Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ülkemizde Sağlık Emek Gücü Sayılar ve Gerçekler Prof. Dr. Feride Aksu Tanık TTB.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ülkemizde Sağlık Emek Gücü Sayılar ve Gerçekler Prof. Dr. Feride Aksu Tanık TTB."— Sunum transkripti:

1 Ülkemizde Sağlık Emek Gücü Sayılar ve Gerçekler Prof. Dr. Feride Aksu Tanık TTB

2

3 Yöntem… Dünyanın ekonomik ve siyasal yapısı, uluslar arası ilişkiler Türkiye’nin ekonomik siyasal toplumsal yapısı Türkiye’nin toplumsal sağlık düzeyi Türkiye’nin sağlık sistemi Türkiye’de sağlık çalışanı sayısının yeterli olup olmaması Türkiye’de hekim sayısının yeterli olup olmaması

4 Ülkelerin sağlık düzeylerini belirleyen değişkenler Ülkelerin hekim sayılarını belirleyen faktörler Türkiye’de sağlık emek gücü ile ilgili sorun nedir? Öğrenci/Öğretim üyesi oranı nedir? Sağlık emekçilerinin istihdamında yasal düzenlemeler nelerdir? Bu Raporda…

5 Sağlık düzeyini belirleyen en temel ve tek bileşen hekim sayısı mıdır?

6 Yüz bin Kişi Başına Hekim Sayısı Türkiye’den Daha Az Olan Bazı Ülkelerde Toplumsal Sağlık Göstergelerinin Durumu.

7 Hekim sayısının yüksek olduğu ülkelerde İnsani Gelişim Endeksi de yüksek midir?

8

9 Sağlıklı olmayı nasıl ölçebiliriz?

10 Doğumda yaşam beklentisi Doğumda sağlıklı yaşam beklentisi kişide yaş arası ölüm olasılığı [erişkin ölüm hızı] canlı doğumda 5 yaş altı ölüm olasılığı [5 yaş altı ölüm hızı] Bebek ölüm hızı (1.000 canlı doğumda) Neonatal ölüm hızı (1.000 canlı doğumda) Anne ölüm hızı (1.000 canlı doğumda) HIV negatif kişilerde tüberkülozdan ölüm oranı, de) Yaşa standart ölüm oranı, bulaşıcı olmayan hastalıklar nedeniyle ( de Yaşa standart ölüm oranı, kardiyovasküler hastalıklar nedeniyle ( de) Yaşa standart ölüm oranı, kanser nedeniyle ( kişide) Yaşa standart ölüm oranı, yaralanmalar nedeniyle ( de) Yaşam yılları kaybı, bulaşıcı hastalıklar nedeniyle (%) Yaşam yılları kaybı, bulaşıcı olmayan hastalıklar nedeniyle (%) Yaşam yılları kaybı, yaralanmalar nedeniyle (%) 5 yaş altı çocuklarda neonatal nedenlerle ölüm oranı (‰) 5 yaş altı çocuklarda HIV/AIDS nedeniyle ölüm oranı (‰) 5 yaş altı çocuklarda ishalli hastalıklar nedeniyle ölüm oranı (‰) 5 yaş altı çocuklarda kızamık nedeniyle ölüm oranı (‰) 5 yaş altı çocuklarda sıtma nedeniyle ölüm oranı (‰) 5 yaş altı çocuklarda zatürree nedeniyle ölüm oranı (‰) 5 yaş altı çocuklarda yaralanmalar nedeniyle ölüm oranı (‰) 5 yaş altı çocuklarda diğer nedenlerle ölüm oranı (‰) 23 değişken 11 küme Faktör analizi ile 4 çarpan

11 Ülkelerin Sağlık Düzeyi ÜLKE ADISAĞLIK DÜZEYİ İsviçre22.75 İzlanda22.74 Avustralya22.50 Japonya22.20 İsveç21.90 Kanada21.74 İtalya21.38 İspanya21.32 İsrail21.28 Fransa21.17 ÜLKE ADISAĞLIK DÜZEYİ Çad Somali Mali Orta Afrika Cumhuriyeti Tanzanya Nijer Angola Malavi Afganistan Sierra Leone Türkiye ile arasında bir değer

12 Ülkelerin sağlık düzeyini belirleyen değişkenler neler?

13 Ülkeleri sağlık düzeylerine göre gruplamaksızın bir model oluşturulduğunda Hekim yoğunluğu (1.000 kişi başına) Kişi başına sağlık harcamaları (PPP US$) Erişkinlerde okuryazarlık oranı (15 yaşından büyüklerde %) Kişi başına GSYİH (PPP $) Gelir ya da harcama dağılımında eşitsizlik (en yüksek %20 en düşük %20 oranı) Toplam sağlık harcamaları (GSYİH yüzdesi) Sosyal güvenlik harcamaları (toplam kamu sağlık harcamaları yüzdesi) çok yüksek belirleyicilik katsayısıyla (R=0.9, R2=0.8) sağlık düzeyinin belirleyicileri

14 Sağlık Düzeyinin Pozitif Olduğu Ülkeleri Regresyona Soktuğumuzda Yalnızca kişi başına GSYİH çok yüksek katsayıyla (0.83) tek başına belirleyici “Bir ülkedeki sağlık düzeyi ‘iyi’ ise, o sağlık düzeyini belirleyen, doğrudan doğruya ekonomik büyüklüğün kendisidir”

15 Sağlık Düzeyinin Negatif Olduğu Ülkeleri Regresyona Soktuğumuzda GSYİH’nın belirleyicilik katsayısı önemli ölçüde azalmakta (0.37) Eğitim, gelir dağılımındaki eşitsizlik ve sosyal güvenlik harcamaları denk ağırlıklarla belirleyici olmakta Gelir dağılımındaki eşitsizlik tek başına negatif belirleyici

16 Türkiye’nin sağlık düzeyi -12’dir. Bu değerden eşit uzaklıkta (yani -6 ve -12 aralığında) yer alan ve kişi başına GSYİH’sı US$’dan fazla olan ülkelerden oluşan çok daha dar bir grubun analizinde Gelir dağılımındaki eşitsizlik tek başına ve ÇOK YÜKSEK bir katsayı ile sağlık düzeyinin belirleyicisi

17 Bulgularımız - 1 Ülkelerin sosyal ve ekonomik yapıları arasında farklılık yokmuş gibi düşünülürse sağlıktaki istihdam düzeyi –hekim yoğunluğu –toplam sağlık emek-gücü yoğunluğu sağlık düzeyinin belirleyicisidir

18 Bulgularımız - 2 Ekonomik büyüklük (GSYİH), bütün modellerde sağlık düzeyinin belirleyicisi olarak bulunmuştur Ülkelerin GSYİH’lerindeki oransal bir değişim, ülkelerin sağlık düzeyinde mutlak bir değer artışına karşılık gelmektedir

19 Bulgularımız - 3 Oluşturulan modellerde, kişi başına GSYİH’sı US$ altında olup da sağlık düzeyi pozitif olan bir tek ülke yoktur

20 Bulgularımız - 4 Eğer bir ülkedeki sağlık düzeyi negatif ise, ülkenin sağlık düzeyinde bir gelişmenin olabilmesi için Kişi başı GSYİH’deki artışın yanı sıra Eğitim Gelir dağılımında eşitsizlik Sosyal güvenlik gibi temel alanlarda da gelişme bir gerekliliktir

21 Bulgularımız - 5 Özellikle Dünya Bankası tarafından desteklenen çalışmalarda ortaya konan ve geçerli olduğu varsayılan “hekim sayısı-sağlık düzeyi” ilişkisinin geçerli olmadığı ortaya konmuştur

22 Ülkelerin Hekim Sayılarını Belirleyen Faktörler Nelerdir?

23 Ülkelerin Hekim Sayılarını Belirleyen Faktörler ve Türkiye’de Hekim Sayısı DSÖ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü ABD Sayım Bürosu DB –198 ülkeye ait, yıllarını kapsayan 256 değişkene ulaşıldı

24 256 değişken korelasyon analizine alındı Diğer değişkenlerle istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi bulunmayan (p>0.05) 36 değişken veri grubundan çıkartıldı 127 ülkeye ait, 220 bağımsız değişken ve Ülkelerdeki kişiye düşen hekim sayısı bağımlı değişken olarak çalışmaya alındı

25 Basamaklı regresyon analizi 220 bağımsız değişkenin tümü regresyon modeline alındı Belirleyicilik katsayısı çok yüksek, hata payı az bir sonuç elde edildi Modele giren sağlık dışı değişkenlerin regresyon katsayılarının görece düşük olması nedeniyle modelden çıkartıldı Yalnızca 148 sağlık değişkeninin bağımsız değişkenler olarak alındığı yeni bir regresyon modeli kuruldu

26 y = p ( v w z x) 2/1000 y = Gözleme dayalı beklenen hekim sayısı p = Toplam nüfus (sayı) v = Kentsel alanlardaki nüfus (%) w= kişi başına hastane yatak sayısı z = Beş yaşın altındaki çocuklarda kızamığa bağlı ölümler (%) x = Bulaşıcı hastalıklar nedeniyle kaybedilen yaşam yılı (%)

27 y = x ( x x x x 31) 2 / 1000 y = TUİK ve Sağlık Bakanlığı OECD YÖK ve Sağlık Bakanlığı

28 Türkiye’de sağlık emek gücü ile ilgili sorun nedir?

29 Türkiye’de istihdam edilen Diş hekimleri, ebeler, eczacılar, hekimler, pratisyen ve uzman hekimler, hemşireler, sağlık memurları ve sağlık emekçileri yıllarında İllere göre Bin kişi başına düşen dağılım DPT Sosyoekonomik Gelişmişlik Endeksi ve İnsani Gelişim Endeksi ile karşılaştırma Türkiye’de Sağlık Emekçilerinin İstihdamında Yaşanan Eşitsizlikler

30

31

32 PRATİSYEN HEKİMLER

33 UZMAN HEKİMLER

34 1000 Kişi Başına Hekim Sayısındaki Eşitsizliğin Değişimi

35 100 YATAK BAŞINA HEKİM

36

37

38 HEMŞİRELER

39 EBELER

40 Öğrenci/Öğretim Üyesi Oranı

41 kamuda hekim istihdamı ile ilgili temel uygulama kadro karşılığı memur 4924 Kanun (2003) Kamu sağlık hizmetlerinde hekimlerin süreli iş sözleşmeleri ile istihdamı Lüzumu halinde kamu sağlık personelinin hizmetlerinin satın alma yolu ile 5258 Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun (2004) Aile hekimleri bir yıl süreli sözleşmeye dayalı hizmet akdi 5413 sayılı Kanun (2005) Hekimlerin ve diğer sağlık personelinin kadrosuz, ücretleri döner sermayeden karşılanmak üzere, 657 sayılı Kanun’un 4. Maddesinin B fıkrasına göre sözleşmeli statüde Sağlık Emekçilerinin İstihdamı Yasal Düzenlemeler

42 Kamu Hastane Birlikleri Pilot Uygulaması ile… Taşeron işçisi Döner sermayeden ücreti ödenen sözleşmeli Döner sermayeden ek ödeme verilmeyen İş güvencesi içermeyen uygulamaların bir kısmının ya da tümünün birlikte kullanılabileceği bir istihdam biçimi getirilmek istenmekte

43 Türkiye’de yaşayanların sağlığını iyileştirebilir mi? Sağlık çalışanlarının durumunu iyileştirir mi? Yoksa Sağlık insan-gücü arzını arttırarak, sağlık hizmetleri maliyetinde insan gücünün payının azalmasına mı neden olur? Hekim Sayısının Arttırılması…


"Ülkemizde Sağlık Emek Gücü Sayılar ve Gerçekler Prof. Dr. Feride Aksu Tanık TTB." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları