Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Kronik Hastalıklar ve Süt Tüketimi. Prof. Dr. Tanju BESLER Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Kronik Hastalıklar ve Süt Tüketimi. Prof. Dr. Tanju BESLER Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü."— Sunum transkripti:

1 Kronik Hastalıklar ve Süt Tüketimi

2 Prof. Dr. Tanju BESLER Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü

3 Temel insan hakkı olan SAĞLIK; sadece hastalık ve sakatlığın olmaması değil, bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam iyi olma halidir.

4 YAŞLILIK ÇOCUK GENÇLİK GEBELİK BEBEK BESLENME Yaşam Döngüsü

5 Dünya Sağlık Raporu-2002; 10 temel risk etmeni (toplam 17) dünyadaki prematür ölümlerin ve hastalık nedenlerinin yüksek hızını açıklamaktadır. Bu risk etmenlerinden 7 tanesi diyet ve fiziksel aktiviteye dayalıdır. Diyet, fiziksel aktivite, sigara; Hastalıkların önlenmesi ve halk sağlığının korunmasında önemli

6 Diyete Bağlı Hastalık Yükü Diyete bağlı hastalık yükü (DALY); yaşam yılı kaybı ve yaşam kalitesinin bozulma ölçütü olarak değerlendirilmektedir. DALY erkekler için 80 ve kadınlar için 82.5 yaştan önce çeşitli hastalıklardan yaşam yılı kaybı ve engellilik olarak hesaplanmaktadır. 1 DALY= Sağlıklı yaşamdan 1 yıl kaybı WHO. Food and Health in Europe, 2004

7 2000 yılında Avrupa Kıtasında 136 milyon yıl sağlıklı yaşam yılı kaybı (DALY) hesaplanmıştır. Temel neden beslenme: –56 milyon yıl (% 41) kayıp –%61 KVH, %32 kanser, –% 5 diyabet, % 2 beslenme yetersizlikleri hastalıkları WHO. Food and Health in Europe, 2004

8 Hastalık DALY(%) Bulaşıcı has. 9.7 Enfeksiyon ve parasiter hastalıklar 3.9 Beslenme yetersizlikleri 1.0 Kronik hastalıklar 76.6 KVH 22.6 Kanserler 11.7 DM 1.5 Yaralanmalar yılında Avrupa Kıtasında Pomerleau J et al. PHN 6:453,2003

9 AB’de tüm hastalık yükünü etkileyen etkenler (1997) Neden Olan Etken Katkı (%) Sigara 9.0 Alkol8.4 Şişmanlık3.7 İş riski3.6 Y.siz sebze ve meyve tük. 3.5 Yoksulluk3.1 İşsizlik2.9 Fiziksel aktivite1.4 Doymuş yağ > diyet1.1 WHO. Food and Health in Europe,

10 Sağlık Ekonomisi (Amerika-1998) KVH Diyabet İnme Osteoporoz Safra kesesi has. Meme, kolon/rektum, prostat kanseri 137 milyar ABD $

11

12 Yetersiz ve dengesiz beslenme Yetişkinlik dönemi kronik hastalıklarının önlenmesi yaşamın başlangıcından alınıp, yaşam boyu sürdürülecek yaklaşımlarla önlenebilir. Bu yaklaşımlar –Doğurganlık döneminde ve gebelikte optimal beslenme ile başlar –Bebeğe 6 ay süre ile tek başına (exclusive) anne sütünün verilmesi –Zamanında uygun tamamlayıcı besinlere başlanması uygulamaları ile sürdürülür. –Okul çağında sağlıklı yaşam biçimi eğitimleri ile sürdürülür Ferro Luzzi et al. 2001

13 Yetersiz ve Dengesiz Beslenme Çocuk ölümlerinin (WHO) % 7’sinin birincil % 46’sının ikincil nedeni

14 Seçilmiş İstatistikler (Sağlık Bakanlığı) 2002 Amipli Dizanteri  Basilli Dizanteri  Hepatit A  Tifo  Brusella  Askariazis  İshal  Kanser  Su ve Besinlerle Bulaşan Hastalıklar

15 Sağlık Bakanlığı Hedefleri Hedef 1: Bulaşıcı Hastalıkların Önlenmesi –2005 yılına kadar 5 yaş altı çocuk ishal ölümlerini en az % 50, ishal vakalarını en az % 25 azaltmak. –2010 yılına kadar 5 yaş altı çocuklarda ASYE ölümlerini 1/3 azaltmak.

16 Sağlık Bakanlığı Hedefleri Hedef 2: Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Önlenmesi –2020 yılına kadar 65 yaş altında iskemik kalp hastalıklarından ölümleri % 15 azaltmak. –2020 yılına kadar 65 yaş altı nüfusta tüm kanserleri % 10, 2030 yılına kadar tüm kanserleri % 15 azaltmak. –2020 yılına kadar 40 yaş üzeri nüfusta obezite prevalansını % 10 azaltmak.

17 Sağlık Bakanlığı Hedefleri Hedef 3: Bebek ve Çocuk Sağlığının Geliştirilmesi –2020 yılına kadar BÖH binde 20 altına, 5 yaş altı ölüm hızını binde 30’un altına indirmek, neonatal ölüm hızını % 30 azaltmak. –2020 yılına kadar DDA bebek oranını en az % 20 azaltmak. –2015 yılına kadar ilk altı ay anne sütü alan çocuk oranını % 80’e çıkarmak. –2020 yılına kadar, 5 yaş altı çocuklarda beslenme bozukluklarını % 35, iyot yetersizliği hastalıklarını % 90 azaltmak.

18 Sağlık Bakanlığı Hedefleri Hedef 4: Risk Faktörlerinin Azaltılması –2010 yılına kadar kronik malnütrisyon, raşitizm, beslenme yetersizliği anemileri ve obezite oranını % 35, 2020 yılına kadar % 50 azaltmak. –İyot yetersizliği hastalıklarını okul çocuklarında tümüyle, erişkinlerde 1/3 azaltmak. –Beslenmeye bağlı kronik hastalıkların sıklığını en az % 10 oranında azaltmak.

19 YAŞLILIK ÇOCUK GENÇLİK GEBELİK BEBEK BESLENME Yaşam Döngüsü

20 0 – 6 Ay Tek başına Anne Sütü

21 Süt Bileşimi ANNE SÜTÜ İNEK SÜTÜ ENERJİ PROTEİN T.YAĞ KHO Ca P C Vit. Riboflavin B 12

22 WHEY KAZEİN

23 Süt ve Türevleri 6 İçerdiği besin öğeleri açısından insan vücudunda kolayca sindirilebilir ve rahatça kullanılabilir. Organizmanın büyüme ve gelişimi için gerekli olan besin öğelerinin tamamına yakınını içerir.

24 Protein (g)Yağ (g) Karbonhidrat (g) Enerji (kcal) İnek İnsan Manda Keçi Eşek Fil Maymun, rhesus Fare Balina Fok Süt Agriculture and Agri-Food Canada, Canadian Dairy Information,2000

25 Kemik ve diş sağlığının devam ettirilmesi, Osteoporoz gibi hastalıkların oluşumunu önlemek ve/veya geciktirmek için Çocukluktan itibaren önerilen düzeylerde kalsiyum, fosfor, D vitamini, riboflavin ve protein alımı vd. birçok besin öğesi Süt Dolayısıyla süt ve süt ürünlerinin tüketimi, halk sağlığı açısından önem teşkil etmektedir

26 6 yaşında bir çocuğun ihtiyacı olan; Bir bardak sütte %52 kalsiyum %35 protein %9 A vitamini %12 folat %30 iyot %98 B12 vitamini %12 çinko %6 enerji %11 B1 vitamini %44 B2 vitamini %13 B6 vitamini %18 magnezyum %55 fosfor %30 potasyum %16 niasin

27 Besin Öğesi Alımına Sütün Katkısı Özellikle protein ve kalsiyum içeriği açısından tüketilmekte Fosfor, B2 vitamini (riboflavin), B12 vitamini, A vitamini, fosfor, tiamin, niasin, magnezyum olmak üzere birçok besin öğesi için önemli kaynak Süt proteininin biyolojik değeri 1.0 üzerinden 0.95 olup oldukça yüksektir Maijala Kalle. Co milk and human development and well-being. Position paper. Livestock Production Science. 2000

28 SÜT İLE KRONİK HASTALIKLAR İLİŞKİSİ Kemik yoğunluğu Hipertansiyon Kanser Obezite Laktoz intoleransı Diş sağlığı

29 Kemik sağlığı için kalsiyumun dışında –yağ, karbonhidrat, protein gibi makro besin öğeleri –K vitamini, fosfor, magnezyum, flor, bakır ve çinko gibi sütün bileşiminde bulunan mikro besin öğeleri de önemlidir Süt ve Kemik Yoğunluğu

30 Kemik matriksinin oluşumu için yeterli protein alımı gereklidir, ancak çok yüksek alımı idrarla kalsiyum atılımına neden olabilmekte Kemik matriksi, yapımı için mikro besin öğelerine gereksinimi olan kollajen ve kollajen olmayan protein yapılar içerir. C vitamini proteinlerin hidroksilasyonu için gerekli olup K vitamini iskelette depolanan ve kemik metabolizmasında etkili olan osteokalsin içerisinde yer alan gammakarboksile glutamil yapımı için elzemdir. Süt ve Kemik Yoğunluğu

31 Bakır kollajendeki çapraz bağların yapımı için gerekli olan lizil-oksidaz enziminin kofaktörüdür. Fosfor kemikte hidroksiapatit şeklinde kristal yapıda bulunduğu için önem kazanmaktadır. Magnezyum matriks ve mineral metabolizması için gerekli birçok enzimin kofaktörüdür. Flor ise kemik formasyonunu stimule eder Süt ve Kemik Yoğunluğu

32 H,L: Çocukluk ve adolesan dönemde Sırasıyla yüksek ve düşük kalsiyum alımı h,l: Yetişkinlikte yüksek ve düşük kalsiyum alımı Maksimum kemik yoğunluğu yaşları arasında oluşurken, en önemli dönemin yaş olduğu, ilerleyen yaşlarda kalsiyum alımı artsa da kemik yoğunluğu artmamaktadır Merrilees M J, et al. Effects of dairy food supplements on bone mineral density in teenage girls. European Journal of Nutrition Gennari C. Calcium and vitamin D nutrition and bone disease of elderly. Public Health Nutrition (Kemik metabolizmasının yaş ile değişimi) Süt ve Kemik Yoğunluğu

33 (Diyetle Ca Alımına Dikkat) AAP, 2006:117;

34 Kalsiyum, magnezyum ve fosforun az tüketimi bireysel veya toplumsal olarak arteriyel kan basıncı artışı ve hipertansiyon insidansı ile ilişkili olduğu saptanmıştır Kalsiyum suplemanının antihipertansif olarak kullanıldığı sıçanlar üzerinde yapılan bir çalışmada; diyette kalsiyum artışının prostasiklin üretimini 1/3 oranında azalttığı ve tromboksan A2 oluşumunu 2 kat arttırdığı saptanmıştır Miller GD, et al. Benefits of Dairy Product Consumption on Blood Pressure in Humans: A Summary of the Biomedical Literature. Journal of the American Collage of Nutrition Alanko J, et al. Prostacyclin and thromboxane A2 production in nitric oxide-deficient hypertension in vivo. Effects of high calcium diet and angiotensin receptor blockade. Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids Süt ve Hipertansiyon

35 Günde 3-4 porsiyon süt ve ürünlerinin tüketimi optimal kan basıncının sağlanmasında ve sağlığın devam ettirilmesinde önerilmektedir DASH çalışmasında kalsiyum alımı 800 mg/gün’e çıkarıldığında kan basıncının azaldığı bildirilmiştir * NIH Consensus Development Panel on Optimal Calcium Intake: Optimal calcium intake. JAMA * Dietary Reference Intakes for Calcium, Phosphorus, Magnesium, vitamin D, and Fluoride. Washington DC, * Miller GD, et al. Benefits of Dairy Product Consumption on Blood Pressure in Humans: A Summary of the Biomedical Literature. Journal of the American Collage of Nutrition Süt ve Hipertansiyon

36 Süt kalsiyumu ve kan basıncının etkileşimi ?

37 Kalsiyum ve D vitamini ile ilişkili Kolon kanserine karşı koruyucu olduğu da bildirilmekte –kalsiyumun intralüminal bölgede safra asitleri ile yağ asitlerini bağlaması ve bu bileşiklerin proliferatif stimulasyonunu düşürmesi Süt ve ürünlerinin, meme kanserini arttırdığından şüphelenilmekte olup son yıllarda bunu kanıtlayan yeterli çalışmalar yoktur * Rodriguez C et al. Calcium, Dairy Products, and Risk of Prostate Cancer in a Prospective Cohort of United States Men. Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention *Shin MH, et al. Intake of Dairy Products, Calcium, and Vitamin D and Risk of Breast Cancer. Journal of the National Cancer Institute Süt ve Kanser

38 Süt Ca ve Obezite J Dairy Sci.2006;89: Vücut Ağırlığı Düşük Ca Yüksek Ca Süt tüketimi Fazla 6.6 kg 8.8 kg 11 kg 24 hafta -500kkal/gün

39 Süt Ca ve Obezite J Dairy Sci.2006;89: Vücut Yağı Düşük Ca Yüksek Ca Süt tüketimi Fazla 24 hafta -500kkal/gün 1.4 kg 2.9 kg 3.7 kg

40 Süt Ca ve Obezite

41 Ca Alımında Tehlikeli Düşme J Dairy Sci.2006;89: Erkek Kadın

42 Süt Tüketimi J Dairy Sci.2006;89: Gazlı İçecekler İçimlik Süt

43 Süt; sağlıklı tüketilmesi gereken bir besindir. Açık süte güvenmeyin! Yasalarımızın öngördüğü ısıl işlem (Pastörize veya UHT) geçirmiş süt kullanınız, kullandırtınız. Sağlık için, sağlıklı süt için

44


"Kronik Hastalıklar ve Süt Tüketimi. Prof. Dr. Tanju BESLER Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları