Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TÜBERKÜLOZ tarihçesi, patogenezi ve klinik bulguları.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TÜBERKÜLOZ tarihçesi, patogenezi ve klinik bulguları."— Sunum transkripti:

1 TÜBERKÜLOZ tarihçesi, patogenezi ve klinik bulguları

2 Mycobacterium tuberculosis insanlardaki en yaygın, en çok hastalık yapan ve en çok öldüren mikrobiyal patojendir Dünya nüfusunun 1/3’ü M.tuberculosis ile infekte Dünya nüfusunun 1/3’ü M.tuberculosis ile infekte Her yıl 8-9 milyon yeni olgu eklenmekte Her yıl 8-9 milyon yeni olgu eklenmekte Her yıl 1,5-2 milyon kişi ölmekte Her yıl 1,5-2 milyon kişi ölmekte Önlenebilir ölümlerin % 25’ini oluşturmakta Önlenebilir ölümlerin % 25’ini oluşturmakta Dünyadaki olguların %95’i ve ölümlerin %98’i gelişmekte olan ülkelerdedir Dünyadaki olguların %95’i ve ölümlerin %98’i gelişmekte olan ülkelerdedir Dünyada yıllık insidens yüzbin’ de 143

3 ÖLÜM NEDENLERİ 1. İskemik kalp hastalığı 2. Serebrovasküler hastalık 3. ASYE 4. İshal 5. Perinatal hastalık 6. KOAH 7. TÜBERKÜLOZ 8. Kızamık 9. Trafik kazası 10. Akciğer kanseri

4 Mısır mumyalarında vertebra tüberkülozu bulguları saptanmıştır M.Ö 4000

5 M.Ö Hipokrat hastalığın evrelerini ve değişik şekillerini tanımlamıştır Hipokrat hastalığın evrelerini ve değişik şekillerini tanımlamıştır Fitizis = ben tükeniyorum Fitizis = ben tükeniyorum Aristo (M.Ö ) hastalığın bulaşıcı olduğunu düşündü Aristo (M.Ö ) hastalığın bulaşıcı olduğunu düşündü

6 Robert Koch 1882 yılında hastalığın etkeni olarak M.tuberculosis’i saptadı Robert Koch 1882 yılında hastalığın etkeni olarak M.tuberculosis’i saptadı 1894 de tüberkülini buldu 1894 de tüberkülini buldu 1918’ de Mendel ve Mantoux deri içi testleri teşhis için ortaya attı 1918’ de Mendel ve Mantoux deri içi testleri teşhis için ortaya attı

7 Jorgen Lechman 1944 – PAS Jorgen Lechman 1944 – PAS Selman Waksman ve Albert Schatz 1944 – Streptomisin Selman Waksman ve Albert Schatz 1944 – Streptomisin Gerhard Domagk 1952 – INH Gerhard Domagk 1952 – INH 1953 Pirazinamid 1953 Pirazinamid 1964 Etambutol 1964 Etambutol 1965 Rifampisin 1965 Rifampisin

8 Türkiye’ de tüberküloz İlk verem savaş teşkilatı 1923’ de Prof.Dr.Tevfik Sağlam tarafından kurulmuştur İlk verem savaş teşkilatı 1923’ de Prof.Dr.Tevfik Sağlam tarafından kurulmuştur 1925’ de İstanbul Verem Mücadele Derneği kurulmuştur 1925’ de İstanbul Verem Mücadele Derneği kurulmuştur İlk sanatoryum 1923’ de Büyükada’ da açılmıştır İlk sanatoryum 1923’ de Büyükada’ da açılmıştır İlk Fitizyoloji kürsüsü Ord.Prof.Dr.Tevfik Sağlam tarafından açılmıştır İlk Fitizyoloji kürsüsü Ord.Prof.Dr.Tevfik Sağlam tarafından açılmıştır

9 Ulusal Hastalık Yükü – Maliyet Etkililik Çalışması 2000

10

11 Mycobacterium Tuberculosis Düz çubuk ya da hafifçe kıvrık biçimde C da ürer Zorunlu aerob Fakültatif intrasellüler Endo veya ekzotoksini yoktur

12 Hücre duvarı özellikleri A B C D E G H A: Plazma membran B: Komplex polimer C: Peptidoglikanlar D: Arabinogalaktan E: Mikolik asit H: Lipoarabinomannan(LAM) G: Glikolipid * *

13 M. Tuberculosis’in bulaşma yolları Solunum yolu ile oluşan damlacık çekirdeği ile bulaşır İnfeksiyonu başlatan 1-3 basil içeren, 1-5 µm boyutundaki damlacıklardır

14 Bulaşmayı etkileyen faktörler Balgamdaki basil sayısı Balgamdaki basil sayısı Balgamın aerosol oluşturması Balgamın aerosol oluşturması –Konuşma (200 basil) –Öksürük (3500 basil) –Hapşırık ( basil) Basilin canlılığı Basilin canlılığı Basilin virülansı Basilin virülansı Havalandırma Havalandırma Ultraviyole, güneş ışığı, ısı Ultraviyole, güneş ışığı, ısı Kaynağa yakın olma Kaynağa yakın olma Basil kaynağı ile geçirilen süre Basil kaynağı ile geçirilen süre Yaş Yaş İmmunite İmmunite Önceden infeksiyon geçirmesi Önceden infeksiyon geçirmesi Kaynak hasta Ortam Hedef kişi Kavite

15 Yayma (+) 1 hasta kişiyi infekte eder

16 İlk karşılaşma Non immun savunma mekanizmaları Basil uzaklaştırılır İnfeksiyon başlamaz İnfeksiyon başlar % 70 yeterlidir% 30 yetersizdir Basil (+) akciğer tüberkülozu hastası

17 Tüberküloz patogenezi -1 Basil inhale edilir Basil inhale edilir Alveolar makrofajların içine alınır Alveolar makrofajların içine alınır Alveolar makrofaj içinde çoğalmaya devam eder (Gohn odağı) Alveolar makrofaj içinde çoğalmaya devam eder (Gohn odağı) Hiler lenf bezlerine ulaşır (Gohn kompleksi) Hiler lenf bezlerine ulaşır (Gohn kompleksi) Oradan sistemik dolaşıma katılır Oradan sistemik dolaşıma katılır Kanlanması en iyi olan organlara yerleşir (Simon odakları) Kanlanması en iyi olan organlara yerleşir (Simon odakları) Lenfositlerden salgılanan sitokinler makrofajları aktif hale getirir Lenfositlerden salgılanan sitokinler makrofajları aktif hale getirir Makrofaj basili yok eder Makrofaj basili yok eder Hastalık kontrol altına alınır Hastalık kontrol altına alınır Vücut direnci düşünce dormant basiller aktive olur (Simon odakları) Vücut direnci düşünce dormant basiller aktive olur (Simon odakları) Post-primer tbc Primer tbc

18 M.tbc fagozom TNF-  CD 4 Ag MHC II F CD 4 IFN-  Fagozom Lizozom Alveol makrofajı CD 4 Tüberküloz patogenezi - 2 Reaktif oksijen ve reaktif nitrojen ara ürünleri, lizozomlarda enzim yapımında artış, 1,25 dihidrokolekalsiferol oluşumu IL-1

19

20 İlk karşılaşma Non immun savunma mekanizmaları Basil uzaklaştırılır İnfeksiyon başlamaz İnfeksiyon başlar İmmun savunma mekanizmaları % 95 yeterlidir % 70 yeterlidir% 30 yetersizdir % 5 yetersizdir % 90 ömür boyu sessizliğini korur. (dormant basiller) %10 Geç progresyon =Reaktivasyon tbc =Erişkin tipi tbc Progresif Primer tbc Miliyer tbc Basil (+) akciğer tüberkülozu hastası

21 Ortada kazeifikasyon nekrozu Epiteloid histiositler ve Langhans tipi dev hücreler Lenfositler ve monositler Fibroblastlar GRANÜLOM

22 Tüberküloz kliniği (Primer tüberküloz) %65 asemptomatik %65 asemptomatik En sık belirti ateş (subfebril) En sık belirti ateş (subfebril) İştahsızlık, yorgunluk, oyun oynamakta isteksizlik, kilo alımında yavaşlama veya kilo kaybı İştahsızlık, yorgunluk, oyun oynamakta isteksizlik, kilo alımında yavaşlama veya kilo kaybı Hafif öksürük Hafif öksürük Çocuk ne kadar büyükse klinik bulgular o kadar belirgindir Çocuk ne kadar büyükse klinik bulgular o kadar belirgindir Eritema nodozum (> 7 yaş) Eritema nodozum (> 7 yaş)

23 Post-primer tüberkülozun kliniği Akciğer tüberkülozu (%85) Akciğer tüberkülozu (%85) –İmmundirençte azalma yapan bir durum –Kuru öksürük –Hemoptizi –Ateş –Gece terlemesi –Kilo kaybı

24 Tüberküloz reaktivasyonuna yol açan sebepler HIV infeksiyonu (100 kat ) HIV infeksiyonu (100 kat ) Bağışıklığı baskılayan tedaviler Bağışıklığı baskılayan tedaviler Lösemi Lösemi Lenfoma Lenfoma Kronik malabsorbsiyon (2,6 kat) Kronik malabsorbsiyon (2,6 kat) Diabetes mellitus (3 kat) Diabetes mellitus (3 kat) Silikozis (30 kat) Silikozis (30 kat) Kronik böbrek yetersizliği (10-25 kat) Kronik böbrek yetersizliği (10-25 kat) Gastrektomi (2-5 kat) Gastrektomi (2-5 kat) Sigara (3 kat) Sigara (3 kat) Dünyadaki HIV (+) lerin %50 si tbc (+)

25 YÜKSEK NÜFUS YOĞUNLUĞU EŞİTSİZLİKLER KÖTÜ SOSYO-EKONOMİK DURUM KÖTÜ ALTYAPI KÖTÜ SAĞLIK KOŞULLARI YÜKSEK HIV PREVELANSI BÜYÜK KENTLER ve TÜBERKÜLOZ

26 photo by Sergei Gitman © 1998 PHRI Dünya da 8-10 milyon mahkum var. Yılda 4-6 kez değişiyor. TB toplumdakinin 100 katı sık. Bazı ülkelerde Tüberküloz ‘un %25’ i hapıshanelerde Geç tanı, yetersiz tedavi,kalabalık yaşam,kötü havalanma, artmış infeksiyon riski Hapishaneler de Tüberküloz

27 Ekstrapulmoner tüberküloz Akciğer dışı tüberküloz (%15) Akciğer dışı tüberküloz (%15) –Lenfadenit tüberküloz (%40) –Plevra tüberkülozu (%20) –Kemik eklem tüberkülozu ve Pott absesi (%10) –Genitoüriner tüberküloz (%7) –Miliyer tüberküloz (%7) –Menenjit tüberküloz (%5) –Gastrointestinal tüberküloz (%5) –Larenks tüberkülozu –Deri tüberkülozu

28 Lenfadenit tüberküloz En sık ekstrapulmoner tüberküloz şekli En sık ekstrapulmoner tüberküloz şekli Genç erişkinlerde Genç erişkinlerde Boyun lenf nodları Boyun lenf nodları Ağrısız, lastik kıvamında lenfadenopati Ağrısız, lastik kıvamında lenfadenopati Drene olabilir (scrofuloderma) Drene olabilir (scrofuloderma) PPD aşırı pozitiftir PPD aşırı pozitiftir

29

30

31

32

33

34 Tüberküloz plörezi Daha çok genç erişkinlerde Daha çok genç erişkinlerde Lokal semptomlarla (ateş, yan ağrısı) akut başlangıç Lokal semptomlarla (ateş, yan ağrısı) akut başlangıç Genel semptomlarla (kırıklık, yorgunluk, terleme, kilo kaybı) sinsi başlangıç Genel semptomlarla (kırıklık, yorgunluk, terleme, kilo kaybı) sinsi başlangıç Orta derecede sıvı toplanır Orta derecede sıvı toplanır

35

36

37 Kemik ve eklem tüberkülozu Lokal ağrı, hareket kısıtlılığı Lokal ağrı, hareket kısıtlılığı %50 omurgada, %15 kalça, %15 diz %50 omurgada, %15 kalça, %15 diz

38 Diskler arasında daralmaDiskler arasında daralma Vertebrada anteriorda yıkımVertebrada anteriorda yıkım Paraspinal abseler (soğuk abse)Paraspinal abseler (soğuk abse) Gibbus deformitesiGibbus deformitesi

39

40

41

42 Genito-üriner tüberküloz Prostatit ve prostat büyümesi, epididimit, orsit, bazen ağrısız skrotal kitle. Sık idrara çıkma, dizüri Prostatit ve prostat büyümesi, epididimit, orsit, bazen ağrısız skrotal kitle. Sık idrara çıkma, dizüri Steril piüri Steril piüri Tekrarlayan böbrek taşları Tekrarlayan böbrek taşları Sebebi açıklanamayan ateş Sebebi açıklanamayan ateş İnfertilite, adet düzensizlikleri İnfertilite, adet düzensizlikleri

43 Miliyer tüberküloz Ateş, dispne, takipne, taşikardi, siyanoz ile akut tablo Ateş, dispne, takipne, taşikardi, siyanoz ile akut tablo Kilo kaybı, ateş, halsizlik, öksürük, dispne, baş ağrısı ile kronik tablo Kilo kaybı, ateş, halsizlik, öksürük, dispne, baş ağrısı ile kronik tablo HM, SM HM, SM Göz dibinde koroidal tüberküller görülür (%30-60) Göz dibinde koroidal tüberküller görülür (%30-60) Mortalite %25 Mortalite %25 %30 menenjit görülür %30 menenjit görülür

44 Menenjit tüberküloz Bebekler ve çocuklarda Bebekler ve çocuklarda EVRE 1: Davranış değişiklikleri, baş ağrısı, irritabilite, kusma EVRE 1: Davranış değişiklikleri, baş ağrısı, irritabilite, kusma EVRE 2: Oryantasyon bozukluğu, kafa çiftleri tutulumu, ekstremitelerde parezi EVRE 2: Oryantasyon bozukluğu, kafa çiftleri tutulumu, ekstremitelerde parezi EVRE 3: Koma EVRE 3: Koma Mortalite %20-25 Mortalite %20-25

45 Perikard tüberkülozu Çok seyrek görülür Çok seyrek görülür Dispne, ortopne, göğüs ağrısı Dispne, ortopne, göğüs ağrısı Perikard tamponadı bulguları Perikard tamponadı bulguları Fibrozisle iyileşir----konstriktif perikardit Fibrozisle iyileşir----konstriktif perikardit

46

47 Deri tüberkülozu (Lupus vulgaris) En sık baş ve boyun bölgesi tutulur

48

49

50

51

52

53


"TÜBERKÜLOZ tarihçesi, patogenezi ve klinik bulguları." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları