Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;"— Sunum transkripti:

1 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  SIFAT (ÖN AD)  İ simleri niteleyen ya da belirten sözcüklere sıfat denir.  Sıfatların varlı ğ ı isimlere ba ğ lıdır. Bu nedenle sıfatlar tek ba ş ına kullanılamaz. Bu açıdan sıfatlar tamlama olarak kar ş ımıza çıkar.  "Güzel kitapları hemen alırım.“ cümlesinde "güzel" sözcü ğ ü "kitap" isminin özelli ğ ini belirten bir sıfattır. Burada "kitap" isminden önce gelerek onun özelli ğ ini belirtmi ş ve sıfat olmu ş tur.  Bu nedenle bir sözcük yalnız ba ş ına sıfat olamaz. Yukarıdaki örnekte görüldü ğ ü gibi mutlaka bir isimle kullanılır.  Sıfatlar kendi içinde niteleme ve belirtme sıfatları olmak üzere ikiye ayrılır.  A. Niteleme Sıfatları  B. Belirtme Sıfatları

2 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  A. N İ TELEME SIFATLARI  Niteleme sıfatları isimlerin nasıl oldu ğ unu bildirir ve isme sorulan "nasıl" sorusuna cevap verir.  "Kimsesiz çocuklara yardım edelim.“ cümlesindeki "kimsesiz" sözcü ğ ü, "çocuklar"ın özelli ğ ini belirtmektedir. Bu cümlede "çocuklar" ismine "nasıl" sorusunu sordu ğ umuzda "kimsesiz" cevabını almaktayız.  "Siyah gözlükler sana yakı ş mı ş.“ cümlesinde "siyah" sözcü ğ ü gözlü ğ ün yapısal özelli ğ ini anlatan bir sıfattır.  Nasıl gözlük?  Siyah gözlük.  Görüldü ğ ü gibi isme sorulan "nasıl" sorusuna cevap veriyor.  Niteleme sıfatları isimleri renk, durum, biçim gibi yönlerden niteler.  mavi gömlek, siyah pantolon, gri bulutlar(renk)  çalı ş kan ö ğ renci, ya ş lı adam, solgun yüzler(durum)  uzun boy, dar giysi, geni ş salon(biçim)

3 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  Adla ş mı ş Sıfat  Bazen ki ş inin tam olarak bilinmedi ğ i ya da niteli ğ inin vurgulanmak istendi ğ i durumlarda isim söylenmeyip sıfat, ismin yerine geçirilebilir. Bu tür sözcüklere adla ş mı ş sıfat denir.  Adla ş mı ş sıfatlar niteleme sıfatlarıyla yapılır.  "Akıllı insanlar kendine güvenir.“ cümlesinde niteleme sıfatı olan "akıllı" sözcü ğ ü,  "Akıllılar kendine güvenir.“ cümlesinde "insanlar" isminin dü ş mesiyle adla ş mı ş sıfat olmu ş tur.  Örnekler:  Ya ş lı adam aya ğ a kalktı.  Sıfat Ad  Ya ş lı aya ğ a kalktı.  Adla ş mı ş sıfat.  Umutsuz insanlar ba ş arılı olamaz.  Sıfat Ad  Umutsuzlar, ba ş arılı olamaz.  Adla ş mı ş Sıfat

4 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme ÖRNEKLER: A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde adla ş mı ş sıfat ad tamlaması kurmu ş tur? A) Ba ş kalarının derdini dertleniyor. B) Nicelerini cebimden çıkartırım. C) O muhte ş em insanı unutmam. D) Sahipsizlere sahip çıkmalıyız. A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde ikileme sıfat olarak kullanılmı ş tır? A) Ufak tefek sıkıntılar için endi ş e duymayın. B) Vaktiyle bu ş ehirde tren miren yoktu. C) Zaman zaman insan kendini kötü hissedebilir. D) Suyu içerken elleri tir tir titriyordu. “Sıfatlar çekim eki almazlar. Çekim eki aldıklarında adla ş mı ş sıfat olurlar." Bu açıklamaya göre, a ş a ğ ıdaki cümlelerin hangi­sinde adla ş mı ş sıfat kullanılmı ş tır? A) Ya ş lı insanlara yardım etmeliyiz. B) Çok gezen insan çok bilir. C) Çocukların iste ğ ine kulak vermeliyiz. D) Sofraya açı da oturmu ş tu toku da.

5 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  B. BEL İ RTME SIFATLARI  Varlıkların di ğ er varlıklarla ilgileri sonucunda aldı ğ ı özellikleri belirten sıfatlardır.  Belirtme sıfatları varlıkların geçici özelliklerini belirtir.  Belirtme sıfatları kendi arasında dört gruba ayrılır.  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı

6 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  1. İş aret Sıfatı  Varlıkların bulundu ğ u yerleri gösteren sıfatlara i ş aret sıfatı denir. Bu sıfatlar, söyleyen ki ş inin, sözünü etti ğ i nesneye uzaklı ğ ına göre de ğ i ş ir.  "Bu kitabı ben aldım." cümlesinde yakındaki kitabı,  " Ş u kitabı verir misin?" cümlesinde biraz uzaktaki kitabı,  "O kitabı getirir misin?“ cümlesinde çok uzakta olan ya da, sözü edilen kitabı i ş aret etme anlamı vardır.  Yukarıdaki cümlelerde bulunan "bu, ş u, ve o" sözcükleri i ş aret sıfatıdır.  İş aret sıfatları, isme "hangi" sorusunun sorulmasıyla bulunur.  Hangi kitap?  Bu kitap.

7 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  2. Sayı Sıfatları  İ simlerin sayısal özelliklerini bildiren sıfatlara sayı sıfatı denir.  Sayı sıfatları kendi içinde dörde ayrılır: a. Asıl sayı sıfatları : İ simlerin sayılarını kesin olarak belirten sıfatlara asıl sayı sıfatı denir.  "Üç arkada ş geziye çıktık."  " İ zmir'de on gün kalacaktık."  "Bu çantayı ancak iki ki ş i ta ş ıyabilir."  b. Sıra sayı sıfatı : Varlıkların sırasını bildiren sıfatlara sıra sayı sıfatı denir.  Sıra sayı sıfatları isimlere gelen "-ıncı, -inci" ekleri ile yapılır.  "Biz be ş inci katta oturuyoruz."  "Buradaki birinci günüm iyi geçmi ş ti."  c. Üle ş tirme sayı sıfatı : İ simlerin e ş it paylara ayrılmı ş oldu ğ unu belirten sıfatlara üle ş tirme sayı sıfatı denir.  Bu sıfatlar isimlere getirilen "-ar, -er" eki ile olu ş turulur.  "Ö ğ rencilere iki ş er kitap verildi."  "Her kom ş uda yarım ş ar saat kaldık."  d. Kesir sayı sıfatı : İ simleri kesirli olarak belirten sıfatlardır.  "Bu i ş te yüzde yirmi kâr var."  "Yarım kilo kıyma yeter."

8 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  3. Belgisiz Sıfat  İ simlerin sayı bakımından belirsizliklerini ifade eden sıfatlara belgisiz sıfat denir.  Bazı i ş lerde acele edilmeli.  Birkaç arkada ş dı ş arıda bekliyor.  Hiçbir emek bo ş a gitmez.  Bütün ö ğ rencileri bahçeye çıkarmı ş lar.  Her konuda bilgi sahibi olamayız.  Bir gün yine kar ş ıla ş ırız. cümlelerinde altı çizili sözcükler belgisiz sıfatlardır.  Bu sözcükler, isimleri sayıca belirtmi ş ler, ama onların ne kadar oldu ğ unu belirtmemi ş ler.

9 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  4. Soru Sıfatı  İ simlerin niteli ğ ini, herhangi bir özelli ğ ini soru yolu ile bildiren sıfatlardır.  “Nasıl ş iirleri be ğ enirsiniz?”  “Kaçar gün kaldın ş ehirlerde?”  “Hangi konuyu i ş leyece ğ iz?”  “Kaç soru çözmeli günde?”

10 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  ÖRNEKLER: A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı sıfatla sa ğ lanmı ş tır? A) Yazar son öyküsünde neler anlatıyor? B) Yarı ş mada arkada ş ın kaçıncı olmu ş ? C) Kaçıncı katta oturduklarını biliyor musun? D) Burada kaç gün kalmayı dü ş ünüyorsunuz? "-ki" eki a ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde eklendi ğ i sözcü ğ ü sıfat yapmamı ş tır? A) Evdeki hesap çar ş ıya uymaz. B) Dı ş arıdakiler senin arkada ş ların mı? C) Yanındaki arkada ş ı sürekli konu ş uyor. D) Elindeki mektubu kime verecek? "Onları bir insan gibi hâlâ seviyordum; ama bu biçimde hiçbir zaman onların basit dünyalarına giremezdim." cümlesinde a ş a ğ ıdakilerden hangisi yoktur? A) Sayı sıfatı B) Belgisiz sıfat C) i ş aret sıfatı D) Niteleme sıfatı

11 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  SIFATLARDA KÜÇÜLTME  Sıfat olan sözcü ğ ün anlamında küçültme ya da daralma, "-cik,-ce, (-ı)msı, (- ı)mtırak" ekleri ile yapılır.  Bu eklerin getirilmesi ile olu ş an sıfatlara küçültme sıfatları denir.  "Küçük bir evleri vardı.“ cümlesinde "küçük" sıfattır ve kendinden sonra gelen ismin niteli ğ ini belirtmektedir.  "Küçücük evleri vardı.“ cümlesinde "-cik" eki almı ş "küçücük" sözcü ğ ü de niteleme sıfatıdır. Buradaki "küçücük" sözcü ğ ünün "küçük" sözcü ğ ünden farkı, eklendi ğ i ismin anlamında küçültme yapmı ş olmasıdır.  Küçük ev - küçücük ev  "Ekmek ayvasının ek ş imsi bir tadı vardı."  "Üzerine mavimtırak bir ceket giymi ş ti."  "Masada kalınca bir kitap duruyordu."  Yukarıdaki cümlelerdeki altı çizili sözcükler küçültme sıfatıdır.

12 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  ÖRNEK: Niteleme sıfatları, bazı ekler yardımıyla (sıfatlarda küçültme) "yakın olma, benzerlik, azalma, küçültme" anlamları kazanırlar. A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde bu kuralı örnekleyen bir kullanım söz konusudur? A) Bu kulübecik çobanlar için yapıldı. B) Deniz buradan iki kilometre uzaktaydı. C) Tertemiz görünüyordu evdeki e ş yalar. D) Bu elmanın ek ş imsi bir tadı var.

13 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  SIFATLARDA DERECELEND İ RME  Sıfatlarda derecelendirme "pek, çok, daha, en..." gibi sözcüklerle yapılır.  "Karde ş in onlardan daha akıllı biri.“ cümlesinde "daha" sözcü ğ ü üstünlük,  "En güzel kitap buydu.“ cümlesinde "en" sözcü ğ ü en üstünlük,  "Çok güzel çiçekleri vardı.“ cümlesinde "çok" sözcü ğ ü a ş ırılık anlamı katmı ş tır.

14 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  SIFATLARDA PEK İŞ T İ RME  Sıfatlarda peki ş tirme, yani anlamın kuvvetlendirilmesi iki ş eklide yapılır:  Sıfat olan sözcü ğ ün ünlüye kadarki ilk hecesi alınır, daha sonra "m, p, r, s" harflerinden uygun olanı getirilir. En son da sıfat olan sözcük tekrar yazılır.  İ sterseniz "temiz" sözcü ğ ü üzerinde bu anlatılarımızı uygulayalım:  Te - r - temiz  tertemiz  "Çocuklar bembeyaz elbiseler giymi ş lerdi."  "Dümdüz yolda ilerliyorduk."  " Ş öyle yemye ş il çimenlerin üzerine uzansam!“ cümlelerinde altı çizili sözcükler peki ş tirme sıfatıdır.  Sıfat olan sözcü ğ ün tekrar edilmesi ile yapılır.  Örne ğ in "çe ş it" sözcü ğ ünü ele alalım. Bu sözcük tekrar ederek bir ismi niteledi ğ inde peki ş tirme sıfatı olur:  "Çe ş it çe ş it meyveler vardı masada."  Bu cümlede altı çizili sözler peki ş tirme sıfatıdır.  "Bahçede uzun uzun a ğ açlar vardı."  "Derin derin ırmaklar a ş arak geldik.“ cümlelerindeki altı çizili sözler peki ş tirme sıfatıdır.

15 SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;  Küçültme  Derecelendirme  Peki ş tirme  ÖRNEKLER: " Ş irin mi ş irin, tatlı mı tatlı bir çocuk girdi içeri." cümlesinde "mi" soru ekinin altı çizili sıfat grup­larına kattı ğ ı anlam a ş a ğ ıdakilerden hangisidir? A) Zaman B) Peki ş tirme C) Küçültme D) Soru A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde peki ş tirme sıfatı farklı bir yolla olu ş turulmu ş tur? A) Güzel güzel hediyeler aldı bana. B) Evdeki kırık dökük e ş yaları tamir etti. C) O kızın masmavi gözleri vardı. D) Abuk sabuk sözlerle herkesi kızdırdı. A ş a ğ ıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almı ş tır? A) ilk günler yalnız bir ş eye hayli içerlemi ş tim. B) Pencereden giren bu rüzgâr, saçlarımı da ğ ıtı­yordu. C) Fırtına ba ş ladı ğ ı gibi ansızın ş iddetlendi. D) Gölün üstünde beyaz, köpüklü damlalar uçu ş uyordu.


"SIFATLAR (ÖN ADLAR)  Niteleme Sıfatları  Adla ş mı ş Sıfat  Belirtme Sıfatları  İş aret Sıfatı  Sayı Sıfatı  Belgisiz Sıfat  Soru Sıfatı  Sıfatlarda;" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları