Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Www.videodershane.com www.edebiyatogretmeni.net TÜRK DİLİNİN TARİHİ GELİŞİMİ VE TÜRKİYE TÜRKÇESİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Www.videodershane.com www.edebiyatogretmeni.net TÜRK DİLİNİN TARİHİ GELİŞİMİ VE TÜRKİYE TÜRKÇESİ."— Sunum transkripti:

1 TÜRK DİLİNİN TARİHİ GELİŞİMİ VE TÜRKİYE TÜRKÇESİ

2 İNCELEME SORULARI (Göktürk Yazıtları) Aynı kalanlar: özümbilirbilmezyaşarkişiyaşikikaşıwww.videodershane.com De ğ i ş enler: katıgdı< katı bir şekilde boldı< oldu iyice körür< görür yigünüm< yeğenim közüm< gözüm oglanım< oğlanım körmez< görmez beglerim< beylerim Tengri< Tanrı közi< gözü kişi oglı< kişi oğlu boldaçı< olacak kop

3 GAZEL Aynı kalanlar: devlet câna ki yüce yüzünden boyun nuranî bende savdı yüzün hicrân felekde seni hatâ maâ’zallah ne ola sana Değişenler: gözlerüm >gözlerim oldı> oldu visalün> visalin lutf idüp> lutf edip girü> geri severem>severimbigi>gibididüm>dedimmikdarı>miktarıcânun>canın benzedem> benzeteyim kılur>kılarider>ederwww.edebiyatogretmeni.net

4 Dâstân-ı Şeyh-i Şefâat-kâr Bâmürid-i Sahib-inkâr(17. Yüzyıl) Aynı Kalanlar: aldıahlâk gerçiki inkareblehlik ilebu eylerfakir feryadolamazdagdagacellâdwww.videodershane.com Değişenler: göricek> görecekidip> edip virmedi> vermediitdirir> ettirir emân> amandir> der bogazın> boğazınıidipdür> ediyor anın> onuncürmi> cürmü hemân> hemen mikdârı> miktarı anı> onuolındı> olundu tayanır> dayanır irişip> erişip emr> emir

5 2. Metinlerden hareketle Türk dilinin tarihi gelişimi ile ilgili neler söyleyebilirsiniz? Metinlere bakıldığında Türkçe’de büyük değişiklikler olduğunu gösteriyor. fakat bazı sözcükklerin hala kullanılıyor olması bizim kullandığımız dilin kaynağının Göktürk Türkçesi olduğu sonucuna ulaştırıyor.

6 3. Göktürk Yazıtları’nda alınan metindeki sözcüklerden bugün hangileri kullanılmaktadır? Bu sözcüklerin ses ve anlambakımından bir değişikliğe uğrayıp uğramadığını belirtiniz. Günümüz Türkçesinde bugün aynen kullanılan sözcükler: “özüm/ bilir/ bilmez/ yaşar/ kişi/ kaşı” Ses ve anlam bakımından değişikliğe uğrayanlar: boldı< oldu körür< görür yigünüm< yeğenim közüm< gözüm oglanım< oğlanım körmez< görmez beglerim< beylerim Tengri< Tanrı közi< gözü kişi oglı< kişi oğlu boldaçı< olacak kop

7

8 1. ETKİNLİK: Tarihi olayların dil ve edebiyat üzerindeki etkilerini araştırınız. Tarihi olaylar dil ve edebiyat üzerinde oldukça etkilidir. İslamiyetin kabul edilmesiyle edebiyatın bir dönemi bitmiş ve yeni bir edebiyat dönemi başlar. Halk geleneğinden beslenen edebiyat yerine İslamiyet ve tasavvuf geleneğinden beslenen bir edebiyat anlayışı oluşmuştur. Dil de sade, halkın anlayabileceği bir dilden, Arapça ve Farsça sözcüklerin ve tamlamaların sıkça kullanıldığı bir dil haline gelmiştir. ( Tanzimat Dönemi- Servet- i Fünûn Dönemi- Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatlarına bakarsak pek çok örnek bulabiliriz.)

9 2. ETKİNLİK: Batı Türkçesi ve Kuzey- Doğu Türkçesinin gelişim evrelerini araştırınız. Batı Türkçesinin Geli ş imi Batı Türkçesi kendi içerisinde üç devreye ayrılır: 1. Eski Anadolu Türkçesi: Batı Türkçesinin ilk devresidir yüzyılları içine alır. Eski Türkçenin özelliklerini ta ş ır. Selçuklular, Anadolu Beylikleri ve ilk Osmanlıların yazı dilidir. Eski Anadolu Türkçesinde henüz Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalar fazla de ğ ildi. 2. Osmanlı Türkçesi: Batı Türkçesinin ikinci devresidir ve 16. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar olan zamanı kapsar. Bu dönemde Eski Türkçenin izleri kaybolmu ş tur. Azeri Türkçesi bu dönemde ayrılır. Arapça ve Farsçanın tesiri fazladır. Osmanlı Türkçesi tam be ş asır imparatorlu ğ un yazı dili olarak varlı ğ ını korumu ş tur. Batı medeniyetinin getirdi ğ i ihtiyaçları Osmanlıcanın zengin vasıtalarıyla kar ş ılamaya çalı ş an ve bir hayli ba ş arılı olan bir dil, fakat yine sınıf dili kalıbı içinde ve bu yüzyılın gerektirdi ğ i millet dili olmak imkânından mahrumdur. Osmanlıca bir yana, bu devirler boyunca konu ş ulan Türkçe sınırlı ölçüde yabancı kelimelerle de geni ş leyerek geli ş mi ş ve gelece ğ in yazı dili olmaya hazırlanmı ş tır.

10 3. Türkiye Türkçesi: İ kinci me ş rutiyetten ba ş layıp günümüze kadar devam eden devredir. Millî edebiyat akımının mahsulü sayılan terkipsiz Türkçedir. Arapça ve Farsça kelimeler gittikçe azalmaktadır. Buna kar ş ılık İ ngilizce kelimeler dilimize süratle girmekte ve yerle ş mektedir. Yeni Türkçe Türkiye'de milliyetçilik akımının mahsulü olup Osmanlı yazı dilini konu ş ma diline yakla ş tırmak, daha do ğ rusu konu ş ma dilinden yeni bir yazı dili olu ş turmak hamlesiyle meydana gelmi ş tir. Bu yüzyılın ba ş ı bütün Türkçe konu ş an ulusların ve akrabalarının da kendi lehçelerine dönerek yeni yazı dilleri olu ş turma çabalarına tanık olmu ş tur. Bizde ilk Türkçülerle ba ş layan sadele ş me hareketi kısa zamanda gündelik dili ve yazı dilini de sadele ş tirdi. Sonra yeni alfabenin uygulanması ve Atatürk'ün te ş vikleri daha derinden bir millîle ş me hareketine yol açtı. Dilimiz ba ğ ımsız bir medeniyet dili olmak davasında ve hızlı bir geli ş me ça ğ ındadır. Ancak bu arada millî kaynakların yer yer akılsızca kötüye kullanılması millî dile güven duygusunu sarsmakta ve Batı dillerinin daha geni ş ölçüde istilasına yol açmaktadır. Yeni Türkçe inançlı, ciddi ve uzun süreli çalı ş malara muhtaçtır.

11 Kuzey- Doğu Türkçesi Bunlardan Kuzey-do ğ u Türkçesi önce 13 ve 14. asırlarda, bir müddet, Eski Türkçenin tabiî ve yeni bir devamı olarak eski ve yeni arasında köprü vazifesi gören bir geçi ş devresi hâlinde devam etmi ş, sonra 15. asırdan itibaren Kuzey Türkçesi ve Do ğ u Türkçesi olarak iki yeni yazı diline ayrılmı ş tır. Son zamanlara kadar devam eden bu yazı dillerinden Kuzey Türkçesi, Kıpçak Türkçesidir. Do ğ u Türkçesi ise Ça ğ atayca diye anılan ve Timur devrinde ba ş layarak 15. ve 16. asırlarda kuvvetli bir edebiyat meydana getirmek suretiyle en parlak ça ğ ını ya ş adıktan sonra son zamanda yerini modern Özbekçe’ye bırakan yazı dilidir.

12 3. ETKİNLİK: Aşağıdaki eserlerin, Türkçenin hangi tarihî dönemine ait olduğunu yazınız. ESER ADIYAZILDI Ğ I DÖNEM Bilge Ka ğ an YazıtıGÖKTÜRK DÖNEM İ Altın YarukUYGUR DÖNEM İ Divan-ı Lügati’t- TürkKARAHANLI DÖNEM İ Çalıku ş u ÇA Ğ DA Ş (TÜRK İ YE TÜRKÇES İ ) DÖNEM Fuzûli DivanıOSMANLI TÜRKÇES İ DÖNEM İ Yunus Emre Divanı ESK İ ANADOLU TÜRKÇES İ DÖNEM İ Muhakemetü’l-LugateynÇA Ğ ATAY TÜRKÇES İ DÖNEM İ Nutuk ÇA Ğ DA Ş (TÜRK İ YE TÜRKÇES İ ) DÖNEM Devlet Ana ÇA Ğ DA Ş (TÜRK İ YE TÜRKÇES İ ) DÖNEM

13

14 ANLAMA VE YORUMLAMA 1. Göktürk Yazıtarı’nın Türk yazı dili açısından önemini açıklayınız.  Türk dilinin en önemli belgeleridir.  Göktürk Yazıtlarında Göktürk Alfabesi kullanılmıştır.  Yazıtlarda kullanılan dil, güçlü, kıvrak ve sade bir Türkçedir.  Türk adının geçtiği ilk metinlerdir.  Tamamen milli bir dil kullanılmıştır.  Göktürk Alfabesi 38 harften oluşmaktadır. Yazı sağdan sola ve yukarıdan aşağıya doğru yazılır. Dört tane sesli harf vardır.

15 Yazıtlar üç tanedir : 1. Kül Tigin Abidesi 2. Tonyukuk Abidesi 3. Bilge Kağan Abidesi Yazıtlar bugunkü Moğolistan sınırları içindedir.

16 2. Anadolu Selçuklularında resmî dilin Farsça, bilim dilinin Arapça olmasının Türkçe üzerinde ne gibi etkilerinin olduğunu belirtiniz. Dilimize Arapça ve Farsça sözcüklerin yerle ş mesinde etkili olmu ş tur.Fakat bu dönemde millî dil bilincine sahip hükümdarların Türkçe ile yazmayı destekledi ğ i görülür.

17 4. ETKİNLİK: Türkçenin konuşulduğu ülkeler:

18 5. “Atatürk ve Dilimiz” metninden hareketle Atatürk’ün Türk dili ve Türk Dil Kurumu ile igili düşüncelerini belirleyiniz. Türk Dil Kurumu Türkçe’nin özleşmesi yolunda büyük çalışmalar yapmaktadır. Türk Milleti dünya milletleri arasına Türk dili ile girecektir. Türkçe’nin hakkettiği yere gelmesi için tüm kuruluşların duyarlı ve özenli olması gerekmektedir. Dil en önemli kültür ögesidir, ona önem vermeliyiz. Bu çalışmaların sonunda elbette olumlu sonuçlar çıkacaktır. Türk Dil Kurumu’nun yaptığı çalışmalar sonunda saptanan terimlerle eğitim yapılması ve eserler ortaya konması Türk Dil Kurumu’nun büyük başarısıdır. Türkçe yeni harfleriyle daha zengin ve anlamlı bir dil olacaktır. Türk Dil Kurumu’nun çalışmalarının değeri kendini göstermektedir. Bağımsızlığını korumasını bilen Türk milleti diline de sahip çıkacaktır.

19 6. ETKİNLİK: “Hikmet” şiirinden bugün farklı anlamda ve şekilde kullanılan kelimeleri tespit ediniz. közüm> gözümya ş da> ya ş ta Altmı ş birde> altmı ş bir ya ş ında yitti>eri ş tiüçde> üçteeyâ> ey ba ğ lap> ba ğ layıpkir>gir günâhımdın> günahımdan kiçe> gece Cânânınıng min> cananımın tiley> dileyeyim yördüm> yürüdümKol ğ a alıp> ele alıp ba ş dın aya ğ > ba ş tan aya ğ a körer> görüraçkunça> açıncadidi > dedi İ lâhımdın> ilahımdınbilim> belimyirge> yere korkar min> korkarımmin> bencânıng min> canınım candın kiçip> candan geçip kündüz> gündüz Canıngnı bir> canını ver hüdâyımdın> hüdamdan bar> var Nefsingni kır> nefsini kır

20 Ölçme ve Değerlendirme 1. Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yeri doldurunuz. Türkçenin ilk yazılı örnekleri ESKİ TÜRKÇE dönemine aittir. 2. Aşağıda verilen cümleleri doğru- yanlış durumuna göre işaretleyiniz. Türkiye Türkçesi, Eski Anadolu Türkçesi ve Osmanlı Türkçesi olmak üzere İki ayrı gelişim sürecini takip eder. (DOĞRU) Türkiye Türkçesi yazı dilinin oluşumunda İstanbul ağzı temel alınmıştır. ( DOĞRU) VIII. yüzyıldan itibaren Türkçe, Kuzey- Doğu Türkçesi ve Batı Türkçesi olarak İki olarak iki ana kola ayrılmıştır. (DOĞRU) Türkler; Göktürk, Uygur, Arap ve Latin alfabelerini kullanmışlardır. (DOĞRU) 3. “ Kutadgu Bilig, Divan-ı Lûgati’t- Türk ve Atabetü’l- Hakayık” adlı eserler Türkçe’nin hangi dönemine aittir? E) KARAHANLI TÜRKÇESİ 4. Göktürk Yazıtları 5. a) Kuzey (Kıpçak) Türkçesi Dönemi b) Doğu ( Çağatay) Türkçesi Dönemi

21


"Www.videodershane.com www.edebiyatogretmeni.net TÜRK DİLİNİN TARİHİ GELİŞİMİ VE TÜRKİYE TÜRKÇESİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları