Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Karpuzda (Citrullus lanatus (Thunb.)Mansf.) Tuza Tolerans Özelliği ile Tohum İriliği ve Kotiledon Yaprağı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi *Fikret YAŞAR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Karpuzda (Citrullus lanatus (Thunb.)Mansf.) Tuza Tolerans Özelliği ile Tohum İriliği ve Kotiledon Yaprağı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi *Fikret YAŞAR."— Sunum transkripti:

1 Karpuzda (Citrullus lanatus (Thunb.)Mansf.) Tuza Tolerans Özelliği ile Tohum İriliği ve Kotiledon Yaprağı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi *Fikret YAŞAR 1, Seda İHTİYAROĞLU 1, Özlem UZAL 1, Şebnem ELLİALTIOĞLU 2 1 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Zeve Kampusu, Van 2 Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Dışkapı-Ankara Materyal ve Metod Özet Giriş Kaynaklar Yasar, F., Ellialtıoğlu, Ş., Özpay, T.ve Uzal, Ö., 2007.Tuz Stresi Altındaki karpuzların(Citrullus lunatus) Genotipik Farklılıklarının Belirlenmesi, V. Bahçe Bitkileri Kongresi 4-7 Eylül, Erzurum. Yasar, F., Kusvuran, S., Ellialtioglu, S., Determination of anti oxidant activities in some melon (Cucumis melo L.) varieties and cultivars under salt stress. J. Hort. Sci. and Biotech., 81, (4) 627–630. Yasar, F., S. Ellialtioglu, K. Yildiz, 2008a, Effect of Salt Stress on Antioxidant Defense Systems, Lipid Peroxidation, and Chlorophyll Content in Green Bean, Russian Journal of Plant Physiology, 2008, Vol. 55, No. 6, pp. 782–786. Tuza tolerans özelliği bakımından bitkilerde türler ve hatta genotipler düzeyinde farklı tepkilerin bulunduğu bilinmektedir. Tuza tolerans mekanizmasının anlaşılabilmesi için bugüne kadar incelenen yaklaşık 200 adet morfolojik, fizyolojik veya biyokimyasal parametre olduğu ileri sürülmektedir. Tuza toleransın belirlenmesinde etkin tek bir yöntem belirlenememiş olmakla birlikte, bitki dokularında iyon (Na +, K + ve Cl - ) birikimi, bitkide taşınımı ve dağılımı ile bu iyonların birbirine olan oranları (K/Na) (Hasegawa ve ark., 1986; Sykes, 1987), bitkilerin organik madde biriktirme ve sentezleme yetenekleri ile hücre düzeyinde meydana gelen oksidatif stresten kaynaklanan zararlanmalar oldukça etkin sonuçlar vermektedir (Aktaş, 2002). Burada sonuçlarını sunduğumuz çalışmada, Türkiye’nin değişik yörelerinden toplanan yerel karpuz aksesyonlarının bazı morfolojik özellikleri ile tuz stresine karşı gösterdikleri tolerans arasındaki ilişkiler araştırılmış, incelenen değişik parametrelerin birbiriyle ilişkileri üzerinde durulmuş; böylece karpuzda tuza tolerant genotiplerin seçiminde etkin olabilecek morfolojik özellikler belirlenmeye çalışılmış, bulgular biyokimyasal yöntemlerle test edilmiştir. Bulgular Çizelge 3. Karpuz bitkilerinde kotiledon yaprak alanları (cm 2 ), ağırlıkları (g), tohum ağırlığı (g), yaprak sayısı (adet) ve tuzdan zararlanma durumunu gösteren 1-5 skalası Denemede kullanılan 21 adet karpuz genotipinde, 100 mM dozunda uygulanan toksik düzeydeki NaCl tuzunun ilk belirgin semptomatiik etkisi, bitki yaş ağırlığında azalma ve bitki büyümesinde duraklama olmuştur. Bitkilerin, yeşil aksam yaş ağırlığına bakıldığında en iyi gelişme 42, 28, 22, 18 ve 31 numaralı genotiplerde olmuş, en düşük gelişme ise 38, 39, 44 ve 33 numaralı genotiplerinde görülmüştür. Bazı genotiplerin düşük seviyede etkilenerek kontrol bitkileri ile eşdeğer gelişme göstererek uzun gelişim üzerine inhibisyon etkisi görülmezken, bazılarında bu etki oldukça yüksek olmuştur. Başka bazı bitki türlerinde olduğu gibi (Aktaş, 2002, Yaşar 2003, Kusvuran 2004, Yasar 2007), karpuzda da tuza tolerans özelliği bitkinin Na, K ve Ca iyonları alım dengesini korumasıyla ilgili görülmektedir. Ayrıca, tohum ağırlıkları ve kotiledon büyüklüğü ile bitki yeşil aksam gelişimi arasında da paralel sonuçlar belirlenmiştir. Tartışma ve Sonuç Çalışmada, ülkemizin çeşitli bölgelerinden toplanan 17 adet karpuz genotipi, 2 adet açık döllenen ve 2 adet F 1 hibrit çeşit olmak üzere toplam 21 adet karpuz genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Kontrollü iklim odasında su kültüründe Hoagland besin çözeltisi kullanılarak yetiştirilen fideler, 4-5 gerçek yapraklı oldukları zaman besin ortamına kademeli olarak toplam 100 mM’lık NaCl tuz stresi uygulanmıştır. Bu çalışmada karpuzun, tuza tolerans özelliği ile tohum ve kotiledon yaprağı iriliği arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tuz stresi altındaki karpuz genotipleri arasında, bitki gelişimi ve iyon alımı özellikleri bakımından farklılıklar bulunduğu belirlenmiştir. Tohum ağırlıkları daha fazla ve kotiledon yaprakları büyük olan 18, 22, 28, 31, 36, 41 no’lu karpuz genotipleri iyon alımında daha seçici davranarak tuz zararından daha az etkilenmişlerdir. Tohum ağırlıkları düşük ve kotiledon yaprakları küçük olan 35, 37, 38, 39 ve 40 no’lu karpuz genotipleri bünyelerine yüksek miktarda iyon almış ve tuz zararından daha fazla etkilenmişlerdir. İncelenen parametrelerin birbirleriyle çok yüksek düzeyde korelasyon gösterdikleri görülmüştür.. No Yöre/ Al ındığı yer No Yöre/ Al ındığı yer 6 Tunceli I/Menemen 31 Urfa /Alata 7 Tunceli II/Çiftçiden 33 Yalova Washinton 10 Amasya I /Menemen 36 Midyat/Alata 13 Gaziantep/Menemen 38 Galactica/Alata 14 Erzurum/Menemen 39 Golden Crown F1 16 Elaz ığ /Palu/çiftçi 40 Celebration F1/Alata 18 Malatya/Çiftçi 41 Midyat /çiftçiden 22 Urfa/Menemen 42 Diyarbak ır II/Alata 23 Erzurum /Menemen 44 CrimsonSweet/Semito 28 Burdur/Koyulhisar 47 Hakkari/Çukurca 30 Diyarbak ır I/ Alata Çalışmada, ülkemizin çeşitli bölgelerinden toplanan 17 adet karpuz genotipi, 2 adet açık döllenen ticari çeşit ve 2 adet F 1 hibrit çeşit olmak üzere toplam 21 adet karpuz genotipi materyal olarak kullanılmıştır. Hoagland çözeltisinde yetiştirilen fideler 4-5 gerçek yapraklı oldukları zaman kademeli olarak toplam 100 mM’lık NaCl tuz stresi uygulanmıştır. Tuz uygulanmayan kontrol bitkileri ile birlikte tüm bitkiler 25 o C sıcaklık ve %65 oransal neme sahip iklim odasında geliştirilmişlerdir. Ölçüm ve analizler için örnek alma işlemi üç tekerrürlü olacak biçimde tuz uygulamasından 8 gün sonra yapılmıştır. Skalanın Oluşturulması Fidelerde morfolojik olarak ortaya çıkan zararlanmanın derecesini ortaya koyabilmek amacıyla bir skala oluşturulmuştur. Tuz uygulamasından 8 gün sonra, aşağıda belirtilen simptomlara göre fidelere 0’dan 5’e kadar puan verilmiştir: 0: Bitkinin tuz stresinden hiç etkilenmemesi 1: Büyümede yavaşlama, yapraklarda lokal sararma ve kıvrılma 2: Yapraklarda sararma ve % 25 oranında nekrotik lekelenmeler 3: Yapraklarda % 25–50 arasında nekrotik leke göstermesi ve dökülmesi 4: Yapraklarda % 50–75 oranında nekroz ve ölümlerin görülmesi 5: Yapraklarda % 75–100 oranında şiddetli nekroz görülmesi veya bitkinin tamamen ölmesi GENOT İP Bitki Yaş Ağırlığı Yaprak Sayısı KontrolNaClKontrolNaCl 66,02bc1,93eg5,33cd1,34jk 71,69gh2,96d3,66eh3,73bd 125,20c1,75fh5,66bd2,42fh 132,43eh1,80eh3,66eh3,48be 143,93d2,91d4,00eg2,77eg 164,00d 1,25g ı 4,66df2,50fg 185,61c4,46bc6,00bd4,08bc 226,29b4,66b6,66ab3,69bd 233,56de2,63de3,66eh3,72bd 288,28a6,13a5,00ce4,93a 303,31df2,45df3,33fh3,34ce 312,36fh3,85c6,00bd4,19b 331,63gh 1,20g ı 3,33fh2,21gh 363,74d2,77d5,00ce1,69hj 381,46gh 1,11g ı 2,33h3,02df 392,00gh 0,77 ı 3,33fh0,98jk 402,20fh1,63fh2,66gh 1,46 ık 416,50b4,81b6,00bd5,20a 428,34a6,18a6,33bc3,43ce 441,34h 0,99h ı 3,00gh0,83k 472,59eg1,91eg7,66a1,70hj GENOTİP Kotiledon Yaprağı Alanı Kotiledon Yaprağı Ağırlığı Tohum AğırlığıSkala 619,70ce1,07c163,20h2,00o 712,13gh0,67f93,50p4,00f 1019,20de0,85de167,50f3,00g 1214,33fg0,82e155,20k2,00p 13 8,37 ık 0,54g89,60q3,00h 1422,03bd1,03c164,00g 3,00 ı 1620,25ce1,08c 160,20 ı 2,00l 1823,40ab1,11c168,30e1,50s 2211,30h0,68f107,50o2,00n 2312,06gh0,83e143,40m3,00j 2822,43bc1,23b174,80a1,50t 3018,60e0,83e157,30j2,00q 3124,06ab0,93d173,20b1,00v 3315,26f0,69f86,50r4,00e 3619,76ce0,58g173,20c2,00r 387,73jk 0,28 ı 52,90t5,00b 397,03k 0,27 ı 35,40v5,00a 4010,26hj0,52g40,60u4,25c 4125,60a1,38a171,70d2,00m 4224,60ab1,27b149,80l1,50u 44 10,73h ı 0,41h56,90s4,00d 4714,73fg0,80e138,20n3,00k GENOT İP Na K Ca kontrolNaClkontrolNaClkontrolNaCl 617,14g45,93fh9,90a5,12bc3,84ae3,90cf 7 12,20h ı 17,15h ı 1,93g1,96fg 3,01f ı 3,01ef 1215,78gh59,00eg10,84a3,83ce3,99ad3,78cf 13 11,06 ı 86,80ce6,72c3,33df3,56bh3,15ef 1426,49d101,30cd6,60c2,18eg 2,94g ı 3,77cf 1617,43g80,03de8,15b1,08g4,47a3,61cf 1823,46de 17,48h ı 2,67fg4,52bd 3,43c ı 5,21ab 2221,84ef77,00de10,22a5,74b4,23ab4,20be 2325,54de154,53a4,32de2,77eg 3,25d ı 3,23ef 2817,93fg 38,12g ı 3,23eg5,17bc 2,83h ı 5,86a 3058,03a151,96a3,04eg2,06fg3,60bh4,23be 3156,36a 17,43h ı 3,09eg5,34bc 3,27d ı 4,53bd 3315,59gh112,75bc2,71fg2,37eg 2,74 ı 3,36df 36 9,31 ı 70,31ef7,32bc3,24df3,76af3,04ef 3845,75b100,33cd5,11d3,03df4,08ac3,71cf 3931,10c136,58ab3,04eg2,95df3,84ae3,05ef 40 11,57 ı 72,18df7,67bc2,76eg3,69bg3,27ef 41 9,62 ı 18,53h ı 3,88eg4,58bd 3,08e ı 4,71cb 4217,54g 15,28 ı 3,93df7,34a3,56bh4,01cf 4419,40fg65,88eg3,07eg2,25eg 3,18e ı 2,86f 4718,18fg 19,13h ı 3,11eg3,26df 3,13e ı 3,10ef Çizelge 1. Karpuz yapraklarındaki sodyum (Na), potasyum (K) ve kalsiyum (Ca) birikimleri Çizelge 2. Karpuzlarda bitki yaş ağırlıkları (g) ve yaprak sayısı (adet) Yap. Ağ., Kot. Yap. Al., Kot. Yap. Ağ., Skala, Toh. Ağ., Yaş. Bit. Ağ., Yap. Say. Kot. Yap. Al. 1,00 Kot. Yap. Ağ. 0,86 1,00 Skala 0,76 0,73 1,00 Toh. Ağ. 0,86 0,83 1,00 1,00 Yaş. Bit. Ağ. 0,83 0,81 0,87 0,87 1,00 Yap. Say. 0,69 0,68 0,90 0,90 0,72 1,00


"Karpuzda (Citrullus lanatus (Thunb.)Mansf.) Tuza Tolerans Özelliği ile Tohum İriliği ve Kotiledon Yaprağı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi *Fikret YAŞAR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları