Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Kyoto Protokolu ve Türkiye’ye Etkileri Kireç Sanayicileri Derneği 21.05.2009-İstanbul Canan DERİNÖZ, Çevre Yük. Müh. TÇMB Çevre Danışmanı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Kyoto Protokolu ve Türkiye’ye Etkileri Kireç Sanayicileri Derneği 21.05.2009-İstanbul Canan DERİNÖZ, Çevre Yük. Müh. TÇMB Çevre Danışmanı."— Sunum transkripti:

1 Kyoto Protokolu ve Türkiye’ye Etkileri Kireç Sanayicileri Derneği İstanbul Canan DERİNÖZ, Çevre Yük. Müh. TÇMB Çevre Danışmanı

2

3 Kyoto Protokolu’nun imzası  Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesine Yönelik Kyoto Protokolüne Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair 5836 sayılı Kanun  17 Şubat 2009 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlandı  Birleşmiş Milletler’e bilgi verilecek

4 KAPSAM  SERA ETKİSİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ  KÜRESEL ANLAŞMALAR   DÜNYA – AB - TÜRKİYE  TÜRKİYE’NİN KONUMU - DETAYLAR  SERA GAZLARI  TÜRKİYE  KİREÇ SEKTÖRÜ-ÖRNEK HESAPLAMA  2012 SONRASI  GELİŞMELER  TÜRKİYE’E ETKİLERİ***

5 SERA ETKİSİ ve İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

6 Doğal Sera Etkisi Kaynak: İKLİMNET, 2006

7 Sera Gazları  Karbondioksit (CO2)  Metan (CH4)  Nitrous Oksit (N2O)  Hidroflorokarbonlar (HFCs)  Perflorokarbonlar (PFCs)  Sülfür heksaflorur (SF6)

8 Küresel Isınma “ sera etkisi” SERA gazlarındaki artış küresel ısınma iklim değişikliği potansiyeli

9 Küresel Isınma Yeryüzü Sıcaklık Artışındaki Değişimler ( yılları) Bilimsel analiz verileri 1990 yılına göre sıcaklık değişimi °C Ölçümler Projeksiyon Kaynak: IPCC, 2007

10 Küresel Isınma Atmosferik CO2 Değerleri (Geçmiş-Gelecek) Ölçüm Projeksiyon Buzul Analizleri Kaynak: IPCC, 2007

11 Buzul Analizleri-Ölçümler  Ölçümler- en fazla 150 yıl öncesinde başlamıştır  1850 öncesi veriler bilimsel analizler ile hesaplanmıştır  Bilimsel analizler:  ağaçların halkaları, mercan kayalıkları, okyanus ve göl dibi çamurları  mağara kalıntıları, derin buzullar, buz dağları  buz dağları Ölçümler- en fazla 150 yıl öncesinde başlamıştır Bilim dünyası 2000 yıllık verilerdeki belirsizlikleri tartışmaktadır

12 İklim Modelleri  İyimser Durum:  Sera gazları şu anki seviyede (400 ppm civarı)  2050 yılı sonunda 2°C’lik bir ısınma ihtimali  En kötü durum:  Sera gazları şu ankine göre % 250 artar ise (750 ppm aşar ise)  2050 yılı sonunda 3-10 °C arasında ısınma kuraklık, deniz seviyesi artışı, çölleşme... En kötü durum senaryolarının sonuçlarıdır

13 İklim Modelleri  İyimser Durum:  Sera gazları şu anki seviyede kalması  2050 yılı sonunda 2°C’lik bir ısınma ihtimali  Önlemlerin bugünkü maliyeti: dünyanın toplam gelirinin %1  En kötü durum:  Sera gazları şu ankine göre % 250 artması  2050 yılı sonunda 3-10 °C arasında ısınma  Kuraklık, deniz seviyesi artışı, çölleşme...  Gerekli önlemler bugün alınmaz ise maliyet 2050’de %3,5 Maliyet 2050’de 4 kat artacakatır

14 SERA GAZI KAYNAKLARI ENERJİ EMİSYONLARI ENERJİ DIŞI EMİSYONLAR Enerji (%24) Ulaşım (%14) Binalar (%8) Arazi Kullanımı (%18) Tarım (%14) Enerji Diğer (%5) Atık (%3) Endüstri(%14) 2004 yılı toplam emisyonlar: 42 GT CO2 e Kaynak: Stern Review, 2006

15 SERA GAZI KAYNAKLARI Yakıt Kullanımı 1. Enerji Sektörü (elektrik santralı, rafineri) 2. Üretim sektörü (demir çelik, metalurji, kimya, kağıt) 3. Ulaşım (kara, hava, demiyolu) Yakıt Kaynaklı Uçucu Emisyonlar 1. Katı yakıtlar (kömür madeni), 2. Petrol ve doğal gaz ENERJİSANAYİ Mineral Ürünler (çimento, kireç, asafalt) Kimya sanayi (amonyak, asit) Metal Üretimi (demir çelik, aluminyum ) Halocarbons ve SF6 kullanımı/üretimi (elektrik ekipmanı, buzdolabı, klima)

16 SERA GAZI KAYNAKLARI Evsel Atıkların Depolanması Atıksu Arıtma Tesisleri Atık Yakma TARIM Enterik Fermentasyon (koyun, inek, at metan emisyonları Hayvan Gübreleri (koyun, inek, at gübre havuzları) Pirinç Üretimi Agricultural Soils (gübre, hasat artıklarının bozunması ATIKLAR

17 ( ) DÜNYA-AB-TÜRKİYE - İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ -KYOTO PROTOKOLU

18 Birleşmiş Milletler Anlaşmalar Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) Kyoto Protokolu İmza Kyoto Protokolu Yürürlük Post-Kyoto Türkiye BMİDÇS imzası Özel şartlar Ek-I * Türkiye EK B: -5% Ek-II * OECD Ek-B Türkiye Kyotoya Taraf Oldu! Baz yıl :1990 AB: -20% ETS3 Ek-B: ETS-CDM-JI AB : ETS2 ?  Türkiye ? Diğer EK B? Ceza: 2. dönem azaltım %30 fazla uygulanacak Ceza: 100 euro/ton

19 BMİDÇS

20 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ  21 Mart 1994 tarihinde yürürlüğe girmiştir  Ek-I ve Ek-II listesinin diğer ülkelere göre daha çok sorumluluğu var  Türkiye 24 Mayıs 2004 tarihi itibariyle 189. ülke olarak imzalamıştır.

21 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ  Ek-I ve Ek-II listesinin diğer ülkelere göre daha çok sorumluluğu var  Sanayileşme süreçleri tamamlanmıştır  Bu süreçteki sera gazı artışının öncelikli sorumluları  Mücadelede öncülük rolü  Türkiye, OECD üyesi olması sebebiyle başlangıçta sözleşmenin Ek-I ve Ek-II listesinde yer almıştır.  2001 yılı:  Türkiye’nin adı EK-I’de kalacak, EK-II’den silinecek  Türkiye’nin özel koşulları tanınacak

22 KYOTO PROTOKOLU  11 Aralık 1997 tarihinde imzalanmıştır.  BMİDÇS’ nin yetersiz olduğu kabul edilerek, yükümlülüklerin daha sıkı hale getirilmesi ve yasal bağlayıcı bir belge olması  BMİDÇS Ek-I ve EK-II ülkeleri için emisyon azaltma hedefleri  Diğer ülkelerin emisyonlarını azaltma programları  156 ülke ile Avrupa Birliği tarafından onaylanarak 16 Şubat 2005’te yürürlüğe girmiştir.  17 Şubat 2009 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlandı  Birleşmiş Milletlere başvuru yapılacak

23 KYOTO PROTOKOLU  Kyoto Protokolü’nün, Ek-B listesi BMİDÇS EK-1 listesinde yer alan taraf ülkelerden oluşmaktadır.  Kyoto Protokolu EK-B ülkeleri protokol kapsamında sınırlama getirilen altı sera gazı toplam emisyonlarını döneminde 1990 yılı seviyesinin en az %5 altına indireceklerdir.  BMİDÇS EK-1 dışı ülkelerin ise emisyonları indirme zorunluluğu olmayıp, gönüllülük esasına göre sera gazlarını azaltabilirler.

24 KYOTO PROTOKOLU Ek-B Ülkeleri Emisyon Azaltım Hedefleri ÜlkeHedef (2008/2012 Dönemi ile 1990** arası) AB-15*, Bulgaristan, Çekoslovakya, Estonya, Letonya, Liechtenstein, Litvanya, Monako, Romanya, Slovakya,Slovenya, İsviçre -8% ABD***-7% Kanada, Hollanda, Japonya, Polonya-6% Hırvatistan-5% Yeni Zelanda, Rusya, Ukrayna 0 Norveç+1% Avustralya+8% İzlanda+10% * AB Ülkeleri %8’lik payı kendi aralarında taksim ettikleri bir “balon” oluşturmuşlardır ** Bazı Ülkelerin baz yılı 1990’dan farklıdır *** ABD Protokolu İmzalamış ancak onaylamamıştır Kaynak:

25 KYOTO PROTOKOLU Hedefler-İmzalar ÜlkelerKyoto Emisyon Hedefi Kyoto İmza Durumu Avrupa Birliği Balonu -8 %İmza: 1999 Yürürlüğe girme ÇinYOKİmza: 1998 Yürürlüğe girme ABD-7%İmza: 1998 Yürürlüğe girme- HENÜZ GİRMEDİ Rusya0İmza: 1999 Yürürlüğe girme HindistanYOK Yürürlüğe girme TürkiyeYOKİmza: KANUN KABUL EDİLDİ

26 KÜRESEL ANLAŞMALAR-ÖZET Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Kyoto Protokolu EK-1 (Avrupa Birliği+ OECD+PEGSÜ*) Türkiye Ek-1 ülkesi Emisyon azaltım hedefleri bulunuyor Ek-B listesi EK-2 Avrupa Birliği+OECD Türkiye Ek-2’de yoktur Ek-1 dışı ülkelere mali katkıda bulunmaları gerekiyor Türkiye Ek-B’de yoktur Ek-1 Dışı ÜlkelerYükümlükleri yok * PEGSÜ: Pazar ekonomisine geçiş sürecindeki ülkeler

27 POLİTİKALAR- AB (-8% Kyoto Yürürlükte) AB BalonuBaz Yıla Göre Azaltım Taahhüdü (%) Avusturya % Belçika -7.5 % Danimarka % Finlandiya 0.0 % Fransa 0.0 % Almanya % Yunanistan % İrlanda % Italya -6.5 % Luksemburg % Hollanda -6.0 % Portekiz % İspanya % İsveç +4.0 % İngiltere % Kaynak: tarihli 2002/358/CE EU Direktifi

28 KYOTO PROTOKOLU ve Avrupa BİRLİĞİ (-8% Kyoto Yürürlükte) Kyoto Sonrası (2012-) SON BÖLÜMDE DEĞERLENDİRİLECEK!! Kyoto Protokolü kapsamında belirlenen hedefler 1. Periyod ( ) AB Emisyon Ticaret Sistemi (EU-ETS) “AB Balon Sistemi”- Kotalar Sanayi için Tahsisat Kotaları NAP 2. Periyod ( ) Esneklik Mekanizmalar (JI-CDM-Emisyon Ticareti)

29 ( ) TÜRKİYE’NİN KONUMU

30 KYOTO PROTOKOLU ve Türkiye  Kyoto Protokolu 11 Aralık 1997 tarihinde imzaya açılmıştır  BMİDÇS EK-1 listesinde yer alan taraf ülkeler Ek-B listesine alınmıştır  Protokolün imzaya açılması safhasında (1997 yılı)  Türkiye BMİDÇS Ek-I listesindeydi  Ancak, 1997’de Türkiye BMİDÇS’yi imzalamamıştı  Protokolun EK-B listesinde yer almamıştır Kyoto Protokolu bügün yürürlüğe girse bile, teorik olarak Türkiye EK-B listesinde yer almayacaktır..

31 KYOTO PROTOKOLU ve Türkiye  Türkiye’nin Ek-B listesinde yer almayacak olması, 1990 yılına oranla emisyon mutlak azaltım hedefi taahhüt etmeyeceği anlamına gelmektedir.  aralığında Türkiye’nin, örneğin Kanada gibi mutlak emisyon azaltım hedefi olmayacaktır.  Örneğin Kanada’nın 2008/2012 arasında sera gazı emisyonlarını 1990 seviyesinin %6’sı kadar azaltması gerekmektedir  Protokolu imzalayan ülkeler, emisyon azaltım hedefleri haricinde sera gazı emisyonları azaltımı ile ilgili politikaları taahhüt etmek ve gelişmeleri raporlamaktan sorumludur.

32 Emisyon Ticareti ve Türkiye Sınırlar:  Kyoto Ek-B ülkeleri arasında Kayıt Sistemi  Firmalar arasında direk ticaret  Alternatif: broker, banka veya diğer piyasa kuruluşları  Kotası olan her firma “account” sahibi  Emisyon ticareti yapan tüm kuruluşlar “account” sahibi  “On-line registry” sistemi  AB, transferlerin EU-ETS direktifine uygunluğunu denetliyor Türkiye’nin ETS şansı yoktur.  Ek-1 üyesi, ancak:  Kyoto Ek-B ülkesi değil

33 Gönüllü Emisyon Ticareti (ETS) ve Türkiye  VER (Gönüllü Ticaret) yapılabilir  fiyatlar düşük,  kayıt sistemi mevcut değil  Sektöre ETS yapılması yönünde talepler  VER ların Kyoto imzası sonrasında ETS’ye dahil olacağı varsayımları Kyoto ve Çerçeve Sözleşmesi kapsamı aynı kalırsa mümkün olamayacak Bali Roadmap ile değişiklik olabilir

34 Ortak Uygulama (JI)- Türkiye  Ek-I ülkeleri arasında  Emisyon azaltım birimlerinin transferi Türkiye’nin ortak uygulama (JI) şansı yoktur.  Ek-1 üyesi, ancak:  emisyon hedefi yoktur

35 Temiz Kalkınma Düzeneği (CDM) ve Türkiye  Ek-1 üyesi ülkeler  Ek-1 üyesi olmayan ülkelerde projeler Türkiye’nin mevcut durumda CDM kullanma şansı yoktur.  Ek-1 üyesi; ancak:  emisyon hedefi yoktur

36 SERA GAZLARI -TÜRKİYE - KİREÇ SEKTÖRÜ -ÖRNEK HESAPLAMA

37 LULUCF: Land Use, Land-Use Change and Forestry Ör: Ağaçlandırma, ormansızlaşmanın engellenmesi Türkiye Emisyonları (CO2 eq) Toplam CO2 emisyonları mio ton Toplam CO2 ( LULUCF dahil) Toplam CO2 ( LULUCF hariç) yılı dağılımı Enerji sektörü: %76 Sanayi : %9 Tarım: %5,1 Atık: %9,3 Kaynak: 2009 yılı Envanter Tabloları Avrupa Birliği: -%8 ABD : -%7

38 Kaynak: I. Ulusal Bildirim

39 Enerji sektörü dağılımı: %76

40

41

42 Kireç CO 2 Emisyon Kaynakları Direkt CO 2 emisyon kaynakları  Yakıt Kullanımı  Hammadde kalsinasyonu Indirekt CO2 emisyon kaynakları  Satınalınan elektrik enerjisi üretimi

43  Tier 1: en genel  Tier 2: toplam klinker, CaO içeriği  Tier 3 : tesis bazında klinker kimyasal kompozisyonu  Birleşmiş Milletler Kılavuzuna göre eksikler  Belirsizlik hesaplamaları  QA/QC çalışmaları

44

45 Kireç-üretim Kaynaklı CO2

46 Yakıt Kaynaklı CO2 * GJ: Gigajolue GJ/ton = kcal/kg*4,186/1000

47 Sera Gazı Emisyon Değeri Hesaplamaları Yakıt Emsiyon Faktörü Yıllık Yakıt Tüketi mi Yakıt Alt Isıl Değer iCO2 EmsiyonuAçıklama [kg CO2/GJ]*ton/yılGJ/tonkg CO2/yıl Conventional fossil fuels - Fosil yakıt toplamı yerli taş kömürü ithat taş kömürü petrol coke92, fuel-oil77,3 - - diesel oil natural gas56, shale linyit Biomass fuels - sewage sludge wood, non impregnated saw dust paper, carton animal meal animal bone meal animal fat agricultural, organic, diaper waste, charcoal other biomass Toplam Yıllık Yakıt Kaynaklı CO2 Emisyonu (kg CO2/yıl) - Toplam Yıllık Yakıt Kaynaklı CO2 Emisyonu (ton CO2/yıl) - Yakıt Kaynaklı CO2

48 CO2 Hesaplama Yöntemleri

49 Kireç Sanayi- Ulusal Bildirim Üretim Kaynaklı CO2 ACTIVITY DATAEFCO 2 Production/Consumption quantity CO 2 Emissions Description (1) (mio ton)(t/t) (mio ton) A. Mineral Products Cement Productionclinker41.50, Lime ProductionCaO0,870,910,8 3. Limestone and Dolomite UsedolomiteCCC 4. Soda Ash 5. Asphalt Roofing 6. Road Paving with Asphalt 7. Other (please specify) Kaynak: Türkiye 2007 Ulusal Envanteri Yakıt kaynaklı : özel olarak belirtilmemiş, toplam enerji tüketimi içerisinde Kireç emisyonlarını çapraz kontrol mümkün görünmüyor

50 Kireç sanayi-örnek yaklaşım Kaynaklar 1.Dr. Levent Lokman, Kireç Üreticileri Birliği Yayını 2. ILA 2004 verileri 3. IX kalkınma planı, Kireç ÖİK, 2008 Yakıt Kaynaklı CO2 Üretim Kaynaklı CO2 ** Hesaplamada kendi tesisinde üretim yapan kuruluşlar hariç tutulmuştur (yaklaşık 2 mio ton CaO)

51 2012 SONRASI -GELİŞMELER -TÜRKİYE’E ETKİLERİ

52 Birleşmiş Milletler Sonrası  Sözleşme değişmeyecek  Sözleşme altında yeni bir protokol olabilir COP15 (Kopenhag aralık 2009)  Veya  Kyoto değiştirilerek devam edebilir  Müzakere metini hazırlanması

53 AB Sonrası  AB enerji ve iklim paketi (Aralık 2008)  Sera gazı hedefi: 2020’ye kadar 1990 seviyesine göre %20 azaltım, daha genis bir uluslararası anlasmanın parçası olarak %30 azaltım  Yenilenebilir enerji hedefi: 2020’ye kadar AB toplam enerji tüketiminin %20’sini yenilenebilir enerji kaynaklarından elde etmesi  Enerji verimliliği: 2020’ye kadar enerji verimliliğini %20 artırmak  Emisyon Ticareti: küresel sistem

54 AB Sonrası  28/01/2009 tarihli Avrupa Komisyonu Belgesi  “Kopenag’da Kapsamlı bir İklim Değişikliği Anlaşmasına Doğru”  Aşağıdaki ülkelerin emisyon azaltım taahhüdü alması:  Tüm Protokol Ek-1 Ülkeleri  Tüm OECD üye ülkeleri  Mevcut AB üye ülkeleri, AB aday ülkeleri ve potansiyel adaylar  Gelişmekte olan ülkelerin, 2020 yılına kadar mevcut işletme şartlarından en az % azaltım yapması  2011 yılına kadar Tüm gelişmekte olan ülkelerin düşük karbon stratejisi geliştirmesi

55

56 Türkiye’nin Konumu Özel ve Karışık  Hukuki Durum  OECD Üyesi  Ek-1 ancak özel şartları tanınacak  Kyoto’ya üye fakat Ek-B değil  AB üyeliği için aday  Kyoto esneklik mekanizmalarını kullanamıyor

57  Ülke gerçekleri  Yüksek sera gazı emisyonları  2020 yılına kadar gelişme  Düşük kişi bası GSMH  Düşük kişi başı CO2 emisyonu  Dünya Bankası çalışması : BAU’dan azaltım için 33%!!  Ulusal bildirim : BAU’dan azaltım için 11%!!  Halihazırda azaltım çalışmaları devam ediyor

58 Türkiye’den Beklentiler  Dünya ülkeleri ve AB taahhüt almamızı istiyor  Türkiye’nin taahhüt alma potansiyeli sınırlı  Düşük karbon stratejidine geçiş- finansman-yatırım  Mümkün olan azaltım potansiyelinin belirlenmesi ve deklare edilmesi- henüz yapılmadı

59 Türkiye Ne İstiyor  Ek-1 olmakla beraber “ileri gelişmekte olan ülke” olarak tanınmak  Nationally Appropriate Mitgation Actions (NAMA) Ulusal olarak uygun azaltım hedefleri  BAU’dan azaltım yapmak  No loose target:  Emisyon azaltım taahüdü  Ancak cezai müyyide yok  Temiz kalkınma düzeneğine evsahipliği yapmak  Uluslar arası emisyon ticaret sistemine bağlanmak

60 Olasılıklar  Sektörel bazda kota getirilmesi  Sektörü de kapsamak üzere ulusal bazda kota uygulaması  CO2 emisyonu için emisyon yoğunluk sınırlaması  ? Emisyon ticaret sistemi Finansmanı Kim sağlayacak? Kotalar nasıl belirlenecek? İlave maliyetler?

61 Olası AB ETS Türkiye etkileri  Sektörlerin ETS sisteminden etkilenmelerinde 3 ana faktör :  Üretimin CO2 yoğunluğu  Maliyet artışlarını ürün fiyatına yansıtabilme  Karbon azaltım olanakları  Maliyet artışını ürün fiyatına yansıtanlar ETS den etkilenmeyecek (elektrik)  Yansıtmayanlar: yüksek CO2 maliyetleri  uluslararası taşınabilir,çimento-demir çelik  Karbon leakage  Elektrik fiyatlarında artış

62 Teşekkür Ederim


"Kyoto Protokolu ve Türkiye’ye Etkileri Kireç Sanayicileri Derneği 21.05.2009-İstanbul Canan DERİNÖZ, Çevre Yük. Müh. TÇMB Çevre Danışmanı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları