön görülemeyen karıştırıcı değişkenler ortaya çıkabilir.

22 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 22 Gözleme dayalı desenler Araştırmaya katılanlarda belli değişikliklerin ortaya çıkışının pasif olarak gözlemlenmesidir. Belli bir toplulukta bir hastalığın yaygınlığını tanımlamak için kullanılabilir. Belli bir toplulukta bir hastalığın yaygınlığını tanımlamak için kullanılabilir. Belli bir toplulukta bir hastalığın dağılımını kişiler, zaman ve yerler açısından tanımlar. Belli bir toplulukta bir hastalığın dağılımını kişiler, zaman ve yerler açısından tanımlar. Karşılaşma/risk etkeni, sonuç/hastalık arasındaki ilişkileri tanımlar Karşılaşma/risk etkeni, sonuç/hastalık arasındaki ilişkileri tanımlar

23 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 23 Gözleme dayalı desenlerin türleri Gözlem Analitik (karşılaştırma grubu var) Deskriptif (karşılaştırma grubu yok) Kesitsel(Cross-sectional): (sabit zamanlı) Olgu kontrol (Case control): (retrospektif) Kuşak (Cohort) : (prospektif) Olgu serileri (Case series)

24 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 24 Kesitsel çalışma desenleri Hedef olarak seçilen topluluğun şimdiki zamanda değerlendirilmesidir. Hedef olarak seçilen topluluğun şimdiki zamanda değerlendirilmesidir. Tesadüfi örneklem veya amaca uygun örneklem olabilir. Tesadüfi örneklem veya amaca uygun örneklem olabilir. Etkenle karşılaşma ve sonuçlar aynı zamanda değerlendirilir. Etkenle karşılaşma ve sonuçlar aynı zamanda değerlendirilir. İzleme süreci yoktur. İzleme süreci yoktur. Etkenle karşılaşma veya sonuçlarının yaygınlığını, hastalanma olasılığını, olasılıklar oranını hesaplayabiliriz. Etkenle karşılaşma veya sonuçlarının yaygınlığını, hastalanma olasılığını, olasılıklar oranını hesaplayabiliriz.

25 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 25 Kesitsel çalışmaların güçlü ve zayıf yönleri 1. Kısa sürede tamamlanır 2. Çok masraf gerektirmez 3. Uzunlamasına bir çalışma için ilk adım olarak yararlıdır. 1. Nadir görülen durumlar için uygun değil. 2. Karıştırıcı değişkenler çok olabilir. 3. İnsidans ya da gerçek risk hesaplanamaz.

26 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 26 Deneysel desenler Araştırmacının kontrolünde bir müdahale yapılır. Araştırmacının kontrolünde bir müdahale yapılır. Müdahalenin etkisi değerlendirilir. Müdahalenin etkisi değerlendirilir. Kontrol grubu varsa kontrollü deney yoksa kontrolsüz deneydir. Kontrol grubu varsa kontrollü deney yoksa kontrolsüz deneydir. Örneklem tesadüfi veya tesadüfi olmayan yöntemle gruplanabilir. Örneklem tesadüfi veya tesadüfi olmayan yöntemle gruplanabilir.

27 İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 27 Sonuç: Araştırma deseni nasıl seçilir? Soruma hangi desen en iyi yanıt verir? Soruma hangi desen en iyi yanıt verir? Bu konuda daha önceden yapılan ve bilinenler var mı/ neler? Bu konuda daha önceden yapılan ve bilinenler var mı/ neler? Hangisi daha karlı? (denek sayısı, masraf, zaman) Hangisi daha karlı? (denek sayısı, masraf, zaman) Etik mi? Etik mi?


"İzzet Baysal Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 1 Psikiyatrik Araştırmalar Doç. Dr. Cengiz Kılıç Abant İzzet Baysal Üniv. İzzet Baysal Tıp Fakültesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları