Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Araş. Gör. Süleyman ERATALAY.  Sümerler kendilerini başı kara halk (Sag-gi-ga) olarak adlandırırlar. Ülkelerine de (Ki-en-gir) Uygar İnsanlar Ülkesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Araş. Gör. Süleyman ERATALAY.  Sümerler kendilerini başı kara halk (Sag-gi-ga) olarak adlandırırlar. Ülkelerine de (Ki-en-gir) Uygar İnsanlar Ülkesi."— Sunum transkripti:

1 Araş. Gör. Süleyman ERATALAY

2

3  Sümerler kendilerini başı kara halk (Sag-gi-ga) olarak adlandırırlar. Ülkelerine de (Ki-en-gir) Uygar İnsanlar Ülkesi derlerdi.  Akadca’da bulunan Şumer kelimesi bu anlamda kullanılmaktaydı. Şumer kelimesi okuma farklılıkları sonucu Sümer olarak kabul görmüş ve yerleşmiştir.  Fakat aslında sümerler kendi dilleri için eme-ki-en-gi-ra Kiengir’in dili derlerdi.  Sümer dili Arapça ve İbranice’nin temelini oluşturan Akad dili sayesinde çözümlenmiştir. Bu nedenle denebilir ki biz Sümerceyi Akadca’nın koyu gözlüğü altından görmekteyiz.

4  Sümerler dilleri ve kültürleri ile komşuları olan Akadlardan tamamen farklıydılar. Basra Körfezi ile Fırat ve Dicle nehirlerinin arasına, Kafkaslardan geçerek geldikleri düşünülmektedir. Bu yargıya, Sümerce’de Fırat ve Dicle nehirlerine ve neredeyse tüm önemli kentlere verilen adların Sümerce olmaması sonucunda varılmıştır. Adlandırmanın Sümerce olamaması bu bölgede yaşamış ilk halkın Sümerler olmadığı anlamına gelir. “Sümer dili eklemeli bir dil olup, belli bir ölçüde Ural-Altay dillerini anımsatmaktadır…” ve bu özellik Sümerlerin bölgeye kuzeyden, Hazar denizinin yukarısından bir yerlerden gelmiş olabileceğini göstermektedir.

5  Büyük behistun kayalığı İran’da bulunmaktadır. (1853) 414 satır eski Persçe & 263 satır çivi yazısı.

6  Çivi yazısı ilk olarak 1628 yılında Pietro Della Valle adlı İtalyan bir gezgin tarafından Persepolis kalıntılarında keşfedilmiştir.  Carsten Niebuhr  Oluf Gerhard Tychsen  Friedrich Münter  Georg Friedrich Grottefend gibi bilim adamlarının çeşitli katkılarından sonra  Pers ordusunda İngiliz bir subay olan H. Rawlinson yazıtın persçe kısmının tam bir kopyasını yapmayı başardı.  1840 lı yıllarda Edward Hincks, Jules Oppert’in de katkılarıyla yazıtın eski persçe olan kısmının çözümünün tamamlanmasıyla Sümercenin çözülmesinin önü açıldı.  Sümerce, bu tarihlerde yapılan arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan Aşurbanipal’in kütüphanesinde ele geçirilen tabletler gibi birçok kaynak ile Rawlinson, Hincks, Oppert üçlüsünün sayesinde çözülmüştür.

7 Abece Hece Yazısı Logogramme Resim yazısı Düşünyazı Yazı A; B; C; D... А, Б, В, Г... €

8  Resim Yazısı(Mağara Resimleri) – M.Ö.  Sümer Çivi Yazısı – 4000 M.Ö.  Mısır Hiyeroglifleri– 3000 M.Ö.  Fenike Yazısı – 1300 M.Ö.

9  Lascaux Mağarasındaki Bizon çizimi

10  Bu kil tablet tanrıça Bau tapınağına ait işçilerin ve onların ailelerinin ihtiyaç duydukları buğday miktarı hakkındadır.

11

12  Bu kil mühürde Kral Ur-Nammu (oturan) yöneticilerinden Haşharem’a bir görev verirken görülmektedir.  Çivi yazısı kitabede: Ur’un kralı, kudretli kral Ur- Nammu; İşkun-Sin’in yöneticisi, onun hizmetkarı Haşhamer. İbareleri yer almaktadır. Bu taştan oyulmuş mühür, soldaki baskının elde edilmesi için bir miktar kil üzerinde yuvarlanmaktaydı.

13 1. /sag/: Baş 2. /ka/: Ağız & /dug/: Konuşmak 3. /a/: Su 4. /nag/: İçmek (= 2+3) 5. /du/, /ra/, /gin/: Gitmek /gub/: durmak, /tum/: Getirmek 6. /an/: Gök, /dingir/: Tanrı 7. /ki/: Yer, Ülke 8. /munus/: Kadın 9. /kur/: Dağ 10. /geme/: Bayan köle (= 8+9)

14  Farklı dillerin aynı anlam için aynı kombinasyonları oluşturması şansa bağlanamaz. Kazara benzerliklerin sık olarak karşımıza çıkma ihtimalleri bu yüzden çok düşüktür.kelime ne kadar uzun olursa, şans benzerlikleri ihtimali de o kadar az olur*.  Benzerliklerin yansıma sesli sözcüklerde olma ihtimali güçlüdür. Fakat bu sözcükler bile çoğu dilde farklı algılandığından farklı görünümler kazanmıştır.  Diller sözcükleriyle benzerlik gösterebildiği gibi dilbilimsel özellikleri açısından da benzerlik göstermektedir. Sözcüklerin benzeme ihtimali bu kadar düşükken dilbilimsel veya dilbilgisel benzerlik ancak dilin ana yapısıyla açıklanabilir.  * Merritt Ruhlen, Dilin kökeni, s.17

15  Farklı dillerdeki sözcüklerin benzerlikleriyle ilgili 3 farklı görüş vardır.  Yaklaşma  Ödünç alma  Ortak köken  Herhangi bir dildeki sözcüğün anlamı ve ses değeri arasındaki ilişki keyfidir.

16  Dil sürekli değişen, yaşayan bir organizmadır.  Dil yaşadığı coğrafyadan etkilenir.  Dil çevresindeki dillerden etkilenir.  Dil konuşucularından etkilenir.  Dil zamandan etkilenir.

17  Sınırlı sayıda Sümerce materyal bulunması  Dilin Akadca sesbilgisi aracılığıyla çözülmüş olması  Sümer çivi yazısının gelişimini tamamlamamış olması  Günümüzden 5000 yıl önceye ait verilerin bulunması ve yaklaşık 3000 yıl önce ölmüş bir dil olması  Akadca konuşucularının uzun yıllar boyunca kutsal dil olarak Sümerce öğrenmeleri ve ele geçirilen tabletlerin bu nedenle yanlış sesler içermesi.

18

19

20

21

22  Sümerce kendinden sonraki birçok medeniyeti etkilemiştir. Özellikle yazısını (çivi yazısı) Akadlar, Urartular, Hurriler, Hititler, vs. toplumlar kullanmışlardır. Bu toplumlar sadece yazıyı almakla yetinmemiş bunun yanında bazı dilbilgisel özellikleri de kendi dillerine geçirmişlerdir (örn. belirteçler). Bazı medeniyetlerin kültür dili olan Sümerce’nin bu medeniyetlerde iz bırakmış olması son derece normaldir. Fakat bu izleri aramak ve bulmak için farklı bakış açıları kazanmak zorundayız. Elimizdeki veriler (çivi yazılı Sümer tabletleri) biçimbilimsel inceleme sayesinde çözümlenmiştir ve bu aşamadan sonra derin biçimbilim çalışmaları sonuçların yorumlanması aşamasına yol gösterici olacaktır.


"Araş. Gör. Süleyman ERATALAY.  Sümerler kendilerini başı kara halk (Sag-gi-ga) olarak adlandırırlar. Ülkelerine de (Ki-en-gir) Uygar İnsanlar Ülkesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları