Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 CİHAZ ve SÜREÇ/MAKİNA YETENEK ANALİZLERİ Prof. Dr. A. Sermet ANAGÜN Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 CİHAZ ve SÜREÇ/MAKİNA YETENEK ANALİZLERİ Prof. Dr. A. Sermet ANAGÜN Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü."— Sunum transkripti:

1 1 CİHAZ ve SÜREÇ/MAKİNA YETENEK ANALİZLERİ Prof. Dr. A. Sermet ANAGÜN Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü

2 2 Cihaz Yetenek Analizi (Gage R&R)  2 Toplam =  2 R&R +  2 Süreç çıktısı  2 Toplam =  2 Tekrar +  2 Üretilebilirlik +  2 Süreç çıktısı

3 3 Cihaz Yetenek Analizi ? (Gage R&R) Bir ölçümün: –Tekrarlanabilirlik (=Repeatability) –Üretilebilirlik (=Reproducibility) özelliklerini belirlemek için kullanılır.

4 4 Cihaz R&R – Tekrarlanabilirlik (Repeatability) Aynı parçanın, aynı ölçüm aracı/sistemi ile tekrarlı ölçümlerinin sonuçları arasındaki değişkenliği belirler.

5 5 Cihaz R&R – Üretilebilirlik (Reproducibility) Farklı operatörler tarafından, aynı ölçüm aracı/sistemi ile aynı parçanın ölçümü sonucu elde edilen değerlerin değişkenliğini belirler.

6 6 Cihaz Yetenek Analizi Üretilebilirlik (Reproducibility) Farklı şartlarda yapılan ölçümün değişkenliğidir: –Farklı operatörler –Farklı ayarlar –Farklı çevre şartları

7 7 Cihaz Yetenek Analizi Tekrarlanabilirlik: Üretilebilirlik:

8 8 ÖRNEK: 5 parça 3 operatör tarafından 2’şer defa ölçülüyor… Operatör 1Operatör 2Operatör 3 ParçaÖlçümOrtRÖlçümOrtRÖlçümOrtR 10,20; 0,100,150,100,10; 0,100,100,000,15; 0,150,150,00 20,20; 0,300,250,100,15; 0,250,200,100,25; 0,250,250,00 30,15; 0,100,120,050,20; 0,100,150,100,20; 0,150,180,05 40,30; 0,300,300,000,25; 0,300,280,050,20; 0,250,220,05 50,20; 0,150,180,050,15; 0,050,10 0,15; 0,050,10 Genel Ort 0,2000,1660,180 R Ort 0,0600,0700,040

9 9 Hesaplamalar …

10 10 Değerlendirme … Cihaz yetenek analizi sonucunda; –< %10 Ölçüm sistemi yeterli –%10-%30 Ölçüm sistemi kabul edilebilir (uygulamanın özelli ğ i, cihaz maliyeti, tamir maliyeti vb yönüyle) –> %30 Ölçüm sistemi yeterli de ğ il (nedenler belirlenmeli ve düzeltici/önleyici önlemler alınmalı)

11 11 SÜREÇ YETENEK ANALİZİ Sürecin performansından söz etmek gerektiğinde birbirinden ayrı, fakat çok önemli iki noktanın dikkate alınması gerekir : 1)Sürecin spesifikasyonlara uygun olarak üretim yapma yeteneği, 2)Sürecin istatistiksel kontrol altında bulunma durumunu koruyabilme yeteneği.

12 12 Süreç yeteneği (process capability), sürecin aynılığının göstergesidir. Süreç yeteneği, belirli bir kalite karakteristiği için değişkenlik ölçüsüdür. Değişkenlik zaman içinde iki farklı şekilde ele alınabilir. 1)Belirli bir anda var olan değişkenlik, 2)Zaman içindeki değişkenlik.

13 13 Süreç yetenek analizi (process capability analysis) süreç yeteneğini ölçmeye yönelik çalışmalara verilen addır. Kullanılan Yöntemler: Histogram yöntemi Olasılık işaretlemesi (Normal, Q-Q) Kontrol grafiği yaklaşımı Süreç Yetenek Katsayısı

14 14 Histogram Yöntemi Verilerin histogramı çizilir. ASS ile ÜSS histogram üzerine işaretlenir. Sürecin değerlendirilmesi yapılır. Spesifikasyonu 250±40 kg olan tel üretim sürecindeki kopma mukavemetine ilişkin veriler aşağıda verilmiştir (Burnak, Örnek 8-1, s. 195). Sınıflar Frekans

15 15 ÜSSASS

16 16 Değerlendirme … Doğal Tolerans Sınırları (Ort±3Sapma): –ÜDTS = 224,20+3 (34,85) = 328,75 –ADTS = 224,20-3 (34,85) = 119,65 Spesifikasyon aralığı (210 – 290) kg iken, süreç (119,65 – 328,75) aralığında çalışmaktadır.

17 17 Olasılık İşaretlemesi - Normal Olasılık Grafiği- Veriler artan düzende sıralanır. Her bir sırada (i) yer alan veriye (X i ) karşı gelen birikimli olasılık (P i ), formülü ile belirlenir. Sıralı (X i, P i ) ikilileri özel olarak hazırlanmış normal olasılık kağıdına işaretlenir ve ikililer bir doğru ile birleştirilir.

18 18 XiXi PiPi 12,150, ,160, ,210, ,250, ,260, ,300, ,300, Burnak, Örnek-8.3, s. 203

19 19 Parametre Tahmini - µ

20 20 Parametre Tahmini - σ

21 21 Değerlendirme … Doğal Tolerans Sınırları (Ort±3Sapma): –ÜDTS = 12,466+3 (0,1619) = 12,9517 –ADTS = 12,466-3 (0,1619) = 11,9803 Spesifikasyon aralığı (ASL – ÜSL) iken, süreç (12,9517 – 11,9803) aralığında çalışmaktadır.

22 22 Olasılık İşaretlemesi Q-Q Grafiği Veriler artan düzende sıralanır. Her bir sırada (i) yer alan veri (X i ) için birikimli olasılıklar (P i ) hesaplanır ve karşı gelen (z i ) değerleri belirlenir. Verilerin ortalaması ile standart sapması hesaplanır ve veriler; formülü ile standartlaştırılır. (q i, z i ) sıralı ikilileri, eksenleri eşit olarak ölçeklendirilmiş grafik kağıdı üzerine işaretlenir. İşaretlenen noktalar 45˚ lik bir doğru ile birleştirilir.

23 23 Burnak, Örnek-8.4, s. 207 (Yüzey Düzgünsüzlüğü; X-Ort =17,69, s = 2,64) SıraXiXi PiPi qiqi zizi 113,4(1-0,5)/16=0,031(13,4-17,69)/2,64=-1,624Φ(0,031)=-1,86 214,40,094-1,245-1,32 315,00,156-1,018-1,10 415,20,219-0,942-0,78 515,50,281-0,829-0,58 617,10,344-0,223-0,40 717,30,406-0,147-0,

24 24 Q-Q Grafiği - Verilerin Dağılımı?

25 25 Süreç Yetenek Katsayısı Süreç yeteneğinin sayısal bir değerle ifade edilmesi daha uygun olmaktadır. Süreç yetenek katsayısı (process capability ratio - PCR;Cp) olarak adlandırılan bu değer, üst ve alt spesifikasyon limitleri, sırasıyla, ÜSL ve ASL, sürecin standart sapması da  olmak üzere,

26 26 olarak tanımlanır. Tek yönlü spesifikasyon değerleri için;

27 27 Uzun dönem süreç yetenek indeksi

28 28 Önerilen Süreç Yetenek Katsayısı Değerleri Çift Yönlü Spesifikasyon Tek Yönlü Spesifikasyon Mevcut süreçler 1,331,25 Yeni süreçler 1,501,45 Güvenlik, Mukavemet, Kritik parametre (mevcut süreçler) 1,501,45 Güvenlik, Mukavemet, Kritik parametre (yeni süreçler) 1,671,60

29 29 Herhangi bir sürece ilişkin C pk değerinin 1'den küçük çıkması durumunda sürecin yetersiz olduğu kabul edilir. Eğer 1,0 ile 1,33 arasında çıkarsa süreç yeterli fakat izlenmeye devam edilmelidir.

30 30 Cp – Spesifikasyon İlişkisi

31 31 Süreç Yeteneği ? Merkezlenmiş Süreç Spec (Lower) Spec (Upper) In Spec Out of Spec Yüksek C pk Düşük C pk Spec (Lower) Spec (Upper) In Spec Out of Spec Süreç Sapması Spec (Lower) Spec (Upper) In Spec Out of Spec Spec (Lower) Spec (Upper) In Spec Out of Spec

32 32 Cp – Cpk İlişkisi m: Spesifikasyon aralığının orta noktası µ: Süreç ortalaması olmak üzere, ilişkisi söz konusudur. 0≤ k ≤ 1 olduğundan, Cpk ≤ Cp dir.

33 33 Cp ve Cpk için güven aralıkları

34 34 Hangi süreç (uzun dönem) ??? Süreç 1: µ = 145; σ = 15 - Süreç 2: µ = 130; σ = 10

35 35 Süreç yeteneğinde iyileşme! Süreç 1: µ = 130; σ = 10 - Süreç 2: µ = 145; σ = 10 12

36 36 Süreç yetenek katsayısı ile sürecin, spesifikasyon değerleri tarafından belirlenen alanın ne kadarlık bir kısmını kullandığı hesaplanabilir. Sözkonusu kullanım alanı, yüzde olarak, eşitliğiyle hesaplanır.

37 37 Makine Yetenek Analizi Üretimin başlangıcında, peşpeşe işlenen (üretilen) en az 50 birimlik örnek ile gerçekleştirilir. Süreç yetenek katsayısına benzer bir hesaplama tarzı söz konusudur.

38 38 şeklinde hesaplanır. Makine Yetenek Analizinde; Cp ve Cpk yerine Cm ve Cmk sembolleri kullanılır ve

39 39

40 40


"1 CİHAZ ve SÜREÇ/MAKİNA YETENEK ANALİZLERİ Prof. Dr. A. Sermet ANAGÜN Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları