Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Maliyet Muhasebesi İlk Madde ve Malzeme Yrd.Doç. Dr. Niyazi Kurnaz © www.niyazikurnaz.net.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Maliyet Muhasebesi İlk Madde ve Malzeme Yrd.Doç. Dr. Niyazi Kurnaz © www.niyazikurnaz.net."— Sunum transkripti:

1 Maliyet Muhasebesi İlk Madde ve Malzeme Yrd.Doç. Dr. Niyazi Kurnaz ©

2 MALZEME MALİYETLERİ Üretim süresince kullanılan her türlü malzeme ilk madde ve malzemedir. İlk madde ve malzeme, mamule yüklenebilme olanağına göre direkt ve endirekt olarak ikiye ayrılır. 1-) Direkt Malzeme: Üretilen mamulün içine giren ana maddesini oluşturan ve ekonomik açıdan önemli olan malzemedir. Örneğin… Mobilya için sunta, gömlek için kumaş 2-) Endirekt Malzeme: a-) Yardımcı malzeme: Üretilen mamulün içine giren ancak ana maddesini oluşturmayan, ekonomik açıdan hesaplanması çok önemli olmayan malzemedir. Örneğin… Mobilya için çivi, gömlek için düğme b-) İşletme malzemesi: Üretim süreciyle ilgili olan ancak kesinlikle üretilen mamulün içine girmeyen malzemedir. Örneğin… maskeler, bakım onarım malzemeleri, işçi önlükleri

3 MALZEMEMALİYETLERİ Direkt Malzeme Maliyetleri Endirekt Malzeme Maliyetleri Yardımcı Malzeme Maliyetleri İşletme Malzemesi Maliyetleri ©

4 Direkt-Endirekt Malzeme Ayrımı 1.M amul esas bünyesini oluşturma 2.Ö lçülebilir olma 3.E konomik bakımdan anlamlı olma Bu 3 kriteri birden sağlayan malzeme DİREK kabul edilirken, sağlayamayanlar ENDİREKT kabul edilir. Bunlardan 1. Koşulu sağlayanlar YARDIMCI, Sağlayamayanlar ise İŞLETME MALZEMESİ olarak isimlendirilir. ©

5 Malzeme Hareketleri DDDDışarıdan İçeriye:  P P P Pazardan (piyasadan) işletmeye  K K K Kontrol edildikten sonra depoya (ambara)  İ İ İ İçerden İçeriye :  D D D Depodan üretime ÜÜÜÜretim tamamlanınca tekrar depoya  İ İ İ İçerden Dışarıya :  D D D Depodan satışa (vitrin - showroom)  M M M Müşteriye...

6 İLK MADDE MALZEME HAREKETLERİNDE KULLANILAN BELGELER İİİİ llll kkkk M M M M aaaa dddd dddd eeee v v v v eeee M M M M aaaa llll zzzz eeee mmmm eeee S S S S aaaa tttt ıııı nnnn a a a a llll mmmm aaaa İ İ İ İ ssss tttt eeee kkkk F F F F iiii şşşş iiii SSSS aaaa tttt ıııı nnnn a a a a llll mmmm aaaa F F F F iiii şşşş iiii TTTT eeee ssss llll iiii mmmm A A A A llll mmmm aaaa v v v v eeee M M M M uuuu aaaa yyyy eeee nnnn eeee R R R R aaaa pppp oooo rrrr uuuu AAAA mmmm bbbb aaaa rrrr S S S S tttt oooo kkkk K K K K aaaa rrrr tttt ıııı İİİİ llll kkkk M M M M aaaa dddd dddd eeee v v v v eeee M M M M aaaa llll zzzz eeee mmmm eeee İ İ İ İ ssss tttt eeee kkkk F F F F iiii şşşş iiii AAAA mmmm bbbb aaaa rrrr İ İ İ İ aaaa dddd eeee F F F F iiii şşşş iiiiBu belgeleri atölye şefleri yada ustabaşları hazırlar…

7

8

9

10

11

12

13 İlk Madde ve Malzeme Satın Alınması İlk Madde ve Malzeme satın alınması, maliyet hesaplaması ile ilgili olmadığından genel muhasebece izlenir. Ancak bu işlem, üretimin dışında olmasına rağmen yine de maliyeti etkileyecektir. Nitekim, ilk madde ve malzemenin depoya giriş maliyeti yükseldiğinde, üretim maliyeti de yükselecektir.

14 Toplam Stok Maliyeti (TSM) BBBBir üretim işletmesinde TSM oluşturan çeşitli giderleri iki grupta toplamak mümkündür; 1- Sipariş Giderleri(SG): İlk Madde ve Malzemenin sipariş verilmesinden depoya alınmasına kadar ortaya çıkan tüm giderlerdir. Taşıma, gümrük, vergi vb… 2- Depolama Giderleri (DG): İlk Madde ve Malzemenin koruma, stoklama,sigorta vb. giderleridir.Stok Düzeyindeki değişmeler, bu giderlerde de farklı değişikliklere neden olmakta bu nedenle hesaplamalarda bunun dikkate alınması gerekir. Stok Politikasında temel ilke, stokları en uygun düzeyde tutmaktır. İşte bu düzeyin, TSM’nin en düşük olduğu noktada bulunması gerekir.

15 OPTİMAL SİPARİŞ MİKTARI (EN UYGUN-EKONOMİK) SSSSipariş giderleri ile depolama giderleri toplamının en düşük olduğu nokta, stok maliyetlerini en düşük düzeyde gerçekleştirecek en uygun sipariş miktarıdır. Sipariş planı, bu miktara göre uygulanmalıdır. OOOOSM üç yöntemle bulunabilir; 1- Tablo düzenleyerek, 2- Matematik yolu ile, 3- Grafik Düzenleyerek.

16 Sipariş Sayısı Sipariş Miktarı (Birim) Sipariş Değeri (TL) SG(TL)DG(TL)TSM(TL) ©

17 OPTİMAL SİPARİŞ MİKTARI Q = Yıllık Sip. Maliyeti = Günlük Sipariş = Stok bulundurma maliyeti ile sipariş verme maliyeti toplamının en az olduğu noktadır. 2.Sipariş Maliyeti.Yıllık Gereksinim Alış Fiyatı. Stoklama Maliyeti (%) Yıllık Gereksinim (yılda kaç kez ürün alışı yap Optimal Sip. Mik. 360 (kaç günde bir ürün alışı yapmalı Yıllık Sip. Mik.

18 ÖÖÖÖrnek: Bir sanayi işletmesi birim fiyatı 2,500,000 TL olan X malzemesinden yıllık gereksinimi 6000 birimdir. Bir partinin siparişi işletmeye ortalama 15,000,000 TL’ye mâl olmaktadır. X malzemesini depoda bulundurmak için ortalama stok değerinin %20 oranında bir maliyete katlanmaktadır. a-) Buna göre optimal sipariş miktarı ne kadardır? b-) Firma kaç kez sipariş verirse ideal sipariş miktarını yakalar? c-) Kaç günde bir sipariş verirse ideal sipariş miktarını yakalar? ©

19 Q = a-) 2x15,000,000x6000 2,500,000 x 0,2 180,000, , ,000 Q = 600 b-)Yıllık Sipariş Maliyeti = 6000 / 600 = 10 c-)Günlük Sipariş Maliyeti = 360 / 10 = 36 ©

20 Sipariş Hacmi (1000 Birim) Stok Maliyeti (1000 TL) 2400 birim DG TSM Çizilecek grafikte, sipariş giderleri eğrisi ile depolama giderleri doğrusunun kesiştiği nokta OSM’dir. ©

21 İlk Madde ve Malzemenin Üretime Gönderilmesi HHHHammadde, fabrika deposuna alındıktan sonra teknolojik özelliklerine göre yerleştirilmeli ve depolanmalıdır. Envanter çalışmalarının kolayca ve kısa zamanda yapılabilmesi için numaralanmalı ve kodlanmalıdır. Ayrıca bir ambar servisi kurularak hammadde giriş, çıkış ve kontrolleri izlenmelidir. HHHHammadde kayıtlarının izlenmesi, ambar defteri veya stok kartlarında yapılır. Defter tutuluyorsa her hammadde türü için birkaç sahife ayrılır. Stok kartları ise her hammadde türü için ayrı ayrı düzenlenir ve kodlanır. SSSStok kartlarında giren, çıkan ve kalan bölümleri hem miktar olarak hem de değer olarak gösterilir. Böylece maliyet hesaplarına esas olacak çıkış fiyatları saptanmış olur.

22 Stok Değerleme Yöntemleri GGGGerçek Maliyet Yöntemi İİİİlk Giren İlk Çıkar Yöntemi (FİFO) SSSSon Giren İlk Çıkar Yöntemi (LİFO) OOOOrtalama Değer Yöntemi (Basit-Tartılı-Hareketli) SSSStandart Maliyet Yöntemi EEEEn Yüksek Fiyat Yöntemi EEEEn Son Piyasa Değeri ile Değerleme (NİFO) MMMMaliyet ve Piyasa Değerinden Düşük Olanı ile Değerleme

23 FİFO TARİH GİRENÇIKANKALAN MiktarFiyatTutarMiktarFiyatTutarMiktarFiyatTutar kgYTL/kgYTLkgYTL/kgYTLkgYTL/kgYTL DMM DSS ©

24 LİFO TARİH GİRENÇIKANKALAN MiktarFiyatTutarMiktarFiyatTutarMiktarFiyatTutar kgYTL/kgYTLkgYTL/kgYTLkgYTL/kgYTL DMM DSS ©

25 ORTALAMA MALİYET TARİH GİRENÇIKANKALAN MiktarFiyatTutarMiktarFiyatTutarMiktarFiyatTutar kgYTL/kgYTLkgYTL/kgYTLkgYTL/kgYTL DMM DSS ©

26 STOK DEĞERLEME YÖNTEMİALIŞDMM DÖNEM SONU STOK FIFO 450 YTL 350 YTL 100 YTL LIFO 450 YTL 400 YTL 50 YTL ORTALAMA / HAREKETLİ ORTALAMA 450 YTL 375 YTL 75 YTL ©

27 Stok Hareketlerinin Muhasebeleştirilmesi İLK MADDE VE MALZEMELER 350,- 710 DİREKT İLK MADDE VE MALZEME GİDERLERİ 350, KASA 450,- 150 İLK MADDE VE MALZEMELER 450, İLK MADDE VE MALZEMELER ( ) 100,- ( ) 150,- ( ) 200,- ( ) 350,- 450,-350,- ---DSM=( )=100 Stoklarını “FİFO” yöntemine göre değerleyen işletmenin tarihindeki DMM kaydı aşağıdaki gibi olacaktır. ©

28 Değerleme Yöntemlerinin İrdelenmesi OOOORTALAMA MALİYET YÖNTEMİ Faydaları: Uygulaması kolaydır.Çok yüksek ve çok düşük mallar arasında bir denge sağlar. Sakıncaları:Fiyatlar arasında aşırı farklar olduğunda maliyet hesaplamaları çok sağlıklı olmaz. İİİİLK GİREN İLK ÇIKAR (FIFO) YÖNTEMİ Faydaları: Malzemenin kullanım sırası mantıklı ve sistematiktir. Sağlıklı bir stok kontrolü sağlar. Alınan ve kullanılan malzeme arasında tam bir eşitlik vardır. Sakıncaları: Hammadde fiyatlarının yükselmesi durumunda maliyetleri eski fiyata göre saptayacağından “fiktif” (fahiri, görünürdeki kar, gerçek olmayan) karlar elde edilmiş olur. Bunun sonucunda aşırı vergi ödemeleri ve kar dağıtımı olacağından işletmenin mali yapısı zayıflar. SSSSON GİREN İLK ÇIKAR (LIFO) YÖNTEMİ Faydaları: Hammadde fiyatlarının yükseldiği dönemde imalat maliyeti de yükseleceğinden fiktif karlar önlenmiş olacak, bunun sonucunda da aşırı vergi ödemeleri ve kar dağıtımının önüne geçilmiş olacaktır.Hammadde fiyatları düştüğünde, maliyet de düşeceğinden kar artar, girişimci yatırıma özendirilmiş olur. Sakıncaları: Fiyatların sürekli yükseldiği bir dönemde hammadde maliyeti piyasa maliyetinin altına düşeceğinden eksik değerlenmiş olacaktır.


"Maliyet Muhasebesi İlk Madde ve Malzeme Yrd.Doç. Dr. Niyazi Kurnaz © www.niyazikurnaz.net." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları