Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Teknik Eğitim 05.2005 sayfa 1 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Otomatik Şanzıman.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Teknik Eğitim 05.2005 sayfa 1 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Otomatik Şanzıman."— Sunum transkripti:

1 Teknik Eğitim sayfa 1 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Otomatik Şanzıman

2 Teknik Eğitim sayfa 2 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Hız ve tork ihtiyacına göre gerekli olan vites aralıkları planet dişli sistemi ile sağlanır. Dişli tertibatını oluşturan her dişli ile taşıyıcı sıra ile sabit tutularak değişik dişli oranları sağlanır. Bunlar planet dişlisi yörünge dişlisi ve güneş dişlidir. Otomatik şanzımanda kavrama ve frenler planet dişlilerin her bir parçasını kilitleyerek dişli oranlarını kontrol ederler. Taşıtın hızına, gaz kelebeği pozisyonuna yol ve yük şartlarına bağlı olarak viteslerin otomatik olarak değişmelerine imkan veren bir sistemdir.

3 Teknik Eğitim sayfa 3 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ İÇ DİŞLİ Hareket yönü aynı. Dişli oranı normal dişlilerle aynıdır.

4 Teknik Eğitim sayfa 4 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Merkezde güneş dişli bulunur. Güneş dişli ile hareket iletimi sağlayan dişlilere planet dişlisi ve bu dişlinin üzerinde bulunduğu sisteme de planet taşıyıcısı denir. Planet dişliler iç dişli üzerinde hareket ederler. Bu sisteme Planet Dişli Sistemi denir. Planet dişli Güneş dişli İç dişli Planet taşıyıcı Planet Dişli Sistemi

5 Teknik Eğitim sayfa 5 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Uzun planet dişli Küçük güneş dişli İç dişli Planet taşıyıcı Kısa planet dişli Büyük güneş dişli

6 Teknik Eğitim sayfa 6 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DÖNDÜREN : GÜNEŞ DİŞLİ SABİTLENEN : TAŞIYICI ÇIKIŞ : YÖRÜNGE Z G = GÜNEŞ DİŞLİ DİŞ SAYISI Z Y = YÖRÜNGE DİŞLİ DİŞ SAYISI r = DİŞLİ ORANI r = Z Y / Z G ÖRNEK : Z Y = 30, Z G = 10 r = ? r = 30 / 10 = 3 TAŞIYICI SABİT

7 Teknik Eğitim sayfa 7 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DÖNDÜREN : GÜNEŞ DİŞLİ SABİTLENEN : YÖRÜNGE ÇIKIŞ : TAŞIYICI Z G = GÜNEŞ DİŞLİ DİŞ SAYISI Z Y = YÖRÜNGE DİŞLİ DİŞ SAYISI r = DİŞLİ ORANI r = Z Y + Z G / Z G ÖRNEK : Z Y = 30, Z G = 10 r = ? r = / 10 = 4 YÖRÜNGE SABİT

8 Teknik Eğitim sayfa 8 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DÖNDÜREN : TAŞIYICI SABİTLENEN : YÖRÜNGE ÇIKIŞ : GÜNEŞ DİŞLİ Z G = GÜNEŞ DİŞLİ DİŞ SAYISI Z Y = YÖRÜNGE DİŞLİ DİŞ SAYISI r = DİŞLİ ORANI r = Z G / Z Y + Z G ÖRNEK : Z Y = 30, Z G = 10 r = ? r = 10 / = 0.25 YÖRÜNGE SABİT

9 Teknik Eğitim sayfa 9 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DÖNDÜREN : TAŞIYICI SABİTLENEN : GÜNEŞ DİŞLİ ÇIKIŞ : YÖRÜNGE Z G = GÜNEŞ DİŞLİ DİŞ SAYISI Z Y = YÖRÜNGE DİŞLİ DİŞ SAYISI r = DİŞLİ ORANI r = Z G / Z Y - Z G ÖRNEK : Z Y = 30, Z G = 10 r = ? r = 10 / = 0.5 GÜNEŞ SABİT

10 Teknik Eğitim sayfa 10 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DÖNDÜREN : YÖRÜNGE SABİTLENEN : GÜNEŞ DİŞLİ ÇIKIŞ : TAŞIYICI Z G = GÜNEŞ DİŞLİ DİŞ SAYISI Z Y = YÖRÜNGE DİŞLİ DİŞ SAYISI r = DİŞLİ ORANI r = Z Y - Z G / Z G ÖRNEK : Z Y = 30, Z G = 10 r = ? r = / 10 = 2 GÜNEŞ SABİT

11 Teknik Eğitim sayfa 11 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DÖNDÜREN : YÖRÜNGE SABİTLENEN : TAŞIYICI ÇIKIŞ : GÜNEŞ DİŞLİ Z G = GÜNEŞ DİŞLİ DİŞ SAYISI Z Y = YÖRÜNGE DİŞLİ DİŞ SAYISI r = DİŞLİ ORANI r = Z G / Z Y ÖRNEK : Z Y = 30, Z G = 10 r = ? r = 10 / 30 = 0.33 TAŞIYICI SABİT

12 Teknik Eğitim sayfa 12 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DÖNDÜREN : İKİ ELEMAN SABİTLENEN : YOK ÇIKIŞ : BİR ELEMAN Z G = GÜNEŞ DİŞLİ DİŞ SAYISI Z Y = YÖRÜNGE DİŞLİ DİŞ SAYISI r = DİŞLİ ORANI r = SİSTEM KİLİTLENEREK BÜTÜN OLARAK DÖNER ÖRNEK : YOK r = 1 r = YOK

13 Teknik Eğitim sayfa 13 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DÖNDÜREN : HERHANGİ BİRİ SABİTLENEN : YOK ÇIKIŞ : HERHANGİ BİRİ Z G = GÜNEŞ DİŞLİ DİŞ SAYISI Z Y = YÖRÜNGE DİŞLİ DİŞ SAYISI r = DİŞLİ ORANI r = VİTES BOŞTA ÖRNEK : YOK r = YOK

14 Teknik Eğitim sayfa 14 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ ATF Pompası ATF Pompası, dişli bir pompadır ve tork konvertörü ATF pompa tahriki (pompa dişli mili) tarafından çalıştırılır. Bu pompa, yağ süzgeci üzerinden ATF’yi şanzımanın yağ karterinden emer. ATF pompası Kavrama, frenler ve yağ dolaşım sistemi için çalışma basıncı oluşturur.

15 Teknik Eğitim sayfa 15 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Lamelli kavramalar kapalı durumda her iki güneş dişlisini ve çift planet dişli takımının planet taşıyıcısını çalıştırır. Kavramalar

16 Teknik Eğitim sayfa 16 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Geçilecek vitese bağlı olarak otomatik şanzıman kontrol ünitesi tarafından hidrolik ünitedeki solenoid valf üzerinden ATF basıncı ile açılır ve kapatılır. Her bir lamelli kavrama, başka bir solenoid valf üzerinden ATF basıncı ile beslenir. Kavrama başına monte edilen lamel çiftlerinin adedi aktarılacak maksimum torka göre değişir.

17 Teknik Eğitim sayfa 17 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Frenin kilitlemesi gerek- tiğinde solenoid valf kumanda edilerek ATF yağının hidrolik basın- cıyla kavrama seti valf gövdesine doğru itilir. Lamellerin merkezden sabitlenmiş olduğu mil de frenlenmiş olur. FRENİN ÇALIŞMASI

18 Teknik Eğitim sayfa 18 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Yağ basıncı ortadan kalk- tığında kavramalar arasındaki geri getirme yayları vasıtasıyla lameller birbi-rinden ayrılır ve mil serbest hale gelir.

19 Teknik Eğitim sayfa 19 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ 1 2 Tork konvertör şekilde olduğu gibi bir pervanenin diğer pervane kanatlarına hava çarptırarak döndürmesi prensibi ile çalışır. Tek fark hava yerine yağ kullanılmasıdır. Tork Konvertör

20 Teknik Eğitim sayfa 20 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Kilitleme kavraması sürtünme yüzeyi Kilitleme kavraması balatası Türbin çarkıPompa çarkıRotor çarkı TORK KONVERTÖR PARÇALARI

21 Teknik Eğitim sayfa 21 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Pompa çarkı Doğrudan motor tarafından döndürülür

22 Teknik Eğitim sayfa 22 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ pompa türbinrotor

23 Teknik Eğitim sayfa 23 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Türbin çarkı Pompa çarkının bastığı yağ tarafından döndürülür. Şanzıman giriş mili Türbin çarkına bağlıdır. Çok diskli kavramalar giriş milinden gelen hareketi planet dişli sistemine aktarırlar

24 Teknik Eğitim sayfa 24 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Rotor çarkı Tek yönlü kavram üzerinden şaseye bağlıdır. Türbin çarkından çıkan yağ Pompa çarkına ters yonde çarptığında kilitlenerek yağın yönünü değiştirip tork artışı sağlar. Aslı Hidrolik kavrama olan sistem Rotor çarkının ilavesi sonucu tork artışı sağladığından Tork Konvertör yani Tork Değiştirici adını almıştır. Rotor çarkı

25 Teknik Eğitim sayfa 25 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ KİLİTLEME KAVRAMASI KESİT Otomatik şanzıman kullanım açısından büyük bir konfor sağlamasına karşın yakıt tüketimini oldukça artırmaktaydı. Fazla yakıt tüketiminin başlıca nedeni tork konvektörde oluşan kayma idi. Kilitleme kavraması hareket geçişinin hidrolik olması gerekmediği zamanlarda kontrol ünitesi tarafından devreye sokularak kayma en aza indirilir. Kilitleme kavraması ve elektronik yönetim yakıt tüketimini azaltmış, performansı ise artırmıştır.

26 Teknik Eğitim sayfa 26 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ KİLİTLEME KAVRAMASI GENEL Şanzıman giriş mili Türbin çarkından veya Kilitleme kavramasından hareket alır. Otomatik şanzıman yağı (ATF) Tork konvertör muhafazası Pompa Türbin çarkı Tork konvertör kilitleme balatası Şanzıman tarafı Motor tarafı Şanzıman muhafazası

27 Teknik Eğitim sayfa 27 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Çalışması: Motor devrine ve torkuna bağlı olarak şanzıman kontrol ünitesi tork konvertör kilitleme kavramasını devreye sokmanın daha ekonomik olacağına karar verdiğinde solenoid valfi N91 çalıştırır. Tork konvertörün üst kısmındaki hidrolik odası solenoid valf tarafından açılarak hidrolik basıncın düşmesi sağlanır. Bu kavramanın alt kısmındaki yağ basıncının artmasına neden olur. Böylece kavrama kapanır.

28 Teknik Eğitim sayfa 28 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Solenoid valf N91 akışı kestiğinde kavramanın üst kısmındaki basınç tekrar artmaya başlar. Böylece kavrama açılır.

29 Teknik Eğitim sayfa 29 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ KİLİTLEME KAVRAMASI DEVRE DIŞI Tork konvertör kilitleme kavraması açık Hidrolik girişi kilitleme Kavramasının ön tarafından gerçekleşir.

30 Teknik Eğitim sayfa 30 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ KİLİTLEME KAVRAMASI DEVREDE Tork konvertör kilitleme kavraması kapalı Hidrolik girişi kilitleme Kavramasının arka tarafından gerçekleşir.

31 Teknik Eğitim sayfa 31 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ KİLİTLEME KAVRAMASI SOL DEVRE DIŞI, SAĞ DEVREDE

32 Teknik Eğitim sayfa 32 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Tork konvertör Aks aktarımı Planet dişli

33 Teknik Eğitim sayfa 33 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Tork Konvertör

34 Teknik Eğitim sayfa 34 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Tork Konvertör Araç hızı Kilitleme kavramasının durumu Motor yükü Kapalı Açık Kontrol ediliyor

35 Teknik Eğitim sayfa 35 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Yağ pompası

36 Teknik Eğitim sayfa 36 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Yağ pompası

37 Teknik Eğitim sayfa 37 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Ön planeter dişli grubu

38 Teknik Eğitim sayfa 38 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Ön planeter dişli grubu İç dişli (drive) Güneş dişli (fixed) Planet dişli Planet taşıyıcı (output)

39 Teknik Eğitim sayfa 39 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Arka planet dişli grubu

40 Teknik Eğitim sayfa 40 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Uzun planet dişli Küçük güneş dişli İç dişli Planet taşıyıcı Kısa planet dişli Büyük güneş dişli

41 Teknik Eğitim sayfa 41 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Çok diskli K1 kavraması Ön planet dişli taşıyıcısı küçük güneş dişliye bağlanır.

42 Teknik Eğitim sayfa 42 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Devre dışı Çok diskli kavrama

43 Teknik Eğitim sayfa 43 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Devrede Çok diskli kavrama

44 Teknik Eğitim sayfa 44 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Çok diskli K2 kavraması Orta mil arka planet dişli taşıyıcısına bağlıdır.

45 Teknik Eğitim sayfa 45 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Çok diskli K3 kavraması Ön planet dişli taşıyıcısı arka büyük güneş dişliye bağlanır.

46 Teknik Eğitim sayfa 46 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ B1 disk freni Arka büyük güneş dişliyi kilitler.

47 Teknik Eğitim sayfa 47 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Disk fren Devre dışı

48 Teknik Eğitim sayfa 48 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Devrede Disk fren

49 Teknik Eğitim sayfa 49 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ B2 Disk freni Arka plenet dişlisini kilitler See notes page

50 Teknik Eğitim sayfa 50 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Vites Kilitleme kavraması Disk fren Free wheel R K1 K2 K3 B1 B2 F1 X X X XX X X X X X X X X X (X)(X) (X) Sadece motor freni (Yavaşlama ve Tiptronic) Vites değişim mantığı

51 Teknik Eğitim sayfa 51 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ N88 N89 G194 G193 G93 Hidrolik kontrol Valf gövdesi

52 Teknik Eğitim sayfa 52 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ AYARLAMA VALFLERİ 0 ile maksimum arasında ayarlama yaparlar. Kontrol ünitesi akım miktarını değiştirmek suretiyle valfi herhangi bir açıklığa ayarlayabilir. N 91 – N 93 AÇMA-KAPAMA VALFLERİ İki konumlu valflerdir. Ya tam açık, yada tam kapalıdır. Basınçlı yağı yönlendirmek için kullanılırlar. Kontrol ünitesi akımı vererek valfi açar, akımı keserek kapatır. N 89 – N 89 – N90 – N 92 – N 94

53 Teknik Eğitim sayfa 53 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Şanzıman kontrol ünitesi soketinden solenoid valfler aşağıdaki gibi ölçülür. Direnç değerleri literatürden alınmalıdır. R R

54 Teknik Eğitim sayfa 54 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Acil durumda çalışma Belli yapı parçalarının devre dışı kalması durumunda, otomatik şanzımanın normal çalışması olanaksızdır.Bu durumda otomatik şanzıman, sadece acil durumda çalışma modunda çalıştırılabilir. Acil durumda çalışma sırasında, konvertör kilitleme kavraması kapalı değildir ve şanzıman, 3.vitesdeki tüm ileri hareket kademelerindedir. Vites kolunu "R" konumuna getirerek, el sürgüsü itilir ve böylelikle geri vitese geçilir.Acil durumda çalışma modu, gösterge tablosunda değiştirilmiş bir gösterge ekranı ile görülebilir.

55 Teknik Eğitim sayfa 55 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Elektronik kontrol Yağ sıcaklık sensörü G93 NTC tipinde bir sensördür Değişken basınçları ayarlamak için Sıcaklığa bağlı sıcak değişim programı kilitleme kavramasının çalışması için. Yağ sıcaklığı çok yükseldiği zaman yaklaşık C de kilitleme kavraması açılır C de motor torku azaltılır.

56 Teknik Eğitim sayfa 56 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ G194 G193 Yağ basınç şalterleri G193/G194 K1 kavrama basıncındaki artmayı izler B2 fren basıncındaki artmayı izler

57 Teknik Eğitim sayfa 57 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Şalter açık Yağ basıncı < Yaklaşık 3 bar Şalter kapalı Yağ basıncı > Yaklaşık 3 bar Yağ basınç şalterleri G193/G194

58 Teknik Eğitim sayfa 58 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ K2 Disk grubu G182 Elektronik kontrol Şanzıman giriş hız sensörü G182

59 Teknik Eğitim sayfa 59 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Park kilidi ile çıkış dişlisi G195 Elektronik kontrol Şanzıman çıkış hız sensörü G195

60 Teknik Eğitim sayfa 60 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ DSP Dynamic Selection Program Dinamik Seçim Programı Sürücünün gaza basma hızına bağlı olarak ECO ve SPORT konumları arasında geçiş yapılması sağlanır. Eğer sürücü pedala hızlı bir şekilde basarsa sistem SPORT konumuna geçiş yapar. Pedal bu pozisyonda tutulmaya devam ederse ECO moduna tekrar geçiş yapılır.

61 Teknik Eğitim sayfa 61 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Vites Kolu “D” konumundayken vitesler yüke bağlı olarak kendiliğinden değişir. Fakat ilk vites doğrudan sürücü tarafından seçilemez aracın maruz kaldığı yüke bağlı olarak kontrol ünitesi tarafından seçilir. 1. vites sadece Tiptronik vites konumundan seçilebilir. Bu durumda 1. vites motor frenini kullanır vites kolu sağ taraftaki vites konumuna getirildiğinde şanzıman Tiptronik programında olacaktır. Seçilen vites gösterge tablosunda da gösterilecektir.

62 Teknik Eğitim sayfa 62 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Vites kolu kilidi Vites kolu kilidi, motor çalışırken istenmeden bir sürüş kademesine geçilmesini önler. N110 vites kolu kilit solenoidi vites kolunu, "P" ve "N" konumlarında kilitler. Kilit ancak ayak frenine basıldığında çözülür.

63 Teknik Eğitim sayfa 63 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Kontak anahtarı çıkartma kilidi Kontak anahtarı girişinin hemen arkasında birer adet kilitleme pimi bulunan iki adet yay geri dönüşlü kilitleme sürgüsü bulunmaktadır. Kontak anahtarnın takılması ve çıkartılması sırasında kilitleme pimleri kontak anahtarının her iki yanında iç profil boyunca kayar. Bu süreç sırasında iki kilitleme sürgüsü eksenel olarak birbirlerinin tersine doğru hareket eder. Kontak anahtarı yerine tam olarak oturmuşsa kilitleme sürgüleri/kilitleme pimleri asıl konumlarına gelmiş demektir (anahtar takılı olmadığında olduğu gibi).

64 Teknik Eğitim sayfa 64 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Çıkartma kilidinin serbest bırakılması: Kontak kapatılıp vites kolu "P" konumuna getirildiğinde kontrol ünitesi kontak anahtarı çıkartma kilidi solenoidini kısa süre için devreye sokar. Anahtar kilitleme mekanizması kilitleme plakalarını serbest bırakır ve kontak anahtarı çıkartılabilir.Bir problem oluştuğunda kalem benzeri bir cisimle acil durum açma noktasına bastırılır ve mekanik olarak kilit açılır anahtar serbest kalır.


"Teknik Eğitim 05.2005 sayfa 1 TEMEL ŞANZIMAN EĞİTİMİ Otomatik Şanzıman." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları