Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri KARIŞIM: İki yada daha fazla maddenin istenilen oranda, fiziksel olarak bir araya getirilmesi sonucu oluşturduğu.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri KARIŞIM: İki yada daha fazla maddenin istenilen oranda, fiziksel olarak bir araya getirilmesi sonucu oluşturduğu."— Sunum transkripti:

1

2 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri KARIŞIM: İki yada daha fazla maddenin istenilen oranda, fiziksel olarak bir araya getirilmesi sonucu oluşturduğu maddeler topluluğuna denir. KARIŞIMLARIN ÖZELLİKLERİ: 1.Yapılarında iki yada daha fazla madde bulundururlar. 2. İstenilen oranda karıştırılırlar. 3. Fiziksel olarak karışırlar. 4.Kendini oluşturan maddelerin özelliklerini taşırlar. 5.Kendini oluşturan maddelere fiziksel yöntemlerle ayrıştırıla bilirler 6. Saf değildirler. 7. Belli erime ve kaynama noktaları yoktur. 8.Yapı taşları element yada moleküllerdir. 9. Belli bir formülleri yoktur.

3 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri HOMOJEN KARIŞIM: Özellikleri kütlesinin her yerinde aynı olan karışımlara denir. ÖR: Çözeltiler homojen karışımlardır. ÇÖZELTİ: Homojen karışımlara çözelti denir. Maddelerin katı-gaz halleri hariç diğer tüm halleri homojen olarak karışarak çözeltileri oluştururlar Çözelti konusu, çözünürlük bahsinde anlatıldı.

4 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri SÜSPANSİYON: Katı-Sıvı heterojen karışımlara denir. ÖR: Tebeşir tozu - su

5 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri EMÜLSİYON: Sıvı-Sıvı heterojen karışımlara denir. ÖR: Zeytinyağı - su

6 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri KOLLOİDAL KARIŞIMLAR: Çıplak gözle bakıldığında heterojen olduğu anlaşılmayan katı-sıvı karışımlara denir. ÖR: Bulanık su, boya, süt..gibi.

7 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri AERESOLLER Sıvı-gaz heterojen karışımlara denir. ÖR: Deodorant …gibi. gaz sıvı

8 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri ELEKTRİKLENME YOLUYLA AYIRMA : Saç, pul biber…gibi bazı maddeler elektrik yüküyle yüklenmiş maddeler tarafından çekilirler. DENEYİN YAPILIŞI: Şekildeki gibi bir kaba, kuru yemek tuzu ve kuru kırmızı biber konur. Ebonit çubuk yünlü kumaşa sürtülür. Daha sonra ebonit çubuğunun elektriklenmiş ucu tuz-biber karışımının üzerinde tutulur. Not-1: Biber kuru olmalıdır. Yoksa elektriklenmiş nesneleri çekmez. Not-2: Tuzun büyük tanecikli olması tercih edilmelidir. Not-3: Ebonit çubuk karışıma dokundurulmaz. Ebonit çubuk tarafından çekilen madde bir başka kâğıt parçasına üzerine alınır ve gözlemler yazılır GÖZLEM: Saç, kuru biber, küçük kağıt parçaları gibi çok hafif maddeler, elektriklenme yöntemiyle diğer maddelerden ayrılırlar.

9 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri MIKNATISLA AYIRMA : Demir, Kobalt, Nikel… gibi mıknatısla çekile bilen maddeler için yapılan ayırma işlemine denir. ÖRNEK: Demir tozu - Kükürt tozunun karışımından, demir tozunun ayrılması gibi. DENEYİN YAPILIŞI: Deney masasının üzerine, bir kaba bir miktar demir talaşı ve bir miktar kükürt tozu konur. Karıştırma çubuğu ile demir parçacıkları ve kükürt tozu iyice karıştırılır ve karışım çıplak gözle incelenir. Mıknatıs karışımın üzerine yaklaştırılarak tutulur. Karışımı oluşturan bileşenlerden biri mıknatıs ile toplanarak başka bir tarafa alınır. Maddelerin karışım öncesi ve karışımdan ayrıldıktan sonraki özellikleri incelenir ve gözlemler not edilir. NOT: Demir parçacıklarını mıknatıstan rahatlıkla uzaklaştırmak için, mıknatıs üzerindeki demir talaşları kağıtla temizlenir. GÖZLEM: Demir, Kobalt, Nikel…gibi mıknatısla çekile bilen maddeler, mıknatısla çekilmeyen diğer maddelerden, mıknatısla çekilerek kolaylıkla ayrılırlar.

10 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri ÖZKÜTLE FARKIYLA AYIRMA : Katı-katı heterojen karışımlarda katılardan birinin üstten toplanarak ayrılması işlemine denir. ÖRNEK: Kükürt tozu-demir tozu karışımının ayrılması gibi. DENEYİN YAPILIŞI : Kükürt tozu ile demir tozu karıştırılıp, içi su dolu behere dökülür. Yoğunluğu az olan kükürt tozları üstte kalır demir tozu ise dibe çöker. GÖZLEM : Katı-katı hetrojen karışımları, her iki katınında çözünmediği ve yoğunluğu katıların yoğunluğunun arasıda olan bir sıvı içerisinde ayrılabilir. Kükürt tozu Su Demir tozu

11 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri ÇÖZÜNÜRLÜK FARKIYLA AYIRMA : Katı-katı heterojen karışımlardan, suda çözünmeyen katılardan birinin süzülerek ayrılması işlemine denir. ÖRNEK: Tuz - kum karışımından kumun süzülerek ayrılması gibi… DENEYİN YAPILIŞI: Spatülün ucu ile yemek tuzu ve önceden yıkanmış kum alınarak bir kâğıt parçasına üzerine konur ve iyice karıştırılır. Sonra içinde su bulunan beher glasta iyice karıştırılır. Katlanmış süzme kağıdı huniye yerleştirilir. Şekilde görüldüğü gibi huni de erlenmayere yerleştirilir. Karışım huniye yavaş-yavaş dökülür. Süzgeç kâğıdı üzerinde kalan kum, bir kâğıt parçasının üzerine alınır. Erlenmayerde kalan çözelti alınarak porselen kapsüle konulur.Porselen kapsül tel kafesin ortasına yerleştirilir ve dikkatlice düşük ısıtıcı aleviyle ısıtılır. GÖZLEM: Katı-katı hetrojen karışımlarından birisi suda çözünüyorsa, diğer madde süzülerek ayrılır. Suda çözünen ise kristallendirme yöntemiyle diğer maddeden ayrılır.

12 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri ERİME NOKTASI FARKI İLE AYIRMA: Katı-katı karışımları, katıların erime noktalarının farklı olmasından yararlanılarak ayrıştırılır. DENEYİN YAPILIŞI: Demir-Kurşun karışımı bir potaya alınarak ısıtılır. Sıcaklık 327,5 0 C ye geldiğinde kurşun (Pb) erir. Kurşun süzülerek erime noktası C olan demirden kolaylıkla ayrılır. Not-1: Eritilerek yapılacak ayırma işleminde katımaddelerin erime noktalarının, bir birinden çok farklı olması ayırma işlemini kolaylaştırır. GÖZLEM: Demir-Kurşun gibi erime noktaları birbirinden farklı olan katılar eritilerek birbirinden ayrılırlar.

13 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri SÜZME YOLUYLA AYIRMA : Katı-sıvı hetrojen karışımlarda, katı madde süzülerek sıvı maddeden ayrışırlar. ÖRNEK: Kum - su karışımından kum süzülerek ayrılır. DENEYİN YAPILIŞI: Bir miktar kumlu su, şekildeki gibi daha önceden hazırlanmış süzgeç kağıdına dökülür. Kum süzgeç kağıdının üzerinde kalırken su alta konulan kapta toplanır. Not: Süzgeç kağıdı kuralına uygun yerleştirilmişse, Huninin ucunun çapı küçük olursa, Karışım homojenliğe yakın değilse… süzme işleminden iyi verim alınmış olur.

14 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri KRİSTALLENDİRME YOLUYLA AYIRMA : Bir sıvıda çözünmüş olan katının çökmesine kristallenme denir. ÖRNEK: Tuzlu sudan tuzun eldesi. DENEYİN YAPILIŞI: Tuzlu su yavaş-yavaş ısıtılarak suyu buharlaştırılır. Su tamamen buharlaşınca geriye sadece tuz kalır. Böylece yemek tuzu, sudan ayrışmış olur. Tuz gölünde tuzun oluşumuda aynı yöntemle olur.

15 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri BUHARLAŞTIRMA (damıtma) YOLUYLA AYIRMA : Bir sıvıda çözünmüş olan katının çökmesine kristallenme, sıvısının buharlaştırılarak ayrılmasına da buharlaştırma denir. ÖRNEK: Deniz suyundan - su eldesi. DENEYİN YAPILIŞI: Tuzlu su yavaş-yavaş ısıtılarak suyu buharlaştırılır. Buharlan su geri soğutucuyla yoğunlaştırılarak ayrılır. Böylece suyu ayırmış oluruz. Tuz-su

16 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri AYRIMSAL KRİSTALLENDİRME YOLUYLA AYIRMA : Bir çözeltide bulunan birden fazla tuzun, farklı sıcaklıklarda, katı halde çöktürülmesiyle (Sıcaklıkla çözünürlüğü önemli ölçüde bir birinden ayrılan) yapılan ayırma işlemine denir. ÖRNEK: KNO3 ve Cs 2 SO 4 x 8 H 2 O karışımının ayrılması. (Sıcaklık artırıldığında Potasyum Nitratın sudaki çözünürlüğü artarken, sezyum sülfatın sudaki çözünürlüğü azalır.) NOT: Ayrımsal kristallendirme işleminde tuzların çözünürlükleri arasındaki farkın oldukçabelirgin ve farklı olması gerekmektedir. KNO 3 Cs 2 SO 4

17 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri AYIRMA HUNİSİ İLE AYIRMA : Sıvı-sıvı heterojen karışımlarında (emülsiyon) sıvıların yoğunlukları farkından yararlanarak yapılan ayırma işlemine denir. ÖRNEK: Zeytinyağı-su karışımının ayrılması. DENEYİN YAPILIŞI: Zeytinyağı-su karışımı ayırma hunisine koyulduğunda iki ayrı faz, görünüme sahip olur. Yoğunluğu büyük olan altta kalırken yoğunluğu küçük olan yukarıda kalır. Musluk açılırsa önce yoğunluğu büyük olan akar (su). Sıra ikinci maddeye gelince(Zeytin yağı) musluk kapatılır, sıvılar birbirlerinden ayrıştırılmış olur. Not: Sıvıların yoğunlukları arasındaki fark fazla olursa, Ayırma hunisinin çapı küçük olursa, Musluk az açılarak sıvının yavaş akması sağlanırsa, ayırma işlemi hassas olur

18 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri DAMITMA YOLUYLA AYIRMA : Katı-sıvı homojen karışımlarının kaynama noktalarından yararlanarak, önce buharlaştırılıp sonra yoğunlaştırılarak yapılan ayırma işlemine denir. ÖRNEK: Tuzlu-su dan suyun eldesi. (Buharlaşmaişlemine bak) DENEYİN YAPILIŞI: Tuzlu su ısıtılırsa su buharlaşır, tuz çöker (kristalleşir). Su buharı soğutulduğunda (damıtıldığında) tekrar sıvı hale geçer ve karışımı oluşturan maddeler birbirlerinden ayrışmış olur. Tuz-su

19 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri AYRIMSAL DAMITMA YOLUYLA AYIRMA : Sıvı-sıvı homojen karışımlarınnın kaynama noktası farkından yararlanarak yapılan ayırma işlemine denir. ÖRNEK: Alkol su karışımından alkol ve suyun ayrılması. DENEYİN YAPILIŞI: Alkol-su karışımı şekildeki gibi hazırlanmış düzeneğe koyulur ve ısıtılır. Alkolün kaynama noktası daha düşük olduğundan önce ve büyük bir oranda alkol buharlaşır. Geri soğutucuyla soğutularak alkol tekrar sıvılaştırılarak ayrılır. Bu işlemle sıvılar birbirlerinden tam olarak ayrışamaz. Çünkü her sıvı, sıvı halde bulunduğu bulunduğu her sıcaklıkta buharlaşır. Kaynama noktası küçük olan sıvı daha uçucu olacağı için ondan daha fazla buharlaşır ve toplama kabında o sıvıdan daha fazla bulunur. İşlem ne kadar çok yapılırsa %100’e o kadar çok yaklaşılır. Fakat hiçbir zaman tam ayrışma olamaz. NOT:Çözeltiyi meydana getiren maddelerin kaynama noktaları arasındaki fark ne kadar fazla olursa ayrışma %100 e yakın olur.

20 Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri YOĞUNLAŞMA NOKTASI FARKIYLA AYIRMA: Bir biri içersinde karışmış gaz maddeleri yoğunlaşma noktalarından yararlanarak, yapılan ayırma işlemine denir. Gaz karışımının sıcaklıkları düşürüldüğünde kaynama noktası yüksek olandan başlayarak gazlar sıvılaşır. Bu şekilde gazlar bir birinden ayrılmış olur. ÖRNEK: NO 2 ve O 2 gazlarının ayrıştırılması. O2O2 NO 2 DENEYİN YAPILIŞI: NO 2 ve O 2 gazları içeren kap buzlu su içersine konulur. Zamanla gazlardan bir kısmının sıvılaştığı gözlenir. Sıvılaşan gaz kaynama noktası 21 0 C olan NO2 dir. Oksijen gazı bu sıcaklıkta sıvılaşmaz çünkü O 2 nin kaynama noktası C dir. NOT: Gazların yoğunlaşma noktaları arasındaki fark fazla olursa, ayırma işlemi daha kolay ve sağlıklı olur.


"Özhan ÇALIŞ Bilgi İletişim ve Teknolojileri KARIŞIM: İki yada daha fazla maddenin istenilen oranda, fiziksel olarak bir araya getirilmesi sonucu oluşturduğu." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları