Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sıfatlar (Ön Adlar) Sıfatlar (Ön Adlar) www.edebiyatogretmeni.net.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Sıfatlar (Ön Adlar) Sıfatlar (Ön Adlar) www.edebiyatogretmeni.net."— Sunum transkripti:

1 Sıfatlar (Ön Adlar) Sıfatlar (Ön Adlar)

2 İyi insan, üç çocuk, bulanık su, bazı kitaplar, hangi ev... Adların önüne gelerek onları çeşitli yönlerden niteleyen ya da belirten sözlerdir.

3 Örneklerde de görüldüğü gibi sıfatlar, bir adın önüne gelerek onu niteleyen, belirten, çeşitli yönlerden gösterip sınırlayan bir sözcük çeşididir.

4 Bir sözcüğün sıfat görevi kazanabilmesi için mutlaka bir adın ya da zamirin önüne gelerek onu nitelemesi ya da belirtmesi gerekir.

5 Görevlerine Göre Sıfatlar

6 Bir adın önüne gelerek onu durum,renk ve biçim yönünden gösteren onu çeşitli özellikleriyle belirleyen bir sıfat çeşididir. Bir adın önüne gelerek onu durum,renk ve biçim yönünden gösteren onu çeşitli özellikleriyle belirleyen bir sıfat çeşididir. Niteleme Sıfatları

7 uzun boy, dar giysi, geniş salon(biçim) mavi gömlek, siyah pantolon, gri bulutlar(renk) çalışkan öğrenci, yaşlı adam, solgun yüzler(durum)

8 Adların önüne gelerek onları işaret, belgisizlik, soru ve sayı yönünden gösterip belirten bir sıfat çeşididir. Adların önüne gelerek onları işaret, belgisizlik, soru ve sayı yönünden gösterip belirten bir sıfat çeşididir. Belirtme Sıfatları

9 Belirtme sıfatları, adları belirtmedeki farklılıklarına göre kendi içinde dört ana gruba ayrılarak incelenir :

10 bu ev, şu sokak, o yıllar, öteki kapı, diğer elbise, beriki adam a)İşaret Sıfatları Adları işaret yoluyla gösterip belirten bir sıfat çeşididir.

11 İşaret Zamiri İşaret sözcükleri, bir adın önüne gelerek onları işaret yoluyla gösterirse, işaret sıfatı; bir adın yerini tutacak biçimde kullanılırsa, işaret zamiri olur. O kitabı ben de okudum. O kitabı ben de okudum. İşaret Sıfatı Onu, ben de okudum. Onu, ben de okudum.

12 İşte bu adam. ( İşaret sıfatının anlamını pekiştirir.) “ İşte” sözcüğü doğrudan işaret sıfatı olarak kullanılabileceği gibi bir işaret sıfatının başına gelerek onun anlamını pekiştirebilir. İşte Halep, işte arşın.(İşaret sıfatı.)

13 Bir adın önüne gelerek onu sayı, ölçü, miktar yönünden tam ve kesin olarak değil de aşağı yukarı, belli belirsiz bir biçimde gösteren sıfat çeşididir. b) Belgisiz Sıfatlar

14 Öğretmen, her insana güvenilmeyeceğini söyledi. Öğretmen, her insana güvenilmeyeceğini söyledi. Birkaç soruma cevap veremedi. Birçok sorunum var, hangisini çözeceksin? Birçok sorunum var, hangisini çözeceksin? Kimi insan, artık böyle düşünmüyor. Kimi insan, artık böyle düşünmüyor. Bütün çocuklar güzeldir. Fazla mal göz çıkarmaz.

15 Birkaç kitap okumakla adam olunmaz. !!!“Her, birkaç, hiçbir, herhangi, bir, biraz” gibi belgisiz sözcüklerinden sonra gelen adlar çoğul eki almadan kullanılır. Her insan böyle düşünmez.

16 Bazı çocuk ders çalışmayı sevmez. “Bütün, kimi, bazı” belgisiz sözcüklerinden sonra gelen adlar tekil de çoğul da kullanılabilir. Bütün ağaçlar çiçek açtı. Kimi kitaplar işe yaramaz.

17 Testte yalnızca bir soruyu çözememiş. “Bir” sözcüğü, bir adın önüne gelerek ona “herhangi bir” sözcüğünün anlamını katarsa belgisiz sıfattır; “tek” anlamını katarsa, sayı sıfatı olur. Bir bayram onu ziyaret edelim. Belgisiz sıfat Sayı sıfatı

18 Bir adın önüne gelerek onu soru yoluyla gösterip belirten, bir sıfat çeşididir. c ) Soru Sıfatları

19 Soru sıfatları, adların özelliklerini, sayısını, yeriyle ilgili açıklamaları soru yoluyla gösteren bir sıfat çeşididir.

20 Babası ne iş yapıyormuş? Nasıl bir ev istiyormuş? Sınıfta kaç öğrenci vardı? Oraya hangi yoldan gidilir. Asansör kaçıncı kata çıktı.

21 Soru sözcükleri, bir adın önüne gelerek, onu soru yoluyla belirtirse soru sıfatı; bir adın yerini tutacak şekilde kullanılırsa soru zamiri; bir eylemin önüne gelip onun anlamını pekiştirip sınırlarsa soru zarfı olur.

22 Buralarda ne dolaşıyorsun? Çocuk ne işle uğraşıyor ? Soru sıfatı Çarşıdan sana ne alayım? Soru zamiri Soru zarfı

23 Hangi okula gittiğini bilmiyorum. Soru sıfatları, her zaman cümleye soru anlamı vermez. Hangi okula gidiyormuş? (Soru anlamı verir.) (Soru anlamı vermez.)

24 Sayı adlarıyla sayı adlarından “-inci, -ar(-er), -ız(-iz)” ekleriyle türemiş sözcükler bir adın önüne gelerek, o adı, sayı yönünden gösterip belirtirse, sayı sıfatı olur. c) Sayı Sıfatları

25 Ayrıca, “ilk” ve “son” sözcükleri sıralama bildirdiği için adların önünde yer almaları halinde sayı sıfatı olur.

26 Sayı sözcükleri, aslında bir addır. Bunlar, bir adın önüne gelerek kullanılırsa, sıfat olma özelliği kazanır.

27 İki kişi yolda önünü kesmiş. Sıfat Ad İki, bir doğal sayıdır. Ad

28 bin lira Asıl Sayı Sıfatları Adların sayısını gösterir. beş kalem üç çocuk

29 ikinci sınıf Sıra Sayı Sıfatları Sayı sözcüklerine ”-inci” eki getirilerek onlara sıra anlamının verilmesidir. dördüncü kat üçüncü sokak

30 Üleştirme Sayı Sıfatları Sayılara “-ar, -er” ekinin getirilmesiyle onlara paylaştırma ve eşitlik anlamı veren bir sıfat çeşididir. ikişer elmayüzer lirabirer elbise

31 yüzde elli kar, üçte bir hata, yüzde on şans... Kesir Sayı Sıfatları Adların kesir bildiren sayılarla gösterilmesidir.

32 beşiz bebekler Topluluk Sayı Sıfatları Sayı sözcüklerine “-ız, -iz” ekinin getirilmesiyle onlara topluluk anlamı veren bir sıfat çeşididir. ikiz çocuklar

33 Yapılarına Göre Sıfatlar

34 iki sandal, eski yüzler, bu ev Basit Sıfatlar Kök durumunda olan sıfatlardır.

35 bulanık su, bitkin yüzler, kapıdaki nöbetçi, susuz yaz Türemiş Sıfatlar Ad ya da eylem tabanlarına çeşitli yapım eklerinin getirilmesi ile oluşan sıfatlardır.

36 Birden çok sözcüğün, birleşmesinden oluşan sıfatlara yapıları yönünden bileşik sıfat denir. Bileşik Sıfatlar Bileşik sıfatlar iki grupta incelenir:

37 Anlam olarak bir tek kavramı gösterdiği için biçimce bileşik yazılan sıfatlardır. 1. Kaynaşmış Bileşik Sıfatlar yalınayak çocuklar boşboğaz kadınlar

38 Biçimsel olarak ayrı yazılmalarına karşın belli bir kurala bağlı olarak anlamca kaynaşmış olan sıfatlardır. 2. Kurallı Bileşik Sıfatlar

39 Kurallı bileşik sıfatlar genel olarak şu yollarla yapılır :

40 Sıfat tamlamasısıfat tamlaması Büyük kapı-lı evgüzel göz-lü kız Sıfat Ad Sıfat Ad Bir sıfat tamlamasında tamlanan durumundaki ada “-lı, -li” ekinin getirilmesiyle:

41 Sıfat tamlaması On yıl-lık bekleyiş Sıfat Ad Sıfat tamlaması iki ay-lık süre Sıfat Ad Sayı sıfatlarıyla kurulan sıfat tamlamalarında tamlanan durumundaki ada -lık, -lik ekinin getirilmesiyle:

42 Takısız ad tamlaması Mermer sütun-lu saray Sıfat Ad Bir takısız ad tamlamasında, tamlanan durumundaki ada “-lı, -li” ekinin getirilmesiyle : Takısız ad tamlaması deri mont-lu çocuk Sıfat Ad

43 Bir sıfat tamlamasında adla sıfatın yeri değiştirilerek ada üçüncü tekil kişi iyelik eki (-i, -si) getirmesiyle : yıkık duvar(duvarı yıkık ev) Sıfat tamlaması Kırık cam(camı kırık pencere ) Sıfat tamlaması

44 baba-dan kalma ev Sıfat Ad El-den düşme dolap Sıfat Ad Ayrılma (-den) durum eki almış bir addan sonra kullanılan ad eylemler birleşik sıfat oluşturur :

45 Sıfatlarla İlgili Özellikler Sıfatlarla İlgili Özellikler

46 Kişi adlarının başında veya sonunda ya da hem başında hem de sonunda kullanılabilirler. San (Unvan) Sıfatları İnsan adlarıyla birlikte kullanılır. İnsanların rütbe, derece ve sosyal durumlarına göre onların adlarına eklenen saygı, tanıtma sözcükleridir.

47 Bekir Sıtkı Bey Damat Ferit Paşa Doktor Ahmet Bey Profesör İsmail Hakkı Gazi Osman Paşa

48 Niteleme sıfatları, iki şekilde pekiştirilir : Sıfatlarda Pekiştirme Niteleme sıfatlarının anlamını güçlendirmek amacıyla onların pekiştirilmesidir.

49 Tertemiz ev,bembeyaz gömlek, upuzun boy, masmavi deniz Niteleme sıfatındaki ilk ünlünün sonuna “m,p,r,s” ünsüzlerinden uygun olan birinin getirilmesi yoluyla:

50 eğri büğrü yollar pırıl pırıl su irili ufaklı taşlar sarı sarı liralar İkileme yoluyla :

51 Niteleme sıfatlarının sonuna -cik, -cek, -ce, (-i)msi ve (-i)mtrak” eklerinden uygun olan birinin getirilmesiyle onların anlamlarında ve derecelerinde bir azalma ve daralmanın meydana gelmesidir. Sıfatlarda Daralma

52 büyücek ev(büyüğe yakın) kalınca kitap(kalın gibi) yüksekçe tepe(yükseğe yakın) acımsı biber(acıya yakın) kızılımtrak hava(kızıla yakın)

53 TamlayanTamlanan Sıfat Ad Sıfat Tamlamaları Sıfatların, adları nitelemesi veya belirtmesiyle oluşmuş söz gruplarına sıfat tamlaması denir.

54 Tamlayan Tamlanan Engin deniz Sessiz sedasızortam İşe yaramazeşyalar Bazı insanlar Bu fikir Sıfat tamlamalarında sıfat tamlayan olup önce, ad tamlanan olup sonra gelir.

55 Uzun boylu esmer çocuk Tamlayan Tamlanan Kırmızı elbise, ayakkabı ve çanta Tamlayan Tamlanan Sıfat tamlamalarında, tamlayan ya da tamlanan birden çok kullanılabilir.

56 Yeşil köşkün lambası T.yan çocuğun masmavi gözleri T.nan Kareli yatak örtüsü Sıfat B.siz ad t. Bir yaz günü Sıfat B.siz ad t. Sıfatlar, bir ad tamlamasında tamlayan ya da tamlanan görevinde kullanılabilir.

57 Bir niteleme veya sayı sıfatı, cümlede bir adın önüne gelmezse ya da çoğul, tamlama ve ad durum eklerinden biriyle çekimlenmiş olarak kullanılırsa, tür yönünden adlaşır. Bunlara adlaşmış sıfat denir. Sıfatların Adlaşması

58 Umutsuzlar, başarılı olamaz. Yaşlı adam ayağa kalktı. Sıfat Ad Yaşlı ayağa kalktı. Umutsuz insanlar başarılı olamaz. Sıfat Ad

59


"Sıfatlar (Ön Adlar) Sıfatlar (Ön Adlar) www.edebiyatogretmeni.net." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları