Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HALKLA İLİŞKİLER. HALKLA İLİŞKİLERDE KAVRAMSAL ÇERÇEVE KAVRAMSAL ÇERÇEVE.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HALKLA İLİŞKİLER. HALKLA İLİŞKİLERDE KAVRAMSAL ÇERÇEVE KAVRAMSAL ÇERÇEVE."— Sunum transkripti:

1 HALKLA İLİŞKİLER

2 HALKLA İLİŞKİLERDE KAVRAMSAL ÇERÇEVE KAVRAMSAL ÇERÇEVE

3 İŞLETMELERDE HALKLA İLİŞKİLERİN TANIMI,ÖNEMİ VE GELİŞİMİ İşletme açık bir sistemdir.Bu nedenle halka açılmak zorundadır.Bir kavram olarak sistem birbirine bağımlı iki veya daha çok parça ve alt sistemden oluşan ve diğer sistemlerden ayırt edilebilen örgütlenmiş ve bölünmez bir bütün olarak tanımlanabilir.İşletmeler birer bir canlı varlık olarak çevreyle etkileşim içindedir ve varlığını sürdürebilmek için çevreye açılmak zorunda olan sistemdir.

4 İşletmeler birer varlık olarak çevreyle etkileşim içindedir ve varlığını belirlemek için çevreye açılmak zorunda olduğu sistemdir.

5 Halkla ilişkilerin Tanımı Halkla ilişkiler örgütlerin topluma karşı savunuculuğunu avukatlığını yapan bir işlevdir. Halkla ilişkiler hedef kitlenin davranışlarını ve örgüte karşı olan tutumunu değiştirmek için iletişim stratejileri ve taktikleri oluşturan birimler olarak tanımlanmıştır.

6 HALKLA İLİŞKİLER KAVRAMININ TAŞIDIĞI ANLAMLAR Halkla ilişkiler bir yönetim işlevidir. Halkla ilişkiler bir yönetim işlevidir. Bir iletişim olgusudur. Bir iletişim olgusudur. Kamuoyunu etkileme ve yönlendirme sürecidir. Kamuoyunu etkileme ve yönlendirme sürecidir. Planlı ve düzenli bir çalışmadır. Planlı ve düzenli bir çalışmadır. Kurumun toplumla bütünleşmesidir. Kurumun toplumla bütünleşmesidir. Kurumsal imajın oluşması ve gelişmesidir. Kurumsal imajın oluşması ve gelişmesidir.

7 İŞLETMELERDE HALKLA İLİŞKİLERİN ÖNEMİ İşletmelerde stratejik kararların alınmasında ‘sosyal fayda’ kavramının giderek önem kazanması halkla ilişkiler biriminin organizasyon içinde ve özellikle yönetim kurullarındaki yerinin ve öneminin artmasına neden olmuştur. İşletmelerin işlevlerine ulaşabilmek için iç ve dış hedef kitlesi ile iyi bir iletişim içerisinde olmaları gerekir.İletişim yönetiminde en etkili araçtır.Bu bağlamda işletmelerde iletişim yönetim görevi üstlenen halkla ilişkiler işletmeler için önemli bir yönetim fonksiyonudur.

8 Halkla İlişkilerde Başarısız Firmalarda Şu Şekilde Şikayetlerle Karşılaşılır İyi personel gelmiyor İyi personel gelmiyor Hisse senetlerini satamıyoruz Hisse senetlerini satamıyoruz Belediye ile sorunlarımızı çözemiyoruz Belediye ile sorunlarımızı çözemiyoruz Şirketin nerede olduğunu kimse bilmiyor Şirketin nerede olduğunu kimse bilmiyor Hiçbir önemli toplantılara davet edilemiyoruz Hiçbir önemli toplantılara davet edilemiyoruz İki yıldır teşvik alamadık gibi İki yıldır teşvik alamadık gibi

9 Halkla İlişkilerin Tarihsel Gelişimi Halkla ilişkiler bir görüşe göre insanlık tarihe kadar eskidir. Örneğin Büyük İskender İran’da Kral Dara’nın kızı ile evlenmiş ve pers giysileri ile halkın karşısına çıkmıştır. Bu davranış Persler arasında ilgi ve hayranlık uyandırmıştır. Osmanlı döneminde Fatih Sultan Mehmet’in Cuma namazından sonra halkla görüşme yapması da ilginç bir örnektir.

10 Amerika’da Halkla İlişkilerin Gelişimi Halkla ilişkilerin ana vatanı Amerika’dır. Halkla ilişkilerin gerçek öncüsü 1900’lü yılların başında gazeteci Lvy Lee olmuştu yılında ilk halkla ilişkiler bürosunu kurmuştur. Lvy basın ile çevresini birbirine yakınlaştırmaya çalışmış, hazırlanan bültenler ile ilk kez kamu oyuna seslenme fırsatı bulmuştur.

11 Lvy Lee Halkla İlişkiler Konusunda İlkeler Birliğini Yayınlarken Şu konulara Değiniyor. Gizliliğini yok etmekGizliliğini yok etmek Reklamla karıştırılmamakReklamla karıştırılmamak Gerçek bilgileri elde etmekGerçek bilgileri elde etmek İnsan unsurunun işletmelerin en önemli kaynağı olduğu,İnsan unsurunun işletmelerin en önemli kaynağı olduğu, En iyi bilginin doğru bilgi olduğuEn iyi bilginin doğru bilgi olduğu

12 Halkla İlişkilerin Avrupa’da Gelişimi Çağdaş anlamda halkla ilişkiler uygulamaları Avrupa ülkelerinde çeşitli zaman aralıklarıyla da olsa, esas itibariyle 1950’li yıllarda başlamıştır. Hemen hemen tüm Avrupa ülkelerinde bu tür çabalar hükümetlerin girişimiyle gerçekleştirilmiştir, İngiltere’de hükümetin halkla ilişkilerini düzenlemek için kurulan Merkezi Enformasyon Bürosu İngiltere’nin dış ülkelerde tanıtımıyla ilgili olarak oluşturulan British Council; İtalya'da emniyet hizmetlerini, vergi düzenlemelerini ve belediyecilik faaliyetlerini halka benimsetmek için yürütülen halkla ilişkiler faaliyetlerini örnek olarak verebilir.

13 HALKLA İLİŞKİLERE YAKIN KAVRAMLAR Halkla ilişkiler kavramını çoğu kez kendisine yakın kavramlarla karıştırılarak ya da eş anlamada değerlendirilerek açıklanmakta veya uygulanmaktadır. Örneğin, tanıtma, insan ilişkileri, pazarlama, reklamcılık, propaganda, lobicilik ve iletişim kavramlarıyla önemli benzerlikleri bulunmaktadır.

14 Halkla ilişkilere yakın kavramlar şunlardır İnsan ilişkileri İnsan ilişkileri Pazarlama ve reklamcılık Pazarlama ve reklamcılık Kurumsal reklamcılık Kurumsal reklamcılık Lobicilik Lobicilik

15 Halkla İlişkileri Tanıtma Halkla ilişkiler bir bir tanıma ve tanıtma sanatıdır.Halkla ilişkiler biriminin amacı, hiç kuşkusuz örgütü halka tanıtmak ve benimsetmektir. Örgütün vizyonu, misyonu, değerleri, kuruluş yeri, organizasyon yapısı ve topluma katkıları çeşitli kitle iletişim araçlarıyla hedef kitleye aktarılmaya çalışılır.

16 Tanıtma etkili olabilmesi için şu ilkeler izlenmelidir  Tanıtım hedef gruba hitap etmelidir  Tanıtım markanın imajı ile tutarlı olmalıdır  Tanıtımda rasyonel cazibe ile duygusal cazibe beraber kullanılmalıdır.

17 İnsan İlişkileri Bir işletmede insan ilişkileri yaklaşımı daha çok insanın ezilmesini, sömürülmesini ve dışlanmasını engellemek ve insana insanca onurlu bir varlık olarak yaşamasını ve çalışmasını sağlamayı amaçlar. İşletmenin kurulmasında, yönetiminde ve yürümesinde en önemli role sahip lan insan faktörüne ve onun kişilik düşünce ve önerilerine saygı duyması temel amaç olmalıdır

18 İşletmede insan ilişkileri son zamanlarda çok önem verildiği bir gerçektir. İnsan ilişkiler; bireyin ruhsal, duygusal ve düşünsel yapısını bir bütün olarak inceler. Breye duygu,düşünce, öneri ve çalışma özgürlüğünü tanır.

19 Pazarlama ve Reklamcılık Yoğun rekabetin yaşandığı ve bu rekabet baskısıyla her gün birbirinden pekte farklı olmayan yeni ürünlerin pazara sunulduğu bir ortamda işletmeler müşterileriyle ya da tüketicileriyle daha etkili bir iletişim kurmak için çeşitli kanallar aracılığıyla mesajlar göndermektedir.

20 Pazarlama biliminin önde gelen teorisyenlerinden P. Kottler 1986 yılında yazdığı bir makalede halkla ilişkilerin pazarlamanın 5. “P” si olarak (ürün,dağıtım,fiyat ve tutundurmadan sonra) ele alınması gerekecek kadar önemli olduğunu ve tutundurmanın bir alt işlevi gibi değerlendirilmediğini savunmuştur. Bu yaklaşımı bir şemada izlemek gerekirse

21 Ürün Dağıtım Dağıtım Fiyat Tutundurma Tutundurma Reklam Satış promosyonu Tanıtım Kişisel satış Kişisel satış PAZARLAMA İŞLEVİ PAZARLAMA İŞLEVİ

22 HALKLA İLİŞKİLER ZayıfKuvvetli Zayıf Kuvvetli pazarlama 1 Küçük sosyal Hizmet kuruluşları 2 Kar amacı Gütmeyen kurul. 3 Orta büyüklükte Üretici firmalar 4 Büyük kuruluşlar

23 Birinci karede yer alan kuruluşlarda pazarlama ve halkla ilişkiler örgütlenmesi yoktur yada önemli eksiklikler vardır. İkinci karede, kuruluşların güçlü birer halkla ilişkiler biriminin bulunmasına karşın, pazarlamaya gereksinimler duymazlar. Üçüncü karede, güçlü bir pazarlamaya ve satış örgütü bulunmasına karşın halkla ilişkilere bir duyarlık yoktur. Dördüncü karede ise, günümüzün büyük işletmeleri yer alır.

24 Teknik açıdan benzerlikler özellikle şunlardır Araştırma Araştırma Bilgi toplama Bilgi toplama Plan,program yapma Plan,program yapma Bütçe Bütçe Hedef kitle Hedef kitle Mesaj ve medyaların hazırlanması Mesaj ve medyaların hazırlanması Değerlendirme yöntemleri Değerlendirme yöntemleri

25 pazarlamaHalklaİlişkilerpazarlamaHalklaİlişkiler Pazarlama Halklailişkiler Halklaİlişkiler pazarlama Pazarlama=Halklailişkiler B A C E D

26 Birinci görüntüde (A) pazarlama ve halkla ilişkiler eşit ağırlıktadır Birinci görüntüde (A) pazarlama ve halkla ilişkiler eşit ağırlıktadır İkinci görüntüde (B) her iki olgu eşit bir görünümde ancak zaman zaman birbirlerinin alanlarına girebiliyorlar. İkinci görüntüde (B) her iki olgu eşit bir görünümde ancak zaman zaman birbirlerinin alanlarına girebiliyorlar. Üçüncü görüntüde (C) pazarlamanın ağır bastığı halkla ilişkilerin ürün ve hizmetlerin pazarlamasına katkıda bulunduğu ve pazarlama işlevinin ihtiyaçlarını karşılamak için var olduğu inancı hakimdir Üçüncü görüntüde (C) pazarlamanın ağır bastığı halkla ilişkilerin ürün ve hizmetlerin pazarlamasına katkıda bulunduğu ve pazarlama işlevinin ihtiyaçlarını karşılamak için var olduğu inancı hakimdir Dördüncü görüntüde (D) bu kez halkla ilişkilerin egemen olduğu bir yapı vardır. Dördüncü görüntüde (D) bu kez halkla ilişkilerin egemen olduğu bir yapı vardır. Son görüntüde (E) pazarlama ve halkla ilişkiler eşit işlevlere sahiptir Son görüntüde (E) pazarlama ve halkla ilişkiler eşit işlevlere sahiptir

27 Birinin iki yapı komşu olarak görünen pazarlama ve halkla ilişkilerin en yakın ilişkisi reklamcılık alanında rastlanır.20. y.y. En hızlı ve çarpıcı görüntülerinden birisi reklamcılık konularında yaşanmaktadır. Serbest ekonomik piyasası içinde acımasız rekabetin bir sonucu olan reklamcılık firmalar arasında akıl almaz yarışmaya yol açmakta ve firma bütçelerine önemli yük getirmektedir.

28 Halkla ilişkiler kavramını birbirinde ayıran özellikler İletilen mesaj açısından İletilen mesaj açısından Kullanılan araç açısından Kullanılan araç açısından İzlenen amaç açısından İzlenen amaç açısından Hedef Kitle açısından Hedef Kitle açısından Finansman açısından Finansman açısından

29 İletilen Mesaj Açısından Kuşkusuz reklam yalan söylemez fakat gerçekleri yönlendirilmiş biçimde sunar ya da gerçekleri hoşa gidecek biçime dönüştürür veya gerçekleri örterek kılabilir.

30 Kullanılan Araç Açısından Reklamcılık tanıtımla ilgili olarak basın araçlarından yer yayın araçlarına da ise zaman satın alır. Üstelik bu iş için yüklü paralar öder. Halkla ilişkiler uzmanı ise, hazırladığı mesajı ücretsiz olarak basın yayın organlarına iletir.

31 İzlenen Amaç Açısından Reklamcılıkta izlenen amaç açıkça üretilen mal yada hizmetin tanıtılmasıdır. Burada kamuoyuna bir marka imajı verilmek istenmektedir. Oysa halkla ilişkiler ürünü değil daha çok firmayı tanıtmayı amaçlar ve kamuoyunda firma imajı yaratmayı sağlar.

32 Hedef Kitle Açısından Reklamcılık alanında hedef kitle sadece mevcut ve potansiyel tüketici kitlesidir. Oysa halkla ilişkilerde tüketici dahil, tüm kamuoyu hedef kitle olarak alınır.örneğin Kamu Kuruluşları, yerel kuruluşlar, eğiti,sanat, kültür çevresi, ortaklar, iş görenler v.s gibi

33 Finansman Açısından Reklamcılık firmanın bizzat kendisi yada reklam ajanları aracılığıyla yapılır. Basın ve yayın organlarına verilen reklam giderleri çok yüksektir.türkiye’de basın,televizyon,radyo ve diğer reklam için ödenen para trilyonları aşmaktadaır.

34 Kurumsal Reklamcılık Firma çıkarlarını çok yakından ilgilendiren bir durum kamu oyuna yansıtılmak istendiğinde kitle iletişim araçlarına özellikle medyaya bir basın bülteni verilebilir.medya ücretsiz olarak bu duyuruma yer alırsa soruın çözülür. Fakat medya her zaman bu duyurumu yapmaz veya yapmayabilir. Bu durumda kurumsal reklamcılık devreye girer ve medyadan yer ve ya zaman satın alır.

35 Kurumsal reklamcılığa başvurma gerekçeleri Şirketin imajını güçlendirmek Şirketin imajını güçlendirmek Açık net ve doğru bilgiler veren bir şirket imajı oluşturmak Açık net ve doğru bilgiler veren bir şirket imajı oluşturmak Şirketin güncel görünümünü ortaya koymal Şirketin güncel görünümünü ortaya koymal Personeli motive etmek Personeli motive etmek Şirketin endüstride önde olduğunu kanıtlamak Şirketin endüstride önde olduğunu kanıtlamak

36 Şirketin basındaki olumsuz imajını silmek Şirketin basındaki olumsuz imajını silmek Başarılı ve yetenekli iş gücünü işletmeye çekmek Başarılı ve yetenekli iş gücünü işletmeye çekmek İşletme aleyhine açılan kampanyalara cevap vermek İşletme aleyhine açılan kampanyalara cevap vermek

37 Lobicilik Kurumsal tanıtımın ve kamuoyunun etkileme gücünün bir örneğide lobiciliktir. Lobicilik faaliyetlerini yürütmek amacıyla belirli ücret karşılığında gerçekleştirilen profesyonel firmalar adeta bir halka ilişkiler şirketi gibide kurulabilir.

38 SOSYAL SORUMLULUK KAVRAMI İşletme bir yandan sosyal bir organizma olarak kendi içinde yer alan insan topluluklarının sorunlarına eğilirken öte yandan işletme dışında yer alan toplumsal kesimle ilişkiler kurar. Toplumun çeşitli kesimlerini ve özellikle ürettiği mal ve hizmeti satın alan tüketici kesimini yakından izler. İşletme toplumla iç içe yaşamak zorunda olan bir kuruluştur. İşletme kendi dışında yer alan kişi ve kuruluşlarla sosyal içerikli dış ilişkilere girişir ya da girişmelidir.

39 Sosyal sorumluluk ve halkla ilişkiler  Sosyal sorumluluk  Paydaşlarla ilişkiler  Sosyal sorumlulukla paydaşların yeri

40 Sosyal Sorumluluk Kavramı İşletmelerin sosyal sorumluluğu toplumun parçası olan işletmelerin etik değerlere uygun şekilde davranma yükümlülüğü olarak tanımlanmaktadır. Sosyal sorumluluk kavramı işletmelerin, kar elde etme yükümlülüklerini yanı sıra toplumdaki kişi ve kurumlara karşı yükümlü olma ve cevap verme zorunluluğu olarak da ifade edilir.

41 Paydaşlarla ilişkiler İşletmeler artık sadece mal ve hizmet üreten kuruluşlar değil çalışanlarının refahını düşünen toplumsal olaylara duyarlı,çevreyi koruyan,tüketiciye en iyi hizmeti vermeyi amaçlayan örgütler olarak düşünülmeye başlanılmıştır.işletmelerin paydaşları iki alt grup ta toplanmaktadır.bu gruplardan ilki işletmelerin birilcil paydaşlarıdır. İşletmelerin birincil paydaşların işletme sahipleri,tüketiciler,çalışanlar ve tedarikcileri kapsamaktadır.

42 Sosyal Sorumluluk içinde Halkla İlişkilerin Yeri Sosyal sorumluluk işletmelerin birlikte yaşadığı çevreye karşı sorumlu olmalarıdır. Bu doğrultuda işletmenin politikasını değişimlere uyarlaması gerekir. Sosyal sorumluluk kavramı ahlak ve sosyal vicdan yaklaşımlarını aşmaktadır.

43 Yatırımcılar İlgi grupları Ekolojik çevre sendikalar hükümet müşteriler çalışanlar tedarikçiler İŞLETME

44 İşletmelerin sosyal sorumlulukları, işletmelerin çevrelerinde yer alan kişi ve kuruluşlarla ortak çıkarlar peşinde ortak çabalar harcamaları anlamına gelmektedir. Ortaya çıkan bu yeni modelin doğal sonucu olarak işletme –toplum ilişkisi ön plana çıkmaktadır. Söz konusu ilişkinin uygulama biçimi ise halkla ilişkiler politikaları ve uygulamaları ele almaktadır.

45 Sosyal sorumluluk kavramı içinde işletmelerin yeni yükümlülükleri;  Ürünün tüketiciye yeni miktarda,kalitede,fiyatta sunulması gerekir.  Temiz ve sağlıklı çevre toplumun ödün veremeyeceği bir konumdur  İşletmede çalışan iş görenler birer araç olarak değil irdelenmelidir.  İşletmelerin endüstriyel ilişkiler politikasına yeni bir yön çizmesi gerekir.  Devlete karşılık yeni yükümlülükler yerine getirilmelidir.  Toplumun eğitsel sanatsal ve kültürel gelişimine işletmeler ilgisiz kalmamalıdır.

46 TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ VE HALKLA İLİŞKİLER Toplam kalite yönetimi bir kuruluşta üretilen mal ve hizmetlerin işletme süreçler ve personelin sürekli iyileştirilmesi ve geliştirilmesi yolu ile en düşük maliyet düzeyinde önceden belirlenmiş müşteri ihtiyaç ve beklentilerinin tahmin edilerek işletme performansının iyileştirme stratejisi olarak tanımlanabilir.

47 TKY MÜŞTERİ ODAKLIKLARI Toplam katılımcılık Sürekli iyileştirme Toplumsal sorumluluk

48 Toplam kalite yönetimi ile halkla ilişkilerin ortak yönü *Yukarıdaki şema yakından ilncelendiğinde toplam kalite yönetiminin önemli hedeflerinden birinin toplumsal sorumluluk yaklaşımı olduğu anlaşılmaktadır. Bu yaklaşım firmanın kar elde etme amacının yanında topluma dönük etkinlikler gerçekleştirmesini anımsatır.

49 *TKY ve halkla ilişkiler herkesin işidir işletmede tasarımdan satışa ve satış sonrası hizmete kadar bütün çalışanlar ve bütün bölümler kaliteden sorumludur.aynı şekilde halkla ilişkiler uzmanlarının yapacağı çalışma değildir. Halkla ilişkiler sorumluluğu işletmenin genel müdüründen tabandaki işçisine kadar herkesin omzundadır.

50 *TKY ve halkla ilişkilerde önce insan gelir.TKY çerçevesinde iç müşteri diyalog takım çalışması,sürekli eğitim, sürekli iyileştirme kavramları bir yönetim anlayışının önce “insan” yani birey kalitesinde düğümlendiğini göstermektedir. Halkla ilişkilerin hammaddesi insandır.

51 *TKY ile halkla ilişkiler örgütlenme benzerliği taşır. Organizasyon yapısı içinde her iki bölümde etkinliğin artması ve hızlı kararların oluşması açısında doğrudan tepe yönetimine faaliyet gösterir.

52 *TKY ve halkla ilişkiler müşteri odaklı çalışır. Halkla ilişkiler çalışmalarında müşteriler bir dış hedef kitle unsuru olarak onlardan bilgiler toplanır ve firmaya ilişkin pozitif imaj oluşturulmaya çalışılır.

53 *Firma kalitesi ve firma imajı iç içedir. Günümüzde rekabet stratejisi içinde mal ve hizmet kalitesi yerine firma kalitesi anlayışının önplana çıkartılması gerektiği görüşü önerilmektedir.bu açıdan bakıldığında TKY de başarılı olmak için üzerinde odaklanılması gereken unsurlar arasında kamuoyunun firmaya ilişkin algılarına da yer verilmektedir.

54 ÖRGÜT KÜLTÜRÜ VE HALKLA İLİŞKİLER Kültür organizasyonlarının iç ve dış çevresel ortamlarını analiz etmeye yönelik çalışmaların temel kavramlarından birini oluşturmaktadır. Kültür genel anlamda toplumun bir üyesi olarak insanoğlunun kazandığı bilgi,sanat,ahlak,gelenekler gibi diğer birikimleri kapsayan karmaşık bir bütünlük biçiminde tanımlanmaktadır.

55 İlgili literatüre bakıldığında örgüt kültürünün bütünün belirli bir işlevsellik beklentisi ile gündeme getirildiği ve kavramın yönetsel eylemlerle ilişkilendirilerek organizasyonların varlığını sürdürme mücadelesi içinde yapabileceği katkılar açısından tartışıldığı görülmektedir. Örneğin; Edgar Schein’a göre bir işletmenin varlığını sürdürebilmesi için aşağıdaki faaliyetleri geliştirebilmelidir:

56  Varlığının nedeni olan temel görevi yani kendi misyonu konusunda duyarlı olmak  Misyondan kaynaklanan temel amaçlar üzerinde odaklaşmak  Uygun organizasyon el yapı ve karar süreçlerini geliştirerek amaçlara ulaşmak  Bilgi edinmek ve kontrol sistemini geliştirmek  Amaçlara ulaşmak konusunda yetersiz kaldıklarında yapı ve süreçlerin değişimini sağlamak

57 Yukarıdaki sayılan faaliyetlerin oluşabilmesi için görülen koşullar;  Aynı dili konuşmak ve aynı yorumları paylaşmak  Organizasyondaki güç, otorite, statü vb. kavramlara, ilişkin olarak net bilgilere sahip olmak  İnsanlar arası ilişkileri düzenleyen belirli normlara, diğer bir deyişle bir tarza ve örgüt iklimine sahip olmak  Ödül ve cezaları belirleyen net ölçütlere sahip olmak

58 ÖRGÜT KÜLTÜRÜNÜN UNSURLARI  Varsayımlar  Değerler  Semboller  Normlar  Kahramanlar

59 Örgüt kültürünün temel unsurları SEMBOL DEĞER VARSAYIMLAR

60 Şekilde izlendiği üzere kültürel yapı genel olarak varsayımlar değerler ve semboller olmak üzere üçlü bir ayrımla ifade edilmektedir. Aşağıdaki başlıklar altında her biri ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

61 Varsayımlar Varsayımlar örgüt kültürünün en temel oluşturmaktadır. Değerler ve semboller varsayımların üzerine inşa edilmektedir. Bireylerin tartışmasız olarak kabul ettikleri doğrular ve gerçekler anlamına gelen varsayımlar kültürel yapının gözlenmesi ve değiştirilmasi en güç olan yönünü oluşturmaktadır.

62 Değerler Değerler toplumsal yaşamın diğer alanlarda olduğu üzere örgütsel yaşamda da önemli bir yer tutmaktadır. Terim olarak benimsenen üstün tutulan, ulaşılmak istenen biçimde anlamları içeren değer kavramı kültürel açasıdan bir sosyal grubun üyesi olan bireylerin çeşitli durumları anlamlandırma ve yargılamada kullandıkları temel dayanakları ifade eder.

63 Semboller Semboller bir kültür içindeki bireyler tarafından önemli anlamlar yüklenen kelimeler, resimler, şekiller, nesneler ve davranışlardır. Bir sosyal sistem içinde egemen olan değerler, semboller yoluyla somut hale gelebilmektedir.

64 Normlar Normlar doğru yanlış ayrımını ifade edebilen davranış beklentileridir. Değerler sistemine bağlı olarak her toplumda bireylere yol gösteren doğru ve yanlış, olumluyu olumsuzu somutlaştıran kurallar standartlar ve fikirler bütünü biçimde ortaya çıkmaktadır.

65 Kahramanlar Kahramanlar örgüt içinde ortak amaçlar doğrultusunda sergilenecek çalışma biçimlerini kabul gören davranış tarzlarını idealize edilen değerleri sembolik olarak temsil etmektedir.

66 Endüstriyel ortam Kurumun Tarihsel pratikleri Liderlik Çalışanların Taşıdığı değerler ÖRGÜTSEL KÜLTÜR Sosyal Kültürel Ortam Sos yo Politik ortam Örgüt kültürlerinde içsel ve dışsal faktörler

67 Bu kurumda yerleşik olan örgütsel kültürün, içinde bulunulan sosyo- kültürel ortam ve endüstriyel ortam ise ülkelerin ekolojik hukuksal politik tarihsel ve sosyal gelişimlerinin bir uzantısıdır.adı geçen dış çevresel faktörler kurumun kültürüne temel oluşturan iki varsayım alanını belirlemektedir.

68 Halkla ilişkilerde örgüt kültürünün yeri Örgüt kültürü, halkla ilişkiler uzmanı için hem bir veri kaynağını hem de bir çalışma alanını oluşturmaktadır. Örneğin, iş ortamında takım çalışması, sorun çözme, inisiyatif kullanma gibi davranışsal motiflerin yerleştirilmesi organizasyonun amaç ve stratejilerine ilişkin bir bilincin oluşması ve örgütsel değerlerin benimsenmesi yolunda hangi örgütsel kültür unsurlarının nasıl kullanılacağı ortaya çıkmaktadır.

69 HALKALA İLİŞKİLERDE ETKİN İLETİŞİMİN ROLÜ Halkla ilişkilerin temelinde iletişim vardır. Etkili bir halkla ilişkiler politikasının uygulanması büyük ölçüde iki yönlü işleyen açık iletişim kanalların varlığına bağlıdır. Halkla ilişkilerde iletişim daha çok kurum ile toplum arasında tanıma ve tanıtma sürecinin gerçekleşmesidir.

70 Halkla ilişkilerde etkin iletişimler  İletişim kavramı  İletişim süreci  Empatik iletişim  Etkin iletişim ve halkla iletişim  Biçimsel iletişim kanalları

71 İletişim kavramı Bir kişi veya gruptan diğerine ya da diğerlerine çoğu zaman semboller aracılığı ile bilgi,düşünce, tutum, veya bilgi aktarma olarak tanımlanır. Organizasyon açısından ele alındığında iletişim, kurumda görev yapan organlar arasında bir canlı varlığı saran sinir sistemi gibi bir ağ örgüsü yada dokusudur.

72 İletişim süreci İletişim olgusu en az iki kişiyi gerekli kılar. Bunlardan bunlardan birisi mesajı gönderen verici rolü oynar. Diğeri mesajı çözüp algılayan alıcı rolündedir. İki kişi arasında oluşan bu süreçte verici, mesaj, kanal, alıcı ve geri bildirim olmak üzere 5 temel öğe vardır.

73 VERİCİMESAJKANALALICI GERİ BİLDİRİM Yönetim sürecinin işleyişi

74 Kaynak İletişimin başlatıcısıdır. Göndericinin saygınlığı ve güvenirliği yüksek ise bu kaynaktan gelen iletişim daha kolay kabul edilmektedir.

75 Mesaj Düşünce,duygu veya bilginin kaynak tarafından kodlanmış biçimi olarak tanımlanan mesaj bir şeyi aktarmayı iletmeyi isteyen kaynağın ürettiği sözel, görsel ve işitsel simgelerden oluşmuş somut bir üründür

76 Kanal Mesajın alıcıya iletildiği yol yada araçtır. Bunlar yazılı, sözlü, sözsüz, veya görsel-işitsel araçlar olabilir.bu araçlardan hangisinin seçilmesi gerektiği iletişimin etkinliğinde önemli bir rol oynar aynı anda birkaç duyu organını etkileyen kanalının daha uygun olduğu söylenebilir.

77 Alıcı İletişim sürecinin son aşaması alıcıdır. Bir kişi yada grup olabilir. Alıcı gelen mesajı kendi anlayış yeteneğine birazda çıkarlarına uygun biçimde değerlendirir. Ayrıca iyi bir dinleyicidir.

78 Geribildirim İletişimin tamamlanması için mesajın kaynağına dönüşü gerekir. Burada dikkati çeken en önemli nokta rollerin değiştiğidir. Bu kez alıcı verici durumuna dönüşürken verici de alıcı rolünü oynamaktadır.

79 İletişimi iki yönlü kılan bu geri bildirim sisteminin uygulanmasında ortaya çıkan yararlar üç yönde toplanır;  Gönderilen mesajın özünü yitirilmeksizin aynen iletilmesi sağlanır.  Organizasyon içinde etkin bir denetim işlevi yerine getirilir  Ayrıca kişiler arasında bir diyalog kurulmuş olur.

80 Empatik İletişim Empati başkalarının duygularını ve bakış açısını anlamak sezmek ve ona geribildirimde bulunmaktadır. Bir kimsenin kendisini karşısındakinin yerine koyması ve onun açısından olaylara bakabilme becerisidir.

81 Empatinin oluşması şu üç aşamada gerçekleşir;  İnsanın duygu ve düşüncelerini anlamak için etkin dinleyici rolü oynamak  Algılanan duygu ve düşünceyi karşı tarafa geribildirim yoluyla iletmek  Karşısındaki insanı kendisi yerine koymak

82 Empati işleyişini unsurları  Başkalarını anlamak  Başkalarını geliştirmek  Hizmete yenilik olmak  Farklı dünyalara ulaşmak

83 Başkalarını anlamak  İyi bir dinleyici olmak  Karşısındakinin bakış açısından bakmak  Başkalarının duygu ve ihtiyaçlarını anlamak

84 Başkalarını geliştirmek  Başkalarının güçlü yönlerini tanımak  Yararlı geribildirimler vermek  Onların başarılarını ödüllendirmek  Onlara enerji vermek ve kişisel gelişimlerine yardımcı olmak

85 Hizmete yönelik olmak  Başkalarının beklentilerini doğru anlamak  Onları tatmin etmenin yollarını aramak  Uygu hizmetleri sunmak  Karşısındakine güven vermek

86 Farklı dünyalara ulaşmak  Farklı insanlarla tanışmak  Onların değişik duygu ve düşüncelerini tanımak  Onlara anlayış göstermek  Ön yargıda uzak ve hoş görülü davranmak gerekir.

87 Biçimsel İletişim Kanalları Bir firmanın organizasyonunda genellikle içe ve dışa dönük iletişim kanalları vardır. Toplu olarak biçimsel kanallar bir şema üzerinde gösterilebilir.

88 İletişim kanalları YÖNETİCİLER DİKEYDİKEY İŞ GÖRENLER DİKEYDİKEY YATAY DIŞA DÖNÜK İLETİŞİM

89 Dinamik bir varlık olan örgütlerin kendine özgü işlevlerini yerine getirebilmek için kurum içinde dikey ve yatay iletişim kanallarını kullanmaları gerekir. Yöneticiler iş görenlere ara basamakları da kullanarak belirlenen amaçlar doğrultusunda emir ve direktifler verir yada çeşitli konularda uyarıcı mesaj iletirler. İş görenler ise çeşitli dilek istek yakınma öneri ve raporlarını aşağıdan yukarıya doğru işleyen iletişim kanalıyla iletirler.

90 Etkin İletişim ve Halkla İlişkiler İşletmeler toplumun ekonomik sosyal ve kültürel yapısından soyutlanmayacak ünitelerdir. Sürekli olarak değişen ve gelişen bir çevre içinde yer alan işletme yaşamını amaçlarına dönük biçimde sürdürebilmek için yeni koşullara uymak ve toplumsal ilişkiler kurmak zorundadır.

91 Doğal iletişim ve halkla ilişkiler Toplum içinde bireyler tüm örgütlerin kendi ihtiyaç yada kendi çıkarları için ne gibi çaba gösterdiklerini sürekli olarak öğrenip bilmek isterler. Eğer bir örgüt halkın bu öğrenme ihtiyacını karşılamaz, yaptıklarından amaç ve politikalarından kamu oyunu bilgisiz bırakırsa halk onun yapmadığını kendisi yapar ancak bunu yaparken de gerçeği yansıtmayan söylenti, dedikodu gibi biçimselolmayan iletişim araçlarından sağladığı kulaktan dolma bilgileri kullanır.

92 HALKLA İLİŞKİLERDE İZLENEN TEMEL AMAÇLAR VE İLKELER

93 KENDİNDEN ÖNCE TOPLUMA HİZMET ET

94 HALKLA İLİŞKİLERDE İZLENEN AMAÇLAR Sosyal sorumluluk bilinci içinde yönetsel felsefesini oluşturan ve çevreye açılan kuruluşlar çevreye kapalı ve salt ekonomik yaklaşan kuruluşlara göre daha başarılı ve uzun ömürlü çalışma şansına sahiptirler.çevre ilişkilerini sürekli ve düzenli işleten firmalar toplumsal çıkarlarla örgütsel çıkarları uzlaştırabilen çağdaş kuruluşlar olarak tanımlanabilir.

95 Halkla ilişkilerde izlenen amaçlar şunlardır:  İşletme açısından izlenen amaçlar  Toplumsal açıdan izlenen amaçlar

96 İşletme Açısından İzlenen Amaçlar Çağdaş işletmeler kamu oyunun önemini göz önünde bulundurarak halkla ilişkiler politikalarını belirlerler.kuşkusuz bu politikanın oluşma nedeni öncelikle kendi çıkarlarını gözetmektir.günümüzde artık halka açılmayan ve onunla bütünleşmeyen işletmelerin uzun olma şansı yoktur.ekonomik içerikli olmak üzere bir çok beklentileri vardır.bu beklentiler özet olarak şöyle sunulabilir.

97  1-Özel girişimciliği aşılama  2-İşletmeyi koruma  3-Finansal güçlenme  4-Saygınlık sağlama  5-Satış arttırma  6-İş gören bulma  7-Endüstri ilişkilerini geliştirme

98 1-Özel Girişimciliği Aşılama Halkla ilişkiler bu bağlamda sorunları özel kesimle ilgili ekonomik,siyasal ve sosyal düşüncelerin açıklanması biçimde ortaya çıkar. Özel işletmelerin yöneticileri eylemlerin yerin deliği ve düşüncelerindeki haklılığı gerçekçi biçimde topluma açıklar ve onun desteğini kazanırlar.

99 2-İşletmeyi Koruma Karmaşık ve dinamik çevrede yaşamını sürdüren örgütün varlığını koruyabilmesi ve değişimlere uyum sağlayabilmesi, halkla ilişkilerin bir sonucudur.

100 3-Finansal Güçlenme Ticari örgütlerin yönetimleri, gerçekleştirdikleri eylemleri aydınlatma, açıklama ve kanıtlama yoluyla toplumda olumlu görüntü yaratan ortak sayısını arttırır. Örgüt ülkedeki finansal kurumlar katında kendini geliştirir.

101 4-Saygınlık Sağlama Örgütler eylemleriyle yurt içinde ve yurt dışında saygınlıklarını koruyarak tanınmış bir işletme özelliği kazanılır.

102 5-Satış Arttırma Örgütlerin verimli çalışmalarıyla ilgili görülen bir sonuçtur. Bu işletmelerin satış sonralarında müşterilerini yalnız bırakmamaları onların satın aldıkları ürün ve hizmetlerle ilgili yakınmalarına çözüm aramaları biçiminde oluşur.

103 6-İş gören Bulma Halkla ilişkilerin sonuçlarından biriside örgütlerin nitelikli iş gören bulmasıdır. İş görenler çalıştıkları iş yerini övgü dolu sözleriyle çevreye anlattıkları ölçüde iş arayanlar üzerinde etkili olur ve onların çalışmak üzere başvurmalarını sağlarlar.

104 7-Endüstri İlişkilerini Geliştirme İş yeri yönetimcilerince uygulanan ilişkilerin sonuçları, çalışma ilişkilerinin düzenlenmesinde de kendini gösterir.ülkedeki işçi ve iş veren sendikaları arasındaki uzlaşma kolaylaşır.

105 Toplumsal Açıdan İzlenen Amaçlar  Halkı aydınlatmak  Halkın yönetimle olan ilişkilerinde işlerini kolaylaştırmak  Halkla iş birliğine girerek hizmetlerin daha çok çabuk ve kolay görülmesini sağlamak  Halkın, dilek, istek, tavsiye,telkin ve şikayetlerini dinlemek aksaklıkların giderilmesi için çalışmalar yapmak.

106 HALKLA İLİŞKİLERDE TEMEL İLKELER  İKİ YÖNLÜ İLİŞKİ KURMA  DOĞRU BİLGİ VERMEK  İNANDIRICILIK  SABIRLI ÇALIŞMAK  YAYGIN SORUMLULUK  AÇIKLIK  YİNELEME VE SÜREKLİLİK

107  Yaygın sorumluluk  Açıklık  Yineleme ve süreklilik

108 İkiyönlü İlişki Kurmak Daha önce incelendiği gibi halkla ilişkiler, reklamcılıktan farklı olarak iki yönlü ilişkiyi gerekli kılar. Bir yandan bilinçli halkla ilişkiler kampanyası ile kamuoyuna gerekli ve yeterli bilgiler sunarak onun ilgi ve desteği kazanılırken, Öte yandan halkın işletmelerden beklentileri istek ve tepkileri anlaşılmaya çalışılmalıdır.

109 Doğru Bilgi Vermek Halkın ilişkilerin her aşamasında dürüst davranmak, araştırma ve değerlendirmede, mesajların ve programların hazırlanmasında dürüstlükten ayrılmamak, çalışmaların başarı oranını arttırır.

110 İnandırıcılık İnandırıcılık ilkesi halkla ilişkilerin en zor ilkesidir.başkalarını etkilemek, görüşlerini değiştirmek büyük bir ikna yeteneğini gerektirir. Ancak bu çabaya girişirken karşı tarafa güven ve inanç aşılamak gerekir. Büyük ve ünlü firmanın topluma ilettiği mesajların inandırıcılığı, tanınmamış bir firmanın mesajlarına göre her zaman daha güçlüdür.

111 Sabırlı Çalışmak Halkla ilişkiler devamlı olarak sabır ile çalışmak isteyen bir eylemdir. Bir günde, birkaç günde saygı,sevgi, nüfus kazanılamaz. Güven, dostluk kazanılmak zaman ister.

112 Yaygın Sorumluluk İşletmenin genel müdüründen tabanlı çalışanların işçisine kadar herkesin omzundadır. Telefondaki santral memurundan kapıdaki danışman ve bekçiye, veznedeki görevliden işçiye kadar tüm yönetici ve iş gören kesimi halkla ilişkiler konusunda kendisini sorumlu hissetmelidir.

113 Açıklık İşletmeye ilişkin bilgiler hedef kitleye çekinmeden ve gerçekleri gizlemeden iletilmeli, işletmelerin amaçları, örgütsel yapısı, finansal ve ekonomik gücü, Pazar alanları, ürünleri, firmanın sosyal içerikli çalışanları hiçbir şekilde gizlenmeden olduğu gibi halka açık tanıtılmalıdır.

114 Yineleme ve Süreklilik Halkla ilişkilerden etkili ilkelerden biride önemli mesajların bir çok kez yinelenmesidir. Böylece mesaja sık sık karşılaşan hedefin verilerini bir daha unutmayacak biçimde belleğe yerleştirilmesi sağlanabilir.

115 -3- KURUMSAL İMAJ

116 “ VİTRİNDE NE VARSA İÇERDE DE O OLMALIDIR”

117 KURUMSAL İMAJ KAVRAMI İMAJ; dış katılımcıların düşüncelerinde ortaya çıkan, kurumun vizyonu, misyonu ve örgütsel değerlerinden oluşan kurum kimliğinin bir algılanış biçimidir. İMAJ; fonksiyonel ve psikolojik davranışlardan ve algılardan oluşmaktadır. Söz konusu davranışlar işletmenin çevresi yani paydaşları tarafından geliştirir.

118 Kurumsal imajın diğer kavramlarla ilişkileri şu şekildedir;  Kurum kimliği  Kurum felsefesi  Marka imajı

119 Kurum Kimliği Kimlik kavramı insanın kim olduğu hakkında kafasında var olan imajları kapsamaktır. Kısaca ben kimim sorusunu yanıtlar.kurumsal kimlik kurumların gerçeğidir ve işletmelerin karakterini yansıtmaktadır. İşletmenin ne olduğu sorusuna yanıt aramaktır.

120 KURUM FELSEFESİ KURUMSAL DAVRANIŞ KURUMS AL DİZAYN KURUMS AL İLETİŞİM

121 Kurum Felsefesi Kurumun değerini tutum, inançlarını ve normlarını kısaca kurum kültürünü kapsamaktır.

122 Kurum felsefesinin araçları şu şekildedir;  Kurumsal davranış  Kurumsal dizayn  Kurumsal iletişim

123 1-Kurumsal davranış Organizasyonun diğer kişilere davranış biçimiyle ilgilenmektedir. Örneğin, işletmenin ürün ve hizmet servisi, sunumu, kalitesi, finansal davranışı, iletişim davranışı, toplumsal soruna ilişkin davranışlardır.

124 2-Kurumsal dizayn İşletmelerin görünen kimliğidir. Kurumsal dizayn bir kuruluşun kendisine görsel olarak ifade etme biçimidir.işletmelerin markaları, müşteri yayınları, bilgilendirme araçları,çalışma yeri ve dizayn, oda ve mekan düzenlemeleri kurumsal dizayn çerçevesinde değerlendirilmektedir.

125 3-Kurumsal iletişim İşletme içine ve işletme dışına yapılan tüm iletişim çabalarını kapsamaktadır.örneğin çalışanlarla yapılan sözleşmeler, yayınlar, raporlar, eğitimler, iletişimler, bu kapsamda değerlendirilmektedir.

126 Marka İmajı Bir kurumun sunduğu ürün ve hizmetlerin müşteri tarafından algılama biçimidir. Marka, isim sembol, grafik yada bunların bir kombinasyonudur. Marka bir ürün yada hizmeti diğerlerinden ayırmaya yarar.

127 SABANCI YAPI KREDİ TOYOTA SA PEPSİ E.C.A REMA P

128 Her markanın ayırt edici özellikleri vardır. Bunlar; 1- Marka objektif özellikler bütünüdür. 2-Marka kişiliktir. 3-Marka kültürel bir bütünlük oluşturmaktadır. 4-Marka insanlar arası ilişkiler için bir çevre sunmaktadır. 5-Marka arzulanan bir düşüncedir.

129 Kurumsal İmajı Etkileyen Unsurlar  Ürün kalitesi ve özellikleri  Ürün dizaynı  Satış sonrası hizmetler  Reklamlar  Tüketicilerle ilişkiler

130  Çalışanlarla ilişkiler  Tedarikçilerle ilişkiler  Bayilerle ilişkiler  Ürün ambalajı  Borsanın etkisi  Medya ilişkileri

131 KURUMSAL İTİBAR Kurumsal itibar o kurumun tüm sosyal paydaşların beklentilerini karşılayabileceğinin en açık göstergesidir. Kurumsal itibar sosyal paydaşların o kurumla kurdukları rasyonel ve duygusal bağları temsil eder.

132 Kurumsal kimlik Kurumsal iletişim Kurumsal İmaj Kurumsal itibar Dışsal Faktörler Rekabet Avantajı Geri bildirim Kurumsal imaj ve kurumsal itibar modeli

133 Kurumsal itibar ile kurumsal imaj yönetimi birbiriyle ilişki olmasına karşın aralarında önemli farklılıklar vardır. İyi bir kurum imajı formal iletişim sistemleri ile oluşturulurken, kurumsal itibarı oluşturmak daha uzun bir süreci deneyimi içermektedir.

134 İşletmeler Açısından Kurumsal İtibarın Önemi Kurumsal itibar günümüz işletmeler açısından büyük önem taşımaktadır.çünkü bu gün itibar şirketlere rekabetçi avantaj sağlayıcı en önemli stratejik faktör olarak görülmektedir.

135 Kurumsal itibarın işletmeler için taşıdığı önem birkaç açıdan incelenir; *Bilgiye ulaşabilirlik *Küresel liberalleşme *Küresel liberalleşme *Ürün fazlalığı *Media-mania *Media-mania *Reklam kirliliği

136 Bilgiye ulaşabilirlik Medya, yayın kanalları, Internet gibi ortamlarla anlık bilgi aktarımlarının olağan üstü çoğalması kamuoyunun ürün yada hizmet kalitesini ayırt etmesini çok zorlaştırmıştır. Bu durum şirketlerin iletişim stratejilerine olan ihtiyacını yükseltmektedir.

137 Küresel Liberalleşme Büyüyen uluslar arası ekonomik rekabet kültür özelliklerini taşıyan yerel pazarların açılmasına yola açmıştır.Bu pazarlarda rekabet edebilmek ve yerel yönetimler ve tüketiciler için sistematik yollar bulma ihtiyacı doğmaktadır.

138 Ürün Fazlalığı Yerel ve bölgesel ekonomik pazarların birleşmesi, şirketleri servisleri küreselleştirmek için zorlamıştır. Dünyanın dört bir yanına ulaşabilmek ve daha fazla rekabet edebilmek için işletmeler şirket evlerine ve birleşmelere yönelmiştir.

139 Media-Mania Son yıllarda medya olağan üstü statü kazanarak etkileme gücünü aşmış ve sadece bilgi iletmenin ötesinde halkın güvenini yönlendirici bir rol oynamaya başlamıştır.

140 Reklam Kirliliği Çeşitli reklamlarla bireyler sürekli olarak breynen taciz edilmektedir. Haddinden fazla yüklenmiş toplumlar bu mesajlara her geçen gün daha az dikkat göstermekte bu yüzden işletmelerin satın aldıkları reklamlar eski etkisini kaybetmeye başlamıştır. Bu nedenle şirketlerin kalabalıktan sıyrılıp farklılık yaratmaları ve algılamayı etkilemek için başka araçlar kullanma gereği ortaya çıkmıştır.

141 Kurumsal İtibarın Yararları Bir şirket güçlü bir kurumsal itibar ile müşterilerinin, yatırımcılarının, tedarikçilerinin ve çalışanlarının ilk tercihi haline gelerek sonsuz faydalar elde eder.çalışanlar nezdin de yaratılan kurumsal itibar firmaya daha yeni nitelikli çalışanlarını çekmesine, üretimin ve karlılığın artmasına yol açar.

142 İşletmelerin özellikle çok uluslu işletmelerin yeni pazarlara nüfuz etmesini sağlar. *Nakit akışını ve karlılığı arttırır. *Rakipleri uzakta tutan bir bari yer görevini yapar. *Durgunluk dönemlerinde ve krizlerde koruyucu bir kalkan yaratır.

143  Kurumun faaliyetlerinin devam etmesi ve var olması için kamu oyundan tam yetki ve onay sağlar.

144 HALKLA İLİŞKİLERİN ÖRGÜTLENMESİ

145 Bir şeyler yapmadıkça tanıtım yapılamaz, tanıtım yapılamaz, Tanıtım olmadıkça da Bir şeyler yapılamaz. Bir şeyler yapılamaz.

146 HALKLA İLİŞKİLER BİRİMİN GENELORGANİZASYON İÇİNDEKİ YERİ

147 ORGANİZASYONLAR, hedefe yönelik yapısal ve sisteme ilişkin faaliyetlerin işlet çevresiyle İlişkilendirilmesiyle oluşan sosyal bir varlıktır. Organizasyon en kısa tanımıyla bir kuruluşta yapılacak işler, bu işleri yapacak kişiler ve dikey- yatay ilişkiler bütünüdür. Halkla ilişliler açısından bakıldığında, yapılacak çok işlerin olduğu, bu işleri yapacak uzman kişilere gereksinme duyulduğu ve çok sayıda kurum içi ve kurum dışı ilişkiler bulunduğu gerçeği ile karşılaşırlar.

148 Bir halkla ilişkiler bölümünün yapması gereken işler özet olarak şöyle sayılabilir;  Hedef kitleye ilişkin bilgi toplamak  Plan ve program hazırlamak,  Bütçe hazırlamak,  Basın bülteni hazırlamak,  Tanıtıcı el kitapçığı, broşür ve el kitapçığı çıkarmak,  Tüketici ve meslek birlikleriyle ilişki kurmak  Özel gün, sergi toplantı, seminer, konferans düzenlemek

149 Büyük işletmelerin bazılarında halkla ilişkiler bölümü kurulmaz, fakat bu görevi yürütmek için doğrudan doğruya genel müdüre bağlı halkla ilişkiler danışmanı görevlendirilebilir. Bu tür yapılanma bir örgüt şemasında şu şekilde gösterilir.

150 GENEL MÜDÜR Halkla ilişkiler danışmanı Mali işler danışmanı Üretim müdürü Muhasebe müdürü Pazarlama müdürü İnsan Kaynakları müdürü Genel organizasyonlar içinde Genel organizasyonlar içinde halkla ilişkiler birimi halkla ilişkiler birimi

151 HALKLA İLİŞKİLER BÖLÜMÜNÜN ÖRGÜTSEL YAPISI Halkla ilişkiler her kesin yapabileceği işler değildir. Uzman kişilerin görev alması gerekir. Halkla ilişkiler uzmanlarının çalıştığı bir bölümde, işletmenin yapısı, amaçları, büyüklüğü ve çevreyle ilişkilerin yoğunluğuna bağlı olarak değişik türde bir örgütsel yapılanmaya gidilebilir.

152 Ülkemizde halkla ilişkiler fonksiyonunun henüz genel organizasyon yapısı içinde örgütsel kişiliğine tam olarak ulaşmadığı için böle bir örgütlenme lüks olarak kabul edilebilir. Fakat zaman içinde işetmelerde görülen hızlı değişim ve gelişim sonucu bu örgütlenmeye gereksinme duyulacağı söylenebilir.

153 HALKLA İLİŞKİLER MÜDÜRÜ İç halkla İlişkiler şefi Planlama Araştırma Bütçe Hazırlama Dış halkla İlişkiler şefi İş görenlerle ilişkiler Sendikalarla ilişkiler Ortaklarla ilişkiler Basınla İlişkiler Kamu kurul. ilişkiler Yayın ve tanıtım Gösteri, fuar, sergi

154 Bilgi verme açısından halkla ilişkiler bölümünün genel organizasyon yapısı içindeki yerini ve kendi içinde örgütlenmesini gösteren birkaç firmanın organizasyon şemasına şu şekilde yer verilmiştir.

155 GENEL MÜD.YRD. Davranış Araştırma İç ilişkiler danışmanı Halkla ilişkiler Sendikala ilişkiler Ücretlenme Basın Radyo TV Planlama Araştırma Halkla ilişkilerin örgütlenme örneği Halkla ilişkilerin örgütlenme örneği

156 ODTÜ basın ve halkla ilişkiler müdürlüğü organizasyon şeması REKTÖR Genel sekreter Basın ve halkla ilişkiler müdürü Sekreter Tanıtıcı yayın kısmı Halkla ilişkiler kısmı

157 Halkla ilişkiler departmanında görev yapabilecek kişiler;  Redaktör; gereksinmeler ve gelenekler göz önüne alınarak magazin, televizyon ve radyo için metin hazırlanır.  Konuşmacı; konferans ve toplantılar hazırlar.  Basın sorumlusu; Gazeteciler için gerekli bilgileri kaleme almasını bilen kişidir.

158  Yazar; broşür, plaket, bülten gibi iç ve dış bilgileri yazıya döken kişidir.  Yönetmen; halkla ilişkiler alanında kullanılacak araçların gerçekleştirilmesinden sorumludur.  Danışmanlar; programın düşüncesini üretir.  Gösteri organizatörü; halkla ilişkiler alanında yapılması gereken çalışmaların yaratıcısıdır.

159 HALKLA İLİŞKİLER UZMANINDA BULUNMASI GEREKENÖZELLİKLE R Halkla ilişkiler uzmanlığı kolay bir meslek değildir. Zor ve stres yaratan bir iştir. Özellikle Genel Müdüre danışmanlık şeklinde hizmet veriyorsa emir verme ve ödüllendirme yetkisi yoktur. Halkla ilişkiler uzmanı ancak kişisel gücünü,ikna yeteneğini ve saygınlığını kullanarak etki yaratabilir. Bu uzmanlar yetkilerinin çok sınırlı olmaları nedeniyle çoğu kez iş stresiyle karşı karşıya kalmaktadır.

160 Halkla ilişkiler bir olay yaratmak- tadır. Gerçekte bir olay yaratmak demek hedef kitle üzerinde etki yaratacak bilgi depolamasına gitmek demektir. Yani bir olayı patlatmak demektir.

161 Halkla ilişkiler alanında çalışan sorumlu ve uzman personelin başarılı olabilmesi için çok yönlü nitelik ve yeteneklere sahip olması gerekir. Bu nitelikler kısa şu şekildedir.  İnsan ve toplum psikolojisi, ekonomi, işletmecilik,hukuk ve genel kültür konularında bilgi sağlamalı olmalı,  Yayın ve raporlama konusunda bilgili olmalı  Yaratıcı araştırıcı ve yenilikçi bir kişiliğe sahip olmalı

162  Zor olmasına karşı işini sevmeli karşılaştırdığı sorunlara karşı soğukkanlı hoş görülü ve sabırlı olmalı  Önce kendisine sonra başkalarına güvenmeli  Halkla ilişkiler uzmanı en az bir yabancı dil bilmeli  Hepsinden önemlisi sevecen,sıcak bir davranış,güler yüze sahip olmalı

163 İŞYERİNDE HALKLA İLİŞKİLER AÇISINDAN BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER Halkla ilişkiler uzmanlarında belirli özellikler aranması doğaldır, ancak yeterli değildir. En az halkla ilişkiler uzmanları kadar işyerinin de belirli özellikler taşıması gerekir.

164 Bu özellikler dört gruba ayrılır  Güven verici olma  Temizlik  İç açıklılık  Düzenli oma

165 Güven verici olma Çalışma yeri olarak kullanılan binanın halkla güven sağlayacak bir yapıda olması gerekir. Rekabetin geçerli olduğu ticaret kuruluşlarında özellikle bankalarda bu konu çok önemlidir.

166 Temizlik Temizlik binayı ve gereçleri daha güzel, daha sevimli gösterir. Özellikle yiyecek, içecek satan yerlerde olduğu gibi, bilinçli bir seçme olmasa bile binası ve gereçleri temiz olan kuruluşlar daha sevimli, daha çekici olacaklarından diğerlerine üstün tutulacaktır. Temizlik binayı ve gereçleri daha güzel, daha sevimli gösterir. Özellikle yiyecek, içecek satan yerlerde olduğu gibi, bilinçli bir seçme olmasa bile binası ve gereçleri temiz olan kuruluşlar daha sevimli, daha çekici olacaklarından diğerlerine üstün tutulacaktır.

167 Güven verici ve sempati görünüş için şu hususlara dikkat etmek gerekir -Dış sıvanın ve badananın temiz görünüşlü olmasına önem verilmelidir -Duvarlara afişler yapıştırılmamalıdır. -Binanın çevresi temiz tutulmalıdır. -Vitrin camları temiz tutulmalıdır. -Kapı girişlerine paspas konulmamalı. -Perde, halı ve yolluklar belli zamanlarda temizlenmelidir. -Lavabo ve tuvaletler temiz tutulmalıdır.

168 İç açıcılık Halka hoş görünmek isteyen kuruluş iç açıcı binada çalışmalı bir binanın bu nitelikte olması için şunlara dikkat edilmelidir.  Binanın içi çok iyi havalandırılmalı  Binanın dış görünüşü sevimli olmalı  Vitrin camları geniş, salonlar iyi ışıklandırılmış  Açık renge boyanmalıdır.  Binanın içinde gereksiz eşya bulundurul- mamalı

169 Düzen Düzen konusunda şu hususlara dikkat edilmelidir; *Binanın dışı bahçesi, koridorları ve girişi düzenli olmalıdır. *Salon ve odadaki eşyalar en uygun ve kullanışlı biçimde yerleştirilmelidir. *Fax hesap makinesi bilgisayar ve diğer araçlar en uygun yere konulmalıdır.

170 ÇALIŞANLARDA BULUNMASI GEREKEN ÖZELLİKLER Bir kişi üzerinde ilk izlenim son derece önemlidir. Halkla çok sıkı ilişkiler içinde bulunan bir kuruluşta çalışan elemanlar üstüne, başına, davranışına,giyim ve kuşamına özen göstermeli ve dikkatli olmalı.

171 Çalışanlarda bulunması gereken özellikler şu şekildedir; _Davranış _Davranış _ Duruş _ Duruş _Giyim ve bakım _Giyim ve bakım

172 *Erkekler kravat takmış olmalıdır. *Erkekler kravat takmış olmalıdır. *Erkek görevliler saç ve tıraş sakalı olmalıdır. *Erkek görevliler saç ve tıraş sakalı olmalıdır. * Bayanların aşırı derecede makyaj yapmaları uygun olmaz. * Bayanların aşırı derecede makyaj yapmaları uygun olmaz. *Tüm personelin aşırıya kaça giyim içinde olmaları saygınlığı etkiler.

173 Davranış Bir firmayı temsil eden kişinin firmaya gelen herkesin sıcak,sempatik,insancıl ve güler yüzlü yaklaşması, halkla ilişkiler açısından son derecede önemlidir. Firmayı temsil eden kişi genel müdür, işçi, bekçi, vezne-dar, satıcı ve santral memuru olabilir.

174 Duruş Halkla ilişkilerde elemanların duruş ve tavırları son derecede önemlidir. Örneğin masa kenarlarına dayanmak, sandalyeye yan oturmak, konuşurken çay kahve, sigara içmek hoş değildir. Uygulamada sıkça karşılaşılan uygunsuz tavırlardan birde sırada beklerken çalışan iki elemanın uzun uzun ve gereksiz konuşup gülümsemeleridir.

175 Giyim ve Bakım Kurum personeli karşı tarafta olumlu izlenim bırakmak için giyim, kuşam ve bakımına da özen göstermelidir. Düzensiz dağınık ve temiz olmayan bir giyim, kuşam olumsuz etki yaratır. Bu amaçla şu şekilde özen gösterilmelidir.

176 HALKLA HALKLA İLİŞKİLER İLİŞKİLER YÖNETİMİ YÖNETİMİ

177 “Gerçekçi olunuz: Ulaşamayacağınız çiçeklerden Ulaşamayacağınız çiçeklerden Buket yapmaya çalışmayınız” Buket yapmaya çalışmayınız”

178 Halkla ilişkiler yönetiminin unsurları *ARAŞTIRMA *ARAŞTIRMA *PLANLAMA *PLANLAMA *YÜRÜTME *YÜRÜTME *DENETİM *DENETİM*

179 ARAŞTIRMA ARAŞTIRMA Bir halkla ilişkiler çalışmasında her şeyden önce işe araştırmayla başlamak gerekir. Kurumun faaliyetlerinden etkilenebilen veya etkilenebilecek, alacağı kararlarla kurumun faaliyetlerini etkileyen veya etkileyebilecek işiler,kurum ve grupların düşünce, duygu,tutum ve davranışları araştırılarak ortaya konulmalıdır.

180 Araştırma konuları Araştırma konuları Halkla ilişkiler faaliyetlerinin doğru planlanması ve organizasyonu yapmak için doğru araştırmaların yapılması gerekmektedir.

181 Araştırma konuları şunlardır; Araştırma konuları şunlardır;  Çevreyi izleme amaçlı araştırmalar  İmaj araştırması  İletişim araştırması  İşletme içi araştırma  Sosyal sorumluluk ile ilgili araştırmalar

182 Çevreyi izlemem amaçlı araştırmalar Halkla ilişkiler faaliyetlerini planlamak için yapılan araştırmalardan biri, kurum üzerinde etkili olabilecek sosyal olayları ve kurumun içerisini oluşturan kamu oyundaki eğilimleri gözlemek amacıyla yapılan araştırmalardır.

183 İmaj araştırması İmaj araştırması kitlelerin kurumun nasıl gördüklerinin, kurumla ilgili düşüncelerin öğrenilmesidir. Bunun için ilgili çevreyi oluşturan kişilere, kurumla ilgili derecelendirilmiş sorular sorulur: iyi-kötü, büyük-küçük müşterilerine karşı ilgili-ilgisiz gibi.Kurumun gerçek imajını otaya koyablmek için önce, anket uygulanan kişilere aynı dalda faaliyet gösteren bir kurumun şirketin özellikleri sorulur. Verilen cevaplar kurumun ilgili çevreler nezrindeki imajı, görüntüsünü verecektir. kitlelerin kurumun nasıl gördüklerinin, kurumla ilgili düşüncelerin öğrenilmesidir. Bunun için ilgili çevreyi oluşturan kişilere, kurumla ilgili derecelendirilmiş sorular sorulur: iyi-kötü, büyük-küçük müşterilerine karşı ilgili-ilgisiz gibi.Kurumun gerçek imajını otaya koyablmek için önce, anket uygulanan kişilere aynı dalda faaliyet gösteren bir kurumun şirketin özellikleri sorulur. Verilen cevaplar kurumun ilgili çevreler nezrindeki imajı, görüntüsünü verecektir.

184 iletişim araştırmaları iletişim araştırmaları Okuyucu araştırması: kurum gazetesi bülteni veya yıllık raporlar gibi belirli yayınların kaç kişi tarafından okunduğunu ve verilen mesajların kaç kişi tarafından hatırlandığını tespit etmeye yönelik araştırmalar.

185 İçerik çözümlemesi: kitle iletişim araçlarının kurumla ilgili haberlere ne kadar ve hangi içerikle yer verdiklerini ortaya koyar

186 Okunabilirlik araştırması: kurum yayınlarının kolay okunabilirliğini ortaya koymak için yapılan araştırmalar.

187 İşletme içi araştırmalar İşletme içi araştırmalar Araştırma yapan işletmenin içe dönük bir çalışmasıdır. Bu araştırmada amaç kuruluşla ilgili tüm nitelik ve nicelikleri kapsayan bilgilerin toplanması ve sistemleştirilmesidir. Bu bilgi tablosu daha sonra hedef kitleye ilişkin bir imaj birikimi oluşturmak için temel tanıtım malzemesi olarak kullanılır.

188 Bilgi toplama yöntemleri Bilgi toplama yöntemleri *Kaynak taraması *Soruşturma *Soruşturma *Anket *Anket

189 Kaynak taraması Kaynak taraması İletmeyle ve çevresiyle ilgili basın ve yayında çıkan çeşitli haberler taranır. İşletmeye gelen çeşitli yazılar, şikayetler, öneriler ve yapıları görüşmelerden elde edilen sonuçlar toplanır.

190 Soruşturma Soruşturma Halkla ilişkiler uzmanının ilgili kişilerle yüz yüze görüşme yapması ve belirli konularda bilgi alması demektir. Ancak kişisel görüşme ve soruşturmalar hem zor hem de zaman alıcıdır.

191 Anket Anket Halkla ilişkiler uzmanları tarafından hazırlanan soru dizisinden oluşur ve ayrıntılı derinliğinde bilgi edinmesi amaçlanır. Örneğin işletmenin çıkardığı gazete,broşür ve afişlerin hedef kitle üzerindeki nasıl bir etki yarattığıdır.

192 PLANLAMA Planlama bilindiği gibi geleceğe ilişkin kararların önceden alınmasıdır. Yakın ve uzak gelecekte halkla ilişkiler konusunda ne yapılmak isteniliyor, nasıl yapılacak, ne zaman yapılmalı, kimlere dönük bir kampanya ve kimler tarafında yürütülecek gibi soruların yanıtları önceden verilebilirse bu süreç planlama çalışması olacaktır.

193 Bir işletmede halkla ilişkiler planlamasında izlenmesi gereken süreçler şunlardır ;  Durum değerleme  Amaçların tanımı  Hedef kitlenin tanımı  İletişim araçları ve tekniklerin seçimi  Bütçeleme  Zamanlama tablosu

194 Durum değerleme Konu ne olursa olsun sonuçta nereye varılacağı ve skorun bilinmesi zorunludur. Halkla ilişkiler perspektifi içinde bakıldığında işletmeyle ilişkisi olan insanların olumlu izlenimleri bilinmelidir.

195 Amaçların tanımı İletmelerin halkla ilişkiler politikasına açıklık kazandırmak için özellikle ve öncelikle halkla ilişkilerde izlenmesi gereken amaçların bilinmesinde yarar vardır. Bu amaçlar;

196  Halka bilgi vererek aydınlatma  Halka işletmeye karşı daha olumlu tavır yaratma  İşletmeyle olan ilişkilerinde halkın işini kolaylaştırma  Alınacak kararların daha isabetli olmasını sağlayacak bilgileri halktan elde etmek  Hizmetlerin görülmesinde halkın iş birliğini sağlama

197 Hedef kitlenin tanımı Toplum, iş görenler,sendikalar, malzeme ve materyal sağlayanlar, tedarikçi firmalar,para pazarı, dağıtımcılar,müşteriler, bilim adamları, halk arasında doğal liderler kamu oyunu oluştururlar.

198 İletişim araçları ve tekniklerin seçimi Halkla ilişkiler planlaması yapılırken yazılı ve sözlü hangi iletişim araçlarından yararlanılacağı önceden belirlenmelidir. Burada temel araç halka en kısa zamanda ve en az maliyetle hangi araçlar kullanılarak mesajların aktarılabileceğini saptamaktır.

199 Bütçeleme İşletmelerde genel fon tahsilatları ayrıntılı bütçeler mevcut olmasına rağmen halkla ilişkiler işlevini yerine getirmede ve yürütmede nerelere ne miktar harcanacağının dökümü yapılmalıdır ve bu çalışma halkla ilişkiler bütçesini oluşturur.

200 Zamanlama tablosu Planlama programlama çalışmalarında bir zaman tablosunun geliştirilmesi de yararlı olacaktır. Böylece neyin ne zaman yapılacağı da açıkça ortaya konulacaktır.

201 YÜRÜTME Halkla ilişkilerin en zor aşamasıdır. Yapılan araştırma ve toplanan bilgilere dayanarak planlar hazırlandıktan sonra bu planlar ve ve alınan kararlar doğrultusunda halkla ilişkiler yetkilileri tarafından uygulamaya seçilir. Şu ana kadar yapılan çalışmalar daha çok statik nitelik taşımakta ve kağıt üzerinde kalmaktaydı. Oysa yürütme işlevi devreye girdiğinde halkla ilişkiler dinamik bir yapı kazanmaktadır.

202 Bir işletmede halkla ilişkiler fonksiyonunun yürütülmesi genellikle yoğun bir iletişim kampanyasının uygulanması demektir. Kampanya boyunca hedef kitle olarak belirlenen kişi ve kuruluşlara çeşitli iletim araçlarıyla önceden hazırlanan mesajlar iletilmeye başlanır:

203  ÖRNEĞİN  Web sayfaları  Sergiler  Tanıtıcı CD’ler  Broşürler  ödül törenleri

204  Aylık bültenler  İşletme gezileri  Bayram tebrikleri  Sponsorluklar  Çeşitli yarışlar

205 DENETİM DENETİM Denetim işlevi önceden alınan kararlar doğrultusunda yapılan uygulamaların amaç ve planlara uygunluğunu araştırma mekanizmasıdır. Bu açıdan bakıldığında denetim işlevinde izlenmesi gereken aşamalar şöyle sıralanabilir.

206  Standartların saptanması  Uygulama sonuçların saptanması  Karşılaştırma yapılması  Önlemlerin alınması

207 Halkla ilişkilerde yapılan denetim ve değerleme sonuçları başka bir açıdan izlenmesi bunlar:  Hedef kitlenin nitelik ve niceliği  Hedef kitlenin tepkisi  İletişimin etkisi  Etki süreci

208 Hedef kitlenin nitelik ve niceliği Burada ne kadar hedef kitleye ulaşabildiği ulaşılanların tüm dinleyicileri ne ölçüde temsil ettikleri nitelikler v.s. araştırılır.

209 Hedef kitlenin tepkisi Kişilerin ilgilerinin çekilip çekilmediği mesajın içeriğinin olumlu-olumsuz etki yaratıp yaratmadığı mesajı anlayıp anlamadıkları araştırılır.

210 İletişimin etkisi Gönderilen mesajın fark edilen etkisi ve bunun etkisinin sürekliliği araştırılır.

211 Etki süreci Kullanılan kanallar ve mekanizmaların hangilerinin etkili oldukları hangi tutum ve davranışların etkilenebildiği araştırılır.

212 Halkla ilişkilerde denetim işlevi oldukça zordur. Örneğin basında işletmenin ne kadar yer aldığından çok okuyucu üzerinde ne kadar etki yarattığı önemlidir.ancak bunu ölçmekte pek kolay değildir. Burada bir kez daha mesajın önemi ortaya çıkar

213 halkla ilişkiler alanında etkin bir denetim ve değerleme yapılabilmesi için bir bakıma performans ölçümüne gereksinim vardır.bir kaynakta halkla ilişkiler performansı şu şekildedir.  İş performansı  Etik performansı  İletişim performansı

214 İş Performansı İş Performansı Bir çalışmaya halkla ilişkiler çalışması denilebilmesi için ortada verimlilik esaslarına göre üretilmiş iyi kaliteli ve yararlı bir mal ve ya hizmet olmalıdır. Temelde iyi, kaliteli ve yararlı üretim yapmayan işletmenin halkla ilişkileri olmaz.

215 Etik Performansı Etik Performansı Halkla ilişkilerin önemli bir ölçüm aracıda üretim dışında sosyal sorumluluk bilinciyle kamu yararı sağlayan faaliyet olmasıdır. Toplum işletmeden mal ve hizmetlerin dışında başka şeyler de beklemekte, işletmenin geleceği bu beklentilere vereceği cevaplarla sıkı sıkıya bağlı bulunmaktadır.

216 İletişim Performansı İletişim Performansı Üretilen iletişim malzemesi miktara halkla ilişkiler bölümünün iletişim çabalarını gösterir. Fakat üretilen mesaj miktarı ve hedef alınan kimselere istenilen mesajların ulaştırılmasından başka, bu kişilerin mesajdan anlayıp anlamadığıda önemlidir.

217 HALKLA İLİŞKİLERDE HADEF KİTLE HALKLA İLİŞKİLERDE HADEF KİTLE

218 “Bir ormanda bülbül ötmüyorsa O orman da bülbül yok demektir”

219 İŞLETME İÇİ HEDEF KİTLE Halkla ilişkilerin asıl amacı işletmeyi işletme dışında yer alan kişi ve kuruluşlara tanıtmaktır.ancak halkla ilişkiler bütünü anlatır ve bu bütün içinde işletmenin kendi personeli de vardır. İşletme kendi personeline ulaşamaz ve işletmeye öncelikle çalışanlarına tanıtmazsa dış hedef kitle üzerinde hiç başarılı olamaz.

220 İç hedef kitle denildiğinde sadece çalışan personel anlaşılmamalıdır. Personelin dışında personelin işletmenin ortakları ve sendikalarda da iç hedef kapsamı içinde yer alırlar. Bu nedenle iç hedef kitleyi biraz daha yakından incelemekte yarar vardır.

221 İşletme içi hedef kitle ilişkileri  Personelle ilişkiler  Ortaklarla ilişkiler  Sendikalarla ilişkiler

222 Personelle İlişkiler Personelle İlişkiler Çalışanlar bir kuruluş için en etkili iyi niyet elçileridir ve kamu oyuna en iyi halkla ilişkiler uygulayıcısından daha güçlü biçimde ulaşırlar. Çalışanların bir kuruluş hakkında söyledikleri, onların deneyimlerine dayandığı için, hazırlanmış bir programdan daha iyi olmakta, destek sağlamakta ve olumlu bir imajın daha geniş kitlelerin yayılmasına katkıda bulunmaktır.

223 İç halkla ilişkiler uygulamalarında personele dönük kullanılan bazı ilginç yöntemlerden söz edilebilir. Örneğin ; İç halkla ilişkiler uygulamalarında personele dönük kullanılan bazı ilginç yöntemlerden söz edilebilir. Örneğin ;  Personelle ilişki büroları; kuruluşa yeni gelen personelin kuruma daha iyi uyarlanabilmesi için belirli çalışmaları üstlenmiş bu bürolar kimi kez personel karşılama, kimi kez personelle ilişkiler, kimi kez de personel danışma büroları gibi anılmaktadırlar.

224  Telefon enformasyonu; bu sistem kuruluşun en yetkili kişisi tarafında anlatılan ve çeşitli açıklamaları içeren bir teyp bandının sistemine bağlanması şeklinde çalışmaktadır.

225  Özel konulu toplantılar; yöneticiler için toplantılar iyi bir iletişim yöntemi olarak kabul edilir. Aynı şekilde çalışanlar içinde bu geçerlidir.

226  Kapalı devre TV programları; haber programları röportajlar belgesel nitelikli konular video bantlara kaydedip tüm çalışanların izleyebileceği bir zamanlama tekniği ile kurum personeline ulaştırabilir.

227  Çalışanların ailelerine yönelmek; kuruluşun çalışanları kadar ailelerin bireyleride iletişim sürecinin içinde yer alan önemli gruplar arasındadır.çalışanlarının ailelerinin kuruluş hakkında yeterli bilgi sahip olmalarını sağlayacak tesis gezileri gibi organizasyonlara yönelmek zararlı olacaktır.

228  Üst yöneticilerin bölümleri ziyaretleri; zaman zaman üst düzey yöneticilerinin programsız bir şekilde bölümleri ziyaret etmeleri ve bu burada çalışalar ile yüz yüze görüşmeler yapmaları, kuruluşla ilgili bilgiler birinci ağızdan almaları açısından yarar sağlamaktadır.

229  Mektuplar; üst yöneticilerin bizzat kaleme aldıkları ve çalışanları bilgilendirmek istedikleri konuları içeren mektuplar, kurum çalışanları üzerin de her zaman olumlu etki bırakır.

230  Kurum içi sürekli yayınlar; Haftalık, onbeş günlük, aylık yada iki aylık süreli yayınlarla çalışanlara yönelmek iki yönlü iletişimin hakları içindedir.

231  Sergiler; Sergiler hem dışarıdan gelen konulara hem de çalışanların yapılan çalışmaları toplu bir yerde görmeleri açıdan yararlıdır. Bu sergileme sadece kuruluşun ürün ve hizmetlerinin sergilenmesi anlamında değil, gereksinim duyulan her konuda yapılabilir.

232  Organizasyon etkinlikler; Kuruluş çalışanlarına yönelik çok sayıda organizasyon etkinliği düzenlenebilir. Emekli olanları uğurlamak gelenekselleşen düzenlemelerdir. Çalışanların çocuklarına yönelik etkinlikler yine ilgi gören faaliyetler arasındadır.

233 Ortaklarla İlişkiler Ortaklarla İlişkiler Çok ortaklı kuruluşlarla işletme arasında ilişki genellikle genel kuruldan genel kurula kurulur. İşletme vereceği temettüden başka bir ilişki düşünemez. Ortaklar içinde en önemli bağ üzerindeki hisse senedidir. Oysa ortaklar halkla ilişkiler konusunda büyük bir potansiyeldir.

234 Sendikalarla İlişkiler Sendikalarla İlişkiler  Belirli sayıda eleman çalıştıran işletmelerde genellikle sendikaların varlığı ile karşılaşılır. Sendikalar işçilrin ekonomik ve sosyal haklarını savunan ve koruyan kuruluşlardır. Çıkar farklılığı nedeniyle işletme yönetimi ile sendikalar sık sık karşı karşıya gelirler.

235 İŞLETME DIŞI HEDEF KİTLE İŞLETME DIŞI HEDEF KİTLE İşletmelerde halkla ilişkiler denildiğinde çoğu kez ve haklı olarak işletme dışında yer alan gruplarla ilişkiler akla gelir. Bu gruplar çok sayıda olması nedeniyle halk sözcüğü kullanılmakta ve geniş bir hedef kitleye seslenme gereği duyulmaktadır.

236 İşletme dışı hedef kitle ilişkileri  Tüketicilerle ilişkiler  Bayilerle ilişkiler  Tedarikçilerle ilişkiler  Kamu kuruluşlarıyla ilişkiler  Eğitim kuruluşlarıyla ilişkiler

237  Meslek kuruluşlarıyla ilişkiler  Finansal kuruluşlarla ilişkiler  Çevreyle ilişkiler

238 Tüketicilerle İlişkiler Tüketicilerle İlişkiler İşletme varlığını tüketicilere borçludur. Ürettiği mal ve hizmetleri tüketiciye sunar ve onların satın almalarını bekler. Bu amaçla satıcı arttırma çabalarına girişir ve sık sık reklama başvurur. Bunlar kısa vadeli girişimlerdir. Oysa bir firmanın uzun dönemde sabırla uygulayacağı bir halkla ilişkiler kampanyası tüketici zihninde bir “firma imajı “ yarattığı taktirde işletmenin tüketiciyi kazanma şansı çok yükselmektedir.

239 İşletme çalışanların tutum ve davranışlarını tüketiciye göre ayarlaması gerekir. Burada birkaç önemli kuraldan söz edilebilir. Müşteri dostça selamlanmalı, karşılanmalıMüşteri dostça selamlanmalı, karşılanmalı Güler yüz halkla ilişkilerin anahtarıdır.Güler yüz halkla ilişkilerin anahtarıdır. Müşteriyi dikkatli dinlemek gerekirMüşteriyi dikkatli dinlemek gerekir

240  Müşteriye adıyla hitap edilmelidir.  Müşteri beklemeyi ve bekletilmeyi sevmez.  Müşteriye tam ve açık bilgi verilmelidir.

241 Bayilerle İlişkiler Bayilerle İlişkiler Bayiler kuruluşun gözü, kulağı, cephedeki askerleridir. Ürünün güzelliğinden en büyük övünme payını üretici alırda her hangi bir aksamada ilk muhatap bayiler olur.

242 Tedarikçilerle ilişkiler Tedarikçilerle ilişkiler İşletme kendisine hammadde yarı işletmiş veya işlenmiş madde çeşit araç gereç, malzeme, yiyecek, içecek satan firmalarla her gün ilişkiler kurar. Bir işletme ekonomik olmadığı için bir malın tüm parçasını kendisi üretemez.

243 Kamu kuruluşlarıyla İlişkiler Kamu kuruluşlarıyla İlişkiler Hükümet parlamento üyeleri ve yüksek kademedeki sivil ve askeri personel olmak üzere yetki vermekte grup kişilere şirketin yatırımları, genel personel politikası,v.s hakkında yeri geldikçe bilgi vermekte sayısız yararlar vardır.

244 Eğitim Kuruluşları ile İlişkiler Eğitim Kuruluşları ile İlişkiler İşletmelerin başta üniversiteler olmak üzere teknik ve mesleki okullarda sürekli ve düzenli ilişkiler kurması bir halkla ilişkiler gereğidir. İşletme eğitim kuruluşlarıyla ortak olarak çeşitli konferans, seminer ve toplantılar düzenleyerek topluma kendisini tanıtma ve varlığını hatırlatma fırsatı bulur.

245 Meslek Örgütleriyle İlişkiler Meslek Örgütleriyle İlişkiler Her işletme bulunduğu iş dalına göre çeşitli meslek örgütleri üye olur veya olmalıdır. Bir çok sorunun çözümünde bu tür kuruluşlar yardımcı olur. Örneğin; ticaret odası, sanayi odası, ziraat, mühendislik, eczacılık, esnaf ve küçük sanatkarlar odası v.s. Gibi örgütlerin ilgili olanlarıyla sık sık ilişkiler kurulmalıdır.

246 Finansal Kuruluşlarla İlişkiler İşletmeler her zaman kendi öz kaynakları ile yeterli sermaye sağlayamaz. Özellikle önemli yatırım ve girişimciler söz konusu olduğunda dış kaynaklara açılmak, bir başka deyişle yabancı sermaye aramak zorunda kalabilirler.

247 Çevreyle İlişkiler Çevreyle İlişkiler Her işletmenin içinde bulunduğu yakın birde uzak çevresi vardır. Yakın çevre işletmenin kurulduğu yeri çevreleyen diğer işletmeler, komşu kuruluşlar ve diğer kişilerden oluşur. İşletme özellikle yakın çevresiyle ilişki kurmak zorundadırlar.

248 Çevreyle ilişkilere örnek; Çalışanların yerel okul yönetiminde,kiliselerde lions kulüplerinde ve politik alanlarda hizmet vermeleri teşvik edilmeli midir? Bu soruya verilecek yanıt işletmenin doğasına bağlı olarak değişebilir. Bir elektrik şirketi yada bir banka gibi hizmet pazarlayan bir örgütün bir ayakkabı üreticisinden daha fazla olarak yakın çevre faaliyetlerine katılımı ön planda tutulmalıdır.

249 BASINLA İLİŞKİLER BASINLA İLİŞKİLER Bir işletmenin halkla ilişkiler konusunda giriştiği çabaların en çok yoğunlaştığı alan basınla kurulan ilişkilerdir. Yazılı basın denildiğinde ön planda gazete ve daha sonra dergiler gelir. Kamu oyu oluşturmada en etkin araç olarak basının rolünü bu gün bütün toplumlar kabul etmektedir.

250 İşletmelerde görev yapan halkla ilişkiler uzmanlarının yerel ve ulusal basınla çok iyi ilişkiler kurmaları gerekir. Çok geniş bir kitleye seslenen basının işletme açısından önemi büyüktür. Basında yer almasını beceren bir firma kendisini kamu oyuna tanıtma için çok büyük bir olanak yaratmış olur.

251 Bazı haberlerin yapılmasıyla bazı mensuplarıyla ilişkiler kesilmemelidir. Bu sebepler;  Basınla her türlü çalışma ve olanağı sağlamak  İlişki kurulacak basın grubunu iyi seçmek  Yer ve zamanı iyi seçmek  İlgi çekici haberler vermek

252 Halkla ilişkiler görevlilerinin basınla ilişki kurmaya çalışırken göz önünde bulundurmaları gereken hususlar  Bir gazete muhabirine gerçek bilgiler en hızlı biçimde verilmelidir.  Muhabirden istediği gerçek bilgileri saklamamak gerekir.  Yayınlanmaya değer bulmadıkça bir yayın ve basın araçlarında yer almayacaktır.  Basın bildirileri ile reklam birbirine karıştırılmamalıdır.  Küçük matbaa hataları ve yanlışları için şikayetçi olunmamalıdır.

253 Bu kurallara ayrıca şunlarda eklenir  Basınla her türlü çalışma kolaylığı ve olanağı yaratmak  İlişki kurulacak basın grubunu iyi seçmek  Basınla ilişkilerde yer ve zamanı iyi seçmek  Basına ilgi çekecek haberler vermek

254 Basınla İlişkiler Şu Şekildedir  Basın toplantısı  Basın bülteni  Basın tutarı  Küpür derleme  Röportaj

255 Basın Bülteni Basın Bülteni Basın bülteninin yada bildirisinin basınla ilişkilerde önemli yeri vardır. Basın bülteninin bir yandan gazetenin hangi sayfasında yer alacağını tahmin ederek hazırlanmasında büyük yarar vardır. Bir başka tanımla, basın bildirilerinin yapı, içerik, biçim yönünden belirli formlara uyulması gerekir.

256 Basın Toplantısı Basın Toplantısı Halkla ilişkiler uzmanlarının önemli görevleri arasındadır. Basın toplantısı kamu oyunu etkilemede ve kitle iletişim araçlarına haber ulaştırmada önemli bir araç olduğu gibi düzenleyen örgüte saygınlıkta kazandırabilir.

257 Basın toplantısı düzenlenirken belirli kurallara uymak gerekir. Örneğin;  Basın toplantısının yapılacağı zaman uygun olarak seçilmelidir.  Basın toplantısının yapılacağı yerde uygu seçilmelidir.  Basın toplantısında dağıtılacak rapor, grafik, özet nitelikteki bilgi ve belgeler önceden hazırlanmalıdır.  Basın mensuplarınca film çekme, fotoğraf ve ses alma, teleks, fax olanakları yaratılmalıdır.

258 Basın Turları Basın Turları Basın turları ve gezileri işletmeyi tanıtma bakımından diğer bir halkla ilişkiler uygulaması dır. Tanıtma bakımından önemi küçümsemez, ancak pahalıdır. Hazırlanmasıda zaman alır.örnek olarak GAP bölgesine düzenlenen bası turları gibi..

259 Küpür Derleme Küpür Derleme Gazete ve dergilerde çıkan işletmeyle ilgili haber, fotoğraf ve diğer yazı metinlerinin makaslanarak arşivlenmesine Küpür derleme denmektedir ve bu görev halkla ilişkiler elemanlarının yapması gereklidir.

260 Röportaj Röportaj Çok tutulan bir konuda çoğunlukla belli bir açıdan yada belli okuyucu kitlesi için kolay okunabilecek anlatımla yazılmış, yine çoğunlukla resimlendirilmiş bazen de belli ölçüde yorumu olan makaleleştirilmiş yazılardır.

261 HALKLA İLİŞKİLERDE KULLANILAN İLETİŞİM ARAÇLARI HALKLA İLİŞKİLERDE KULLANILAN İLETİŞİM ARAÇLARI

262 “TATLI BİR TEBESSÜM EN İYİ İLETİŞİM ARACIDIR”

263 Halkla İlişkilerde Kullanılan Araçlar  Yazılı araçlar  Sözlü araçlar  Görsel ve işitsel araçlar

264 YAZILI ARAÇLAR Halkla ilişkiler alanında kullanılan yazılı araçlar, işletme gazetesi, dergi, broşür, el kitapçığı, yıllık raporlar, mektup, pul, kartvizit,vb araçlardır. Bu araçlar gerek işletme içi açılaşanlara gerekse işletme dışında yer alan çeşitli kişi ve kuruluşlara ileterek firmadaki gelişmeler konusunda bilgi aktarır.

265 Yazılı araçlar şu şekildedir;  İşletme gazetesi  Dergiler  Broşürler  El kitapçığı  Afiş, ilan tahtası ve bültenler  Diğer yazılı araçlar

266 İşletme Gazetesi Halkla ilişkilerde kullanılan en ilginç bilgi aktarma ve firmayı tanıtma araçlarından birisi işletme gazetesidir. Bu yayın organı başta işletmede çalışanlar olmak üzere firmanın ilişki içinde bulunduğu kuruluşlara da dağıtılır, firmanın ekonomik, sosyal, teknik yapısı yatırımları ve son gelişmeler konusunda bilgi aktarılır.

267 Dergi Dergiler gazetelere göre daha uzun zaman içinde çıkarılan halkla ilişkiler aracıdır. Genellikle aylık yada birkaç aylık periyotlar şeklinde çıkar ve gazetelerden da ha çok sayfalıdır. Dergiler haber, röportaj ve magazin gibi konulara ağırlık verir.

268 Broşür Genellikle az sayfalı ufak bir dergi boyunda basılan bir tanıtma aracıdır. Daha çok 8 ila 16 sayfa arasında basılır ve en önemli özelliği bol resimli oluşudur.

269 El Kitapçığı İşletmeye yeni gelen ve giren personele firmayı çok yönlü tanıtan, yeni elemanın hak ve sorumluluklarını gösteren bir araçtır. Daha uzun yazılan sayfaları içerir.

270 Afiş, İlan Tahtası Bültenler İşletmenin belirli yerlerine konulan ya da asılan bu tür araçların en önemli niteliği iletilmek istenen habere ilgili ilgisiz herkesin ilgisini çekmektir.

271 Diğer Yazılı Araçlar Yukarıda sayılan yazılı araçların dışında ayrıca yıllık raporlar mektup, kartvizit, pul, karikatür ve el ilanları sayılabilir. Yıllık raporlar işletmenin 1 yıl içinde yapmış olduğu çalışmaları özetleyen belgedir.

272 SÖZLÜ ARAÇLAR Bir işletmede kullanılan yazılı iletişim araçlarının dışında halkla ilişkiler uzmanlarının etkili biçimde yararlanabileceği sözlü iletişim araçlarıdır.

273 Sözlü araçlar şu şekildedir;  Yüzyüze görüşme  Telefonla görüşme  Toplantı  Konferans ve seminerler

274 Yüzyüze görüşme Halkla ilişkilerde yüzyüze görüşme firmayı temsil eden kişilerle halk gurupları arasında yapılan konuşmalardır sözlü araçların en anlaşılır aracıdır. Tüzel kişiliğe sahip olan bir firma ile aynı özelliğe sahip bir başka kuruluş adına konuşam sonuçta insandır.

275 Yüzyüze görüşmede firma temsilcisinin bazı noktalara özen göstermesi gerekir. Bu noktalar;  Başkasıyla konuşurken sabırlı, nazik, sakin ve güler yüzlü olmaları gerekir.  Konuşurken ağdalı, uzun ve karmaşık bir dil yerine sade anlaşılır ve net bir dil kullanılmalıdır.  Firma adına gizli kalması gereken bilgileri karşı tarafa aktarmalıdır.  Karşı tarafın düşünce ve inançlarına saygılı biçimde konuşmalı ve özellikle alay etmekten kaçınmalı

276 Telefonla görüşme Yüzyüze gelmekle telefonda görüşme halkla ilişkilerde önemli bir araçtır. Firma adına konuşan kişi ile karşı taraf arasında bir diyalog kurma fırsatı yaratılır. Karşı tarafa bir uyarı şansı olmadığına göre firma adına konuşan kişinin bazı kurallara uygun davranması gerekir.

277 Bu kurallar şöyle sıralanması gerekir;  Zil sesi üzerine telefonu açan kişi kendini tanıtmalı  Telefon defalarca çalınmasına izin verilmemelidir.  Ses tonunun karşı tarafın anlayacağı şekilde konuşulmalıdır.  Telefonda gereksiz konuşmalara yer verilmemelidir.  Konuşurken el altında mutlaka kağıt, kalem bulunmalıdır.

278 Toplantı Sözlü iletişim araçlarından biride kurum dışından gelen çeşitli kişiler ve kuruluşların temsilcileriyle yapılan toplantılardır.toplantılar yerinde, zamanında ve istenilen koşulara uygun biçimde gerçekleştirilirse çok yararlı sonuçlar doğurur.

279 Konferans ve Seminerler Konuşmacı ve katılanlar arasında bir diyalog kurulmaması nedeniyle sunulmak istenen konunun ne ölçüde anlaşılmadığı bilinmemektedir. Bilinen tek şey konferans aracılığıyla katılanlara bazı bilgi ve düşüncelerin verilmek istendiğidir.

280 Seminerler konferanslardan daha uzun sürelidir ve son gün ve son saatlerde tartışmaya açılabilir soru- cavap şeklinde olabilir.

281 GÖRSEL- İŞİTSEL ARAÇLAR Görsel ve işitsel araçlar halkla ilişkiler alanında kullanılan ve modern buluşlara dayanan ses ve resim prodüksiyonlarını içerir. Bu araçlar işitsel iletişim tekniğine (radyo), sadece görsel (sessiz film, slayt), işitmeli ve konuşmalı(teyp) sesli ve resimli (televizyon ve video) olabilir.

282 Görsel ve işitsel araçlar şu şekildedir;  Radyo ve televizyon  Film ve video bant  Internet ve web sayfası  Sergi ve fuar  Festival ve yarışmalar  Sponsor  Diğer araçlar

283 Görsel ve işitsel araçların sakıncaları ve üstünlükleri

284 Üstünlükleri:  Diğer iletişim araçlarını destekleyici ve kuvvetlendirici nitelik taşır.  Ses ve resim kullanarak iletişim daha etkili ve anlaşılır biçime sokulur.  İletişimin kolaylaşması nedeniyle zaman kaybı önlenir.  Haberin sesli ve renkli olarak iletilmesi daha çok ilgi çeker.

285 Sakıncaları:  Tak başına kullanıldığında yeterli ve etkili bir araç değildir.  Görsel ve işitsel araçlar işletme için birer gider kaynağıdır.

286 Radyo ve Televizyon Radyo ve Televizyon Halkla ilişkilerde kulağa ve göze hitap eden bir kitle iletişim aracı olarak radyo ve televizyonun etkinliği çok büyüktür. Gelişmiş ve az gelişmiş ülkelerimizin kamu oyunun oluşmasında tüketici tercihlerin belirlenmesinde ve yaşam biçiminde kullanılmasında çok önemli bir etkiye sahiptir.

287 Film ve Video Bant Film ve Video Bant Halkla ilişkiler faaliyetleri kapsamında yer verilecek önemli etkinlikler arasında film ve video bant önemli bir yer tutar. Dokümanter, eğitsel, kültürel ve ya sadece tanıtım amacına yönelik filmler yapılır. Video bantlarda firmayı çeşitli ulusal ve uluslar arası kuruluşlara tanıtmak amacıyla kullanılmaktadır.

288 Internet ve Web sayfası İletişim teknolojiler daha da attıkça bu teknolojiden yararlanmaya çalışan halkla ilişkiler uzmanlarına yeni imkanlar ortaya çıkmaktadır. Internet öncesinde firma ile hedef kitle arasına medya mensupları girmek zorundaydı ve bilgi akışını medya kontrol ediyordu. Artık web sayfaları ve e- postalar sayesinde organizasyonlar ve aktif halk kitleleri karşılıklı ve doğrudan iletişim imkanı yakalamışlardır.

289 Internet ten etkin bir şekilde yararlanılabilmesi için web sitesinin bazı koşullara göre hazırlanması gereklidir. Bu özellikler;  Site kolay ulaşılabilir olmamalıdır.  Her web sitesi özgün olmalıdır.  Sayfaların dizaynları, içerikleriyle,amacıyla uyumlu olmalıdır.  Her sayfa bir amaç için olmalıdır  Ziyaret için teşvik edilen bazı unsurlara site içerisinde yer verilmemelidir.

290 Sergi ve Fuar Sergi ve Fuar Sergi belli bir yerde halka,resim, grafik,biçim şema, harita, yazılar gösterilerek bilgi vermek için halkla ilişkiler aracıdır. Canlı bir biçimde bilgi vermedikleri, kimi durumlarda da bir çalışma sonucu ortaya koydukları için etkileyi”cidirler.

291 Festival ve Yarışmalar Festival ve Yarışmalar Günümüzde işletmeler kent, bölge, ulusal ve uluslar arası düzeyde çeşitli festivallere ve yarışmalara katılırlar. Bunlar müzik, tiyatro, folklor, sinema, ses, güzellik alanlarında olabilir.ülkemizde yılda 400 civarında festivaller düzenlenmekte fakat her festivalin kalitesi ve gösterilen ilgi aynı düzeyde olmamaktadır.

292 Açılış- Yıldönümü- Ağırlama T örenleri Açılış bir örgütün ilk kez hizmete girişi ve ya bir malın ilk kez piyasaya sürülmesi nedeniyle yapılan ekinliktir. Yıl dönümü bir örgütün ilk kez çalışmaya başladığı günde yıl dönümlerinde yapıldığı kutlamalar.

293 Açılış ve yıldönümü günleri için başka önemli günlerle karşılaşmayacak bir tarih seçilmeli aynı zamanda bu tarih, işi ve üretimi de aksatmamalıdır. Tören hazırlıklarının yapılması için yeterli zaman bırakılmalı, gerek mevsim koşulları, gerek seçilecek günler açısından katılımın daha fazla sağlanabileceği tarihler belirlenmelidir.

294 törenin yer ve zamanını gösteren davetiyeler kişisel olabileceği gibi, özel ve personele ayrılan davetiyeler biçiminde de olabilir.  Kişisel davetiyeler ilgililerin adreslerine gönderilen ve cevap isteniliyorsa gelinip gelinmeyeceğini bildirmesi gereken adres ve telefon numaralarını içeren davetiyeler.  Özel davetiyeler radyo, televizyon, basın ile halkın bilgisine sunulan davetiyelerdir.

295 Sponsor Sponsor Sponsorluk kendisini veya bir ürününü tanıtmak için başka bir kurum tarafından para karşılık beklemeksizin desteklenmesi demektir. Bu bağlamda sponsorluk kurumsal amaçlara ulaşabilmek için spor, sanat, kültür va ya sosyal alanlarda kişi veya organizasyonların para araç gereç yada hizmet ile desteklenmesi ve tüm bu aktivitelerin, planlanması, organizasyonu, yürütmesi, ve kontrolüdür.

296 Sponsor faaliyetler firmaların adını duyurmada etkili olan reklam ve tanıtımların ötesinde bir anlam taşır. Örneğin bir kuruluş başka bir kuruluşun ve ya bağlı olduğu endüstri kolunun tarihsel gelişimine ilişkin bir film ve ya bir kitap yayınını bizzat üstlenebilir veya desteklenebilir.

297 Diğer Araçlar Diğer Araçlar Yukarıda sayılanların dışında firmanın organize ettiği konserler, törenler, geziler, kokteyl, yemek, eğlence, özel gün, kongre, panel, çizgi film gibi çeşitli araçlar kullanılabilir.


"HALKLA İLİŞKİLER. HALKLA İLİŞKİLERDE KAVRAMSAL ÇERÇEVE KAVRAMSAL ÇERÇEVE." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları