Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DERS: VATANDAŞLIK B İ LG İ S İ KONU: CUMHUR İ YET’ İ N TEMEL ORGANLARI 1) YASAMA HAZIRLAYAN: TUBA DÖMBEK 20070011 4/B.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DERS: VATANDAŞLIK B İ LG İ S İ KONU: CUMHUR İ YET’ İ N TEMEL ORGANLARI 1) YASAMA HAZIRLAYAN: TUBA DÖMBEK 20070011 4/B."— Sunum transkripti:

1 DERS: VATANDAŞLIK B İ LG İ S İ KONU: CUMHUR İ YET’ İ N TEMEL ORGANLARI 1) YASAMA HAZIRLAYAN: TUBA DÖMBEK /B

2 II. TBMM’nin Görev ve Yetkileri A. Genel olarak Madde 87- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, de ğ iştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek; Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak; Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç ço ğ unlu ğ unun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek ve Anayasanın di ğ er maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.

3 B. Kanunların teklif edilmesi ve Görüşülmesi B. Kanunların teklif edilmesi ve Görüşülmesi Madde 88- Kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekilleri yetkilidir. Kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esasları İ çtüzükle düzenlenir. Anayasaya göre kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekilleri yetkilidir. Bakanlar Kurulunca yapılan öneriye >, milletvekillerince yapılan öneriye > adı verilmektedir. Uygulamada, hükümet tasarılarının kanunlaşma şansı, tekliflere oranla çok daha büyüktür.

4 C. Kanunların Cumhurbaşkanınca yayımlanması Madde 89- Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlar. Yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadı ğ ı kanunları, bir daha görüşülmek üzere, bu hususta gösterdi ğ i gerekçe ile birlikte aynı süre içinde, Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderir. Cumhurbaşkanınca kısmen uygun bulunmama durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi sadece uygun bulunmayan maddeleri görüşebilir. Bütçe kanunları bu hükme tabi de ğ ildir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri gönderilen kanunu aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır; Meclis, geri gönderilen kanunda yeni bir de ğ işiklik yaparsa, Cumhurbaşkanı de ğ iştirilen kanunu tekrar Meclise geri gönderebilir. Anayasa de ğ işikliklerine ilişkin hükümler saklıdır.

5 D.Milletlerarası Antlaşmaları Uygun Bulma D.Milletlerarası Antlaşmaları Uygun Bulma Madde 90: Türkiye Cumhuriyeti adına Yabancı Devletlerle ve Milletlerarası Kuruluşlarla yapılacak andlaşmaların onaylanması, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına ba ğ lıdır. Ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi bir yılı aşmayan andlaşmalar, devlet maliyesi bakımından bir yüklenme getirmemek, kişi hallerine ve Türklerin yabancı memleketlerdeki mülkiyet haklarına dokunmamak şartıyla, yayımlanma ile yürürlü ğ e konabilir. Bu takdirde bu andlaşmalar, yayımlarından başlayarak iki ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgisine sunulur. Milletlerarası bir andlaşmaya dayanan uygulama andlaşmaları ile kanunun verdi ğ i yetkiye dayanılarak yapılan ekonomik, ticari, teknik veya idari andlaşmaların Türkiye Büyük Millet Meclisince uygun bulunması zorunlu ğ u yoktur; ancak, bu fıkraya göre yapılan ekonomik, ticari veya özel kişilerin haklarını ilgilendiren andlaşmalar, yayımlanmadan yürürlü ğ e konulamaz. Türk kanunlarına de ğ işiklik getiren her türlü andlaşmaların yapılmasında birinci fıkra hükmü uygulanır. Usulüne göre yürürlü ğ e konulmuş Milletlerarası Andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlü ğ e konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.

6 E.Kanun Hükmünde Kararname Çıkarma Yetkisi Verme E.Kanun Hükmünde Kararname Çıkarma Yetkisi Verme Madde 91- Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim ve ola ğ anüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez. Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayaca ğ ını gösterir. Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama döneminin bitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz. Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son buldu ğ u veya süre bitimine kadar devam etti ğ i de belirtilir. Sıkıyönetim ve ola ğ anüstü hallerde, Cumhurbaşkanının başkanlı ğ ında toplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkin hükümler saklıdır. Kanun hükmünde kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün yürürlü ğ e girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarih de gösterilebilir. Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur. Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler, Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle ve ivedilikle görüşülür. Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayan kararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen kararnameler bu kararın Resmi Gazetede yayımlandı ğ ı tarihte, yürürlükten kalkar. De ğ iştirilerek kabul edilen kararnamelerin de ğ iştirilmiş hükümleri, bu de ğ işikliklerin Resmi Gazetede yayımlandı ğ ı gün yürürlü ğ e girer

7 F. Savaş Hali İ lanı ve Silahlı Kuvvet Kullanılmasına İ zin Verme Madde 92- Milletlerarası hukukun meşru saydı ğ ı hallerde savaş hali ilanına ve Türkiye'nin taraf oldu ğ u milletlerarası andlaşmaların veya milletlerarası nezaket kurallarının gerektirdi ğ i haller dışında, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına izin verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani bir silahlı saldırıya u ğ raması ve bu sebeple silahlı kuvvet kullanılmasına derhal karar verilmesinin kaçınılmaz olması halinde Cumhurbaşkanı da, Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verebilir. Gerekçe: Ülkenin ani bir silahlı saldırıya u ğ raması karşısında TBMM’nin derhal toplanıp karar almasının gecikmelere yol açaca ğ ı ve telafisi mümkün olmayan durumlar yarataca ğ ı düşünülerek cumhurbaşkanının silah kullanılmasına karar vermesinin kaçınılmaz oldu ğ u kabul edilmiştir.

8 III. TÜRK İ YE BÜYÜK M İ LLET MECL İ S İ ’N İ N FAAL İ YETLER İ İ LE İ LG İ L İ HÜKÜMLER A. Toplanma ve Tatil Madde 93- Türkiye Büyük Millet Meclisi, her yıl Ekim ayının ilk günü kendili ğ inden toplanır. Meclis, bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir; ara verme veya tatil sırasında, do ğ rudan do ğ ruya veya Bakanlar Kurulunun istemi üzerine, Cumhurbaşkanınca toplantıya ça ğ rılır. Meclis Başkanı da do ğ rudan do ğ ruya veya üyelerin beşte birinin yazılı istemi üzerine, Meclisi toplantıya ça ğ ırır. Ara verme veya tatil sırasında toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisinde, öncelikle bu toplantıyı gerektiren konu görüşülmeden ara verme veya tatile devam edilemez

9 B.Başkanlık Divanı B.Başkanlık Divanı Madde 94- Türkiye Büyük Millet Meclisinin Başkanlık Divanı, Meclis üyeleri arasından seçilen Meclis Başkanı, Başkanvekilleri, Katip Üyeler ve İ dare Amirlerinden oluşur. Başkanlık Divanı, Meclisteki siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında Divana katılmalarını sa ğ layacak şekilde kurulur. Siyasi parti grupları başkanlık için aday gösteremezler. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkalık Divanı için, bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İ lk seçilenlerin görev süresi iki, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi üç yıldır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkan adayları, Meclis üyeleri içinden, Meclisin toplandı ğ ı günden itibaren beş gün içinde, Başkanlık Divanına bildirilir, Başkan seçimi gizli oyla yapılır. İ lk iki oylamada üye tamsayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tamsayısının salt ço ğ unlu ğ u aranır. Üçüncü oylamada salt ço ğ unluk sa ğ lanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır; dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, Başkan seçilmiş olur. Başkan seçimi, aday gösterme süresinin bitiminden itibaren, beş gün içinde tamamlanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekillerinin, Katip Üyelerinin ve İ dare Amirlerinin adedi, seçim nisabı, oylama sayısı ve usulleri, Meclis İ çtüzü ğ ünde belirlenir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başkanvekilleri, üyesi bulundukları siyasi partinin veya parti grubunun Meclis içinde veya dışındaki faaliyetlerine, görevlerinin gere ğ i olan haller dışında, Meclis tartışmalarına katılamazlar; Başkan ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamazlar. (“on gün içinde” deyimleri “beş gün” içinde olarak de ğ iştirilmiştir.)

10 C. İ ç Tüzük, Siyasi Parti Grupları ve Kolluk İ şleri C. İ ç Tüzük, Siyasi Parti Grupları ve Kolluk İ şleri Madde 95- Türkiye Büyük Millet Meclisi, çalışmalarını, kendi yaptı ğ ı İ çtüzük hükümlerine göre yürütür. İ çtüzük hükümleri, siyasi parti gruplarının, Meclisin bütün faaliyetlerine üye sayısı oranında katılmalarını sa ğ layacak yolda düzenlenir. Siyasi parti grupları, en az yirmi üyeden meydana gelir. Türkiye Büyük Millet Meclisinin bütün bina, tesis, eklenti ve arazisinde kolluk ve yönetim hizmetleri Meclis Başkanlı ğ ı eliyle düzenlenir ve yürütülür. Emniyet ve di ğ er kolluk hizmetleri için yeteri kadar kuvvet ilgili makamlarca Meclis Başkanlı ğ ına tahsis edilir. Gerekçe: Siyasi parti gruplarını üye adedinin yirmi kişiye çıkarılmasının nedeni meclisin çalışmalarını kolaylaştırmak, meclisteki siyasi partileri istikrar ve tutarlılık kazandırılması amacına yöneliktir.

11 D.Toplantı ve Karar Yeter Sayısı Madde 96- Anayasada, başkaca bir hüküm yoksa, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt ço ğ unlu ğ u ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz. Bakanlar Kurulu üyeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin katılamadıkları oturumlarında, kendileri yerine oy kullanmak üzere bir bakana yetki verebilirler. Ancak bir bakan kendi oyu ile birlikte en çok iki oy kullanabilir.

12 E. Görüşmelerin Açıklı ğ ı ve Yayımlanması Madde 97- Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulundaki görüşmeler açıktır ve tutanak dergisinde tam olarak yayımlanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi İ çtüzük hükümlerine göre kapalı oturumlar yapabilir, bu oturumlardaki görüşmelerin yayımı Türkiye Büyük Millet Meclisi kararına ba ğ lıdır. Meclisteki açık görüşmelerin, o oturumdaki Başkanlık Divanının teklifi üzerine Meclisçe başkaca bir karar alınmadıkça, her türlü vasıta ile yayımı serbesttir. Mecliste Genel Kurulunda konuların görüşülme sırası şu şekildedir: (1) Başkanlı ğ ın Genel Kurula sunulması(2)Özel gündemde yer alacak işler(3)Seçim(4)Oylaması yapılacak işler(5)Meclis soruşturması raporları(6)Genel görüşme ve meclis araştırması yapılmasına dair öngörüşmeler(7)Sözlü sorular(8)Kanun tasarı ve teklifleri ile komisyonlardan gelen di ğ er işler.

13 IV. TÜRK İ YE BÜYÜK M İ LLET MECL İ S İ ’N İ N B İ LG İ ED İ NME VE DENET İ M YOLLARI A. Genel olarak Madde 98- Türkiye Büyük Millet Meclisi soru, Meclis araştırması, genel görüşme, gensoru ve Meclis soruşturması yollarıyla denetleme yetkisini kullanır. Soru, Bakanlar Kurulu adına, sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılmak üzere Başbakan veya Bakanlardan bilgi istemekten ibarettir. Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinilmek için yapılan incelemeden ibarettir. Genel görüşme, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir. Soru, Meclis araştırması ve genel görüşme ile ilgili önergelerin verilme şekli, içeri ğ i ve kapsamı ile cevaplandırılma, görüşme ve araştırma yöntemleri Meclis İ çtüzü ğ ü ile düzenlenir

14 Soru: Kısa, gerekçesiz ve kişisel görüş ileri sürülmeksizin kişilik v özel yaşama ilişkin konuları içermeyen bir önerge ile hükümet adına sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılmak üzere Başbakan veya bir Bakandan açık ve belli konular hakkında bilgi istemeden ibarettir. Genel görüşme: Toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir. Meclis araştırması: Meclis araştırması,belli bir konuda bilgi edinilmek için yapılan incemeden ibarettir.

15 B. Gensoru Madde 99- Gensoru önergesi, bir siyasi parti grubu adına veya en az yirmi milletvekilinin imzasıyla verilir. Gensoru önergesi, verilişinden sonraki üç gün içinde bastırılarak üyelere da ğ ıtılır; da ğ ıtılmasından itibaren on gün içinde gündeme alınıp alınmayaca ğ ı görüşülür. Bu görüşmede, ancak önerge sahiplerinden biri, siyasi parti grupları adına birer Milletvekili, Bakanlar Kurulu adına Başbakan veya bir Bakan konuşabilir. Gündeme alma kararıyla birlikte, gensorunun görüşülme günü de belli edilir; ancak, gensorunun görüşülmesi, gündeme alma kararının verildi ğ i tarihten başlayarak iki gün geçmedikçe yapılamaz ve yedi günden sonraya bırakılamaz. Gensoru görüşmeleri sırasında üyelerin veya grupların verecekleri gerekçeli güvensizlik önergeleri veya Bakanlar Kurulunun güven iste ğ i, bir tam gün geçtikten sonra oylanır. Bakanlar Kurulunun veya bir bakanın düşürülebilmesi, üye tamsayısının salt ço ğ unlu ğ uyla olur; oylamada yalnız güvensizlik oyları sayılır. Meclis çalışmalarının dengeli olarak yürütülmesi amacına ve yukardaki ilkelere uygun olmak kaydıyla gensoru ile ilgili di ğ er hususlar İ çtüzükte belirlenir.

16 C. Meclis Soruşturması Madde 100- Başbakan veya Bakanlar hakkında, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az onda birinin verece ğ i önerge ile, soruşturma açılması istenebilir. Meclis, bu istemi en geç bir ay içinde görüşür ve gizli oyla karara ba ğ lar. Soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde, Meclisteki siyasi partilerin, güçleri oranında Komisyona verebilecekleri üye sayısının üç katı olarak gösterecekleri adaylar arasından her parti için ayrı ayrı ad çekme suretiyle kurulacak onbeş kişilik bir komisyon tarafından soruşturma yapılır. Komisyon, soruşturma sonucunu belirten raporunu iki ay içinde Meclise sunar. Soruşturmanın bu sürede bitirilememesi halinde, komisyona iki aylık yeni ve kesin bir süre verilir. Bu süre içinde raporun Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlı ğ ına teslimi zorunludur. Rapor Başkanlı ğ a verildi ğ i tarihten itibaren on gün içinde da ğ ıtılır, da ğ ıtımından itibaren on gün içinde görüşülür ve gerek görüldü ğ ü takdirde ilgilinin Yüce Divana sevkine karar verilir. Yüce Divana sevk kararı ancak üye tamsayısının salt ço ğ unlu ğ unun gizli oyuyla alınır. Meclisteki siyasi parti gruplarında, Meclis soruşturması ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz. Gerekçe: Siyasi partilerin meclis soruşturması hakkında tarafsızlı ğ ı korunmuştur. Meclis soruşturmasının sade ve tartışmasız bir şekilde sonuçlandırılması amacı güdülmüştür

17 KPSS’DE ÇIKMIŞ SORULAR KPSS’DE ÇIKMIŞ SORULAR Anayasası’na göre kanunları yayımlamak görevi kime aittir? A) TBMM Başkanı B) Başbakan C) Cumhurbaşkanı D) İ çişleri Bakanı E) Adalet Bakanı

18 2. Aşa ğ ıdakilerden hangisinde kanun teklif ve tasarılarıyla ilgili yanlış bir bilgi verilmiştir? A) Kanun tasarı ve teklifleri TBMM başkanlı ğ ına sunulur. B) Cumhurbaşkanı, uygun görmedi ğ i bir kanunu 15 gün içinde meclise geri yollayabilir. C) Kanun tasarısı Bakanlar Kurulu tarafından kanun teklifi milletvekilleri tarafından yapılır. D) Kanun tasarıları Resmi gazetede yayınlandıkları anda ba ğ layıcılık kazanırlar. E) Tasarılar 1 ay içerisinde yasalaşmazsa “kadük” kalır.

19 3. Aşa ğ ıdakilerden hangisi TBMM’nin hükümeti denetleme biçimlerinden biri de ğ ildir? A) Soru B) Genel Görüşme C) Gensoru D) Meclis araştırması E) Ara seçim

20 Anayasası’na göre aşa ğ ıdakilerden hangisi için meclis soruşturması açabilir? A) Bakanlar kurulu üyeleri B) TBMM Başkanı C) Ana muhalefet partisi milletvekilleri D) Meclis başkanlık Divanı Üyeleri E) İ ktidar partisi milletvekilleri


"DERS: VATANDAŞLIK B İ LG İ S İ KONU: CUMHUR İ YET’ İ N TEMEL ORGANLARI 1) YASAMA HAZIRLAYAN: TUBA DÖMBEK 20070011 4/B." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları