Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

UZAKTAN ALGILAMA VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TÜRKİYE TOPRAKLARININ HARİTALANMASI VE VERİ TABANININ OLUŞTURLMASINDA KULLANIM OLANAKLARI Prof. Dr. Suat.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "UZAKTAN ALGILAMA VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TÜRKİYE TOPRAKLARININ HARİTALANMASI VE VERİ TABANININ OLUŞTURLMASINDA KULLANIM OLANAKLARI Prof. Dr. Suat."— Sunum transkripti:

1 UZAKTAN ALGILAMA VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TÜRKİYE TOPRAKLARININ HARİTALANMASI VE VERİ TABANININ OLUŞTURLMASINDA KULLANIM OLANAKLARI Prof. Dr. Suat ŞENOL Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Toprak Bölümü ADANA

2 Uzaktan Algılama (UA): • Objelere fiziksel değinimde bulunmaksızın bilgi üretme teknikleridir. • Çeşitli platformlara yerleştirilen algılayıcılar ile farklı zamanlarda, çeşitli çözünürlük düzeylerinde ve farklı bantlarda sayısal verilerin kullanıcıların hizmetine sunulmak üzere kaydedilmesidir.

3 Yersel Çözünürlük (Piksel boyutu): Piksel Boyutu (Çözünürlük) Piksel Çıktısı (Görüntü) 30 Metre5 Metre1 Metre 30 Metre

4 Piksel Boyutu 30 x 30 m 1 x 1 m

5 Landsat (15 m Çözünürlük) QuickBird (0,6 m Çözünürlük)

6 Spektral Çözünürlük (Çok bantlı):

7 HER YERYÜZÜ OBJESİ GELEN IŞIĞI FARKLI DALGA BOYLARINDA FARKLI ORANDA GERİ YANSITMAKTADIR. Sağlıklı BitkiHasta Bitki Kuru Bitki Dalga Boyu Görülebilir Yakın IR Kısa Dalga IR Y ansıma Düşük Yüksek

8 Görülebilir Dalga Boyu Yakın IR Dalga Boyu CANLI BİTKİYAPAY ÇİM ÇOK BANTLI GÖRÜNTÜLEMENİN FAYDASI

9 Üç Boyutlu Görüş İmkanı:

10 Sayısal Uydu Verisi Ön İşlemler Görüntü Zenginleştirm e Test Alanlarının Seçimi Raporlar Sınıflama Çıktıları Eğitimsiz SınıflamaEğitimli Sınıflama Doğruluk Değerlendirmesi Harita&Görüntüle r Sınıflama Veriler Göz Yorumu Yardımcı Veriler

11

12 UA verileri ile birçok konuda çalışma yapılıp veri üretilmektedir. Bunlar: • Tarım • Jeoloji • Çevre • Hidroloji • Meteoroloji • Ormancılık • Denizcilik ve Okyanus • Su Ürünleri • Doğal Afetler • Bölge ve Şehir Planlama • Kent Bilgi Sistemleri • Sulak Alan Yönetimi • Arazi Kullanımı • Askeri Amaçlar • Yaban Hayatı • Arkeoloji • …………..

13 Tarımsal Uygulamalar: • Ürün deseni belirleme • Bitki bazında ekiliş alanlarının belirlenmesi • Rekolte tahmini • Arazi bilgi sistemlerini oluşturulması • Hassas tarım • Bitki hastalık ve zararlıları • Beslenme noksanlıkları • Don, taşkın gibi doğal zararlar • Toprak haritalarının yapılması • …………………….

14 Kullanım alanlarının çok ve çeşitli olması nedeniyle her amaca hizmet edebilecek: - Farklı yersel çözünürlükte, -Farklı spektral çözünürlükte, -Farklı algılama aralıklarında görüntü alabilen veya gerektiğinde programlanabilen farklı ülkeler tarafından uzaya gönderilmiş 40’ın üzerinde uydu dünyanın etrafında görüntü almak amacıya yörüngelerinde dolaşmaktadır.

15 Uzaktan algılama teknikleri ile üretilen çok sayıda konumsal verinin, • Depolanması, • Farklı amaçlarla kullanılabilmesi, • Yeni bilgilerin üretilmesi, • Diğer veri ve bilgilerle birlikte kullanılması ve • Çok sayıda kullanıcıya ulaştırılabilmesi amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) geliştirilmiştir.

16 COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ (CBS) •Oluşturmaya, •Depolamaya, •Güncellemeye, •İşlemeye, •Analiz etmeye ve •Kullanıcıların hizmetine sunmaya yarayan sistemlerdir. Bilgisayar ortamında, coğrafi konumu belli coğrafi konumu belli bilgi ve verileri; bilgi ve verileri;

17 CBS’ de veriler ve veri kaynakları çok çeşitlidir. Veriler ayrı ayrı katmanlar halinde depolanır.

18 Hava fotoğrafları Yükseltiler Jeolojik veriler Fiziki, İdari sınırlar Hidroloji Ulaşım Kadastral veriler Toprak serileri Tarla parselleri Su yolları Arazi örtüsü Sulak alanlar Taşkın riski Coğrafi veri örnekleri Coğrafi veri örnekleri  Sorgulamada her katmandaki veri ve bilgiler dikkate alınmaktadır.  Sonuçta yeni tematik harita ve veriler üretilmektedir.

19 CBS BİLEŞENLERİ CBS yazılım donanım kullanıcı veri              

20 VERİ ( bir CBS kurulumunun % 80’ini ve aynı zamanda maliyetin de % 65’ini oluşturur ) Verilerin nicelik ve niteliği en önemli faktördür. Veri Çeşitleri:  Mekansal veri  Öznitelik verisi  Topolojik veri

21 CBS’ de VERİ KAYNAKLARI • • Yersel Ölçme Yöntemleri • • GPS (konum belirleme) • • Fotogrametri • • Uzaktan Algılama • • Mevcut Haritaların Sayısallaştırılması

22 Tarımsal amaçlı CBS’ de en önemli verilerden biri Toprak Haritalarıdır.

23 Toprak Haritalar: • Arazi kullanım planlaması (Bölgesel-Çiftlik) • Arazi toplulaştırması • 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunun uygulanabilmesi • Sulama projelerini hazırlanması • Ürün deseninin belirlenmesi • Arazi ıslah çalışmalarının projelenmesi • Hassas tarımda sulama ve gübreleme programlarının yapılabilmesi • Tarım arazilerinin vergilendirilmesi Vb. birçok çalışmada en önemli altlıktır.

24 UA ve CBS teknikleri toprak haritalarının hazırlanması amacıyla kullanıldığı gibi, mevcut toprak haritalarının en etkin bir şekilde kullanımı da ancak CBS ortamında mümkün olmaktadır.

25 Toprak etüd ve haritalama çalışmaları 2 önemli aşamadan ibarettir. • 1. Etüd alanındaki toprak çeşitlerinin belirlenip tanımlama ve örneklemelerin yapıldığı aşama • 2. Etüd alanındaki toprak çeşitleri arasındaki sınırların belirlenip haritanın çizildiği aşama

26 1. Aşamada: -Topoğrafik harita, -Uydu görüntüleri, -Sayısal arazi modelleri ve -Jeolojik harita gibi toprak yapan faktörlere ilişin veriler CBS yardımıyla bir arada kullanılarak toprak serilerinin tanımlama ve örnekleme yerleri belirlenmektedir.

27 2. Aşamada: -Topoğrafik haritalardan eğim sınıflarının, -Uydu görüntülerinden ise toprak sınırlarının, araziye çıkmadan belirlenmesinde yararlanılmaktadır. UA ve CBS teknikleri henüz gelişmediği yıllarda toprak sınırları hava fotoğraflarından göz yorumlarıyla stereoskop aleti ile belirlenmekteydi.

28 Son zamanlarda hava fotoğraflarının yerine uydu verilerinin giderek daha fazla toprak etüd ve haritalamada kullanılmasını sağlamıştır. • Uydu verilerinin çok bantlı olması, • Uyduların programlanabilir oluşu, toprak yüzeyinin açık olduğu zamanlarda görüntü alınabilmesi, • Uydu görüntülerinde de üç boyutlu görüş imkanın geliştirilmesi ve • Sayısal verilerin CBS’ e uyumlu olması Uydu görüntüsü Toprak Haritası

29 ABD gibi toprak haritalama çalışmalarını 1950’li yıllarda tamamlamış ülkelerde eski haritaların revizyonu amacıyla UA ve CBS tekniklerinin kullanılma olanakları üzerinde çalışmalar yapılırken biz araştırmacılar “Türkiye’nin acil ihtiyacı olan Toprak Haritalarını daha kısa zamanda daha düşük maliyetle nasıl yapabiliriz” sorusuna yanıt aramak amacıyla çalışmalar yapmaktayız.

30 Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümünün çalışmaları: • Bölümümüz Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ural DİNÇ, 1970’li yılların sonlarında Türkiye’de toprak etüd ve haritalamada uydu verilerini ilk defa kullanan araştırıcıdır. • yılları arasında TİGEM’ e bağlı 26 devlet üretme çiftliğinin detaylı toprak haritaları yapılmış, • yılları arasında 14 adet GAP projesi kapsamında sulamaya açılacak ovaların toprak etüdleri uydu verileri kullanılarak yapılmış, • yıllarında KKTC topraklarının detaylı toprak etüdleri hava fotoğrafları ve uydu verileri kullanılarak tamamlanmıştır.

31 Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bölümünün çalışmaları (2): • Bölümümüz Uzaktan Algılama Laboratuarında diğer ilgili bölümlerle ortaklaşa yürütülen çalışmalarda arazi kullanımı, buğday ekim alanlarının belirlenmesi ve ürün tahmini çalışmaları yürütülmüştür. • 2006 yılında başlatılan ve Adnan Menderes Üniversitesiyle ortaklaşa yürütülen çalışmada Denizli İlinin 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunun ön gördüğü detaylı toprak haritaları hazırlanmaktadır. • Ayrıca TÜBİTAK tarafından desteklenen bir proje kapsamında % 92 den fazlası % 2’den daha fazla eğime sahip olan Türkiye’de eğimli arazilerin etüdünde kullanılacak yeni yöntemlerin UA ve CBS teknikleri kullanılarak geliştirilmesi üzerine çalışmalar yürütülmektedir.

32 Diğer Kurumların Toprak Etüd ve haritalama Çalışmaları: • Mülga TOPRAKSU tarafından yıllarında yapılan ve tüm ülkeyi kapsayan yoklama toprak etüdleri yapılmıştır. • Mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü bu çalışmaları yenilemek amacıyla revizyon etüdleri yapmıştır. • Aynı kurum bu haritaları sayısallaştırarak toprak veri bankası oluşturmuştur. • Bazı Üniversitelerin Toprak Bölümleri tarafından birkaç yerde lokal toprak etüd ve haritalama çalışmaları yapılmıştır.

33 Bütün bu çalışmalar yeterli mi? • Tarım Bakanlığı toprak veri bankasında bulunan 1/ ölçekli sayısal toprak haritaları 5403 sayılı yasa uygulamaları için çok yetersizdir. • Bu haritalar CBS uygulamaları, hassas tarım ve toplulaştırma projeleri için uygun değildir (toprak sınırları kesiksiz kontroller ile belirlenmemiştir). • Üniversitelerde yürütülen çeşitli toprak etüd amaçlı çalışmalarla da Türkiye’nin ihtiyacı olan detaylı toprak etüdlerinin tamamlanması mümkün değildir.

34 NE YAPMALI? • Türkiye toprak haritalarının yapılması, veri bankasının oluşturulması ve kullanıcıların hizmetine sunulmasından sorumlu yeni bir kurum oluşturulmalı • Toprak etüdlerini yapabilecek uzmanların eğitimine zaman geçirilmeden başlanmalı • Toprak veri bankasının oluşturulması amacıyla gerekli yazılım ve donanım eksiklikleri giderilmeli, toprak haritalama ve veri bankası standartları hazırlanmalı • ……………………..


"UZAKTAN ALGILAMA VE COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİNİN TÜRKİYE TOPRAKLARININ HARİTALANMASI VE VERİ TABANININ OLUŞTURLMASINDA KULLANIM OLANAKLARI Prof. Dr. Suat." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları