Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BÖLÜM IV E ğ itim Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BÖLÜM IV E ğ itim Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri."— Sunum transkripti:

1 BÖLÜM IV E ğ itim Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri

2  Bilimin İ şlevleri  Bilimsel Yöntem ve Aşamaları  Nicel ve Nitel Araştırma  E ğ itimde kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri * Tarama Yöntemi * Gözlem Yöntemi * Deneysel Yöntem * Tarihi Yöntem

3  Bilimin gelişmesinde en önemli adım 17. ve 18. yüzyılda yaşanan ‘Aydınlanma’ döneminde başlamıştır. Bu akım tanrının ellerinde olmaktan ziyade, insanın aklını kullanarak kendisini geliştirebilece ğ ini savunmuştur.  Bu dönemin düşünürlerinden Locke ve Hume, felsefenin temel sorunlarını bilginin ne oldu ğ unu ve nasıl üretildi ğ ine yönelterek, görgücülük (empiricism) ve gerçekçili ğ in ilkelerini formüle etmişlerdir.  Galile ve Newton ise pozitivist yaklaşımın temellerini oluşturan ça ğ daş bilimsel düşünceye ilk biçimini vermiştir.

4  Bilim, bilgiler nesilden nesile aktarılarak, di ğ er bir de ğ işle e ğ itim yoluyla gelişmiştir. Bu nedenle önemli düşünürler tarih boyunca e ğ itimin, ne, ne için ve nasıl oldu ğ u konusunda da görüş bildirmişlerdir. Fakat e ğ itimin bir bilim olarak kabul edilmesi ancak 20. yüzyılın ortalarında gerçekleşmiştir.  Bir çalışma alanının bilim olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle bilimsel yöntem kullanılarak bilgi üretilmesi gerekir.

5 Bilimin İ şlevleri  Bilimin olayları ve nesneleri betimleme, aralarındaki ilişkileri yordama ve anlama (açıklama) olmak üzere üç temel işlevi vardır.  Betimleme, olayları ve ilişkileri tanımlama, sınıflandırma ve kategorize etmeyi içerir. Bu çaba, var olan durumun, olayın, problemin tanımlanmasını sa ğ lar.  Bilimsel araştırmanın di ğ er bir işlevi ise belli koşullarda meydana gelen olayların sonucunu yordamadır. Yordama araştırmaları ilişkiseldir. Di ğ er bir deyişle, iki yada daha çok de ğ işken arasındaki ilişkiye bakılır. İ lişki yüksekse bir de ğ işkenin varlı ğ ında di ğ er de ğ işkenin de olabilece ğ i tahmin edilir.

6 Bilimin İ şlevleri  Bilimin anlama işlevi ise, belli bir olayın nedenini açıklamaktır. Anlama ya da açıklama bilimin varmak istedi ğ i son noktadır.bilimler bu işlevleriyle do ğ al ve toplumsal olay ve durumların nedenlerini ortaya çıkarırlar ve genellemeler üretirler. Bu genellemelerin birbirleriyle ilişkileri sistemleştirilerek, açıklama daha anlamlı bir duruma gelir.  Betimleme ve yordama çalışmaları anlamanın ön koşuludur. Di ğ er bir deyişle bir durumu anlamak için önce betimlemek, de ğ işkenler arasındaki ilişkiyi bulmak ve son olarak da bu ilişkinin nedenini açıklamak gerekir.

7 Bilimin İ şlevleri  Bilimler, anlama işleviyle keşfettikleri genelleme ve ilkeleri sistemleştirerek kuramlar oluştururlar. Kuramlar, bilimsel çalışmalardan elde edilen genellemeler, sistemli bir yaklaşımla bütünleşerek uygulamalara yol gösterir.

8 Bilimsel Yöntem ve Aşamaları  E ğ itim bilimi, kişilerin davranışlarının planlı olarak de ğ iştirilmesi ve geliştirilmesi yasa ve ilkelerini bulmaya, bu amaçla teknikler geliştirmeye çalışan uygulamalı bir bilim dalıdır. E ğ itim bilimi de di ğ er bilim alanlarında oldu ğ u gibi, bilimsel bilgi üretmek amacıyla, bilimsel yöntemi kullanır.  Bilimsel yöntem, kontrollü gözlem ve gözlem sonuçlarına dayanan mantıklı düşünme yolları kullanarak olayları açıklamaya yönelik hipotezler kurma ve bunları do ğ rulama sürecidir. Bu süreçte bilim adamlarınca ortak olarak kabul edilen 7 aşamadan geçilir.

9 Bilimsel Yöntem ve Aşamaları 1. Araştırma Probleminin Tanımlanması 2. Alan Yazının Taranması 3. Hipotezlerin Kurulması 4. Araştırma Deseninin (yönteminin) Seçilmesi 5. Verilerin Toplanması 6. Verilerin Analizi ve Yorumlanması 7. Raporun Yazılması

10 Bilimsel Yöntem ve Aşamaları 1. Araştırma Probleminin Tanımlanması:  Bütün araştırmalar bir araştırma problemiyle başlar. Problem ço ğ unlukla araştırmacının gözlemlerine dayalı olarak, merak güdüsüyle ortaya çıkar. Bir problem, çalışma alanındaki eksik olan bir bilginin tamamlanması ya da uygulamada çıkan bir sorunun çözümlenmesi amacıyla tanımlanabilir.  E ğ itim biliminin temel amacı, ö ğ retimin niteli ğ ini artırarak, ö ğ renenlerin e ğ itim hedeflerine ulaşmasını sa ğ lamaktır.

11 Bilimsel Yöntem ve Aşamaları E ğ itim araştırmalarını, ö ğ renci özelliklerinin betimlemesi ve başarıyla ilişkilerinin açıklanması; ö ğ retim yöntem, teknik ve araçlarının geliştirilmesi; okul yönetimi; e ğ itim politikalarının genişletilmesi başlıkları altında ele almak mümkündür. E ğ itim araştırmalarının konusu çok çeşitli olmakla birlikte, bilimsel yöntemle bilgi üretilirken sorunların çok iyi tanımlanıp sınırlanması gerekir.

12 Bilimsel Yöntem ve Aşamaları 2. Alan Yazının Taranması:  Araştırma konusu seçildikten sonra, alan yazında seçilen konuyla ilgili olarak ne tür araştırmalar yapıldı ğ ının incelenmesi ve var olan bilgilere dayalı olarak bilinmeyenlerin araştırılması gerekir.  Alan yazının taranması araştırmacının problemi daha do ğ ru biçimde tanımlamasını ve bir sonraki aşama olan hipotezlerin bilimsel verilere dayalı olarak kurulmasını sa ğ lar.

13 Bilimsel Yöntem ve Aşamaları 3. Hipotezlerin Kurulması:  Bu aşamada ilk gözlemlerden, olayların incelenmesinden, alan yazındaki bilgilerden yararlanılarak araştırma problemiyle ilgili de ğ işkenler arasındaki olası ilişkiler tahmin edilir. Bunlara araştırmanın hipotezleri denir. Araştırmanın temel amacı, bu hipotezlerin doşrulu ğ unu test etmektir. 4. Araştırma Deseninin (Yönteminin) Seçilmesi:  Bilimsel araştırma yapılırken, hipotezler kurulduktan sonra, verilerin toplanmasında izlenecek yolun belirlenmesi gerekir. Araştırmacılar verilerin güvenilir bir biçimde toplanması için tarama, gözlem, deneysel ve tarihi yöntem gibi yöntemler geliştirmiştir.

14 Bilimsel Yöntem ve Aşamaları 5. Verilerin Toplanması:  Bu aşamada, hipoteze ve yönteme en uygun veri toplama teknikleri belirlenir. E ğ itimde veriler anket, psikolojik testler ve başarı testleri gibi bir dizi sorudan oluşan araçlarla ya da belli bir ortamın videoya kaydedilmesi ve gözlem formlarıyla toplanır. 6. Verilerin analizi ve Sonuçların Yorumlanması:  Veri toplama araçlarıyla toplanan bilgierin anlamlı hale getirilerek yorumlanabilmesi için çeşitli istatistiksel yöntemlerle analiz edilmesi gerekir. En basit istatistikler, ölçeklerden elde edilen puanların yüzdeleri, frekans da ğ ılımları ve ortalamalarıdır.

15 Bilimsel Yöntem ve Aşamaları 7. Araştırma Sonuçlarının Rapor Edilmesi:  Araştırmanın son aşaması, araştırma sürecinde yapılan tüm çalışmaların rapor haline getirilmesidir. Bilimsel bir raporun yukarıda sıralanan araştırma aşamalarının tümünü içermesi gerekir.

16 Nicel ve Nitel Araştırma  Bilimin yüceldi ğ i yüzyıllarda, bilimsel araştırmalarının mümkün oldu ğ unca nesnel olmasına çalışılmış, gözlenen ve gözlemlerin sayısallaştırılabildi ğ i araştırmalar de ğ er kazanmıştır.  Bilim adamları, sürekli olarak araştırmaların öznellikten uzaklaşması, öznellikten kaynaklanan hata paylarının belirlenmesi, verilerin sayısallaştırılması ve istatistiksel yöntemlerle do ğ rulanması çabası içine girmişlerdir. Bu yaklaşım önce fen bilimlerinde kabul görmüş,daha sonra sosyal bilimciler de olgu ve olayları benzer biçimde açıklama yolları aramışlardır. Bu tip araştırmalar günümüzde nicel araştırma olarak kabul edilir.

17 Nicel ve Nitel Araştırma 1980’li yıllarda sosyal bilimciler, fen bilimlerinin kavramları ve yöntemleri yanında, kendi do ğ asına özgü kavramlar ve araştırma yöntemleri bulmaya başlamıştır. Sosyal bilimlerde tek bir gerçek olmaması; bir olayı ya da olguyu etkileyen çok sayıda de ğ işkenin olması ve bu de ğ işkenlerden bir kısmının kontrol edilmesinin mümkün olmaması; olayların ve bu olaylara gösterilen tepkilerin, kültüre göre toplumdan topluma ve şartlara göre de ğ işmesi yeni yöntem arayışlarını gerekli kılmıştır.

18 Nicel ve Nitel Araştırma  Ayrıca sosyal bilimlerde her şeyin sayılarla açıklanma çabası, birçok olay hakkında yeterli kanıt bulunamaması ve araştırma konularının sınırlı kalmasına da neden olmaktadır. Bu sınırlılıklar da sosyal bilimcilerin nitel araştırmalara yönelmesine neden olmuştur.  Nitel araştırma; gözlem, görüşme ve doküman analizi gibi nitel veri toplama yöntemlerinin kullanıldı ğ ı, algıların ve olayların do ğ al ortamda gerçekçi ve bütüncül bir biçimde ortaya konmasına yönelik nitel bir sürecin izlendi ğ i araştırma olarak tanımlanabilir. Nitel araştırmalar do ğ al ortamda yapılır ve amacı bir olayı derinlemesine betimlemek ve yorumlamaktır.

19 E ğ itimde Kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri 1. Tarama 2. Gözlem 3. Deneysel Yöntem 4. Tarihi Yöntem

20 E ğ itimde Kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri Tarama Yöntemi Bu yöntem, olayların, objelerin, varlıkların, kurumların, grupların ve çeşitli alanların ‘ne’ oldu ğ unu betimlemeye, açıklamaya çalışan araştırmalarda kullanılır. Özellikleri: Tarama araştırmasında bir evreni temsil eden örneklem üzerinde çalışılır. Araştırmanın yanıtları, araştırmaya katılan kişilere do ğ rudan do ğ ruya sorularak alınır. Araştırma evrenini temsil eden bir grup üzerinde yürütülen araştırma sonuçları genellenebilir. Tarama araştırması do ğ al koşullarda yürütülür.

21 E ğ itimde Kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri Tarama Yöntemi Tarama araştırmalarında veri toplamak için genellikle anket ve görüşme teknikleri kullanılır. Anket kalem, ka ğ ıt kullanılarak bireyin ya da grubun araştırma problemiyle ilgili olarak görüşlerinin alındı ğ ı bir veri toplama tekni ğ idir. Görüşmede ise veriler, araştırmaya katılan kişilerle sözel iletişim kurularak elde edilir. Bu yöntem nicel araştırmalar için çok uygundur.

22 E ğ itimde Kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri Gözlem Yöntemi  Gözlem bir ya da birden fazla kişinin gerçek hayat içinde olup bitenleri bir plan dahilinde izlemesi ve kayıt etmesi esasına dayalı bir araştırma yöntemidir.  Gelişigüzel yapılan gözlemler genellikle özneldir. İ ki kişi aynı olayı gözledikleri halde farklı sonuçlar çıkartabilirler. Bu nedenle, bilimsel araştırma yöntemi olarak gözlem kullanılırken, mümkün oldu ğ unca gözlemin nesnel hale getirilmesi gerekir.  Sistematik gözlemde araştırmacı yada gözlemcinin, gözleme başlamadan önce, neyi, nasıl gözleyece ğ ini önceden planlanması ve gözlem araçlarını hazırlaması gerekir.

23 E ğ itimde Kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri Deneysel Yöntem  Araştırmacının amacı bir de ğ işkenin di ğ er bir de ğ işken üzerindeki etkisini ortaya koymak, di ğ er bir deyişle iki de ğ işken arasındaki neden sonuç ilişkisini ortaya koymak ise, deneysel yöntem kullanması gerekir.  Deneysel yöntemde üç temel ö ğ e vardır. Bunlar; denel işlem, gruplar ve kullanılan ölçme aracının sayısı ve uygulama zamanıdır.

24 E ğ itimde Kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri Deneysel Yöntem Denel işlem, etkisi araştırılan de ğ işkenin uygulanmasıdır. Bir yöntemin etkilili ğ i araştırılıyorsa, yöntemin uygulanması; bir ö ğ retim aracının etkilili ğ i araştırılıyorsa aracın uygulanması denel işlemdir. Deneysel yöntemde genellikle deney ve kontrol grubu olmak üzere en az iki grup oluşturulması gerekir. Deney grubu araştırmanın yürütüldü ğ ü yani denel işlemin uygulandı ğ ı gruptur. Kontrol grubu ise araştırmayı etkileyecek tüm özellikler açısından mümkün oldu ğ unca deney grubuna benzeyen ancak denel işlemin uygulanmadı ğ ı gruptur.

25 E ğ itimde Kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri Deneysel Yöntem Deneysel araştırmada, denel işlemin etkisini ölçen bir araca ihtiyaç vardır. E ğ itim araştırmalarında bu daha çok başarı testleri ve psikolojik testlerdir. Ölçme aracı denel işleme başlanmadan önce hem deney, hem de kontrol grubuna ön test olarak verilir. Sonra deney grubuna denel işlem uygulanır. Uygulama sonunda aynı testler her iki gruba bir kez daha verilir. Şayet deney grubunun ikinci ölçüm sonuçları kontrol grubuna göre daha iyi ise, denel işlemin etkili oldu ğ u söylenebilir.

26 E ğ itimde Kullanılan Belli Başlı Araştırma Yöntemleri Tarihi Yöntem Tarihi yöntem geçmiş zaman içinde meydana gelmiş olay ve olguların araştırılmasında ya da problemin geçmişle olan ilişkisi yönünden incelenmesinde kullanılan bir yöntemdir. Tarihi yöntemde dört kaynaktan yararlanılabilir. 1. Arşivlerdeki bilgiler 2. Kişisel dokümanlar 3. Özel dokümanlar 4. Kamu dokümanları (gazete,dergi,alan yazını vb)


"BÖLÜM IV E ğ itim Bilimlerinde Araştırma Yöntemleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları