Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Haz: Arş. Gör. Ceyhun OZAN Atatürk Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Haz: Arş. Gör. Ceyhun OZAN Atatürk Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 Haz: Arş. Gör. Ceyhun OZAN Atatürk Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalı

2 Tarihsel TemellerToplumsal TemellerPsikolojik TemellerFelsefi Temeller

3 M. Ö. 4. yy. Orta sınıfın eğitim gereksinimlerini karşılamak üzere ortaya çıkan ilk eğitim teknisyenleri: sofistler M. Ö. 3. yy. Eğitim yaşama hazırlıktır. Ortaçağ Klasik eserler, Latince ve Gramer eğitimi. İçerik dini metinlerdir. Endüstri Öncesi Dönem Comenius`un Didaktica Magna(1632)`sında ders kitaplarında resimlerin yer alması ve somut nesnelerin öğretimde yer alması gerektiği önerilmiştir. 18. yy. Columbia, Harvard ve Princeton üniversitelerinin açılması ve klasik eğitim anlayışının zayıflaması Toplumsal ihtiyaçların artmasıyla kitle eğitiminin ağırlık kazanması ve devlet okullarının açılması.

4 19. yy. Matematik, felsefe, astronomi, kimya, botanik gibi disiplinlerin ağırlık kazanması. Bu yüzyılda eğitim programlarının içeriği ve öğretim yöntemleri konusundaki tartışmalar, eğitimde program geliştirme alanının doğuşunu hazırlamıştır John Dewey yayınlarında «curriculum» (eğitim programı/yetişek) terimini kullanmış, ancak doğrudan tanımlamamıştır Franklin Bobbit`in «The Making of Curriculum» isimli kitabını yayımlaması Boyd Bode (1921), W.W. Charters (1923) ve George S. Counts (1926), eğitim programı düşüncesine önemli katkıda bulunmuşlardır. Özellikle Charters davranışçı yaklaşımı savunarak eğitim programının öğrenme yaşantılarıyla kazanılabilecek bir dizi hedefler ve gözlenebilir davranışlar olduğunu kabul etmiştir Ralph Tyler`ın «Eğitim Programı ve Öğretimin Temel İlkeleri» isimli kitabı çağdaş anlamdaki ilk kitaptır Hilda Taba`nın «Program Geliştirme: Kuram ve Uygulama» isimli eseri.

5 1924 Tevhid-i Tedrisat (3 Mart 1924) Tek tip ve beş yıl için bir program yapılmış ve toplu öğretim, çocuğa görelik ve yakın çevre ilişkilerine göre gözden geçirilen bu program 1936 ve 1948 yıllarında daha iyi duruma getirilmiştir Cumhuriyet dönemi ders çizelgelerinde özellikle laiklik, çağdaşlaşma, müspet ilimler ve ulusal bütünlük ilkeleri benimsenmiştir. Türkiye’ye davet edilen Columbia Üniversitesi öğretim üyelerinden John Dewey’ in hazırladığı rapor doğrultusunda daha çok ilköğretim programlarının geliştirilmesine ağırlık verilmiştir Bu yıla kadar eğitim kurumlarının okutacakları derslerin isimlerini, konular listesini ve haftalık ders saatlerini içeren listeleri ifade eden Müfredat sözcüğü yerine eğitim programı kavramı kullanılmaya başlanmıştır Program geliştirme çalışmaları, köy okullarında incelemeler yapan K. V. Wofford`un hazırladığı raporla daha sistematik yaklaşımla yapılmaya başlanmıştır V. Milli Eğitim Şurası`nda ilköğretim programının geliştirilmesi zorunluluğu üzerinde durulmuş, program geliştirme çalışmaları M.E.B.’ de ağırlıklı şekilde başlamıştır İstanbul Atatürk Kız Meslek Lisesi`nde program komisyonu tarafından geliştirilen deneme okulu programı ortaöğretim program geliştirme çalışmalarının öncüsü niteliğindedir.

6 1961 İlkokul programı yeniden gözden geçirilmiştir. 222 sayılı kanun bu çalışmaları desteklemiştir. 222 sayılı kanun İlköğretim Kanunu, programların değerlendirilmesi ve geliştirilmesini zorunlu hale getirmiştir programının, uygulamada ortaya çıkardığı sorunların incelenmesi, yeniden düzenlenen programa bazı önlemlerin alınmasını sağlamıştır yıllık zorunlu eğitimin ilk denemesi ve program çalışmalarına başlanmış; çalışma grubu sekiz yıllık okulun amaçlarını ve eğitim ilkelerini belirlemiş ancak çalışmalar deneme aşamasında kalmıştır MEB program geliştirme modeli oluşturma girişiminde bulunmuştur. Model girişiminde, programların hazırlanmasında dikkate alınacak ilkeler belirlenmiş, model 1984 yılında Anayasa, Hükümet programı ve Cumhurbaşkanlığının direktifleriyle yeniden şekillenmiştir MEB program geliştirmeye ve ölçme-değerlendirmeye önem vermiş ve bünyesinde derslere göre program geliştirme ihtisas komisyonları oluşturmuştur İlköğretim programları, ilerlemeci eğitim felsefesi ışığında yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı temelinde yeniden hazırlanmış, ülke genelinde 6 il ve 100 okulda deneme çalışması yapılarak yılında ülke geneline yaygınlaştırılmıştır.

7 * Toplumsal dinamizm, eğitim programlarının da dinamik olmasını gerektirir. * Eğitim programları, yalnızca okulla sınırlı değildir. Bireylerin toplumdaki yaşam ve öğrenme koşullarına hazırlanmaları için bir yandan toplumun problemlerini ve gereksinimlerini gidermeyi, diğer yandan da bireylerin ilgilerini, gelişim özelliklerini ve gereksinimlerini dikkate almayı gerekli kılar. Böylelikle eğitim programları toplumu oluşturan bireylerin özellikleri ile toplumu dengeler.

8 * Eğitim programları bireyleri toplumdaki belli statülere ve rollere hazırlar. * Toplumsal düzeyde yaşanan değişim, meslek ve iş alanlarındaki çeşitlilik; bireylere kazandırılacak becerilerin de farklılaşmasını gerekli kılmaktadır. * Toplumun istek ve beklentileri, gereksinimleri yapısı ve yönelimi program hedeflerinin önemli belirleyicisidir.

9 * Eğitim programlarının dinamikliğini objektif süreçlerle sağlamak, insan gücünü toplumun isteklerine uygun biçimde yetiştirmeyi sağlar. * Toplum gereksinimleri ve beklentileri; yapısı, işleyişi ve yönelimi dikkate alınarak analiz edilmeli ve programlara yansıtılmalıdır. * Program geliştirme sürecinin tüm aşamalarında toplumsal ve çevresel koşullar dikkate alınmalıdır.

10 * Öğretim programlarını hazırlama, uygulama, değerlendirme ve geliştirme süreçlerinde insanın gelişim özelliklerini, insanda öğrenmenin nasıl oluştuğunu anlamak önemlidir. * Programlar, belli gelişim dönemlerindeki bireylerin ilgi, gereksinim, beklenti ve özelliklerine göre hazırlanır.

11 * Program hedeflerinin gerçekleştirilebilirliğini/ulaşılabilirliğini/ oluşturulabilirliğini/kazanılabilirliğini tayin etmede, bireylerin hem gelişim hem de öğrenme özelliklerinin bilinmesi gerekir. Örneğin ilköğretim birinci sınıf matematik öğretim programı hazırlanırken "Üç ondalık kesir sayısını büyükten küçüğe ya da küçükten büyüğe sıralayabilme." hedefi, bu sınıf düzeyindeki öğrencilerin ne gelişim, ne de öğrenme özelliklerine uygun değildir.

12 * Öğretmenlerin öğretim hedefleri doğrultusunda etkili öğrenme yaşantıları sağlayabilmesi için öncelikle bireyin nasıl öğrendiğini bilmesi gerekir. Öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini bilen bir öğretmen; öğretim modellerini, ilkelerini, yöntem ve tekniklerini daha kolay kavrar ve uygular, öğrencilerin öğrenme eksikliklerinin, hatalarının, güçlüklerinin nedenlerini açıklayabilir ve önlemler alabilir.

13 * Eğitim programları ve uygulamaları çocukların gelişim ve öğrenme özelliklerine uygun olmalıdır. Öğretmenler çocukların başarabileceğinin üstünde öğretim yapma eğiliminden uzak durmalıdır. Hangi kademede olursa olsun, öğrencileri bulundukları düzeyden bir üst düzeye çıkaracak programlar hazırlanmalı ve uygulanmalıdır.

14 * “Philosophia” terimine dayanan felsefe, “Sevgi” anlamına gelen “Philio” sözcüğü ve “bilgi, bilgelik” anlamına gelen “sophia” sözcüklerini bir araya gelmesiyle bilgi ve bilgelik sevgisi anlamını almıştır. * Sokrates felsefeyi “neleri bilmediğini bilmek”, * Platon, “doğruyu bulma yolunda, düşünsel bir çalışma”,

15 * Aristo, “ilkeler ya da ilk nedenlerin bilimi ya da bilimlerin bilimi” * Kant, “kendisini akla dayanan nedenlerle meşru kılmak veya haklı çıkarmak iddiasında bir zihinsel etkinlik biçimi” olarak tanımlamaktadırlar.

16 * Varlık Felsefesi (Ontoloji) * Bilgi Felsefesi (Epistemoloji) * Değerler Felsefesi (Aksiyoloji)

17 * Var olan şeyleri, varlıkların temellerini ve varlıklar arasındaki bağları sorgulayan bilim dalıdır. * Varlık felsefesinin en önemli sorusu “İlk nedir” sorusudur. * Varlık felsefesinin ulaşmak istediği sonuç, tüm varlık dünyasını yöneten ilkleri bulmak ve açıklamaktır.

18 * Bilgi felsefesi, bilme eylemini ve bunun sonucunda elde edilen bilginin mahiyetini, bilme eyleminin nasıl gerçekleştiğini ve insanın nasıl bildiğini inceler. * Bilme, özne (suje) ile nesne (obje) arasında bağ kurmadır.

19 * Değerlerin mahiyetini açıklamaya çalışır. * Değerler, insanlığın evrensel sorunlarından biri olup insanların iyi-kötü, doğru-yanlış, güzel-çirkin gibi tercihler yapmada kullandıkları ölçütler olup önem verileni ifade eder. * Kendi içinde etik ve estetik olmak üzere ikiye ayrılır. Etik, ahlaki değerleri; estetik ise sanatsal değerleri ifade eder.

20 * İdealizm (İdealistlik) * Realizm (Gerçekçilik) * Pragmatizm (Yararcılık) * Varoluşçuluk (Existentialism)

21 * Kurucusu Platon (Eflatun)`dur. * İdealizm, maddi ve fiziki varlığı olmayan, duyularla algılanamayan, elle tutulup gözle görülemeyen şeylerin varlığını kabul eden ve maddeciliğin karşıtı olan bir felsefedir. * İdealizme göre gerçek, maddi ve fiziksel olmaktan çok metafizik, ruhsal mahiyettedir.

22 * İdealizme göre insanın en önemli yönü, ruhsal/zihinsel yönüdür. İnsan, doğuştan eşyanın kavram bilgisine sahip olup önce eşya değil, kavram vardır. * Parça-bütün ilişkisine önem verir. Doğru bilginin, tek ve değişmez olduğunu ve söz konusu bilgiye akılla ulaşılabileceğini kabul eder.

23 * İdealizme göre eğitim, insan aklının ve insanın zihinsel süreçlerinin geliştirilmesidir. * Eğitim kavramlar ve gerçekler üzerine kurulmalıdır. Aklı kullanma ve akıl yürütme ön plandadır. * Eğitim, bireyi, iyi, doğru ve güzele teşvik etmeli doğuştan getirdiği bazı yetenekleri ortaya çıkarmalıdır.

24 * Kurucusu Aristoteles`tir. * Realist felsefenin esası, maddenin gerçeğine ve varlığına inanmaktır. * Evrendeki her şey, insanın zihninden bağımsız olarak vardır ve gerçektir. * Önce kavram değil, eşya vardır. İnsan önce eşyayı görür, sonra kavram oluşturur.

25 * Kurucusu John Dewey`dir. * Pragmatizme göre dünya, sürekli değişmektedir. Gerçeğin özü değişmedir. * Değişmez bir gerçeklikten söz edilemez. İnsan doğası da dahil olmak üzere her şey değişmektedir. * Bir şeyin değeri, yararlı olmasıyla ölçülür. İnsana yararlı olan şey iyidir.

26 * Eğitim, değişen çevre ve koşullara bağlı olarak insanı sürekli yeniden yetiştirme işidir. * Eğitim yaşama bir hazırlık değil, yaşamın kendisidir. * Eğitimde değişmez bir içerik söz konusu değildir.

27 * Bu felsefenin temelini, insanın kendini ve kendi gerçekliğini tanıması oluşturur. * İnsana olabildiğince özerklik ve seçme şansı verilmesinden yanadır. * Varoluşçuların en çok işlediği temalardan biri ölümdür. * Kötü bir yaşam sürdürmektense ölüm daha tercih edilir görülmüştür.

28 * Eğitimin ve yaşamın amacı, insanın bir varlık olarak kendi varoluşunun farkında olmasını, kendini tanımasını ve kendi varoluşunu gerçekleştirmesini sağlamaktır.

29 * Pascal`ın “yarın ölecekmiş gibi bugünü yaşa sözü, varoluşçuların yaşam felsefesini ifade etmektedir. * Başlıca varoluşçular: S. Kierkegaard, M. Heiddegger, K. Jaspers, J. P. Sartre, F. Nietzsche

30 * Daimicilik (Perennializm) * Esasicilik (Essentializm) * İlerlemecilik (Progressivizm) * Yeniden Kurmacılık (Recontructionizm)

31 * Dayandığı temel felsefe; idealizm ve realizmdir. * Değişmeyen evrensel bir eğitim: İnsanın işlevi her toplumda aynıdır ve düşünme yeteneği ortaktır. İnsanın doğasının evrenselliği edebiyat, tarih ve felsefi ürünlerde görülür. Bu nedenle eğitim programları beşeri bilimlere dayalı olmalıdır. Eğitim programları değişmemelidir.

32 * Entelektüel eğitim: Düşünme insanın en önemli yeteneğidir. İnsan doğasının en önemli unsuru akıldır. Bu nedenle insan, akıllıca kendini yönetebilecek şekilde yetiştirilmelidir. İnsanın zihinsel (entelektüel) gelişimine önem verilmelidir.

33 * Evrensel ve değişmez gerçeğe uyum için eğitim: Eğitim, evrensel nitelikteki gerçeklere göre şekillendirilmelidir. Gerçek her yerde aynıdır. İnsanın doğası ve ahlaki ilkeler değişmez. İnsanın özü değişmez. Öyle ise eğitim herkes için aynı olmalıdır.

34 * Eğitim hayatın bir kopyası değil, ona hazırlıktır: Okulun temel işlevi, kültürü etkili bir şekilde yeni kuşaklara aktarmaktır. Öğrencinin kültürel mirası ve değerleri benimsemesi onun gelişimi için önemlidir.

35 * Dünyanın hem maddi hem de manevi gerçeklerini tanıtacak bilgiler verilmelidir: Her yerde her yaş için gerekli bilgi ve değerler kazandırılmalıdır. Okuma, yazma, matematik, felsefe, edebiyat ve doğal bilimler programın merkezinde olmalı; iş ve meslek eğitimi iş yerlerinde olmalıdır.

36 * Büyük kitaplar eğitimi: İnsan doğasının en iyi ve en güzel eserleri klasik kitaplarda örneklendirilmiştir. Eğitimde bunlara ağırlık verilmelidir.

37 * Belli bir felsefeye dayanmaktan çok doğrudan bir eğitim hareketi olarak ortaya çıkmıştır. Daha çok realist az da olsa idealist özellikler taşır. * Eğitim programlarının konu alanı üzerinde daha çok durur. * Geçmişten gelen ancak zamanın tecrübesinden geçmiş kalıcı olan konulara ve değerlerin seçimine önem verir.

38 * Geçmişten gelen bilgi ve değerlerin önemli yanları korunup yeni kuşaklara bunların öğretilmesiyle geçmişin başarıları üzerine daha mükemmel uygarlıklar yaratılabilir. * Esasiciler, öğrencinin serbestliğine ve onların ilgisine dayalı bir eğitimi savunan ilerlemecileri eleştirir­ler. * Öğrenmenin doğasında çok ve sıkı çalışma ve çoğu zaman zorlama vardır: Disiplin, eğitimde önemlidir.

39 * Öğrenciden çok öğretmen önemlidir: Öğrencilerin kendilerini tam olarak gerçekleştirebilmesi için yetişkinlerin rehberliğine ve kontrolüne ihtiyaçları vardır, öğretmenin görevi, yetişkin dünyası ile çocuk dünyası arasında denge kurmaktır. Bu nedenle öğretmenler iyi yetiştirilmelidir. Konu alanında uzman olmalıdır. Konu alanındaki uzmanlığını kullanarak öğrencileri yetiştirmelidir.

40 * Konu alanı iyi özümsenmelidir: Zamanın tecrübesinden geçmiş sağlam bilgiler, çocuğun kendi tecrübelerinden daha değerlidir. Dolayısıyla bu bilgilerin sınıflanmasıyla oluşan disiplinleri (matematik, fen ve yabancı dil gibi) öğrenciler iyi bilmelidir.

41 * Okulda zihinsel disiplin anlayışının geleneksel yöntemleri kullanılmalıdır: Soyut düşünme, alıştırma, ezber gibi yöntemler kullanılmalıdır, ilerlemecilerin benimsediği problem çözme her alana uygulanamaz.

42 * Pragmatizmin eğitime uygulanışıdır. * Eğitim aktif ve çocuğun ilgilerine dayalı olmalıdır: Çocuklar; ilgi, kapasite ve özelliklerine uygun bir eğitim programı içinde yetiştirilmelidir.

43 * Problem çözme yöntemi esastır: Bilgi, yaşantı edinmede, yaşantıları geliştirmede ve yeniden düzenlemede bir araçtır. Problem çözme, eleştirel düşünme daha önceden öğrenilmiş olanların yeniden geliştirilmesini içerir. Düşünme becerilerinin (eleştirel, yaratıcı, yansıtıcı, problem çözme) gelişimi önemlidir.

44 * Okul yaşama hazırlık değil, yaşamın kendisidir: Okul, bireyin gerçek yaşamda karşılaşaca­ğı durumlara uygun olmalıdır. Demokratik bir toplumda yaşamak, demokratik bir okul ortamında yaşamayı gerektirmelidir.

45 * Öğretmen esasicilikte olduğu gibi yöneten ve bilgi aktaran değil, rehberlik eden kişidir: Öğretmen bir danışman ve bir rehber rolündedir. Çocuklar kendi gelişimlerini kendileri planlamalı, öğretmen de onlara rehberlik etmelidir. Öğretmen, bilgi kaynağı ve otorite değildir. Çoklu bakış açıları ve öğrencilerin özdenetimi önemlidir.

46 * Okul yarışmayı değil, işbirliğini özendirmelidir: Öğrenciler demokratik bir ortamda daha çok işbirlikli çalışmalar yaparak öğrenirler. İşbirliği; sosyal amaçları gerçekleştirir ve yarışmadan daha değerlidir.

47 * Demokratik eğitim ortamı: Öğrencilerin okulda kendi kendilerini yönetmelerine, fikirlerini serbestçe tartışmalarına okul faaliyetlerinin öğrencilerle birlikte planlanmasına ve herkesin eğitsel yaşantılara katılmasına olanak sağlanmalıdır.

48 * Temelinde pragmatizm ve varoluşçuluk vardır. * İlerlemeciliğin devamıdır. * Uygarlığın bütün temel değerleri gözden geçirilmeli ve yeni bir toplum düzeni oluşturmak üzere okul önderlik etmelidir. * Sosyal reformu gerçekleştirme aracı eğitimdir.

49 * Toplum, politika yoluyla değil; eğitim yoluyla değişecektir. * Toplumu yeniden düzenlemek ve toplumda gerçek demokrasiyi yerleştirmek önemlidir. * Eğitim, davranış bilimlerinin bulgularına dayanarak toplumu yeniden inşa etmelidir. * Okul ve öğretmen, toplumsal değişimin ve reformun temsilcisidir.


"Haz: Arş. Gör. Ceyhun OZAN Atatürk Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretim Anabilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları