Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EL HİJYENİ Cennet ERTÜRK-Dilek ÖZTEN Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EL HİJYENİ Cennet ERTÜRK-Dilek ÖZTEN Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi"— Sunum transkripti:

1 EL HİJYENİ Cennet ERTÜRK-Dilek ÖZTEN Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi

2

3 Tarihçe

4 •19. yy da puerperal sepsis nedeni ile mortalite %25 •1843, Dr. Oliver Wendell Holmes, önlem amacı ile el hijyenini önerdi. Doktorların elleri bulaşta rol oynuyor! •İnanılmadı, küçük görüldü ! Tarihçe

5 20. ABD Başkanı James Abram Garfield 1881 yılında suikast girişimi Bir kurşun koluna, bir diğeri vücuduna.. Takip eden 8 günde 16 doktor tarafından muayene edildi. El yıkamadan direk yaraya parmakla müdahale Hastanın durumu kötüleşti, ancak kurşun çıkarılamadı. Hasta ağır enfeksiyon bulguları ile septik tabloda 17 gün sonra eks oldu. Otopside kurşun koruyucu kist oluşturmuş şekilde bulundu. Tarihçe “Uygun el yıkama sonrası muayene edilse ve kirli invaziv girişim yapılmasa yaşardı”

6 Tarihçe 1960 – Su ve sabunla 1-2 dak ellerin yıkanması Antiseptiklerle ovalamanın etkinliği düşük 1980 – Susuz antiseptiklerin kullanımı sınırlı olmalı, lavabo yoksa vs. El yıkama standart ! Susuz antiseptik ajan / antimikrobiyal sabun kullanımı 2002 – Alkol bazlı el antiseptiği kullanımı standart el hijyeni uygulaması

7 Enfeksiyon kontrol programı Kişisel hijyen Yoğun bakımda enf kontrolü Kişisel hijyen Dezenfeksiyon sterilizasyon Kateter enf önlenmesi İzolasyon önlemleri Dezenfeksiyon uygulamaları Sürveyans HIV önlenmesi Uygun antibiyotik kullanımı Hastane temizliği Tıbbi atıklar EL HİJYENİ Enfeksiyon kontrolü

8 GEÇİCİ FLORA KALICI FLORA GEÇİCİ FLORA; elemanları cildin yüzeyel kısmına kolonize olur ve uzaklaştırılabilir. Hastane enfeksiyonlarından sorumludur! KALICI FLORA; cildin derin tabakalarında bulunan bakteriler.. Uzaklaştırılamaz.. Hastane enfeksiyonlarından sorumlu değil..

9 •Her gün normal deriden, canlı mikroorganizma içeren 10 6 hücre dökülür •Hasta yakınındaki cansız çevre kontamine olur •Hastaya / yakınındaki cansız çevreye temas ile sağlık çalışanlarının ellerinin kontaminasyonu Bonten MJM et al. Lancet, 1996 Boyce JM et al. J Clin Microbiol 1994 McFarland LV et al. N EngJ Med 1989 Samore MH et al. Am J Med 1996

10 Kontamine Ellerden Çapraz Kontaminasyon •Kontamine bir gerece temas el kontaminasyonuna •Diğer gereç veya hastaya kontamine ellerle temas onların da kontaminasyonuna •Mikroorganizmaların onlara nakline •Elde var olan herhangi bir kesiden mikroorganizmaların kan dolaşımına girmesine ve enfeksiyon gelişimine „Ben potansiyel mikroorganizma taşıyıcısıyım !“

11 Kontamine Ellerden Mikroorganizma Bulaşını Etkileyen Faktörler •Organizmanın tipi •Hasta bakım aktivitesinin süresi •Kaynak ve ulaştığı yüzey •Nemlilik düzeyi •İnokulumun büyüklüğü

12 El Hijyeni ve “Temiz İşlemler ” Hemşirelerin elleri –Hastayı kaldırma, –Nabız, tansiyon ölçme –Hastanın vücut sıcaklığını ölçme –Hastaya dokunma cfu Klebsiella spp ile kontaminasyon Hastanın kasığına temas cfu/ml P.mirabilis üremesi

13 El Hijyeni Hijyenik el yıkama El antisepsisi Cerrahi el hijyeni Antimikrobiyal sabun El antiseptiği Antimikrobiyal sabun El antiseptiği El yıkama Antiseptik sabun Normal sabun

14 El Hijyeni Su ve normal sabunla el yıkama: yıkama süresiciltteki bakteri sayısında azalma 15 saniye log saniye log 10 1 dakika log 10 Alkollü el antiseptikleri: •30 saniyede log 10 azalma

15 El hijyeni ne zaman ?? ÖNCE •Hasta ile temas •Hasta çevresindeki yüzeylerle temas •Her tür invaziv girişim •Eldiven giyme •İlaçların hazırlanması •Yemek •İşten ayrılma SONRA •Hasta ile temas •Hasta çevresindeki yüzeylerle temas •Her tür invaziv girişim •Eldivenlerin çıkartılması •Kan, kanlı sekresyon ile kontamine olma olasılığı olan herhangi bir alet veya objeye temas •Diğer vücut sekresyonları ile temas •Tuvalet WHO Guidelines on hand hygiene in health care, 2006 Guideline for hand hygiene in health care settings. MMWR 2002; 51:RR 16.

16 El Yıkama ve El Antisepsisi Endikasyonları Ellerde gözle görülür kirlenme varlığında, –Nonantimikrobiyal sabun ve su –Antimikrobiyal sabun ve su Ellerde gözle görülür kirlenme yoksa; –Alkol bazlı el antiseptikleri Gözle görülür kir? Kendini kirli hissetmesi WHO Guidelines on hand hygiene in health care, 2006

17 Etkili el yıkama Eller suyla ıslatılır

18 Etkili el yıkama Ellere 3-5ml sıvı sabun alınır Ellere 3-5ml sıvı sabun alınır

19 Etkili el yıkama Avuç içi avuç içine alınarak ovalama hareketi tekrarlanır

20 Etkili el yıkama Sağ avuç içine sol el sırtı gelecek şekilde yerleştirilir,ovalanarak beş kez tekrarlanır.

21 Etkili el yıkama Aynı hareket diğer el içinde beş kez tekrarlanır.

22 Etkili el yıkama Sağ eli sol el sırtına koyarak parmak araları birbirinin içine gelecek şekilde tekrarlanır.

23 Etkili el yıkama Aynı hareket sol el içinde tekrarlanır.

24 Etkili el yıkama Sağ el parmak sırtları sol elin avuç içine gelecek şekilde yerleştirilir, ovalama tekrarlanır.

25 Etkili el yıkama Sağ el baş parmağı sol avuç içine alınarak rotasyonel olarak beş kez tekrarlanır. Aynı hareket sol el içinde tekrarlanır

26 Etkili el yıkama Sağ el parmak ucu iç kısımları sol el avuç içine gelecek şekilde konur, ovalanır

27 Etkili el yıkama Aynı hareketler sol el parmak uçları içinde yapılır

28 Etkili el yıkama Eller iyice durulanır

29 Ellerin kurulanması

30 Kağıt havluyla eller iyice kurulanır. Etkili el yıkama

31 El yıkama Kağıt havlu kullanarak musluk kapatılır

32 El yıkama Kullanılmış havlu çöp kutusuna atılır

33 El yıkama tekniği •Sıcak su kullanmaktan kaçınılmalı. Dermatit riski! •Sıvı sabun kullanımı uygun bir seçenek •Kısmen boş sabun dağıtıcısına sabun eklenmemeli! •Çok kullanımlık havlular uygun değil!

34 Önemli Noktalar •Suni tırnak Ø •Tırnakların uzunluğu tırnak etini geçmemeli

35 El yıkama •Lavabo etrafına su sıçramaları ile kontaminasyon ! •Sensörsüz muslukların açılıp, kapatılması sırasında kontaminasyon !

36 El antiseptiklerinin avantajları •Mikroorganizmalara çok etkili •Daha hızlı etki ! •Daha ucuz •Durulama esnasında su kaynaklı tekrar kontaminasyon riski yok Ehrenkranz NJ. Infect Control Hosp Epidemiol 1991

37 El antiseptikleri •Alkoller •Klorheksidin •Heksaklorofen •İyot ve iyodoforlar •Para-chloro-meta-xylenol (PCMX) •Kuaterner amonyum bileşikleri •Triklosan •Hidrojen peroksit •

38 Alkol bazlı el antiseptikleri •Etil alkol, isopropil alkol (propan-2-ol), n-propanol (tek başına /kombine) –Etkinlik n-propanol > isopropanol > etanol •Bakteri sporları hariç vegetatif haldeki tüm bakterilere etkili •Membran hasarı •Protein denatürasyonu •Optimal etki % 60-95’lik konsantrasyonlarda sağlanır

39 Alkol bazlı el antiseptiklerinin etkinliği; –İçerikteki alkolün tipi –Konsantrasyonu –Temas süresi –Kullanılan miktar –Alkol uygulandığında elin kuru olmasına Alkol bazlı el antiseptikleri

40

41 avuç içlerinin teması avuç içi ile diğer elin yüzeyi parmak aralarına El Antisepsisi

42 çapraz parmaklar baş parmak avuç içinde parmaklar El Antisepsisi

43

44 El antiseptiği kullanımında güvenlik önlemleri •Eldiven giymeden önce uygulanan alkol bazlı el antiseptiğinin tam olarak kurumuş olmasına dikkat edilmeli! •Tam kuruma sağlanana kadar eller ovalanmaya devam edilmeli •Uçucu ve yanıcı olduğu unutulmamalı

45 •Çocuk ve psikiyatri hastalarının ulaşabileceği yerlerde bulundurulmamalıdır. •Göze temas ettirilmemelidir •Temas anında bol su ile yıkanmalıdır.

46 Klorheksidin •Biguanid grubunda yer alır •Etkinliği pH bağımlıdır ( ) •Organik madde varlığında etkinlik azalır •Hücre duvarını yıkar •Sitoplazmada presipitasyon, hücre içi maddenin dışa kaçışı •Antibakteriyel etkisi yavaştır •Zarflı virüslere etkili •Sporostatik ve mikobakteriostatiktir •Deride kalıcı etkisi vardır

47 İyot ve iyodoforlar •Pek çok mikroorganizmaya etkili •Antiseptik olarak kullanılan konsantrasyonlarda sporosidal etkinlik yoktur •Protein sentezini ve hücre membranını bozar •Organik madde varlığında inaktive olur •İyodoforla el yıkama sonrası, etkinlik dak devam eder •Gram negatif basillerle kontamine olabilir

48 Kuaterner amonyum bileşikleri •Katyonik olanlar en sık kullanılan gruptur •Membran aktif ajanlardır •Bakteri hücre zarına tutunarak sitoplazmik içeriğin sızmasına yol açar •Gram negatif bakteriler üzerine zayıf etkilidirler •Gram negatif bakteri kontaminasyonu bildirilmiştir

49 Diğerleri •Kloroksilenol –Hücre duvar yapısını bozar –Gram negatif etkinliği düşüktür –EDTA ilavesi ile Gram (-) etkinlik artar •Hekzaklorofen –Toksik etkileri nedeniyle kullanımı kısıtlanmıştır •Triklosan –Uzun süreli kullanımda direnç –Gram pozitiflere etkinliği daha iyi, P. aeruginosa’ya etkisiz

50 Kombinasyon •El antiseptikleri kombine kullanıldığında etki artmaktadır •Cerrahi el hijyeninde % 1 klorheksidin/alkol > % 4 klorheksidin Elde görülen yan etkiler daha az Grove GL, 2001 Mulberry G, 2001

51 Sabun İyodofor %4 Klorheks % 70 Alkol Ortalama log 10 azalma (CFU) Pittet D, Lancet 2001

52 Zaman çok önemli! El yıkama dak Alkol bazlı sol ile ovma sn

53 Bir YBÜ hemşiresi 8 saatlik şiftte sabun ve su yerine alkol bazlı el antiseptiği kullanırsa ne kadar zaman kazanır ? (Saatte 12 el hijyeni endikasyonu, el yıkama süresi 60 sn, alkol bazlı solüsyon kullanımının süresi 20 sn olarak değerlendirildiğinde) 96-32=64 dak yaklaşık 1 saat

54 Antibakteriyel özellik açısından el hijyeni ürünlerinin etkinliği BASİT SABUN ANTİMİKROBİYAL SABUN ALKOL BAZLI SOLÜSYON İYİDAHA İYİÇOK İYİ

55 El hijyeni ajanlarının seçimi •Etkin ve düşük irritasyon potansiyeli.. •Personelden ürünlerle ilgili bilgi alınır (koku, irritasyon, ciltte bıraktığı his vb) Uygun dağıtıcı sistemler.. •Ellere kullanılan diğer ürünlerle etkileşimi önemli!

56 Eldiven kullanımı •Yanlış güven hissi! •El hijyeni uyumu azaltan bir uygulama! •Eldiven kullanımı öncesinde ve sonrasında mutlaka el antisepsisi sağlanmalıdır •Eldivenler yıkanmamalı •Tekrar kullanılmamalı •Eldiven üstüne antiseptik solüsyon uygulanmamalı

57 •Hasta ile temas sonrası eldivenler çıkartılmalı •Bir başka hastaya aynı eldiven ile temas edilmemeli •Hastadaki işlemler temiz alandan kontamine alana doğru yapılmalı •Aynı hastada kontamine vücut alanından temiz alana geçişte eldivenler değiştirilmeli Eldiven kullanımı

58 EL HİJYENİNE UYUM NASIL?

59 El Hijyenine Uyum Arjantin, Brezilya, Kolombiya, Hindistan, Fas, Türkiye • gözlem •% 55.8 hemşire •%43.4 doktor •Uyum –Hemşireler%52.8 –Doktorlar%47.1 –Kadınlar%52.8 –Erkekler%47.1 Rosental VD, IFIC 2005

60 El Hijyenine Uyum Arjantin,Brezilya, Kolombiya, Hindistan, Fas, Türkiye •Uyum –Sabah%52.1 –Öğleden sonra%50.6 –İnvaziv temas%53.9 –Yüzeyel temas%50 Rosental VD, IFIC 2005

61 Doktorlar ve El Hijyeni •163 doktorun hasta bakımı ile ilgili 573 aktivite sırasında gözlenmesi ve sonrasında anket uygulaması •Ortalama uyum %57 –Bölümler arasında önemli fark (dahili branşlarda %80, anestezistlerde %23) Pittet D et al. Ann Intern Med 2004;141:1-8.

62 El hijyeni ve uyum YBÜ’de %12.9 Karabey et al. J Hosp Infect 2004

63 El hijyenine uyumu etkileyen faktörler ?

64 El hijyenine uyumu etkileyen faktörler 

65 El hijyenine uyum Kadın cinsiyet OLUMLU UYUMLU!

66 El hijyenine uyum HASTANEMİZ HER ZAMAN EKSİK PERSONEL İLE HİZMET VERMEKTEDİR HEMŞİRE YOK HEMŞİRE YOK !

67 El hijyenine uyum

68 %59 %36 20/saat 8/saat El hijyeni uygulama endikasyonunun sıklığı arttıkça uyum azalmakta

69 El hijyenine uyum ZAMAN YETERSİZLİĞİ

70 El hijyenine uyum

71 ULAŞILABİLİRLİK !

72 El hijyenine uyum HASTANIN ACİLİYET GEREKTİREN İŞİ

73 El hijyenine uyum

74 UYUMU ARTTIRMADA ETKİNLİĞİ GÖSTERİLMİŞ UYGULAMALAR

75 El hijyenine uyum Çalışma arkadaşları için rol modeli oluşturduğunu düşünenlerde uyum daha yüksek (%67 vs %48) Pittet D et al. Ann Intern Med 2004;141:1-8.

76 El hijyenine uyum Halkımdan feedback almak kimin fikriydi?

77 El hijyenine uyum NİYE ÇALIŞMIYORSUN? GELDİĞİNİZİ GÖRMEDİM ! Gözlendiğini fark eden grup / fark etmeyen grupta uyum %61 vs %44

78 Yalancı GÜVEN ! Yanlış inanış ! El hijyeninin önemini azaltmıştır!

79 El hijyenine uyum

80 Hatırlatıcı Posterler

81 ELLERİNİZİ YIKAMADINIZ! Uyumu artırmada etkinliği gösterilmiş uygulamalar;

82 PARAŞÜTSÜZ DENE, YAPABİLİRSİN! Uygun el hijyeni uygulamasına destek verilmesi

83 Uyumu artırmada etkinliği gösterilmiş uygulamalar; •Eğitim çalışmaları –Devamlı olmalı –Lokal ve kültürel şartlara uygun öneriler içermeli KİŞİSEL HİJYEN EĞİTİMİ ÇOK KÜÇÜK YAŞLARDA BAŞLAYAN BİR SÜREÇ!

84 Koksal I,Aydin K,Caylan R, Leblebicioglu H, Rosenthal V. Effect of Education and Performance Feedback on Handwashing in a Hospital of Trabzon, Turkey SHEA Meeting. Los Angeles, USA, Eğitim ve geri dönük bildirim çalışmaları sonucunda hastalara temas öncesi %35 olan el hijyeni uyumu %35  %55 P=0.0000

85 Eğitimin ve performansın geri dönük bildiriminin etkisi •Arjantin’de 3 hastanede hasta teması gözleminde; •El hijyenine uyum –%17 (müdahale yok iken) –%44 (eğitim) –%58 (eğitim ve performans bildirimi) Rosenthal et al. Am J Infect Control 2003; 31: 85-92

86 Hastane genelinde program %48Alkol bazlı el solüsyonu tüketimi 1000 hasta günü 3.5lt 15.4lt Pittet D et al. Lancet, %67 P<0.001 MRSA, HE hızı 

87 Uyumdaki Sıkıntılar •Bilgi ve farkındalık eksikliği •Beklenti eksikliği •Motivasyon bozukluğu •Aşırı iş yükü •Profesyonel kategori •Ünitenin özellikleri •Cilt irritasyonu •Kurumsal politika eksikliği

88 El Hijyeni Uyumu İçin •Bireysel düzeyde –Bilmek –İnanmak –Uygulamak •Kurumsal düzeyde –El hijyeni kalite göstergesi olarak atanmalı –Enfeksiyon kontrolünde SP’nin öneminin vurgulanması –Devamlı uyum değerlendirmesi –Geri dönük bildirimler –Hatırlatma çalışmaları

89 ELLERİNİZ D E SAĞLIK TEŞEKKÜRLER


"EL HİJYENİ Cennet ERTÜRK-Dilek ÖZTEN Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları