Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TOPLUMUN BİR ÜYESİ OLARAK ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TOPLUMUN BİR ÜYESİ OLARAK ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER."— Sunum transkripti:

1 TOPLUMUN BİR ÜYESİ OLARAK ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER

2 Tüm çocuklar bedensel özellikleri ve öğrenme yetenekleri yönünden birbirlerinden farklılık gösterirler. Bazılarının boyları daha kısa ya da daha uzun, bazıları daha hızlı bazıları daha güç ve geç öğrenir. Çocuklar arasındaki bu farklılıklar çoğu kez fazla büyük değildir. Genel Eğitim hizmetlerinden yararlanmada ciddi problemle karşılaşmazlar.

3 Özel Gereksinimli Çocuk olarak adlandırılan bazı çocukların bedensel özellikleri ve/veya öğrenme yetenekleri bu çocukların eğitiminde Bireyselleştirilmiş Eğitim Programlarını, yani Özel bir Eğitimi gerektirecek ölçüde farklılıktır. Bu çocuklara “Özel Gereksinimli Çocuklar” denilir.

4 Özel Gereksinimli Çocuklar Öğrenme ve davranış problemi gösteren Bedensel ya da duyusal yetersizliği olanlar Zihinsel olarak üstün ya da özel yetenekli çocuklar ile risk grubu çocukları kapsar Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinde; Özel Gereksinimli çocuk; “Çeşitli nedenlerle bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlı farklılık gösteren birey” olarak tanımlanmıştır.

5 ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN DAĞILIMLARI Hafif ve orta derecede yetersizliği olanlar da ha fazla (yaklaşık %90) Ağır ve çok ağır derecede yetersizliği olanlar daha az (yaklaşık %10) Engel türlerine göre dağılımlarına bakıldığında; Özel öğrenme güçlüğü olanlar Zihin engelliler Dil ve konuşma bozukluğu olanlar Ciddi duyusal bozuklukları olanların daha çok olduğu ve bu gruptakilerin “özel eğitim” kapsamı içine giren çocukların %93’ünü oluşturmaktadır.

6 TÜRKİYE’DE 8,5 MİLYON ENGELLİ VAR Nüfusumuzun %12.29’unu engelli bireyler oluşturmakta Erkeklerde engellilik oranı %11,10 Kadınlarda engellilik oranı %13,45 %12,29 ‘luk oranın Yüzde 1,25‘i ortopedik Binde 60’ı görme Binde 37’si işitme Binde 48’i zihinsel Yüzde 9,70 oranında diğer engelliler oluşturmakta

7 OKULLAŞMA ORANI (Aralık 2005)  Özel Eğitim Okullarında  Kaynaştırma ve Özel Eğitim Sınıflarında  Özel Öğretim Kurumuna bağlı İlköğr. Okulunda  SHÇEK’e Bağlı Resmi ve Özel Reh. Merk Toplam Sonuç, 7-16 yaş grubunun okullaşma oranı çok düşük (%3.97)

8 Özel gereksinimli olan çocukların büyük çoğunluğu hafif engelli bile olsa eğitim sisteminin dışında Her çocuğun olduğu gibi özel gereksinimli çocukların da pek çok alanda yetenekleri vardır. Ancak dikkatlerin çoğu çocuğun yetersizlikleri üzerinde yoğunlaşması nedeniyle yetenekleri gözardı edilmektedir. Özel Eğitimde çocuğun “Neyi Yapamadığı” kadar “neyi yapabildiği”nin bilinmesi önemlidir. Çocuğun bir ya da birkaç işlevde yetersizlik göstermesi, onun diğer işlevlerde de yetersizlik göstereceği anlamına gelmemelidir.

9 Özel Eğitim genel eğitimden; İçerik Yöntem Planlama Araç gereç, materyal yönünden farklılaşabilir. ÖZEL EĞİTİM NEDİR? Özel gereksinimleri olan çocuk ve gençler için hazırlanmış bireyselleştirilmiş eğitim. BU HİZMET KİME VERİLİR? Özel Eğitime gereksinimi olduğu “eğitsel değerlendirme ile saptanan bireylere. NE ÖĞRETİLİR?

10 BU EĞİTİM NEREDE VERİLEBİLİR? Özel gereksinimli çocukların çoğunun eğitimlerinin büyük bir kısmını normal okul, normal sınıfta sürdürmeleri esas olmakla birlikte birlikte eğitim ortam alternatifleri gereksinimlerine uygun olarak en az kısıtlayıcı olandan en fazla kısıtlayıcı olana doğru sıralanabilir.

11

12 Normal sınıf: kaynaştırma /kapsayıcı eğitim Özel eğitim ve normal sınıf öğretmeni birlikte Sınıf öğretmenlerinin eğitimi (Akademik beceriler ) (Sosyal kabul)öğretmen tutumları!!! normal sınıf öğretmeni ve zihinsel engelli çocuğun aldığı destek miktarı önemli!!! Akademik başarısosyal kabuluyum Yönünden Karşılaştırma

13 Sınıf öğretmeni tüm düzenlemelerden sorumlu Programda öğretimse! uyarlamalar İşbirliği ile öğretim Kaynak oda Özel eğitim danışmanı Özel eğitim desteği sınıf / okulda. Normal sınıf + destek servisleri:

14 Özel sınıf: Tam zamanlı ya da yan zamanlı? (geleneksel yaklaşım) Özel eğitim ortamı Özel program Özel eğitim öğretmeni Özel materyaller ve araç/gereç Sosyal kabul: sınıf içi / sınıf dışı Akademik başarı: yüksek Toplumsal uyum???

15 GELİŞMELER Başbakanlık Özürlüler İdaresi kuruldu. 573 Sayılı Özel Eğitim Hukukundan Kanun Hükmünde Kararname Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Özürlüler Yasası Özel gereksinimleri olan bireylerin bağımsız ya da en az bağımlı olarak toplumda yaşamlarını sürdürmelerini sağlamak. ÖZEL EĞİTİMDE AMAÇ

16 Eğitim Hakkı Devlet, engelli bireylere herkesle aynı haklara sahip olacak şekilde ilk, orta, yüksek eğitim verilmesi ilkesini kabul etmek ve engellilerin eğitimini milli eğitim sisteminin ayrılmaz bir parçası olmasını sağlamakla yükümlüdür. Özel eğitime gereksinimi olan bireylerin eğitimleri ile ilgili düzenleme yapılması, T.C. Anayasası’nın 42., 50., 60., maddelerinde yer almıştır. 573 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile engelli çocuk ve ailelerine yeni haklar sağlamaktadır.

17 573 SAYILI KHK İLE AİLEYE VERİLEN HAKLAR Çocuğun eğitim sürecinin her boyutuna aktif katılım Tanı, değerlendirme ve yerleştirme sürecinin her aşamasında ailenin görüşünün alınması Erken çocukluk dönemi özel eğitim hizmetlerinde ailenin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi Engelli çocuklara özel eğitim desteği verilmesi Yerleştirme için öncelikli olarak genel eğitim sınıflarını düşünme BEP’e katılım

18 Toplumun Bilgilendirilmesi ve Bilinçlendirilmesi. Tutumların değiştirilmesi. Özel gereksinimli her çocuğun eğitim sistemine girmesinin sağlanması (fırsat eşitliği, eğitime erişim). Yasaların uygulanması. Tarama çalışmaları ile en erken dönemde çocuğa ulaşma. NE YAPMALI? (Özel Eğitimde Başarı için Anahtar)

19 Eğitsel değerlendirme Gelişim, öğrenme ve çevrenin değerlendirilmesi Ekip çalışması Değerlendirme sonucunda yerleştirme En az kısıtlayıcı ortam Değerlendirme ve Yerleştirme

20 RAM'larda ekiplerin oluşturulması RAM elemanlarının uzmanlaşması (Yasa ve yönetmeliklerin doğru yorumlanması, değerlendirme araçları, ekip çalışması, aile ile iletişim) Değerlendirme araçlarının geliştirilmesi Eğitsel değerlendirme ve yerleştirme sistemlerinin güçlendirilmesi ÖNERİLER

21 Kaynaştırma/Bütünleştirme Nedir? Zihinsel, bedensel, duygusal ve sosyal özellikleri yönünden akranları ile benzer özelliklere sahip olan çocuklar ülkemizde “normal okul” ya da “normal sınıf” olarak adlandırılan genel eğitim okullarında ve sınıflarında eğitim görmektedirler.

22 Kaynaştırma /Bütünleştirme Nedir? Buna göre en basit haliyle kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencilerin eğitimlerini, akranlarının devam ettiği okullarda ve onlarla aynı sınıflarda sürdürmesi olarak tanımlanabilir.

23 Kaynaştırma /Bütünleştirme Nedir? Daha geniş bir tanımda kaynaştırma, sınıf öğretmenine ve/veya engelli öğrenciye destek özel eğitim hizmetleri sağlanması koşulu ile engelli öğrencilerin genel eğitim sınıflarında eğitilmesi şeklinde açıklanmaktadır.

24 Kaynaştırma /Bütünleştirme Nedir? Bir başka tanımda ise, engelli öğrencilerin (1) ailedeki diğer kardeşleri ve akranlarıyla aynı okula gitmesi, (2) aynı yaştaki akranlarıyla aynı sınıfta bulunması, (3) öğrenciye ve/veya öğretmene gereksinim duydukları destek özel eğitim hizmetlerinin sağlanması kaynaştırma olarak ifade edilmektedir.

25 Kaynaştırma /Bütünleştirme Nedir? Bu üç tanıma birlikte bakıldığında kaynaştırma kavramının, 1. Özel gereksinimli öğrencinin akranlarıyla aynı sınıfta eğitilmesi anlamına gelen birlikte eğitim kavramını, 2. Bu eğitim sırasında öğretmene ve/veya özel gereksinimli öğrenciye sağlanan destekleyici özel eğitim hizmetleri kavramını içerdiğini görüyoruz. Bütünleştirme: Yerleştirme kararı almadan sınıf içi destek hizmetlerle özel gereksinimli bireyin genel eğitim sınıflarında eğitimi

26 Kaynaştırma Düşüncesi Nasıl Ortaya Çıktı? Genel ve özel eğitim alanlarında gözlenen değişmeler psikoloji ve sosyoloji gibi bilim alanlarının insana verdiği önem insan hakları alanında gözlenen gelişmeler Teknolojideki gelişmler

27 Dünyada Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1900’lü yıllara kadar özel eğitim, 16. yüzyılın sonlarına kadar yaygın bir çalışmanın olmadığı korkulup uzak durulduğu görülmüştür. Hıristiyanlığın kabul edilmesiyle, engelli bireylerin kilise tarafından koruma altına alındığı biliniyor.

28 Dünyada Özel Eğitim ve Kaynaştırma İlk sistemli çabalar 16. yüzyılda başlamıştır. ilk olarak 1760 yılında işitme engelli öğrenciler için Fransa’da bir okul açılmıştır. 1700’lü yılların sonları ile 1800’lü yılların başında Itard, bu okulda ormanda bulunan ve “Victor“ adı verilen bir çocuğa konuşmayı ve okumayı öğretmeye çalışmıştır.

29 Dünyada Özel Eğitim ve Kaynaştırma Amerika Birleşik Devletleri’nde işitme engelliler için ilk okul açılmıştır. farklı engel grubundaki çocuklar için de çeşitli okullar açılmaya devam etmiştir yılında görme engelliler 1846 yılında zihin engelliler Bu kurumlar eğitimle birlikte bakımın da verildiği enstitüler niteliğindedir.

30 Dünyada Özel Eğitim ve Kaynaştırma Avrupa’da 1700’lü yıllarda ortaya çıkan yaygın eğitim çalışmalarının, Amerika Birleşik Devletleri’nde 1800’lü yıllarda başladığını ve 1900’lü yıllara kadar olan dönemde, Amerika’da yeterli özel eğitim hizmetlerinin olmaması nedeniyle, pek çok özel gereksinimli öğrencinin, genel eğitim sınıflarına yerleştirildiğini ve sınıf öğretmenlerinin çabasıyla eğitimlerini sürdürdüğünü görüyoruz.

31 Dünyada Özel Eğitim ve Kaynaştırma Yılları özel eğitim okullarının sayılarının hızla arttığı yıllardır. özel gereksinimli öğrencilerin genel eğitim sınıflarında eğitim göremeyeceği düşüncesi yaygındı. Fiziksel, zihinsel ya da duygusal-sosyal yönden akranlarından farklı olan öğrencilerin, diğer çocukları olumsuz olarak etkileyeceği düşünülür ve ayrı okula yerleştirilmelerine karar verilirdi.

32 Dünyada Özel Eğitim ve Kaynaştırma Yılları 1913 yılında ABD’de normal zekaya sahip 13 yaşında fiziksel engelli bir öğrencinin fiziksel durumunun ve hastalığının, öğretmeni ve diğer öğrencileri üzdüğü ve tiksindirdiği; öğretmenin dikkatini ve zamanını fazlasıyla aldığı, diğer öğrencilerin dikkatini dağıttığı, okuldaki disiplini ve ilerlemeyi olumsuz etkilediği görüşleri ileri sürülmüştür.

33 Dünyada Özel Eğitim ve Kaynaştırma Yılları sınırlı da olsa kaynaştırmaya yönelik çeşitli görüşlerin ve çabaların oluşmaya başladı 1913 yılında görme engelli öğrenciler için kaynaştırma programı başlatıldı 1928 yılında İngiltere’de alınan bir kararla özel eğitim ve genel eğitim okullarının birlikte çalışmalarını benimsendi ardından 1944 yılında kabul edilen yasa ile uygun olan öğrencilerin genel eğitim sınıflarında eğitimlerini sürdürmeleri kabul edildi.

34 1960’lar ve Günümüz Dönemi: Günümüzdeki gelişmeleri özel eğitim sınıflarında eğitimin uygulamada yarattığı sorunlar, Mahkeme kararları, yasal düzenlemeler, tutumlardaki değişmeler, En az kısıtlayıcı ortam kavramı normalleştirme kavramı, teknolojik gelişmeler, erken eğitimin daha fazla kabul görmesi araştırmaların sayısındaki artış başlıklarında toparlamak mümkündür.

35 Yasal düzenlemeler, İtalya’da 1971 yılında, Norveç’te 1976 yılında, İngiltere’de 1974 yılında, Amerika’da ve Fransa’da 1975 yılında yürürlüğe giren yasalarla, özel gereksinimli öğrencilerin genel eğitim sınıflarında akranlarıyla birlikte eğitim görmeleri yasal olarak kabul edilmiştir.

36 Tüm Engelli Çocukların Eğitimi Yasası Engellilerin eğitimine ilişkin çeşitli önemli kararlar alınmıştır. Devlet Okullarının Programlarından ve Hizmetlerinden Dışlanmaya Son. Fark Gözetmeksizin Değerlendirme. En Az Kısıtlayıcı Ortamda Eğitim. Karma Eğitim Gereksinimi. Yasal Uygulama Hakkı.

37 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma a. 1950’li Yıllara Kadar Özel Eğitim: 16. yüzyılda uygulandığı ileri sürülen “Enderun Mektebi” uygulaması 1948 yılında İdil Biret-Suna Kan Yasası kabul edilmiş 1889 yılında İstanbul’da Grati Efendi tarafından işitme ve görme engelli çocuklar için açılan sınıflar 192 yılında kapatılmış 1921 yılına kadar özel eğitim açısından bir gelişmeye ilgili kaynaklarda rastlanamamıştır.

38 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1921 yılında Kurtuluş Savaşı döneminde İzmir’de “Özel İzmir Sağırlar ve Körler Müessesi” adıyla bir okulun açıldığı, daha sonra bu okul Sağlık Sosyal Yardım Bakanlığı’na bağlı olarak 1950 yılına kadar hizmet vermiştir. 1950’li yıllara kadar özel gereksinimli çocukların hasta ve eğitilemez oldukları düşünülmüş

39 1950 İle 1980 Yılları Arasında Özel Eğitim Kurumların Sağlık Sosyal Yardım Bakanlığı’ndan Milli Eğitim Bakanlığı’na devri personel yetiştirmede ilk sistemli çaba, 1952 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü bünyesinde kurulan Özel Eğitim Şubesi Şube, 1955 yılında iki dönem mezun verdikten sonra kapatılmıştır.

40 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1955 yılında şu anda tüm illerimizde bulunan “Rehberlik ve Araştırma Merkezleri”nin temelini oluşturmuş olan “Psikolojik Servis Merkezi” kurulmuştur.

41 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1955 yılında Ankara’da iki ilkokulda (Yeni Turan ve Hıdırlıktepe) zihin engelli öğrenciler için açılan özel sınıflar izlemiştir ve 1957 yılları ise, özel eğitim alanında iki önemli yasanın kabul yılları olması açısından önemlidir.

42 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1956 yılında kabul edilen 6660 sayılı yasa ile, 1948 yılında çıkarılan yasanın kapsamı genişletilmiş, üstün yetenekli ve üstün zekalı çocukların devlet tarafından yetiştirilmeleri için gerekli tedbirlerin alınması kabul edilmiştir.

43 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1957 yılında 6972 sayılı “Korunmaya Muhtaç Çocuklar Hakkında Kanun” yürürlüğe girmiştir. özel eğitime gereksinimi olan bireylerin haklarının 1961 Anayasası’nda devlet tarafından garanti altına alınmasıdır.

44 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1961 yılında yayınlanan 222 sayılı “İlköğretim ve Eğitim Kanunu” nun 12. maddesindeki “mecburi ilköğretim çağında bulundukları halde zihnen, bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan özürlü olan çocukların özel eğitim ve öğretim görmeleri sağlanır”.

45 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1965 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi bünyesinde Özel Eğitim Bölümü kurulmuştur yılında 1739 sayılı “Milli Eğitim Temel Kanunu” kabul edilmiştir.

46 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1980 ile 1990 Yılları Arasında Özel Eğitim: 1981 yılında sonradan Anadolu Üniversitesine dönüşen Eskişehir İktisadi ve İdari Bilimler Akademisi’nde “Özel Eğitim Sertifika Programı” başlatılmış 1983 yılında Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesinde Özel Eğitim Öğretmenliği Programı başlatılmış ve ilk mezunlarını 1987 yılında vermiştir.

47 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1986 yılında Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü’nde Görme Engelliler Öğretmenliği ve Zihin Engelliler Öğretmenliği programları başlatılmıştır 1982 Anayası 1983 yılında kabul edilen 2828 sayılı “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Yasası bu yasaya göre özel eğitime gereksinim duyanların genel eğitim-öğretimleri ile meslek kazanmaları hükme bağlanmıştır.

48 Türkiye’de Özel Eğitim ve Kaynaştırma 1983 yılında yürürlüğe giren 2916 sayılı “Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Yasası” 2916 sayılı yasa, özel gereksinimli çocukların kaynaştırma yoluyla eğitim görmelerini ilk olarak ele alması açısından önemli Ancak durumları ve özellikleri uygun özel eğitime muhtaç çocuklar için ifadesi bulunmaktadır.

49 1990’lı Yıllar ve Günümüz Dönemi: Bu yıllarda hem personel, hem de araştırma ve yayın sayısında artış görülmektedir yılında düzenlenen XIII. Milli Eğitim Şurası 1991 yılında 1.Özel Eğitim Konseyi toplanmıştır.

50 1990’lı Yıllar ve Günümüz Dönemi: Bu konseyde gündüzlü öğretime ağırlık verilmesi ve kaynaştırma programlarının yaygınlaştırılması kararı alınmıştır. Ayrıca kaynaştırma programlarına alınan engelli öğrencilerin eğitiminin bireysel olarak planlanması, bu eğitimin alanında uzman kişiler tarafından verilmesi ve izlenmesi de alınan kararlar arasındadır.

51 1990’lı Yıllar ve Günümüz Dönemi: Kaynaştırmaya ilişkin tüm bu sevindirici gelişmelere ve 1990 yılında toplanan şurada alınan kararlara rağmen yine bu yıllarda ayrı yatılı ve gündüzlü okulların sayısı artmaya devam etmiştir yılları arasında 75 özel eğitim okulu açılmış iken, yılları arasında 75 okul daha açılarak toplam sayı 150’ye ulaşmıştır.

52 1990’lı Yıllar ve Günümüz Dönemi: Bu dönemin en önemli gelişmesi 1997 yılında kabul edilen 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamedir. Ardından 2000 yılında kabul edilen Özel Eğitim hizmetleri Yönetmeliği ile kaynaştırmaya ilişkin pek çok yasal düzenleme kabul edilmiştir.

53 KAYNAŞTIRMANIN YARARLARI Özel gereksinimli öğrencilere, Bilişsel, duyuşsal,sosyal, akademik gelişimleri ve topluma uyumları kolaylaşır. Özel gereksinimi olmayan öğrencilere, Özel gereksinimli birey hakkında daha gerçekçi bakış açısı edinir. Farklı olanı kabul etmeyi öğrenir. Onları anlamayı öğrenir. Sınıf öğretmenlerine okul öncesi öğretmenlerine, Sınıf ortamını ve öğretim programını öğrencilerin gereksinimine göre uyarlamayı öğrenir. Özel eğitim öğretmeni, rehber öğretmen gibi personelle iletişim ve işbirliği kurma becerilerini geliştirir. Yardım almayı öğrenir.

54 Özel gereksinimli çocukların ailelerine, Kendilerini toplumdan daha az soyutlanmış hissederler. Yalnız olmadıklarının farkına varırlar. Normal gelişim gösteren çocukların aileleri ile iletişimlerini geliştirirler. Özel gereksinimi olmayan çocukların ailelerine, Özel gereksinimi olmayan çocukların aileleriyle etkileşime girerek onlara katkı sağlayabilirler. Çocuklarına bireysel farklılıkları ve onlara saygı duymayı öğretme fırsatını elde ederler. BAŞARI, sistematik planlamaya, bireysel gereksinimlerin dikkate alınmasına, aile-uzman ilişkisine, aileler, uzmanlar ve toplumdaki diğer ilgili kişiler arasındaki eşgüdüme, erken müdahale uzmanlarının olumlu tutumlarına bağlıdır.

55 DESTEK ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ Öğretmene danışmanlık, Öğrenciye danışmanlık ve hizmet sunma, Aileye danışmanlık Yönetici ve idari personele hizmet sunma,

56 Özel eğitim öğretmeninin sınıf öğretmenine danışmanlık yapması, Özel eğitim öğretmeninin derste öğretmene ve öğrenciye yardımcı olması, Öğretmen ve Öğrenciye Sunulan Destek Hizmetler A. Sınıftan ayırmadan sunulan destek hizmetler; Sınıf öğretmeni ile özel eğitim öğretmeninin sınıf içinde birlikte çalışması, eğitimi ortak sorumlulukla yürütmeleri (işbirlikçi öğretim ve birlikte öğretim yaklaşımı).

57 B. Sınıf dışında alınan destek hizmetler; Kaynak oda ya da gezici özel eğitim öğretmeni yardımıyla sürdürülen çalışmalar. Öğrenci bir okul gününün en az %21’ini kaynak odada geçirir. Özel gereksinimli çocuğun ne tür destek hizmetten yararlanacağı; öğrencilerin özel gereksinimleri, öğretmenin gereksinimleri, okulun, sınıfın koşulları, ülkenin koşulları dikkate alınarak kararlaştırılmalıdır.

58 Kaynaştırma Destek Eğitim Hizmetleri Destek hizmeti verenle sınıf öğretmeni işbirliği içinde olmalı, Öğrencinin nerede, ne kadar süreyle, hangi alanlarda destekleneceğine birlikte karar verilmelidir. Öğretmene yapılacak yardımda, sınıf öğretmeni bu yardımı almaya istekli olmalı, İşbirliğinin gereğine inanmalı ve Sınıfta bir başka eğitimcinin bulunmasından rahatsız olmamalıdır.

59 Kaynaştırmanın Engelleri olumsuz öğretmen tutumları, uygun personel ve destek servislerin olmayışı, genel ve özel eğitimin farklı algılanışı, fiziksel çevrenin yetersizliği

60 Başarılı Bir Kaynaştırmanın İlkeleri Nelerdir? Öncelikle başta okul müdürü olmak üzere tüm okul çalışanları, özel gereksinimli öğrencilere karşı kabul edici ve destekleyici tutumlar sergilemelidirler.

61 Başarılı Bir Kaynaştırmanın İlkeleri Nelerdir? Özel gereksinimli çocuklar ve aileleri daha okula kayıt aşamasından başlayarak müdür, müdür yardımcısı, rehber öğretmen, diğer öğretmenler, memurlar ile etkileşim halindedir. Bu etkileşimde öğrenci ve ailesinin kendisini okula ait hissetmesi önemlidir.

62 Başarılı Bir Kaynaştırmanın İlkeleri Nelerdir? Ayrıca okul müdürü, öğretmene yeni bilgileri kazanmada, gereksinim duyduğu materyalleri sağlamada, okul içinde ve dışında gerekli kişilerle işbirliğine girmede yardımcı olmalı ve okul genelinde bir kaynaştırma politikasının oluşturulmasına çalışmalıdır. Okul müdürü, okulda bir “destek ekibi” oluşturmalıdır.

63 Başarılı Bir Kaynaştırmanın İlkeleri Nelerdir? Sınıf öğretmenlerinin tutumları kaynaştırmayı destekleyici olmalıdır. Genel eğitim sınıfları, tüm öğrencilerin gereksinimlerini karşılayacak, öğrenmelerini kolaylaştıracak biçimde düzenlenmelidir. Genel eğitim sınıflarında tüm öğrenciler, birlikte öğrenme, oynama, eğitimsel ve sosyal etkinliklere katılma fırsatlarına sahip olmalıdırlar.

64 Başarılı Bir Kaynaştırmanın İlkeleri Nelerdir? Kaynaştırma sınıfındaki diğer öğrenciler özel gereksinimli öğrenci hakkında bilgilendirilmelidirler. Özel gereksinimli öğrenciye ve öğretmene, gereksinimlerine yönelik destekleyici özel eğitim hizmetlerinin sağlanmalıdır. Sınıftaki tüm öğrenci velileriyle işbirliği sağlanmalıdır.

65 Kaynaştırma Sürecinde Neler Yapılmalıdır? Öğrenciler okullarda iki biçimde bulunabilirler: 1. Hastaneler tarafından engelli olarak tanılanmış ve rehberlik araştırma merkezlerince kaynaştırma öğrencisi olarak yerleştirilmiş öğrenciler. 2. Hiçbir tanısı olmamasına karşın akademik, fiziksel, duygusal ve davranışsal özellikleri bakımından akranlarından farklı özelliklere sahip olan ve genel eğitim programından akranları gibi yararlanamayan öğrenciler.

66 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: 1. Basamak: İlk Belirleme Sınıf öğretmenleri öncelikle, sınıfında akademik ve sosyal yönden akranlarından farklı olan, çeşitli uyarlamalara ve desteğe gereksinim duyan öğrencileri belirlemelidirler. burada yapılması gereken sınıf ortamında yaşanabilecek bu sorunlara yönelik olarak hangi öğrencilerin daha fazla desteğe gereksinim duyduklarını belirlemektir.

67 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Nasıl Belirlenmeli?: Sınıf öğretmenlerinin desteğe gereksinimi olan öğrencileri belirleyebilmesi için öncelikle, sınıfındaki öğrenciler hakkında bilgi toplaması ve çeşitli değerlendirme yöntemlerini kullanması gerekmektedir.

68 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Nasıl Belirlenmeli?: İlk belirleme aşamasında kullanılan değerlendirme yöntemleri tüm öğrenciler için kullanılabilecek değerlendirme yöntemleridir. Sınıf içinde öğretmenin yapmış olduğu sınavlar (açık uçlu ve çoktan seçmeli sınavlar), uygulanan programa göre öğrencilerin bulunduğu yeri belirleyebilmek için öğretmen tarafından hazırlanan kontrol listeleri, öğrencilerin sınıf içinde yapmış oldukları çalışmalar, ev ödevleri, çalışma kağıtları ve öğretmen gözlemleri öğrencilerin ilk belirlenmesinde sıklıkla kullanılan tekniklerdir.

69 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Başka Hangi Bilgiler Toplanmalı?: Öğrencinin Sağlık Durumuna İlişkin Bilgi Öğrencinin Ailesi Hakkında Bilgi

70 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: 2. Basamak: Gönderme Öncesi Sürecin Uygulanması Gönderme öncesi süreç, akademik, duygusal ve davranışsal özellikleri yönünden akranları tarafından izlenen programı izlemekte güçlük çeken öğrencilerin değerlendirme için yönlendirilmelerinden önce çeşitli uyarlamalarla genel eğitim sınıflarında eğitilmelerini amaçlayan bir süreçtir.

71 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Gönderme öncesi süreç kaynaştırma düşüncesinin yaygınlaşmasıyla genel eğitim sürecinin bir parçası olarak düşünülmekte ve sınıf öğretmeni ile birlikte aile, okul yöneticisi ve rehber öğretmenin de katılımını gerektirmektedir.

72 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Gönderme Öncesi Süreçte Neler Yapılmalıdır?: Gönderme öncesi sürecin ilk basamağı, öğretmenlerin ilk belirlemede elde ettikleri bilgilere göre özel gereksinimli olarak düşündükleri öğrencilere hangi davranışları kazandıracaklarına karar vermeleridir.

73 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Gönderme öncesi süreçte ikinci basamak, öğrenciye kazandırılması planlanan davranışlara ilişkin müdahalenin/uyarlamaların ne kadar süreyle uygulanacağına karar vermektedir.

74 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Gönderme öncesi sürecin üçüncü basamağı, müdahale programının hazırlanması ve uygulanmasıdır. Bu programın uygulanmasında programda, öğretimsel süreçlerde, sınıf yönetiminde ve sınıf çevresinin düzenlenmesinde uyarlamalar yapabilir.

75 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Gönderme öncesi sürecin son basamağı değerlendirmedir. Değerlendirme sonucunda, öğrencide ilerleme olduğu belirlenirse müdahaleye devam edilir. Eğer ilerleme yoksa; müdahale sürecinin hedeflendiği gibi yürütülüp yürütülmediği değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda ilerleme olmadı ya da gözlenen ilerleme beklenenin altında ise, öğrencinin ayrıntılı değerlendirme için Rehberlik Araştırma Merkezine gönderilmesi süreci başlatılır.

76 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: 3. Basamak: Gönderme Süreci Gönderme sürecinin temel amacı, öğrencinin özel eğitim hizmetleri için uygun olup olmadığına karar vermektir. Bu süreçte, gönderme öncesinde öğrenci hakkında toplanan bilgiler, yapılan müdahaleler raporlaştırılır.

77 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Gönderme sürecinde raporlaştırma, öğrencinin kapsamlı değerlendirmesinde göz önünde bulundurulması gereken konulara ilişkin veri sağlamak amacını taşır.

78 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Gönderme raporunda aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır: Öğrenci hakkında sahip olunan endişelerin betimlenmesi, Problemin ne zaman (gün ve zaman), nerede (örn. bahçede ya da sınıfta) ve hangi etkinlik sırasında (örn. küçük grup çalışmasında ya da işbirliği etkinliklerinde) ortaya çıktığının yazılı açıklaması,

79 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Gönderme raporunda bulunması gerekenler: Yapılan uyarlamaların, kullanılan stratejilerin ve problemi çözmek için uygulanan müdahalelerin yazılı kaydı, Müdahale programının oluşturulmasına yardım eden, uygulayan ve/veya müdahale planını izleyen bireylerin (örn. okuldaki uzman personel, yardımcı öğretmen, aile ve akran ) isimleri, Başarıyla uygulanan ve başarısız olan müdahalelerin neler olduğunun yazılı açıklaması.

80 Tanısı olmayan özel gereksinimli öğrenciler için yapılması gerekenler: Öğrencinin ayrıntılı değerlendirme için Rehberlik Araştırma Merkezlerine gönderilmesi aşamasında ailenin onayı alınmalı, sürece ilişkin tüm bilgiler aile ile paylaşılmalıdır.

81 Değerlendirme Süreci 4. Basamak: Ayrıntılı Değerlendirme Süreci Rehberlik Araştırma Merkezleri tarafından gerçekleştirilen ayrıntılı değerlendirme süreci, gönderme öncesinde uygulanan müdahale programında gelişme göstermeyen ya da beklenilenin altında gelişme gösteren öğrencinin çok yönlü değerlendirilmesi sürecidir.

82 Değerlendirme Süreci Ayrıntılı değerlendirme süreci bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Ailenin de içinde bulunduğu ekip üyeleri, öğrenciyi kendi uzmanlık alanlarına göre değerlendirirler. Ülkemizde 2000 yılında kabul edilen Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği ile ayrıntılı değerlendirme sürecinin “Eğitsel Tanılama, İzleme ve Değerlendirme Ekibi” tarafından gerçekleştirilmesi öngörülmüştür ve ilgili yönetmeliğin 17. maddesinde ifade edilmiştir.

83 Değerlendirme Süreci 5. Basamak: Özel Eğitim Hizmetleri İçin Uygunluğuna Karar Verme Rehberlik Araştırma Merkezleri aracılığı ile yapılan ayrıntılı değerlendirme süreci sonunda öğrencinin özel eğitim hizmetleri için uygun olup olmadığına karar verilir. Bu değerlendirme sonucunda öğrenci için 3 farklı karar verilebilir. Bunlar:

84 Değerlendirme Süreci a. Hiçbir özel eğitim desteğine gerek kalmadan tekrar aynı sınıfta eğitim görmesi kararı. b. Kaynaştırma öğrencisi olarak genel eğitim sınıfında yani kendi sınıfında eğitim görmesi ve öğrenci için bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlanması kararı. Öğrencinin kendisiyle aynı engel grubundaki bireylerle birlikte özel eğitim okulunda/sınıfında hazırlanacak bireyselleştirilmiş eğitim programı doğrultusunda eğitimini sürdürmesi kararı şeklindedir.

85 Değerlendirme Sonucunda Karar Verme BİR ÇOCUĞUN ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ İÇİN UYGUNLUĞUNA NASIL KARAR VERECEĞİZ? 1. Öğrenci engelli olarak tanılanmış olmalıdır. 2.Yetersizlik çocuğun eğitsel potansiyeli üzerinde olumsuz etkiye yol açmalıdır. 3. Öğrenci bu gereksinimlerini karşılamak için özel olarak düzenlenmiş programlara, hizmetlere gereksinim duymalıdır

86 Kaynaştırma Öğrencisi kararı verilen öğrenciler için BEP süreci 6. Basamak: Bireyselleştirilmiş Eğitim Programının Hazırlanması Rehberlik Araştırma Merkezlerinde Eğitsel Tanılama İzleme ve Değerlendirme Ekibi tarafından yürütülen ayrıntılı değerlendirme sürecinin sonunda öğrencinin özel eğitim desteğine gereksinim duyduğunun belirlenmesiyle (özel eğitim hizmetleri için uygunluğuna karar verilmesiyle) nerede eğitim göreceğine karar verilir.

87 BEP Süreci Özel eğitim okulu, özel eğitim sınıfı ve genel eğitim sınıfı ülkemizde başlıca yerleştirme seçenekleridir. Özel gereksinimli öğrencinin, özel eğitim sınıfına, özel eğitim okuluna ya da genel eğitim sınıfına yerleştirilmesiyle birlikte bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) hazırlanır.

88 BEP Süreci Madde 62- Özel eğitim gerektiren birey için geliştirilen ve ailesi tarafından onaylanan bireyselleştirilmiş eğitim programı, bireyin ailenin, öğretmenin gereksinimleri doğrultusunda hazırlanan ve hedeflenen amaçlarda verilecek destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programıdır.

89 BEP Süreci Madde 63- Özel eğitim ve kaynaştırma uygulamaları yapılan okul ve kurumlarda, özel eğitim gerektiren bireyler için, bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirilmesi, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme birimi oluşturulur.

90 BEP Süreci Bireyselleştirilmiş eğitim programının yasal bir zorunluluk olarak kabul edilmesiyle özel gereksinimli bireylerin ve onların ailelerinin eğitimsel gereksinimleri yasal olarak güvence altına alınmıştır.

91 BEP Süreci Her özel gereksinimli öğrenci için yılda bir kez hazırlanan bireyselleştirilmiş eğitim programı ailenin de içinde bulunduğu bir ekip tarafından hazırlanır. Ekip üyeleri ayrıntılı değerlendirme sürecinde elde ettikleri değerlendirme verilerine göre öğrenciye kazandırılacak davranışları belirler ve bu davranışlara ilişkin olarak ailenin de onayını alırlar.

92 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Bu ilkeler sadece ÖGÖ için değil, tüm öğrencilere uygulanabilir. Okul, hiçbir öğrenciyi dışarıda bırakmamak ilkesi üzerine temellenmelidir. Hiçbir eğitimci bazı öğrencileri dışarıda bırakma, bir grup öğrencinin ihtiyacını karşılama lüksüne sahip değildir.

93 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri “İyi okullar, tüm öğrenciler için iyi olan okullardır” bu ilkeler bir okul sisteminde bulunduğunda herkesin başarısına katkıda bulunan özelliklerdir:

94 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri 1. Ortak bir felsefe ve strateji geliştirin. Nitelikli bir bütünleştirme/kaynaştırma sistemi, öğrencinin bütüncül olarak ihtiyaçlarına odaklanır. Okulların felsefesinde sağlanacak eğitim, demokratik, laik ve her öğrenciye uygun olmalı ve en azından üç alanda gelişimi kapsamalıdır; a. Akademik, b. Sosyal ve duygusal c. Bireysel ve kolektif sorumluluk, yurttaşlık. Bu anlayışta, okul reformunun planlaması ve tartışılmasında doğrudan katılımcıların hepsi sürece dâhil edilir( öğrenci, aile, eğitimci yönetici, destek personel, STK ve yerel örgütler).

95 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Güçlü bir liderlik sağlayın. Okul yöneticisi, okulun felsefesi ile uyumlu olan süreçlerin ve etkileşimlerin desteklendiğinden, zorlukların aşıldığından ve kararların alındığından emin olmalıdır.

96 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Farklılıklara hoşgörüyle yaklaşan, bunları takdir eden ve barındırabilen okul ve sınıf kültürünü destekleyin. Okullar toplumun minyatürüdür. Okul dışında var olan kültürün hem pozitif hem de negatif bakış açılarına, değerlerine, öncelik ve uygulamalarına ayna tutar. Okullar akademik becerinin geliştirilmesi ötesinde roller üstlenmeli, negatif toplumsal koşulları iyileştirmek için sorumluluk üstlenmelidir. Okullar, tüm öğrencilerin kendilerine değer verildiğini, kendilerini güvende ve önem verildiğini hissettiği topluluklar olmalıdır.

97 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Destek ağları geliştirin. Öğrencilerin çok değişik ve farklı ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için okulda destek ekiplere ihtiyaç vardır. Bu ekip, desteğe ihtiyacı olan öğretmen ve öğrencileri desteklemek, problemleri çözmek etkinlik, yöntem, teknik ve görüşleri paylaşmak için kurulur.

98 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Başarıyı garantilemek için amaçlı süreçler kullanın. İşlevsel olmayan BEP’ler, BEP toplantıları etkili çalışmayan destek ekipleri oluşturmayın. Başarı için; 1. Düzenli toplantılar 2. Yetersizlik yerine yeterlikler üzerine odaklanma 3. Öğrenci ve ailenin sürece eşit katılımı 4. Eylem planları oluşturma. 5. Ekip toplantılarını yapılandırın

99 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Düzenli ve sürekli teknik yardımı geliştirin. Öğretmenler kendi geleneksel yaklaşım ve yöntemlerden çok farklı olan eğitim uygulamalarını yapmaları istendiğinde kendilerini yetersiz hissedebilir, eğitim, bilgi ve desteğe gereksinim duyulabilir. Bunun için fırsatlar yaratılmalı.

100 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri 1. Esnekliği koruyun Öğretmenler farklı yetenekteki öğrencilerin okul etkinliklerine katılmalarını desteklerken, zorlukları azaltmak için aynı becerileri geliştirmelidirler. Bu aşamada yöneticiler öğretmenler tepkisel düşünme yerine yaratıcı düşünmeyi tercih etmelidirler. Çünkü yaratıcı düşünenler değişime açıktır, “yapılabilir” lere odaklanır. Tüm eğitimciler problem çözme yaklaşımını benimsemelidirler. Esneklik geliştirmenin bir yolu da uzmanlarının kendilerine dikte ettiği geleneksel rollerinin ötesine geçebilmektir.

101 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Etkili öğretmenlik yaklaşımlarını inceleyin ve benimseyin. Farklı şekilde öğrenenleri etkili bir şekilde eğitme için farklı öğretim yöntemleri kullanmak gerekmektedir. Bu nedenle eğitimcilerin kendilerini en iyi hissettiği yöntemleri kullanma yerine öğrenciler için en uygun öğrenmeyi oluşturacak yöntemleri benimsemeleri gerekir. Örn. Çoklu zekâ kuramı her öğrencinin yeteneklerini ve nasıl öğreneceğini belirlemede bize yol gösterir.

102 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Başarıları kutlayın, zorluklardan öğrenin Okul sistemi personelinde yaratıcı düşünmeyi geliştirmek bunu kolaylaştırır. Yaratıcı düşünenlerin pozitif bir odağı vardır. Başarıların farkına varmak, onları kullanmak ve onların üzerine inşa etmenin önemini kavrarlar.

103 Kaynaştırma ve etkili okul ortamları oluşturma ilkeleri Değişim sürecinin farkında olun ancak bunun sizin çalışmalarınızı durdurmasına da izin vermeyin. Değişim sürecinde yavaş hareket etmek, herkesin hazır olmasını beklemek, kaybedecek hiç zamanı olmayan öğrencilerin gelişmesini ve nitelikli eğitimin oluşturulmasına engel oluşturacağı unutulmamalıdır.

104 Kaynaştırma Uygulamalarında Temel İlkeler Özel gereksinimli öğrencilerin eğitimleri, diğer öğrencilerin gereksinimlerini karşılayan öğretim yaklaşımları ile çoğu kez benzerdir. Diğer öğrenciler içinde uygun olan pek çok öğretim yöntemi öğrenciler için de uygundur. Kaynaştırma uygulamalarında temel olan bu ilkeler etkili öğretiminde de geçerli olan ilkelerdir:

105 Kaynaştırma Uygulamalarında Temel İlkeler 1. Öğrencilerin öğretime profiline göre öğretimi farklılaştırma/ayrımlaştırma. 2. Uygun yerleştirme ve yardım önerme. 3. Etkili öğretim yöntemlerini kullanma (etkinlikleri düzenleme, işbirliğine dayalı öğrenme, akran destekli öğretimi strateji öğretimi, doğrudan öğretim ileri teknoloji destekli öğretim gibi). 4.Tanısal öğretim.

106 Kaynaştırma Uygulamalarında Temel İlkeler 5. Özellik gerekli beceri ve stratejileri öğretme. 6. Her ders için deneyim temelli öğrenme. 7. Bilgilerin işe yararlığını göstererek vurgulamak ve yüksek performans. 8. Gerçekçi somut örnekler kullanma ve gösterme.

107 Kaynaştırma Uygulamalarında Temel İlkeler 9. Öğrencinin aktif katılımı 10. Etkili soru sormayı kullanma 11. Ustalaşmak/beceri kazanmak için öğretim. 12. Uygun deneyim ve öğrenilenleri gözden geçirmeyi sağlama 13. Davranışçı yaklaşım ilkelerini uygulama

108 Kaynaştırma Uygulamalarında Temel İlkeler 12. Beceri ve kavramları disiplinlerarası ilişkiler kurarak verme. Beceri ve kavramları pekiştirme ve genişletme 13. İlgi ve heyecan uyandırma 14. Kendini izlemeyi öğretme 15. Öğrencilere kendini yönetme ve sosyal beceri geliştirme konusunda yardımcı olma 16. Öğretimi iyi ve etkili biçimde yönetme 17.Birlikte çalışma ve çabayı düzenleme

109 ÖĞRETMENLER İÇİN BAŞARILI BİR KAYNAŞTIRMANIN ADIMLARI 1. Özel gereksinimli çocukları tanıma, yetersizliğe sahip çocukların özelliklerini bilme. 2. Farklılıkları fark etme ve kabul etme. A. Öğretmenin öğrenciler arasındaki etkileşimi gözlemesi bireysel farklılıkların kabulünde en iyi yoldur. Nasıl yapar? Gözlemler, sosyometrik teknikler kullanarak.

110 B. Öğretmen, öğrencilerin bireysel farklılıkları ne kadar algıladıkları hakkında öğrencilerin bilgisini sorgulayabilir. ……….yetersizliğe sahip olmak sizce ne anlama geliyor? ……….eğer Türkçe konuşamasaydın sınıf içinde yapmaya zorlanacağın üç şey ne olurdu? ……….eğer işitme güçlüğün olsaydı, arkadaşlarının seninle nasıl iletişim kurmalarını isterdin?

111 TUTUM DEĞİŞTİRME VE DOĞRU BİLGİLENDİRME İÇİN NE YAPMALIYIZ? Bilgi paylaşımı Çocuklara bireysel farklılıkları örneklendirerek anlatma Öğrenciler arasında “eşit fırsat” sağlama. TUTUM DEĞİŞTİRME YÖNTEMLERİ Öğretmen sınıfının özelliklerini ve kendi becerilerini göz önünde tutarak yöntem seçmeli. C. Öğrencilerin çizdikleri resimler arkadaşları hakkında bilgileri içerir.

112 Örneğin; Görme ile ilgili canlandırma soruları şunlar olabilir: Etkinlik sırasında ne tür problemler yaşadın? Hangi problemlerde yardıma gereksinim duydun? Görmeden yaptığın etkinliklerde yardımcın ne tür yardımlarda bulundu? Görmeyen biri olsaydın okulda/evde ne tür değişiklikler yapardın? Bu etkinlikler sırasında ve sonrasında kendini nasıl hissettin? Tepkilerin beklediğinden ne oranda farklı oldu? gibi. Canlandırma: Bir yetersizliğe sahip olma hissi seni nasıl hissettirir?

113 Yetersizliği olan bireylerin başarılarını anlat - Roosevelt - Helen Keller- Albert Einstein - Beethoven- Mitat Enç- Matematikçi Stevie Wonder - Ünlü Fizikçi Stephen W. Hawking Sınıfa misafir konuşmacı getir Yetersizliği olan çocuğun anne babası olabilir. Ancak onları önceden hazırla. Filmler izlet Yetersizliği olan kişilerin yaşamlarını anlatan kitaplar oku

114 Öğretmen nasıl iletişim kurulacağını model olarak akran iletişimini artırabilir. Akran iletişimi artarsa, akran desteği sağlanabilir. Örneğin; Görme yetersizliği olan çocukla konuşurken; Önce kendini tanıt, Normal ses tonuyla konuş, Çocuğun adını söyle Sohbetin sona erdiğini çocuğa söyle. İşitme yetersizliği olan çocukla konuşurken; Konuşmadan önce hazır olduğundan emin ol. Kısa cümlelerle açık konuş. Sesinin şiddetini arttırma, ağız hareketlerini abartma. Tekrar yapma, eğer işitme engelli çocuk anlamadığını söylerse tekrar et. Arkadaşlık kurmalarını kolaylaştır Konuşurken iletişimi kolaylaştırıcı vücut hareketleri ve mimik kullan (işaret değil).

115 3. Özel gereksinimli çocukların özelliklerini değerlendirme (güçlü olduğu ve güçsüz olduğu alanları belirleme) (Gelişim ölçekleri; Denver Gelişimsel Tarama Testi, Portage vb.) 4. Güçlüğü olduğu belirlenen gelişim alanı için daha küçük adımlarla basamaklandırılmış informal araçlarla ayrıntılı değerlendirme yapma. (Gözlem-görüşme, kontrol listeleri vb.). 5.Özel eğitim hizmetlerine gereksinimi olduğuna karar verme. (Her yetersizliği olan çocuğun özel eğitim hizmetine gereksinimi olmayabilir).

116 6.Özel eğitime gereksinimi olduğu belirlenen çocuklar için BEP hazırlama 7.Öğretimin uyarlanması 8.Uygulanan BEP’in değerlendirilmesi

117 KAYNAŞTIRMA SINIFLARINDA ÖĞRETMENİN ROLLERİ Öğrenmeye yardımcı olma Olası yetersizlik durumlarını belirleme Bilgi toplama Riskli öğrencileri ayrıntılı değerlendirme için gönderme Ekibin bir parçası olarak çalışma Özel araç kullanan öğrencilere yardımcı olma Özel öğrenciler için sınıf ortamını ve diğer öğrencileri hazırlama

118 KAYNAŞTIRMA SINIFLARINDA ÖĞRETMENİN ROLLERİ Özel öğrencinin başarısı için sınıf süreçlerini, yöntem ve materyallerini uyarlama Öğrencinin BEP’inin geliştirilmesine katılma Bilgileri ailelerle paylaşma ve ailenin katılımını sağlama Özel eğitim öğretmeni ve diğer personelle işbirliği içinde çalışma Sorumlulukları paylaşma

119 KAYNAŞTIRMA SINIFLARINDA ÖĞRETMENİN ROLLERİ Sınıf öğretmeni, sınıfındaki tüm çocukların eğitiminden sorumlu olduğunu dikkate almalıdır. Sınıftaki her çocuk, özellikleri, kendine özgü öğrenme gereksinimleri ve her birisi ayrı bir birey olarak öğretmenin yönetimi altındadır

120 Sınıfların Tüm Öğrenciler İçin Hazırlanması Öğretimsel Uyarlamalar Sınıf içinde yapılacak düzenlemelerin/uyarlamaların temel amacı, öğrencilerin sınıf etkinliklerine en üst düzeyde katılımlarını sağlamaktır. Buna göre öğretimde uyarlama, akranlarından farklı eğitim gereksinimleri olan öğrencilerin sınıf içinde gerçekleştirilen etkinliklere katılımını artırmak için çeşitli düzenlemelerin/değişikliklerin yapılması sürecidir.

121 Öğretimsel Uyarlamalar Bu değişiklikler, sınıfın düzenlenmesinde, öğrenci gruplarının oluşturulmasında, öğretim materyallerinin ve öğretim yöntemlerinde yapılan değişikliklerdir. Bunlardan hangisinin ya da hangilerinin yapılacağına karar vermek için öğrenci gereksinimleri dikkate alınmalıdır.

122 Sınıfın Düzenlemesi Sınıfın düzenlenmesi; fiziksel çevrenin, sınıf kurallarının, sınıf ikliminin, sınıfın genel işleyişinin, zamanın ve ev ödevlerinin düzenlenmesi başlıklarında incelenebilir.

123 Sınıfın Fiziksel Çevresinde Yapılan Düzenlemeler: Sınıfın ısısı, ışık miktarı, rengi, gürültü düzeyi, büyüklüğü, ulaşılabilirliği, oturma düzeni ve uyaran miktarı öğrencilerin öğrenmelerini doğrudan etkileyen fiziksel özelliklerdir.

124 Sınıf Kuralları Sınıfta öğrencilerin öğrenmelerini kolaylaştırmak üzere oluşturulmuş olan kurallardır. Tüm öğrencilerin bu kuralları öğrenmelerine yardımcı olun.

125 Sınıf İkliminin Düzenlenmesi: Sınıf iklimi, sınıf içinde özel gereksinimli öğrencilere ve birbirlerine yönelik genel kabul havasının oluşturulmasıdır. Olumlu sınıf ikliminin olduğu bir sınıfta öğrenciler daha mutlu ve arkadaşça tavırlar sergilerler.

126 Sınıfın Genel İşleyişinin Düzenlenmesi: Sınıf içinde genel işleyişin düzenlenmesi hem zamanın daha etkili kullanılmasını sağlar; hem de davranış problemlerinin azalmasına yardım eder. Sınıfın genel işleyişinin düzenlenmesi, bir okul gününde nelerin yapılacağının önceden belirlenmesidir ve bu özel gereksinimli öğrencilerin sınıf rutinlerini izlemesi açısından önemlidir. Bir okul gününün tamamında ya da bir ders saatinde işleyişin nasıl olacağının öğrenciler tarafından bilinmesi öğrenmeyi kolaylaştırır.

127 Zamanı Etkili Kullanma: Öğretmenler, öğrencilerine kazandırmak istedikleri davranışları önceden belirlenen zaman dilimleri içinde gerçekleştirmeye çalışırlar. Öğretmenlerin hangi derse ne kadar zaman ayıracağı, öğretim yılının başında oluşturulan programlarla belirlenir.

128 Zamanı Etkili Kullanma: Ders programları önceden belirlenmekle birlikte, sıklıkla yaşanan bir sorun, hedeflenen davranışların belirlenen sürelerde gerçekleştirilememesidir. Öğretmenin her derse ilişkin belirlediği hedef davranışlara ulaşması, zamanı etkili bir biçimde kullanmasını gerektirir. Zamanı etkili bir biçimde kullanma, sınıftaki tüm öğrencilerin gereksinimlerini karşılayacak biçimde bir planlama yapılmasını gerektirir.

129 Öğretim Materyallerinin Seçimi Özel gereksinimli öğrencilerin öğrenmelerini desteklemek üzere kullanılan öğretim materyalleri; ders kitapları, öğretmen yapımı araçlar-modeller ve teknolojik araçlar şeklinde gruplanabilir.

130 Öğretim Materyallerinin Seçimi 1. Materyal seçiminde, materyallerin ele alınan konuya ve çocukların gelişim düzeyine uygun olmasına dikkat edilmelidir. 2. Özel gereksinimli öğrenciler, bir konuyu öğrenmek için kullandıkları materyalleri başka bir konuyu öğrenirken kullanmada ya da aynı konuya ilişkin problemi, farklı materyalleri kullanarak çözmekte zorlanabilirler. Bu nedenle öğretim olabildiğince farklı materyallerle desteklenmelidir.

131 Öğretim Materyallerinin Seçimi 3. Öğrencinin öğrenmesi tüm duyularıyla desteklenmelidir. 4. Öğretmen hazırlamış olduğu araçları yalnızca kendisi kullanmamalı aynı zamanda öğrencilerin de kullanmalarına olanak vermelidir.

132 Öğrenci Gruplarının Oluşturulması Öğretmenlerin kullanabileceği altı temel düzenleme bulunmaktadır. Bunlar Büyük grup öğretimi Küçük grup öğretimi Bir öğrenciye yönelik bireysel öğretim Yetişkin yardımı ile öğretim Öğreten öğrenci

133 Öğretim Yöntemlerinde Uyarlamalar Etkili öğrenme için sınıflarda geleneksel öğretim yöntemleri yerine farklı öğretim yöntemleri kullanılmalıdır. Başlıca öğretim Yöntemleri, Doğrudan öğretim yöntemi İşbirliğine dayalı öğretim yöntemi Keşif yoluyla öğretim olarak sıralanabilir.

134 Öğrenmeyi Etkileyen Diğer Değişkenler Öğrencilerin öğrenme stilleri ile dikkat sürelerinin belirlenmesi ve ev ödevlerinin uyarlanması bu değişkenler arasındadır.

135 Öğrenme Stili Öğrencinin öğrenmede hangi duyusunu (görme, işitme ve/veya dokunma) daha baskın olarak kullandığı, o öğrencinin öğrenme stilini belirler.

136 Öğrencilerin Dikkat Süreleri: Öğrencilerin dikkat süreleri öğrenmeyi etkileyen bir diğer değişkendir. Tüm öğrencilerin dikkat süreleri birbirinden farklı olmakla birlikte pek çok özel gereksinimli öğrencinin dikkat süresi akranlarından daha kısadır.

137 Ev Ödevlerinin Uyarlanması: Öğrencilere ev ödevi vermenin çeşitli nedenleri vardır: Bu nedenlerden ilki, okulda kazanılan bilginin evde uygulanmasına olanak vermesidir. İkincisi, ev ödevleri tüm öğrenciler için bireyselleştirilmiş bir öğrenme olmasıdır. Üçüncü neden, ev ödevlerinin okulda tamamlanmayan çalışmaların evde tamamlanmasına olanak vermesidir.

138 Ev Ödevlerinin Uyarlanması: Dördüncü neden ise, ev ödevlerinin öğrencilerin bağımsız çalışma becerilerini geliştirmelerine yardım etmesidir. Son neden ise, ev ödevleri okul ile aile arasında iletişim kurulmasına yardım etmesidir.

139 Sınıf geçme ve Sınavda Uyarlamalar Yasada “Kaynaştırma uygulamalarında eğitimlerini sürdüren öğrenciler devam ettikleri okulun sınıf geçme ve sınav yönetmeliğine göre değerlendirilirler. Ancak bireysel ve gelişim özellikleri dikkate alınarak, sınavlarda gerekli önlemler alınır ve düzenlemeler yapılır. Değerlendirmede, öncelikle bireyselleştirilmiş eğitim programlarındaki hedeflerin gerçekleştirilmesi esas alınır.” şeklinde açıklanmaktadır.

140 Sınıf Geçme ve Sınavda Uyarlamalar Konuyla ilgili araştırmalar kaynaştırma sınıflarına devam eden engelli öğrencilerin genel olarak düşük not aldıklarını ve başarısız olduklarını göstermektedir. Sınıf öğretmenleri ve özel eğitimciler varolan değerlendirme sistemini uyarlama, değiştirme ve bireyselleştirme konusunda etkili işbirliği yapamamaktadırlar.

141 Sınıf Geçme ve Sınavda Uyarlamalar Sınıf öğretmenleri not verme sistemini bireyselleştirmek isteseler bile bunu nasıl yapacakları konusundaki bilgileri yeterli olmamaktadır. Böylece bir çok engelli öğrenci doğru olmayan ve gerçek başarılarını yansıtmayan notlar almaktadırlar.

142 Sınıf geçme ve Sınavda Uyarlamalar Birçok ülkede görüldüğü gibi ülkemizde de öğretmenler ya engelli çocuğu güdülemek için abartılı not vermekte ya da çocuğun sınıfa göre başarısız olduğunu gösteren düşük not vermektedirler. Okul sistemi içerisindeki her öğrencinin başarısının not sistemi ile değerlendirilmesi çok önemlidir.

143 Not Vermenin Amaçları 1. Programın amaçları ve bu amaçlarda yer alan becerilere ilişkin başarıyı değerlendirmek, 2. Öğrenmede belli bir zamanda diliminde ortaya çıkan gelişmeyi göstermek, 3. Öğrencinin öğrenme sürecinde ortaya koyduğu çabayı değerlendirmek, 4. Öğrencileri yeterlilik, gelişme ve gösterdikleri çaba açısından karşılaştırmak,

144 Not Vermenin Amaçları 5. Öğrencinin öğrenme sürecine ilişkin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek, öğrencileri gruplamak, 6. Uygulanan programın etkililiğini değerlendirmek, 7. Öğrenciyi öğrenmeye güdülemek, öğrenmeyi ödüllendirmek ve benlik algısını güçlendirmek,

145 Not Vermenin Amaçları 8. Öğrenciye, ailesine ve diğerlerine gelişme ve başarıya ilişkin geri bildirim vermek, 9. Aileye, öğrenciye ve il / ilçe müdürlüklerine, öğrencinin gereksinimi olan dersler ve eğitimsel servislerin belirlenmesi, kuruma yerleştirilmesi ve geleceğinin planlanması konularında yardımcı olmak,

146 Not Vermenin Amaçları 10. Öğrencilerin mezuniyet ya da ödüller / takdirler için uygun olup olmadıklarını belirlemek, bazı programlara katılma ya da ödül / burs / takdir alma konularında derecelemeler yapabilmek, 11. Topluma, işverenlere, yasa koyuculara, eğitim politikalarını belirleyenlere, öğrencinin başarısına ilişkin ölçümler sağlamak

147 Kaynaştırma Öğrencilerinin Sınavlarda Karşılaştıkları Güçlükler 1. Anlamada güçlük 2. İşitsel ve görsel algı problemleri 3. Sınav süresinin yetersizliği 4. Kaygı

148 Değerlendirme sistemi: a.Geleneksel değerlendirme sistemi: 5’lik sisteme göre değerlendirme b. Sınavlarda uyarlamalar yapılması: Sınavlarda uyarlama yapmak, “sınav ya da ödevin süresi ve zamanı, soruların sunum şekli (sunum formatı), sınavın yapıldığı ortam, öğrencinin sınav sorularına vereceği tepki türünde değişiklikler yapılması, böylece kaynaştırma öğrencisinin diğerleri ile aynı sınav ya da ödevleri alması “ olarak tanımlanabilir.

149 Sınavlarda uyarlamalar yapılması 1.Sınav süresinde / zamanında uyarlama yapmak 2. Sınavdan önce yardım etmek: sınav becerileri öğretmek 3. Sınav sırasında yardım etmek 4. Motivasyonu arttırmak 5. Sınav ortamını uyarlamak 6. Sınav yönergelerinde uyarlamalar yapmak

150 Sınavlarda uyarlamalar yapılması 7. Sınav formatını değiştirmek 8. Sınavda sözlük, hesap makinası, cetvel, imla kılavuzu gibi yardımcı ders araçlarının kullanılmasını sağlamak

151 Değerlendirmede Uyarlama c. Alternatif not verme sistemleri (Değerlendirme sisteminde değişiklik yapmak) 1. Bireyselleştirilmiş eğitimi Planını (BEP) temel alan değerlendirme 2. Çok kaynaklı değerlendirme: Puanla birlikte gayretinin de değerlendirilmesi 3. Sözleşmeli değerlendirme- belli bir notun kazanılması için yapılması gereken işin nitelik ve niceliği 4. Ölçüt bağımlı değerlendirme-davranışı alt basamaklara ayırmak ve her basamak için puan değeri belirlemek 5. Güçlük düzeyi temel alınan değerlendirme

152 Değerlendirmede Uyarlama 6. Kontrol listeleri ile değerlendirme: 7. Portfolio / dosya temel alınarak yapılan değerlendirme 8. Paylaşımcı değerlendirme: Çocuğun birden fazla öğretmeni olduğu durumlarda kullanılan bir sistemdir. Örneğin okulda özel eğitim öğretmeni varsa, çocuğun dönem sonu ya da yıl sonu notunu, iki öğretmen birlikte kendi değerlendirme sonuçlarını temel alarak, birlikte verirler.

153 Mezuniyet ve Diploma Mezuniyet ve diploma ölçütleri çocuğun değerlendirme sürecinde yapılan uyarlama ve çalışmalar temel alınarak belirlenmelidir. Farlı diploma türlerinin oluşturulması kaynaştırma öğrencileri için bir çözüm olabilir.

154 Mezuniyet ve Diploma Genel Diploma Hem müfredatı takip eden, hem de müfredat temel alınarak değerlendirilen ve sınavlarda uyarlamalara yapılarak başarısı belirlenen öğrenciler akranlarıyla aynı diplomayı almaya hak kazanmalıdırlar.

155 Mezuniyet ve Diploma Özel Diploma öğrenci BEP’te yer alan başarı ölçütlerini karşıladığı durumda diğer bir deyişe başarı ölçütü için uyarlamalar yapıldığında özel diploma alabilirler. Özel diploma genel diplomaya ek olarak sunulan bir belge olacağı gibi ayrı bir belge olarak da verilebilir.

156 Mezuniyet ve Diploma Katılım Sertifikası İlköğretime devam eden öğrenci diploma ya da özel diploma yerine katılım sertifikası alabilir. Katılım sertifikası BEP amaçlarına ulaşamayan çocuklar için daha uygundur.

157 BÜTÜNLEŞMEYE DOĞRU TÜM ÇOCUKLAR BİZİMDİR VE BİRLİKTE ÖĞRENEBİLİRLER

158 Prof. Dr. Gönül Akçamete Doç. Dr. Tevhide Kargın Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi


"TOPLUMUN BİR ÜYESİ OLARAK ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLER." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları