Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Küresel Doğal Gaz Senaryoları ve Türkiye Fatih Dönmez EPDK Kurul üyesi 1Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi - 2011.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Küresel Doğal Gaz Senaryoları ve Türkiye Fatih Dönmez EPDK Kurul üyesi 1Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi - 2011."— Sunum transkripti:

1 Küresel Doğal Gaz Senaryoları ve Türkiye Fatih Dönmez EPDK Kurul üyesi 1Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

2 İçerik Giriş – Bazı basit ve tartışmalı kurallar Dünya Doğal gaz piyasasına bakış – Doğalgazın oranı – LNG – Elektrik Tüketimi, Ulaştırma Senaryo Çalışması Altın Çağ Med Cezir Durgunluk 2Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

3 Tartışmalı Kurallar Kural 1: “Her petrol fiyat artışı, gelişmiş ülkelerdeki ekonomik kriz ihtimalini arttırır.” 3Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

4 Kanıt 1 Kırmızı çizgiler, petrol fiyat artışları, gri taralı alanlar ekonomik durgunluklar veya krizler… Petrol Fiyat Şokları ve Durgunluklar, James Hamilton Krizi 4 Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

5 Sebep 1 – Mikro açıdan Ekonomik büyümenin temelinde orta sınıf var Orta sınıf bütçesindeki enerji giderleri ne kadar artarsa, diğer harcama kalemlerinin oranları düşüyor. 5Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

6 Sebep 1 – Makro dengeler Petrol fiyatları diğer emtia fiyatlarını da sürüklüyor Ör : Türkiye gibi hammadde ithal eden ülkelerde, petrol ithalatı sıfırlansa da ithalat petrol fiyatları ile birlikte hareket eder. Çünkü petrol fiyat artışları ile gıda fiyat artışları ilişkili, insanların “gıda” ve “enerji” ihtiyaçları en temel ihtiyaçlardan. Bu da bizi ikinci sebebe getiriyor. 6 Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

7 Tartışmalı Kurallar Kural 2: “Her petrol fiyat tavanı, petrol ihraç eden ülkelerin bulunduğu bölgelerdeki politik krizlerin habercisidir.” 7Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

8 Kural 2 - Örnekler Latin Amerika: Venezuela (“Çokluk Paradoksu”) Ortadoğu – İran devrimi – Fiyat artışı sonrası Suudi Arabistan Kralı’nın halkına verdiği paralar Gelirleri petrol kaynaklarına bağlı olan ülkelerin yoğun olduğu ülkelerde, petrol fiyat zirveleri sonrası hızlı fiyat düşüşleri bütçeleri darmadağın ediyor ve rant dağıtımı kararsız bir noktaya gidiyor. 8Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

9 Sebep 2 Petrol Gelirleri Bütçe Fazlası Artan Tüketim artışları Gıda, Enerji de sübvansiyon Arttırılan bedava hizmetler Petrol fiyatlarının ani düşüşü Azalan Enerji Sektör ve Altyapı Yatırımları Artan Gelir İhtiyacı Kırılan saadet zinciri Mevcut üretimin artmaması 9Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

10 Arap Baharı Piyasaları Nasıl Etkiler? Cevap: Geçmiş örneklere bakalım Ayaklanmalar ve 1979 devrimi İran hala devrimden önceki seviyesine çıkamadı 10Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

11 Türkiye de Tüketici Güveni ve Uluslararası Petrol Fiyatları 11Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

12 Temel Sorular Fiyatların Yönü (Ucuz enerji bitti mi?) Polonya (Avrupa’nın en büyük Kaya gazı üreticisi olacak mı?) Çin (Talep ve ekonomik büyüme yönü) Petrol son kalesi olan ulaştırmayı doğal gaza kaptıracak mı? Nükleer En önemlisi Ekonomik Büyüme 12Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

13 Doğalgazın Oranı Giderek Artmaktadır. 13Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

14 Hangi senaryo olursa olsun… Ucuz gaz yok (Ama geçen seneki tahminlere göre fiyat öngörüleri düştü) $/mmBTU Amerika Avrupa Japonya $/1000 m3 (*39.6) Amerika Avrupa Japonya Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

15 Doğal gaz talebi OECD talebi %25 artarken Asya talebi 3.6 katına çıkarken, Çin talebi 7.5 katına çıkıyor 15Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

16 1 milyar m3 Doğal gaz = 6.1 TWh Elektrik Üretimi (6.1 milyar kWh) Mevcut durumda Nükleerden elektrik üretimi ve 2025’te nükleerden elektrik üretimi Nükleer Mevcut Üretim (TWh) Senaryo 1 (2025) Senaryo 2 (2025) Almanya14000 Fransa Kapanan Nükleer Santralleri Karşılamak için gereken ekstraDoğal gaz miktarı (BCM = milyar m3) bcm Almanya Fransa Türkiye’nin elektrik tüketimi: TWh (milyar kWh) - 42 bcm (2011 tahmini) 16Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

17 Dünya Doğal Gaz Ticaretinin Değişimi 17Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

18 Bölgelerin Gaz İthalatları 18Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

19 LNG Ticaret Hacimleri Dünyada hem LNG hacmi, hem de LNG ticareti yapan ülke sayısı hızla artıyor. Ayrıca Pazar payları da hızla değişiyor. Yeni lider Katar…. 19Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

20 LNG İthalat ve İhracatçıları Türkiye İhracat İthalat Endonezya’nın pazardaki payı düşerken, Katar liderlik koltuğunda İhracatçılar arasında Japonya, Güney Kore, İspanya var… Dikkat! Çin daha pazara girmedi 20Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

21 Bazen İthalatçılar Herkese Eşit Fiyat Uygulamıyor 21Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

22 Gaz Fiyatlarının Geleceği Rekabetçi Fiyat Oluşumlarının geleceği daha parlak 22Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

23 LNG Fiyatları 23Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

24 Doğal gazlı Araç Sayıları 24Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

25 Doğu Akdeniz Undisc OIL: 1.7 Gb, GAS: 3.5 TcmRecoverable reserves: 700 bcm 25Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

26 Kıbrıs’ta LNG üretimi olursa 15 mtpa (Milyon ton per annum) (20 bcm) Noble ay içinde tesisi kurabileceğini düşünüyor Bir tek soğutma komprosörü için bekleme süresi 31 ay 15 mtpa için 9 tane gerekiyor Toplam maliyet milyar$ (buna kuyudan sahile boru hattı maliyeti dahil değil) En erken 2017 gibi 26Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

27 Senaryo Dünya Bölge Türkiye 27Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

28 Senaryolar( ) Altın Çağ Petrol giderek yerini doğal gaza bırakırken, bir yandan doğal gaz yatırımları artar diğer taraftan doğal gaz piyasası likit bir piyasaya dönüşür. Med Cezir Petrol fiyatları yükselmeye devam eder, ama bu ekonomileri yavaşlatır, ekonomik yavaşlamalar fiyatları aşağı çeker. Fiyatlar bir dengeyi bulamaz, volatilite yüksektir. Durgunluk Ekonomik krizlerin etkisi azalsa da, dünya bir türlü 2000’li yıllardaki büyüme trendini yakalayamaz. Özellikle Asya bölgesinde, ekonomik büyüme ciddi oranda yavaşlar. AB bölgesi uzun dönemli bir yeniden yapılanmaya girer 28Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

29 Altın Çağ – Küresel DeğişimlerParametreAçıklama Petrol Fiyatları Petrol fiyatlarının yükseliş trendi devam eder, fakat bu yükseliş sert değildir. Bu da diğer teknolojileri ve kaynakların şansını arttırır. Piyasalar daha entegredir. Ekonomik büyüme çok yüksek olmasa da, yeterli seviyededir. Doğalgaz Fiyatlarının Petrol Fiyatlarına Endekslenmesi Doğalgaz fiyatlarının petrole endekslenmesi giderek azalır. Artık daha fazla spot piyasa fiyatı konuşulur. Bu üretici ülkelerde rahatsızlığa sebep olur ama kaya gazı (shale)’nın piyasaya girişi ile eski etkilerini bulamazlar. Bu süreçte bir kısım kontrat hala petrole endekslidir ama spot parametreler de içerir. LNG LNG hacmi hızla artar. Asya piyasası canlanır. Nükleer Nükleer santraller, OECD ülkelerinde giderek daha fazla sistem dışına itilir. Bu senaryo da, doğalgaz sadece bu nükleer santralleri değil, bir kısım kömür santrallerini de ikame eder. Elektrik Doğalgaz kaynaklarının hızla devreye girmesi ile elektrik daha fazla doğal gaza bağımlıdır. Elektrik talebi de kararlı ve yüksek olmayan doğal gaz fiyatları sebebi ile hızla artar. Ulaştırma (Araçlar) Ulaştırmada, başta Kuzey Amerika olmak üzere bir çok yerde doğal gazlı arabaların sayısı artar. Artık petrolün son kalesi olan ulaştırmada da doğal gazın payı hızla artmaktadır. Kontratlar Yeni kontratlar- yeni formüller. Kontratlarda spot fiyatlar ve esneklikler arttırılmıştır. Bir satıcılar piyasası değil, alıcılar piyasası oluşur. Yani fiyat avantajı tüketen taraftadır 29Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

30 Altın Çağ – TürkiyeParametre Türkiye - Açıklama Talep Artışı Doğalgaz talebi hem elektrik kaynaklı hem de sanayi ve konut kaynaklı olarak hızla artar. Çeşitlendirme Enerji Güvenliği Akdeniz, Karadeniz, Irak gazları da devreye girer, Türkiye’nin imkanları artmıştır. Satıcı ülkeler Avrupa’ya en ekonomik ve güvenli yol olarak Türkiye’yi görürler. Bu da Türkiye’nin arz güvenliğine de katkı sağlar Gaz Ticareti İstanbul Commodity Exchange üzerinden, Irak, İran, Azerbaycan gazlarının ticareti, future, forward, Elektrik Piyasası Elektrik fiyatları daha fazla doğal gaz fiyatları ile ilintilidir. Fiyatlarda azalan bir artış vardır. Elektrikte doğal gazın oranı %65’lere çıkar. Yerli kömür azalır. 30Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

31 Med Cezir– Küresel DeğişimlerParametreAçıklama Petrol Fiyatları Petrol fiyatları bir düşüp bir çıkmaktadır. Enerji fiyatlarındaki bu belirsizlik herkesi kötü etkilemektedir. Ama ekonomik büyüme güçlü olmasa da devam etmektedir. Fiyatlar bir tepe bir taban yapmaktadır. Belirsizlik hakimdir. Bu da yatırımları geciktirmektedir. Piyasa istikrarı düşüktür. Doğalgaz Fiyatlarının Petrol Fiyatlarına Endekslenmesi Fiyatlar yükseldikçe: Tüketici ülkeler formülasyonda esneklik isterken Fiyatlar düşerken: Üretici ülkeler formülasyonu destekler LNG Spot piyasa hacmi artar ama LNG kontratları daha çok uzun vadelidir. Herkes önünü görmek istemektedirler. LNG ve boru hattı üzerinden ticaretler eşit miktarda artar Nükleer Nükleer santrallerin devreden çıkışı azalır. Elektrik Çevre ve iklim konuları gündemdeki yerini korur. Kömür santralleri yapımı yavaşlar. Fakat doğal gaza aşırı bir talep de yoktur. Ulaştırma (Araçlar) Ulaştırmada mevcut trend devam eder, elektrikli ve doğal gazlı arabalar hala marjinal seviyededir. Kontratlar Take or paylerde esneklikler 31Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

32 Med Cezir– TürkiyeParametre Türkiye - Açıklama Talep Artışı Doğalgaz talep artışı, fiyat artışları olduğu dönemlerde yavaşlarken, petrol fiyatları düşerken hızlanır. Talep artışı ekonomik büyümeye paralel seyreder. Çeşitlendirme Enerji Güvenliği Çeşitlendirme devam ederken, marjinal fiyatta kalan kontratlar artık devam ettirilmez. Ucuz kaynakların çeşitlendirilmesi Gaz Ticareti Bir piyasa oluşturma fikri vardır ama uluslar arası piyasalara olan güvensizlik, gaz piyasası oluşumunu yavaşlatır. Elektrik Piyasası YEK Alım garantilerine talep artar. Elektrik spot fiyatlarında anı sıçramalar gözlenir. Doğal gaz marjinal fiyat olduğu dönemlerde üretim yapma imkanı bulamaz 32Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

33 Durgunluk– Küresel DeğişimlerParametreAçıklama Petrol Fiyatları Fiyatlar kısa vadede hafif artarken, ekonomik yavaşlama ile birlikte hızla düşer, dünya ekonomisi uzun süreli bir durgunluk-düşük büyüme sürecine girer. Enerji talebi büyümesi durur. Asya bölgelerindeki ekonomilerde sorunlar gözlenir. Petrol fiyatları da 80$ da altına düşer, bir süre orda kalır. Doğalgaz Fiyatlarının Petrol Fiyatlarına Endekslenmesi Dönem başındaki petrol fiyat tartışmaları dönem sonunda yerini mevcut formüllerin devam yönünde bir sessizliğe bırakır. Enerji sorunları artık ikinci plandadır. Formülasyonlu kontratlar konumlarını muhafaza eder. Take or pay’lerde indirim olur. LNG LNG’de yeni yatırımlar durur/azalır. LNG boru hattı gazı ile rekabet etmeye çalışır. Bir çok LNG sıvılaştırma tesis yatırımı ötelenir. Nükleer Nükleer santraller konusunda AB adım atarak, santrallerin kapatılmasını engeller. Eski santraller renove edilerek, üretimlerine devam ederler. Elektrik Elektrikte, çevre/yenilenebilir ikinci plandadır. Kömür üretimleri artmaktadır. Ulaştırma (Araçlar) Ulaştırmada, düşen petrol fiyatları sebebi ile alternatiflerin girişi imkansız hale gelmiştir. Kontratlar Kontratlarda al ya da öde miktarlarında müzakereler olur. Esneklikler artar. Formül değişiklikleri gözlenir. 33Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

34 Durgunluk– TürkiyeParametre Türkiye - Açıklama Talep Artışı Doğalgaz talebi artış hızı düşer. Çeşitlendirme Enerji Güvenliği Çeşitlendirme konusunda projelerin gerçekleşme hızı yavaşlar. Farklı projeler gündemdedir ama gerçekleşmeler uzun sürmektedir. Gaz Ticareti Gaz ticareti konusunda istekli müşteri de satıcı da bulmakta zorluk çekilmektedir. Elektrik Piyasası Doğal gazın elektrikteki üretimi düşer, alım garantileri ve YEK artar. Elektrik talebindeki artış da yavaşladığı için, pahalı doğalgaz fiyatları ile üretim ihtimali düşer 34Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

35 Sonuçlar Altın Çağ Med Cezir Durgunluk Gelecek belki de bu üç geleceğin karışımı, optimist-pesimist ve kararsız Çıkarılacak sonuçlar 1.Türkiye’nin önemi tüm senaryolarda artmaktadır. 2.Doğu akdeniz gazının boru hattı ile pazarlara açılması en mantıklı ve risksiz yöntemdir 3.Bir İstanbul Commodity Exchange üzerinden Irak, İran, Akdeniz, Azerbaycan, Rusya gazlarının pazarlandığı bir Doğal Gaz Süpermarketi 4.Elektrikte doğal gazın önemi 5.Karar alma ve hareket etme süreçlerinin hızlandırılması 35Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi

36 Teşekkürler Fatih Dönmez EPDK Kurul üyesi 36Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi


"Küresel Doğal Gaz Senaryoları ve Türkiye Fatih Dönmez EPDK Kurul üyesi 1Fatih Dönmez - EPDK Kurul Üyesi - 2011." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları