Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

24.08.2014ACAT. RİSK = TEHLİKE X İNCİNEBİLİRLİK HAZIRLIK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "24.08.2014ACAT. RİSK = TEHLİKE X İNCİNEBİLİRLİK HAZIRLIK."— Sunum transkripti:

1 ACAT

2 RİSK = TEHLİKE X İNCİNEBİLİRLİK HAZIRLIK

3 Risk Analizinden amaç;  Tehlikenin saptanmasıdır, çözümü içermez.  Potansiyel tehlikelerden tamamen arındırmak mümkün değildir, mümkün olan riskin azaltılmasıdır.  Değerlendirme operasyon, mekan veya aktivite bazında yapılabilir.

4  Tehlikeleri belirleyin  Tehlikeleri analiz edin  Zarar görebilirliği analiz edin  Yönetebilirliği analiz edin  Riskleri derecelendirin  Planlamalarda elde ettiğiniz puanları kullanın

5  Ne tür afet olabileceğini,  Hangi sıklıkla olabileceğini,  Oluşabilecek zararı,  Toplumu nasıl etkileyeceğini,  Toplumun afetten ne derece zarar görebilir olduğunu belirler.

6 Risk Analizi iki ana başlıktan oluşur;  TEHLİKE ANALİZİ: Tehlikenin derecesini, tipini ve karakteristiğini belirlemek için yapılır.  ZARAR GÖREBİLİRLİK ANALİZİ : Afetin oluşması durumunda görülebilecek zararın boyutunu ölçmek için yapılır.

7  Bu çalışmada, Türkiye’deki 81 il, 18 afet riski değişkeni ile kümeleme analizi yöntemi kullanılarak afet ve olağan dışı durum yönünden analiz edilmiştir.  Sonuçlar dendogram ile grafikleştirilmiş ve yorumlanmıştır.  Bulanık kümeleme analizinin sonuçları; illeri beklenen riskler açısından farklı kümelere ayırmıştır.  Elde edilen sonuçlar incelendiğinde; kümeleme analizinin homojen birimlerin kümelenmesinde gücünün azaldığı görülmektedir ACAT

8  Ülkemizin bölgeleri veya illeri arasında afet riskleri eşit olarak dağılmamıştır.  Bu nedenle afet riskleri yönünden meydana gelen bölgesel dengesizlik, o ülkenin bir bütün olarak afetle mücadele ve risk azaltma stratejilerini etkileyen unsurların başında gelmektedir (25).  Günümüzde sadece geri kalmış ülkelerin değil aynı zamanda gelişmiş ülkelerin de temel sorunlarından biri haline gelen bu dengesizlikler; altyapı, iklim, sanayileşme, eğitim, küreselleşme, iletişim, nüfus, coğrafya, ekonomik ve endüstriyel gelişmişlik faktörleri gibi değişken faktörlerce belirlenmektedir (5, 6, 7, 8, 9).  Tüm şehirler için sorun teşkil eden ortak risk faktörleriyle mücadele etmek amacıyla uygun politikalar üretilmelidir. Bu amaçla kurumların bütünleşik çalışmalar yapmaları gerekmektedir ACAT

9  Bu çalışmanın amacı; kümeleme analizini kullanarak 81 ili 18 afet riski değişkeni kullanılarak afet ve olağan dışı durum (ODD) yönünden analiz etmek, ayrıca afet ve olağan dışı durum risk seviyelerine göre kümelere ayırarak ortak afet ve ODD planlaması yapmalarını sağlamaktır (1).  Ayrıca; yapılan bu planlar çerçevesinde ortak bölgesel afet lojistik depoları ve bölgesel afet yönetim merkezlerinin kurulması ile ortak ulusal modern afet yönetim merkezinin kurulmasının temellerinin oluşturulmasıdır.  Afet ve olağan dışı durum değişkenleri yönünden illeri kümeleme analiziyle sınıflandıran bu çalışmanın incelediği afet risk potansiyelleri konusunun daha önceki çalışmalarda ülke, il veya ilçe bazında kümeleme analizi tekniğiyle analiz edildiği görülmemektedir ACAT

10  Araştırmamızda kullandığımız kümeleme analizi; bir veri matrisinde yer alan ve gruplamaları bilinmeyen birimleri birbirleriyle benzer alt kümelere ayırmaya yarayan yöntemler topluluğudur (2, 3, 4).  Hazırlamış olduğumuz veri tabanında yer alan değişkenler itibariyle, illerin riskleri arasındaki benzerlik ve farklılar temel alınarak, benzer risklere sahip illerin aynı kümelerde toplanması ve yeni bir riske sahip ilin hangi gruba dâhil olduğunun tahmin edilmesi kümeleme analizinin esasını teşkil etmektedir ACAT

11  Afet ve olağan dışı durum faktörlerini ölçmek amacıyla deprem, volkanik patlama, toprak kayması, sel-su taşkını, orman yangını, tsunami, endüstriyel kazalar, trafik-ulastirma kazalari, radyolojik-nükleer kazalar, terörist atak, sivil kargaşa, çığ, mülteci akını-nüfus hareketleri, bulaşıcı hastalık salgını, kaya düşmesi, kimyasal kaza, biyolojik kaza ve kuraklık olmak üzere 18 ayrı değişken kullanılmıştır.  Kümeleme analizinde, birbirlerine benzer risklere sahip illeri bulmak için illerin sahip oldukları risk potansiyellerinin hesaplanması gerekmektedir ACAT

12  Bu amaçla Bournemouth Üniversitesi Afet Yönetim Merkezi’nin risk hesaplamalarında kullanmakta olduğu bir yöntem kullanılmıştır.  Bu yöntemde risk; tehlikeler, savunmasızlık ve yönetilebilirlik arasındaki ilişkilerden yararlanılarak hesaplanmıştır (25).  Puanlamalar yapılırken; coğrafya, iklim, her türlü altyapı, sanayileşme, eğitim, insan gücü, globalleşme, iletişim, nüfus, ekonomik ve endüstriyel gelişmişlik faktörleri gibi değişkenler göz önüne alınmıştır ACAT

13 ACAT TEHLİKELER Her bir sütunda, soruyu okuyun, ardından uygun gördüğünüz puanın sağındaki kutucuğu işaretleyerek bir puan verin. Tablonun en sağındaki “ Toplam ” sütununa, o satırdaki puanların toplamını yazın, her satırda bulduğunuz toplam rakamını soru sayısına bölerek bulduğunuz ortalama puanı tablonun en sağındaki sütuna yazınız. Tehlikeler Tehlikenin ne zaman olmasını bekliyorsunuz? Ne kadar ağır ya da potansiyel olarak hasar verici olacaktır? Tehlike ne kadar sürebilir? Herhangi bir zamanda olabilir mi ya da önceden tahmin etmek olası mı? Toplam (T/4)Ortalama 5 Yıl (10) 10 Yıl (5) 20 Yıl (1) ÇOK (10) ORTA (5) HAFİF (1) > 2 Hft. (10) > 1 Hft. (5) Gün (1) Herhangi (10) Mevsimsel (5) Belirli değil (1) Deprem Volkanik Patlama Toprak Kayması Sel ve Su Taşkını Orman Yangınları Tsunami Endüstriyel Kaza Trafik-Ulaştırma Kazaları Radyolojik/Nükleer Kazalar Terörist Atak Sivil kargaşa Çığ Mülteci akını/Nüfus Hareketleri Bulaşıcı Hastalık Salgını Kaya Düşmesi Kimyasal Kaza Biyolojik Kaza

14 ACAT SAVUNMASIZLIK Her bir sütunda, soruyu okuyun, ardından uygun gördüğünüz puanın sağındaki kutucuğu işaretleyerek bir puan verin. Tablonun en sağındaki “ Toplam ” sütununa, o satırdaki puanların toplamını yazın, her satırda bulduğunuz toplam rakamını soru sayısına bölerek bulduğunuz ortalama puanı tablonun en sağındaki sütuna yazınız. Savunmasızlık Etkilenmesi olası alanlarda nüfus yoğunluğu nedir? Potansiyel etki alanlarında yüksek risk grupları var mı? Bina standartlarını nasıl derecelendiriyorsu nuz? Ekonomi sağlam mı yoksa önemli zayıflıkları var mı? Alt yapı sağlam mı? Hayati hizmetler sağlıklı mı? Toplam (T/6)Ortalama Yoğun (10) Orta (5) Düşük (1)Evet (10)Hayır (1) Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Deprem Volkanik Patlama Toprak Kayması Sel ve Su Taşkını Orman Yangınları Tsunami Endüstriyel Kaza Trafik-Ulaştırma Kazaları Radyolojik/Nükleer Kazalar Terörist Atak Sivil kargaşa Çığ Mülteci akını/Nüfus Hareketleri Bulaşıcı Hastalık Salgını Kaya Düşmesi Kimyasal Kaza Biyolojik Kaza

15 ACAT Her bir sütunda, soruyu okuyun, ardından uygun gördüğünüz puanın sağındaki kutucuğu işaretleyerek bir puan verin. Tablonun en sağındaki “ Toplam ” sütununa, o satırdaki puanların toplamını yazın, her satırda bulduğunuz toplam rakamını soru sayısına bölerek bulduğunuz ortalama puanı tablonun en sağındaki sütuna yazınız. Yönetilebilirlik Mevcut kurumsal sistemler ne kadar iyi? Hazırlıklı olma ve planlama standardı nedir? Sağlıklı ve gözetilen bir mevzuat var mı? Mevcut kaynak düzeylerini nasıl derecelendirirsiniz? Acil yardım hizmetlerinin eğitim standartları ne kadar iyi? Halk bilincinin standardı nedir? Toplam (T/6)Ortala ma Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Zayıf (10) Orta (5)İyi (1) Zayıf (10) Orta (5) İyi (1) Deprem Volkanik Patlama Toprak Kayması Sel ve Su Taşkını Orman Yangınları Tsunami Endüstriyel Kaza Trafik-Ulaştırma Kazaları Radyolojik/Nükleer Kazalar Terörist Atak Sivil kargaşa Çığ Mülteci akını/Nüfus Hareketleri Bulaşıcı Hastalık Salgını Kaya Düşmesi Kimyasal Kaza Biyolojik Kaza

16 ACAT Önceki sayfalarda elde ettiğiniz değerleri alın ve R’ yi hesaplayınız. TEHLİKELERTehlike PuanıSavunmasızlık PuanıYönetilebilirlik Puanı R = T x S Y Deprem Volkanik Patlama Toprak Kayması Sel ve Su Taşkını Orman Yangınları Tsunami Endüstriyel Kaza Trafik-Ulaştırma Kazaları Radyolojik/Nükleer Kazalar Terörist Atak Sivil kargaşa Çığ Mülteci akını/Nüfus Hareketleri Bulaşıcı Hastalık Salgını Kaya Düşmesi Kimyasal Kaza Biyolojik Kaza Kuraklık

17  Ankara;  Ankara; Terörist Atak, Endüstriyel Kaza, Trafik-ulaştırma Kazaları, Sel-su Taşkını, Sivil Kargaşa, Kimyasal Kaza, Toprak Kayması, Deprem, Biyolojik Kaza, Pandemi, Kuraklık.  İstanbul;  İstanbul; Deprem, Endüstriyel Kaza, Trafik-ulaştırma Kazaları, Terörist Atak, Sivil Kargaşa, Kimyasal Kaza, Sel-su Taşkını, Toprak Kayması, Radyolojik-Nükleer Kaza, Biyolojik Kaza, Pandemi, Kuraklık, Orman Yangını, Tsunami.  İzmir;  İzmir; Deprem, Endüstriyel Kaza, Sel-su Taşkını, Trafik-ulaşım Kazaları, Kimyasal Kaza, Sivil Kargaşa, Orman Yangını, Kuraklık, Terörist Atak, Mülteci-Nüfus Hareketleri, Bulaşıcı Hastalık Salgını, Biyolojik Kaza.  Van;  Van; Deprem, Sivil Kargaşa, Sel-su Taşkını, Trafik-ulaşım Kazaları, Terörist Atak, Kuraklık, Nüfus Hareketleri, Endüstriyel Kaza, Kimyasal Kaza, Toprak Kayması, Çığ, Bulaşıcı Hastalık Salgını ACAT

18 ACAT

19 ACAT Sıra No: İLLERORTAK ÖZELLİKLERİ 1. Küme Karaman, Uşak, Bilecik, Kırşehir, Yozgat, Burdur ve Çankırı. Bu kümede yer alan iller arasında risk potansiyeli açısından büyük bir ilişki vardır. Karaman, Uşak, Bilecik, Kırşehir ve Yozgat illeri ile Burdur ve Çankırı illeri arasında afet ve olağan dışı durum riskleri yönünden çok güçlü bir ilişki bulunmaktadır (18, 19, 20, 21, 22, 23, 25). 2. Küme 2. Küme İller: Isparta, Gümüşhane, Ordu, Sinop, Giresun, Bartın, Çorum, Elazığ, Erzincan, Niğde, Trabzon, Kahramanmaraş, Samsun, Rize, Sivas ve Malatya. Bu kümedeki Gümüşhane, Ordu ve Sinop illeri ile Burdur ve Çankırı illeri arasında yakın bir ilişki gözlemlenmektedir. Yine bu kümede yer alan Bartın, Çorum, Elazığ ve Erzincan illeri arasında da bir ilişki söz konusudur. Yine bu kümede bulunan Niğde ile Trabzon ilinin, Kahramanmaraş ile Samsun ilinin, Rize, Sivas ve Malatya illerinin kendi aralarında afet riski açısından sıkı bir ilişkisi bulunmaktadır. Bu kümede bulunan Isparta ilinin bir özelliğiyle farklılığı bulunmaktadır (10, 11, 12, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 25).

20 ACAT Sıra No:İLLERORTAK ÖZELLİKLERİ 3. Küme Kastamonu, Tokat, Bolu, Eskişehir, Kırıkkale, Denizli, Zonguldak, Yalova, Karabük, İzmir, Manisa, Kütahya, Konya, Sakarya ve Kırklareli. Bu kümede yer alan Kastamonu, Tokat ve Bolu illeri, Eskişehir ve Kırıkkale illeri, Denizli, Zonguldak ve Yalova illeri, Karabük, İzmir, Manisa ve Kütahya illeri kendi aralarında afet risk potansiyelleri açısından büyük benzerlik bulunmaktadır. Ayrıca Kırklareli ve Tekirdağ illeri arasında güçlü bir bağ bulunmaktadır. Aynı zamanda bu kümedeki Sakarya ili sahip olduğu farklı bir risk nedeniyle aykırılığı olsa da bu kümedeki diğer 14 il ile arasında çok güçlü bir ilişkisi bulunmaktadır (18, 19, 20, 21, 22, 23, 25). 4. Küme Aydın, Muğla, Balıkesir, Osmaniye, Çanakkale, Antalya, Amasya, Bursa, Kocaeli, Düzce, İzmir, Afyon, Erzurum. Bu kümede bulunan Aydın ve Muğla ili, Balıkesir, Osmaniye ve Çanakkale illeri arasında afet ve olağan dışı durum riskleri açısından çok güçlü bir ilişki mevcuttur. Aynı zamanda Antalya ilinin bu 5 il ile risk açısından sıkı bir ilişkisi bulunmaktadır. Ayrıca; bu kümede bulunan Erzurum ve Amasya illerinin de risk açısından bir farklılığı bulunsa da küme ile ilişkisi bulunmaktadır. Kümedeki Bursa, Kocaeli ve Düzce illeri arasında afetsellik açısından sıkı bir ilişki vardır. Bu 3 il ile İzmir ilinin yine çok yakın bir benzerliği bulunmaktadır. Bu kümedeki bütün illerden Afyon ilinin afet riski yönünden bir farklılığı bulunmasına rağmen çok büyük bir ortak yanı bulunmaktadır (18, 19, 20, 21, 22, 23, 25).

21 ACAT Sıra No: İLLERORTAK ÖZELLİKLERİ 5. Küme Gaziantep, Konya, Mersin, Şanlıurfa, Mardin, Hatay, Kilis, Aksaray, Nevşehir ve Bayburt. Aksaray, Nevşehir, Bayburt illeri kendi aralarında ve bu 3 ille diğer illerin afetsellik açısından sıkı bir bağlantısı vardır. Bu kümedeki Mersin, Şanlıurfa ve Mardin illeri arasında bir benzerlik bulunmaktadır. Yine bu kümedeki Gaziantep ile Konya illeri arasında afet riskleri açısından büyük bir ilişki bulunmaktadır (18, 19, 20, 21, 22, 23, 25). 6. Küme Bingöl, Bitlis, Muş, Siirt, Tunceli, Batman, Van, Adıyaman ve Şırnak. Bingöl ile Bitlis, Muş ile Siirt illeri arasında afet ve olağan dışı durum riskleri yönünden çok güçlü bir ilişki vardır. Bu illerle de Tunceli ili arasında afetsellik riski açısından büyük bir benzerlik bulunmaktadır. Yine bu kümedeki Van, Batman ve Adıyaman illeri arasında çok sıkı bir ilişki vardır. Bu illerle de Şırnak ilinin büyük bir bağlantısı vardır (18, 19, 20, 21, 22, 23, 25).

22 ACAT Sıra No: İLLERORTAK ÖZELLİKLERİ 7. Küme Artvin, Kars, Ardahan, Iğdır, Edirne, Ağrı. Bu kümedeki Artvin ve Kars ilinin afet riskleri açısından sıkı bir bağlantısı vardır. Yine Ardahan, Iğdır ve Edirne illeri arasında da muhtemelen sel- su taşkını ve radyolojik kaza riski açısından çok kuvvetli bir bağlantı vardır. Yine bu iller ile Ağrı ilinin çok yakın bir afet potansiyeli benzerliği bulunmaktadır (10, 11, 12, 13, 14, 1518, 19, 20, 21, 22, 25). 8. Küme Diyarbakır, Hakkari, Ankara, İstanbul, Adana. Bu kümedeki Diyarbakır ile Hakkari illeri arasında çok sıkı bir afetsellik benzerliği bulunmaktadır. Bu kümedeki Ankara ile İstanbul illerinin de afet risk potansiyeli birlikteliği bulunmaktadır. Bu kümedeki Adana ilinin de bu 4 il ile muhtemelen deprem, endüstriyel kaza, terörist atak ve sel-su taşkını riski yönünden sıkı bir ilişkisi vardır (18, 19, 20, 21, 22, 23, 25).

23 SONUÇ;  Bu kümeleme analizinin sonuçlarına göre; karar vericilerin 8 küme arasındaki ilişki ve farklılıklarına göre ortak afet müdahale ve afetin olumsuz etkilerini azaltma planları/programları üretmeleri gerektiğini ifade etmek mümkündür.  Ayrıca; afet yönetimi açısından aynı veya yakın riske sahip kümelerdeki illere ait ortak müdahale planlarının yanında ortak donanım, ortak lojistik depoları, ortak müdahale personeli ve ortak bölgesel afet operasyon yönetim merkezleri oluşturulabilir.  Bu bölgesel ortak yapılanma sayesinde; afet-olağan dışı durumlarla mücadelede güç ve donanım birliğinin yanı sıra büyük oranda gereksiz harcamalardan ve tekrarlardan uzaklaşılmış olacaktır (23,24, 25) ACAT

24 KAYNAKÇA  Boreiko, Dmitri, “EMU and Accession Countries: Fuzzy Cluster Analysis of Membership”, International Journal of Finance & Economics, C. 8, S. 4, 2003, s  TORRA, Vicenç, “Fuzzy c Means for Fuzzy Hierarchical Clustering”, FUZZ-IEEE 2005, Reno, Nevada, Mayıs 2005, s  DORING, Christian, Marie-Jeanne LESOT ve Rudolf KRUSE, “Data Analysis with Fuzzy Clustering Methods”, Computational Statistics & Data Analysis, C. 51, S. 1, 2006, s  DEMİRALAY, Meral ve A. Yılmaz ÇAMURCU, “Cure, Agnes ve KMeans Algoritmalarındaki Kümeleme Yeteneklerinin Karşılaştırılması”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, S. 8, 2005, s  DİNÇER, Bülent, Metin ÖZASLAN ve Taner KAVASOĞLU, İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması, DPT. Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara,  KARABULUT, Murat, Mehmet GÜRBÜZ ve Ersin Kaya SANDAL, “Hiyerarşik Kluster (Küme) Tekniği Kullanılarak Türkiye'de İllerin Sosyo-Ekonomik Benzerliklerinin Analizi”, Coğrafi Bilimler Dergisi, C. 2, S. 2, 2004, s  ERKEKOĞLU, Hatice, “AB’ye Tam Üyelik Sürecinde Türkiye’nin Üye Ülkeler Karşısındaki Göreli Gelişme Düzeyi: Çok Değişkenli İstatistiksel Bir Analiz”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 14, S. 2, 2007, s  KOÇ, Selçuk, “Türkiye’de İllerin Sosyo-Ekonomik Özelliklere Göre Sınıflandırılması”, 5. Ulusal Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu, Çukurova Üniversitesi, Adana,  TURANLI, Münevver, Ünal ÖZDEN ve Serdar TÜREDİ, “Avrupa Birliği’ne Aday ve Üye Ülkelerin Ekonomik Benzerliklerinin Kümeleme Analiziyle İncelenmesi", İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 9, 2006, s  Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Çernobil Kazasının Ülkeler Üzerindeki Etkileri, Çernobil Serisi No: 5, 2. Basım, Haziran  Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Günümüzde Nükleer Enerji, Temmuz  Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Türkiye İçin Doz Değerlendirmeleri, Çernobil Serisi No:7, 2. Basım, Haziran  Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Bölgesel Göstergeler TRC Güneydoğu Anadolu 2008, Temmuz  Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Sağlık Bakanlığı Bilimsel Kurul Raporu ve Üniversite Görüşleri, Çernobil Serisi No: 2, 2. Basım, Haziran  Türkiye Atom Enerjisi Kurumu, Türkiye’deki Çevre Radyoaktivitesinin İzlenmesi,  EROĞLU V., Su Tasfiyesi, Çevre ve Orman Bakanlığı,  Çevre ve Orman Bakanlığı, Tehlikeli Atık İstatistikleri 2009, Tehlikeli Atık Bülteni,  Türkiye İstatistik Kurumu, İstatistik Göstergeler , Aralık  Türkiye İstatistik Kurumu, Türkiye İstatistik Yıllığı 2010, Nisan  Türkiye İstatistik Kurumu, Çevre Göstergeleri , Mayıs  Hata! Bağlantı geçersiz. Sera Gazı Emisyon Envanteri 2008, Haziran  Türkiye İstatistik Kurumu, Hava Kalitesi , Mayıs  Çevre ve Orman Bakanlığı, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Kararları,  Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Şehir Sağlığı Planlaması, Kasım  Bournemouth Üniversitesi Afet Yönetim Merkezi, Afet Yönetim Kursu Risk Değerlendirmesi Alıştırması,  ERYILMAZ M, DİZER U, Afet Tıbbı, Ünsal Yayınları, Ankara ACAT

25 ACAT


"24.08.2014ACAT. RİSK = TEHLİKE X İNCİNEBİLİRLİK HAZIRLIK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları