Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Tam Bölünme Kavramı  Tam bölünme; bölünen ortaklı ğ ın tasfiyesiz olarak infisahına ve mal varlı ğ ının paylaşımına izin veren bir müessesedir.  Tam.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Tam Bölünme Kavramı  Tam bölünme; bölünen ortaklı ğ ın tasfiyesiz olarak infisahına ve mal varlı ğ ının paylaşımına izin veren bir müessesedir.  Tam."— Sunum transkripti:

1 Tam Bölünme Kavramı  Tam bölünme; bölünen ortaklı ğ ın tasfiyesiz olarak infisahına ve mal varlı ğ ının paylaşımına izin veren bir müessesedir.  Tam bölünmenin üç önemli unsuru vardır: 1. Bütün mal varlı ğ ı, alacak ve borçların en az iki şirkete devri 2. Bölünen şirketin tasfiyesiz infisah etmesi 3. Bölünen şirketin ortaklarına mal varlı ğ ı devri karşılı ğ ında devralan şirketin paylarının verilmesi

2 Tam Bölünme Kavramı  Gerek 23/07/1990 tarih ve 90/434/AET sayılı Avrupa Toplulukları Konseyi Direktifinde gerekse 19 Ekim 2009 tarih ve 2009/133/EC sayılı Konsey Direktifinde tam bölünme kavramına “bölünme” adı altında yer verildi ğ i görülmektedir.  Söz konusu iki direktifte de yer alan bölünme tanımı, 5520 sayılı KVK’da yer alan tam bölünme tanımı ile tıpatıp aynıdır.

3 TTK’ ya Tam Bölünme Kavramı  6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda yer alan hükümlere göre tasfiyesiz infisahın mümkün olup olmadı ğ ı tartışma konusudur.  Bir görüşe göre tasfiyesi infisah ancak Kanunda açıkça yer alan durumlarda söz konusu olabilecektir. Bu nedenle 6762 sayılı Yasa meri iken tam bölünmenin uygulanması mümkün de ğ ildir.  Di ğ er görüşe ise bir infisah sebebinin geçerli olabilmesi için onun maddi hukuk kuralları içeren TTK da yer alması şart de ğ ildir. Bu anlamda 6762 sayılı TTK kapsamında tam bölünmenin önünde engel yoktur.

4 TTK’ ya Tam Bölünme Kavramı  6102 sayılı Yeni TTK’ nın 159. maddesinde bir şirketin tam veya kısmi bölünebilece ğ i hüküm altına alınmıştır.  Mezkur maddede; “Tam bölünmede, şirketin tüm mal varlı ğ ı bölümlere ayrılır ve di ğ er şirketlere devrolunur. Bölünen şirketin ortakları, devralan şirketlerin paylarını ve haklarını iktisap ederler. Tam bölünüp devrolunan şirket sona erer ve unvanı ticaret sicilinden silinir.” hükmü yer almaktadır.

5 5520 sayılı KVK’ya göre Tam Bölünme  Tam mükellef bir sermaye şirketinin tasfiyesiz olarak infisah etmek suretiyle bütün mal varlı ğ ını, alacaklarını ve borçlarını kayıtlı de ğ erleri üzerinden mevcut veya yeni kurulacak iki veya daha fazla tam mükellef sermaye şirketine devretmesi ve karşılı ğ ında devreden sermaye şirketinin ortaklarına devralan sermaye şirketinin sermayesini temsil eden iştirak hisseleri verilmesi Kurumlar Vergisi Kanununun uygulanmasında tam bölünme olarak tanımlanmıştır.

6 Tam Bölünmenin Unsurları  Bu durumda, bölünen şirketin tüm mal varlı ğ ı iki veya daha fazla şirkete geçmekte ve bölünen şirketin ortakları devralan şirketlerin ortaklık paylarını iktisap etmektedir.

7 Tam Bölünmede İ ktisadi ve Teknik Bütünlük  Örnek: AVM işletmecili ğ i ile elektronik eşya üretim ve satışı işlerinin bir arada yapıldı ğ ı (V) A.Ş.’ nin tam bölünme yoluyla iki ayrı şirkete devredilmek istenmesi durumunda AVM’ de kullanılan bazı kıymetlerin elektronik eşya imalat faaliyeti ile birlikte devri mümkün müdür?

8 Tam Bölünmede İ ktisadi ve Teknik Bütünlük  Tam bölünme halinde de faaliyet ve işletme itibariyle bütünlük şartının aranması gerekti ğ i yönünde görüşler bulunmaktadır. Ancak Maliye Bakanlı ğ ınca verilen tarih ve sayılı muktezada aksi görüş verilmiştir.  Tam bölünme halinde işletmeye ilişkin borçların da ğ ıtımında nasıl bir ölçüt kullanılaca ğ ı açık de ğ ildir. Maliye Bakanlı ğ ı yukarıda adı geçen muktezada kısmi bölünmeye ilişkin yapılan açıklamalar çerçevesinde işlem yapılması gerekti ğ ini belirtmiştir.

9 Nakit Ödeme  Ayrıca, bölünme işlemi sonucu devreden şirketin ortaklarına verilecek iştirak hisselerinin itibari de ğ erinin %10’una kadarlık kısmının nakit olarak ödenmesine imkan verilmiştir.  Böylelikle hesapların kapatılması amacıyla yapılacak küçük miktarlardaki nakit ödemelerin, işlemin bölünme sayılmasını engellememesi sa ğ lanmaktadır.

10 Tam Bölünmenin Esasları  Bölünen şirketin varlıkları, kayıtlı de ğ er üzerinden devralan şirketlere aktarılacaktır.  Vergi Usul Kanununun 265. maddesinde bu de ğ er, bir iktisadi kıymetin muhasebe kayıtlarında yer alan hesap de ğ eri olarak tanımlanmıştır.

11 Tam Bölünmede De ğ erleme  Bu varlıklar, devralan şirket tarafından da kayıtlı de ğ erleriyle kendi kayıtlarına intikal ettirilecektir. Böylece, bölünme işlemiyle gerçekte bir vergi ertelemesi yapılmış olmaktadır.  Zira, varlıkları devralan şirket ileride bunları elden çıkardı ğ ında satış bedeliyle kayıtlı bedel arasındaki fark kurum kazancına dahil edilecektir.

12 Tam Bölünmede KDV İ ndirimi, Amortismanların ve Yenileme Fonunun Durumu  3065 sayılı KDV Kanununun 17/4/c maddesi gere ğ i tam bölünme KDV’den istisnadır.  Mezkur Yasanın 30/a maddesi hükmü uygulanmaz.  Devrolunan şirkette indirilemeyen KDV, mükerrer indirime yol açmayacak şekilde devralan kurumda indirilebilir.  Devralınan şirkette geçen süre dikkate alınarak devralan şirkette amortisman ayrılmaya devam olunur.

13 Tam Bölünmede KDV İ ndirimi, Amortismanların ve Yenileme Fonunun Durumu  Devrolunan ve devralan şirkette kıst amortisman ayrılması mümkündür.  Amortisman usulünde de ğ işiklik yapılmaması gerekmektedir.  Yenileme fonunun kıst dönem kazancına ilave edilmesi gerekti ğ i yolunda görüşler mevcut olmaklar birlikte kanımızca mükellef hiçbir de ğ işiklik olmamış gibi işlem yapmaya devam edebilmelidir.  5/1/e istisnasından yararlanan mükellefler şartları ihlal etmiş sayılmaz.

14 Tam Bölünmenin Esasları  Tam bölünme işleminde, aktifi ve pasifi düzenleyici hesaplar, ilgili oldu ğ u aktif veya pasif hesapla birlikte devrolunacaktır.

15 Tam Bölünmede Vergileme  Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesi uyarınca yapılacak tam bölünmelerde, münfesih kurumun sadece bölünme tarihine kadar elde etti ğ i kazançlar vergilendirilecek; bölünmeden do ğ an kârlar ise hesaplanmayacak ve vergilendirilmeyecektir.  Tam bölünme tarihi, şirket yetkili kurulunun bölünmeye ilişkin kararının Ticaret Sicilinde tescil edildi ğ i tarihtir.  Bölünme işlemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi, bölünmenin Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildi ğ i tarihten itibaren otuz gün içinde bölünme suretiyle infisah eden (bölünen) kurumun ba ğ lı oldu ğ u vergi dairesine verilecektir.  Beyanname, bölünen kurum ile bu kurumun varlıklarını devralan kurumlar tarafından bölünme tarihi itibarıyla hazırlanacak ve müştereken imzalanarak verilecektir.

16 Tam Bölünmede Vergileme  Bölünen kurumun varlıklarını devralan kurumlar, bölünen kurumun tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarını ödeyece ğ ini ve di ğ er ödevlerini yerine getirece ğ ini, bölünen kurumun bölünme sebebiyle verilecek olan kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde verecekleri bir taahhütname ile taahhüt edeceklerdir.  Mahallin en büyük mal memuru, bu hususta bölünen kurum ile bu kurumun varlıklarını devralan kurumlardan ayrıca teminat isteyebilecektir.  Geçici vergi beyannamesinin verilme süresinden önce aynı döneme ilişkin olarak tam bölünme işlemleri nedeniyle kurumlar vergisi beyannamesi verilmesi halinde, bu dönem için ayrıca geçici vergi beyannamesi verilmeyecektir.

17 Tam Bölünmede Zarar Mahsubu  5520 sayılı Yasanın 9. maddesi uyarınca, devir ve bölünme hallerinde devreden zarar tutarları, devralınan veya bölünen kurumun öz sermayesi ile sınırlıdır.  Tam bölünme işleminde, bölünen kurumun zararlarından, söz konusu kurumun öz sermayesinin devralınan tutarını geçmeyen ve devralınan kıymetle orantılı zarar kısmı mahsup edilebilecektir.  Devralınan veya bölünen kurumun öz sermaye tutarının sıfır veya negatif olması halinde bu kurumların zararlarının mahsubu mümkün de ğ ildir.  Kurumlar Vergisi Kanununun 9. maddesi ile devir ve bölünme işlemlerinde zarar mahsubu yapılabilmesi için “aynı faaliyete devam” şartı getirilmiştir.  Buna göre devralan kurumların devir veya bölünmenin meydana geldi ğ i tarihten itibaren en az 5 yıl süreyle, devralınan veya bölünen kurumların faaliyetlerini devam ettirme zorunlulu ğ u bulunmaktadır.

18 Kısmi Bölünme Kavramı  Kısmi Bölünmeyle Ulaşılmak İ stenen Amaçlar: -Ölçek Ekonomilerinden Yararlanmak -Uzmanlaşmanın Sa ğ lanması -Verimlili ğ in Artırılması -Ortaklar Arasındaki Anlaşmazlıkların Giderilmesi -Pazar Payının ve Rekabet Gücünün Artırılması

19 Kısmi Bölünme Kavramı  23/07/1990 tarih ve 90/434/AET sayılı Avrupa Toplulukları Konseyi Direktifine göre; bir ya da birden fazla çalışma dalının, devralan şirketin sermaye paylarının devreden şirkete verilmesi karşılı ğ ında devri, aktif devri olarak tanımlanmıştır.  Bu anlamda söz konusu uygulama 5422 ve 5520 sayılı Yasalar ile düzenlenen kısmi bölünme kurumundan daha dar tabanlıdır.

20 Kısmi Bölünme Kavramı  19/10/2009 tarih ve 2009/133/EC sayılı Avrupa Konseyi Direktifiyle konu ile ilgili kapsamlı düzenlemeye gidilmiş, kısmi bölünme kavramına da özel yer verilmiştir.  Buna göre; kısmi bölünme, bir şirketin varlı ğ ı sona ermeden ve çalışma alanlarından en az birini bünyesinde bırakarak, bir yada birden fazla çalışma alanını mevcut ya da yeni kurulacak bir şirkete devretmesi ve karşılı ğ ında devralan şirketin iştirak hisselerini iktisap etmesidir.

21 Kısmi Bölünme Kavramı  6102 sayılı TTK’nın (henüz yürürlü ğ e girmemiştir) 159. maddesine göre; “Kısmi bölünmede, bir şirketin malvarlı ğ ının bir veya birden fazla bölümü di ğ er şirketlere devrolunur. Bölünen şirketin ortakları, devralan şirketlerin paylarını ve haklarını iktisap ederler veya bölünen şirket, devredilen malvarlı ğ ı bölümlerinin karşılı ğ ında devralan şirketlerdeki payları ve hakları elde ederek yavru şirketini oluşturur.” Mezkur Kanunun 160. maddesine göre; sermaye şirketleri ve kooperatifler bölünebilirler.

22 Kısmi Bölünme Kavramı  6102 sayılı TTK’nın (henüz yürürlü ğ e girmemiştir) 159. maddesinin gerekçesinde; "Bölünme, çok büyüyen ve çekirdek işletme konusundan uzaklaşan ortaklıkların ana konularına dönebilmelerine olanak sa ğ layan bir yoldur. Meselâ, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi gibi beyaz ev aletleri üreten bir anonim şirketin, zamanla televizyon, radyo, müzik dolabı gibi kahverengi ürünler, büro mobilyası, daha sonra da plastik üretimine girdi ğ i varsayılırsa, bu şirket beyaz eşya, kahverengi eşya, büro mobilyası ve plastik üretimi için ayrı ayrı ortaklıkları bölünme yolu ile kurabilir. Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde fabrikaları olan bir şirket her fabrikayı ba ğ ımsız bir şirkete dönüştürmeyi düşünebilir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

23 Kısmi Bölünme Kavramı  Türk vergi mevzuatına 4684 sayılı Kanun ile giren “bölünme” kavramına ilişkin olarak söz konusu Kanunun genel gerekçesinde yapılan açıklamalar aşa ğ ıdaki gibidir: “Tasarı ile aynı şirket bünyesinde yürütülen birden çok hizmet veya üretim faaliyetinin ayrıştırılarak, işletmelerin mevcut hantal yapılarından kurtarılması, anlayış veya görüş farklılı ğ ı olan ortakların ortaklıklarını ayrıştırması, yeni oluşturulacak üretim ve hizmet işletmelerinin belli alanlarda yo ğ unlaşarak uzmanlaşması ve ölçek ekonomisinden yararlanarak verimli ve kârlı kuruluşlar haline getirilebilmesi için birçok gelişmiş ülke mevzuatında da yer alan bölünme müessesesinin vergi mevzuatımıza da kazandırılması amaçlanmaktadır.”

24 5422 sayılı KVK’ya göre Kısmi Bölünme  Mülga 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 38. maddesinde kısmi bölünmenin tanımı yapılmıştır.  Buna göre; tam mükellef bir sermaye şirketinin veya bu mahiyetteki bir yabancı kurumun Türkiye'deki işyeri veya daimi temsilcisinin bilançosunda yer alan gayrimenkuller ve iştirak hisseleri ile üretim tesisleri, hizmet işletmeleri ve bu tesis ve işletmelere ba ğ lı gayri maddi haklar, hammadde, yarı mamul ve mamul malların, mukayyet de ğ erleri üzerinden mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef bir sermaye şirketine, bu de ğ erleri devreden şirketin ortaklarına verilmek veya devreden şirkette kalmak üzere, devralan şirketin iştirak hisseleri karşılı ğ ında ayni sermaye olarak konulması kısmi bölünme hükmündedir.

25 5422 sayılı KVK’ya göre Kısmi Bölünme  Aynı Kanunun 39. maddesinde bu işlemden do ğ an karların hesaplanmayaca ğ ı ve vergilendirilmeyece ğ i hüküm altına alınmıştır.  Söz konusu Kanun maddesinde kısmi bölünme terimine yer verilmemiş, yalnızca bölünme kavramı kullanılmıştır.

26 Yönetmelik Hükümleri  Maliye Bakanlı ğ ı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlı ğ ı tarafından ortak olarak hazırlanan ve tarih ve sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Anonim ve Limited Şirketlerin Kısmi Bölünme İ şlemlerinin Usul ve Esaslarının Düzenlenmesi Hakkında Tebli ğ ”de kısmi bölünme uygulaması ile ilgili ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

27 5520 sayılı KVK’ya göre Kısmi Bölünme  5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, tam mükellef bir sermaye şirketi veya sermaye şirketi niteli ğ indeki yabancı bir kurumun Türkiye’deki işyeri ya da daimi temsilcisinin bilançosunda yer alan Taşınmazlar ile bilançoda yer alan ve en az iki tam yıl süreyle elde tutulan İ ştirak Hisseleri ya da sahip oldukları Üretim veya Hizmet İ şletmelerinin bir veya birkaçının mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef bir sermaye şirketine kayıtlı de ğ erleri üzerinden ayni sermaye olarak konulması kısmi bölünme olarak kabul edilmiştir.

28 Taşınmaz Kavramı  Kısmi bölünmeye konu olan taşınmazlar, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda “Taşınmaz” olarak tanımlanan ve esas niteli ğ i bakımından bir yerden başka bir yere taşınması mümkün olmayan, dolayısıyla yerinde sabit olan mallardır. Bunlar Türk Medeni Kanununun 704. maddesinde; -Arazi, -Tapu siciline ayrı sayfaya kaydedilen ba ğ ımsız ve sürekli haklar, -Kat mülkiyeti kütü ğ üne kayıtlı ba ğ ımsız bölümler olarak sayılmıştır.

29 Bütünleyici Parça  Taşınmaz tanımına, taşınmazın bütünleyici parçası niteli ğ inde olan unsurları da girecektir. Bütünleyici parça, Türk Medeni Kanununun 684. maddesinde, “Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur. Bütünleyici parça, yerel âdetlere göre asıl şeyin temel unsuru olan ve o şey yok edilmedikçe, zarara u ğ ratılmadıkça veya yapısı de ğ iştirilmedikçe ondan ayrılmasına olanak bulunmayan parçadır.” şeklinde tanımlanmıştır.

30 Eklenti  Taşınmaz tanımına, taşınmazın eklentisi niteli ğ inde olan unsurlar girmeyecektir.  Eklenti, Türk Medeni Kanununun 686. maddesinde; “Bir şeye ilişkin tasarruflar, aksi belirtilmedikçe onun eklentisini de kapsar. Eklenti, asıl şey malikinin anlaşılabilen arzusuna veya yerel âdetlere göre, işletilmesi, korunması veya yarar sa ğ laması için asıl şeye sürekli olarak özgülenen ve kullanılmasında birleştirme, takma veya başka bir biçimde asıl şeye ba ğ lı kılınan taşınır maldır. Eklenti, asıl şeyden geçici olarak ayrılmakla bu niteli ğ ini kaybetmez." şeklinde tanımlanmıştır.

31 Ba ğ ımsız ve Sürekli Haklar  4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 998. maddesinde ba ğ ımsız ve sürekli hakların kaydedilmesi için gerekli koşullar ve usulün tüzükle belirlenece ğ i; süreklilik koşulunun gerçekleşmesi için hakkın süresiz veya en az otuz yıl süreli olması gerekti ğ i hüküm altına alınmıştır.

32 Mamul Taşınmazlar  Aktifte mamul olarak kayıtlı taşınmazların kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkün de ğ ildir. (Büyük Mükellefler Vergi Dairesinin muktezası - Vergi Dünyası Dergisi, Ekim 2010)

33 Taşınmazların Kısmi Bölünmeye Konu Edilmesine İ lişkin Bir Örnek  (M) A.Ş. aktifinde bulunan kayıtlı de ğ eri TL tutarlı arsayı kısmi bölünme yoluyla (T) A.Ş.’ye ayni sermaye olarak koyacaktır. Söz konusu kısmi bölünmeye ilişkin tüm yasal prosedürler yerine getirilmiştir. Devredilen arsanın piyasa de ğ eri TL; (T) A.Ş.’nin ise nominal sermayesi TL, cari sermayesi ise TL’dir. Bu durumda (T) A.Ş.’nin kısmi bölünme sonucu gerçekleştirece ğ i nominal sermaye artışı TL olacaktır.

34 Taşınmazların Kısmi Bölünmeye Konu Edilmesine İ lişkin Bir Örnek  Basit oran-orantı mantı ğ ı ile de bu sonuca ulaşmak mümkündür.  Kısmi bölünme öncesi 10 milyon TL’lik cari sermayeyi 1 milyon TL’lik nominal sermaye temsil ediyorsa, bölünme sonucu elde edilen arsa ile birlikte 12 milyon TL’ye ulaşan cari sermayeyi pek tabi’i ki 1.2 milyon TL’lik nominal sermaye izafe etmelidir.

35 (M) A.Ş.’nin Muhasebe Kaydı İ ştirakler Arazi ve Arsalar

36 Taşınmazların Kısmi Bölünmeye Konu Edilmesine İ lişkin Bir Örnek  (T) A.Ş. 1 milyon TL’lik arsayı devralacak ve söz konusu iktisadi kıymeti bu tutar üzerinden aktifine kaydedecek, karşılı ğ ında ise TL nominal sermaye artışına gidecek ve söz konusu hisseleri (M) A.Ş.’ye verecektir.  Arada kalan TL’lik farkın (T) A.Ş. tarafından pasif düzenleyici bir hesapta (örne ğ in; bölünme denkleştirme hesabı veya bölünme düzenleme hesabı) muhasebeleştirilmesi yerinde olacaktır.

37 (T) A.Ş.’nin Muhasebe Kaydı Arazi ve Arsalar Sermaye Bölünme Düzenleyici Hesabı

38 Taşınmazların Kısmi Bölünmeye Konu Edilmesine İ lişkin Bir Örnek  Şüphesiz ço ğ u durumda elde edilecek iştirak hisselerinin nominal bedeli ile aktiften çıkan taşınmazın kayıtlı de ğ eri farklı tutarları izafe edecektir. Zira bir sonraki bölümde ayrıntılı olarak açıklayaca ğ ımız üzere; bölen (kendisine kısmi bölünme yoluyla ayni sermaye konan) şirkette gerçekleştirilecek sermaye artışında tutar; bölünmeye konu taşımazın piyasa de ğ eri ile bölen işletmenin cari de ğ erlerinin karşılaştırması suretiyle tespit edilecektir.  Bölünen şirket, elde etti ğ i iştirak hisselerini nominal de ğ erlerine bakmaksızın aktifinden çıkan taşınmazın net defter de ğ eri ile de ğ erlemelidir. Zira aktiften çıkan taşınmazın kayıtlı de ğ eri, elde edilen iştirak hislerinin de ğ erlemesi açısından 213 sayılı VUK’un 279. maddesi uyarınca alış bedeli fonksiyonunu ifa edecektir.

39 İ ştirak Hisseleri  Maddede yer alan "iştirak hisseleri" deyimi, menkul de ğ erler portföyüne dahil hisse senetleri ile ortaklık paylarını ifade etmektedir. Bunlar, -Anonim şirketlerin ortaklık payları veya hisse senetleri (Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım ortaklıkları hisse senetleri dahil), -Limited şirketlere ait iştirak payları, -Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komanditer ortaklarına ait ortaklık payları, - İ ş ortaklıkları ile adi ortaklıklara ait ortaklık payları, -Kooperatiflere ait ortaklık payları olarak sıralanabilir.  Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tabi fonların katılma belgeleri ise iştirak hissesi olarak de ğ erlendirilmeyecektir.

40 İ ştirak Hisseleri  İ ştirak hisselerinin kısmi bölünme kapsamında ayni sermaye olarak konulabilmesi için aktifte yer alan bu kıymetlerin en az iki tam yıl süreyle elde tutulması şarttır.

41 Üretim İ şletmesi  Üretim tesisleri; 6948 sayılı Sanayi Sicil Kanununun 1. maddesinden hareketle; “bir maddenin vasıf, şekil, hassa veya terkibini makine, cihaz, tezgah, alet veya di ğ er vasıta ve kuvvetlerin yardımı ile veya sadece el eme ğ i ile kısmen veya tamamen de ğ iştirmek veya bu maddeleri işlemek suretiyle devamlı ve seri halinde imal veya istihsal eden yerler ile madenlerin çıkarılıp işlendi ğ i” yerler üretim tesisleri olarak tanımlanabilir.  Literatürde yapılan tanıma göre üretim tesisleri; üretim sürecinde, kullanılan girdileri fiziksel ya da kimyasal yönden de ğ işikli ğ e u ğ ratarak yeni bir mala dönüştüren tesislerdir.

42 Hizmet İ şletmesi  Hizmet işletmesi tanımına ise mevzuatımızda yer verilmemiştir. Hizmet işletmesinin tanımının yapılabilmesi için öncelikle hizmet kavramının neyi ifade etti ğ inin açıklanması gerekmektedir.  Türk Vergi Kanunlarında hizmet tanımı, 3065 sayılı Katma De ğ er Vergisi Kanununun (KDVK) 4. maddesinde yapılmıştır. Söz konusu madde hükmüne göre, hizmet, teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler olarak tanımlanmış ve söz konusu işlemlerin; bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, de ğ erlendirmek, kiralamak, bir şeyi yapmamayı taahhüt etmek gibi, şekillerde gerçekleşebilece ğ i belirtilmiştir.

43 Hizmet İ şletmesi  Di ğ er yandan Avrupa Birli ğ i uygulamasında da hizmet “mal teslimi dışında kalan işlem olarak” tanımlanmıştır. (Council Directive2006/112/EC, 28 Kasım 2006)  Literatürde yapılan tanıma göre ise, hizmet işletmeleri, hizmet üreten ve pazarlayan her boyuttaki işletmelerdir. Hizmet işletmelerine örnek olarak, konaklama (otel, motel), e ğ lence (tiyatro, sinema), sa ğ lık (hastane), e ğ itim ve ö ğ retim (okul), sigorta ve finansman (sigortacılık, bankacılık), taşıma ve iletişim (eşya ve yolcu taşımacılı ğ ı, PTT), danışmanlık (hukuksal, finansal, ticari danışmanlık), bakım hizmetleri (berber, elbise temizleyicili ğ i) gösterilebilir.

44 Ticaret-Hizmet İ şletmesi Ayrımı  Ticaret işletmeleri; üretici işletmelerin mallarını tüketicilere aktaran toptancı, yarı toptancı, perakendeci işletmelerdir. Dolayısıyla ticaret işletmeleri, mal veya hizmet üretmeyen ve ölçek ekonomisinden yararlanma potansiyeli olmayan şirketlerdir. Bu ba ğ lamda, ticaret işletmelerinin kısmi bölünme kapsamına girmesi söz konusu müessesesinin amacıyla da örtüşmemektedir.  Gerek 5422 gerekse 5520 sayılı Yasada, üretim ve hizmet işletmeleri kavramlarına yer verilmiş ancak söz konusu kavramlar tanımlanmamıştır.

45 Ticaret-Hizmet İ şletmesi Ayrımı  Hizmet işletmesi ayrıca belirtildi ğ ine göre üretim işletmesinden sadece mal üreten sanayi işletmelerini anlamak gerekmektedir.  Sadece mal alım satımına dayanan ticaret işletmelerini ise hizmet işletmesi olarak saymak mümkün de ğ ildir. Bu nedenle bünyesinde demir ticareti (alım satımı) ve boya ticareti yapan bir sermaye şirketinin boya alım satımını yapan işletmesini kısmi bölünme yoluyla bölemeyecektir.  T.C. İ stanbul 7. Vergi Mahkemesinin tarih ve E:2009/459 K:2009/3050 sayılı kararı da bu yöndedir.

46 Ticaret-Hizmet İ şletmesi Ayrımı  tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlü ğ e giren 1 seri no.lu Muhasebe Uygulama Genel Tebli ğ inde; “ İ şletmenin satılan mamul maliyeti, satılan ticari mal maliyeti ve satılan hizmet maliyetinin toplamı, gelir tablosunda "Satışların Maliyeti" bölümünde yer alan tutarları ifade etmektedir” denmektedir. Görülece ğ i üzere söz konusu Tebli ğ uygulamasında işletmeler açık bir şekilde 3’e ayrılmıştır.

47 Ticaret-Hizmet İ şletmesi Ayrımı  Gelirler Genel Müdürlü ğ ü tarafından yatırım indirimi istisnası uygulamaları konusunda yayımlanan tarih ve 32 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Sirkülerinin (3.2) bölümünde, mal alım-satımı yapılan yerlerin yatırım indirimi uygulamasında hizmet üretim yeri olarak kabul edilece ğ i belirtilerek ola ğ an durumda bu yerlerin hizmet işletmesi olmadı ğ ı mefhum-u muhalif yorumuyla ifade edilmiştir.

48 Kısmi Bölümünde Uyulması Gereken Kurallar  Devir ve tam bölünmede oldu ğ u gibi kısmi bölünmede de esas olan “vergi ertelemesidir”.  Kısmi bölünmeye konu de ğ erler, ilgili düzenleyici hesapları ile birlikte bölünen şirket tarafından kayıtlı de ğ erleri (e ğ er amortismana tabi iseler net defter de ğ erleri) üzerinden di ğ er şirkete (bölen şirkete) devredilecek, söz konusu devredilen de ğ erler karşılı ğ ında bölen şirketin hisseleri iktisap edilecektir.

49 Düzenleyici Hesaplar  Kısmi bölünme işleminde, aktifi ve pasifi düzenleyici hesaplar, ilgili oldu ğ u aktif veya pasif hesapla birlikte devrolunmak zorundadır.

50 Kül Halinde Devir  Üretim veya hizmet işletmelerinin devrinde, işletme bütünlü ğ ü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur.  Kısmi bölünme sonucu hem bölünen işletmenin hem de bölünme sonucunda varlıkları devralan işletmenin faaliyetine devam etmesi esastır.

51 Kül Halinde Devir Kül Halinde Devir  Bu kapsamda, söz konusu işletmelerin devrinde, işletme bütünlü ğ ü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli taşınmaz, her türlü tesis, makine ve teçhizat, alet, edevat, taşıtlar, gayrimaddi haklar ile hammadde, mamul, yarı mamul mallar gibi aktif kıymetler ile ilgili pasif kıymetlerin tümünün devredilmesi zorunludur.

52 Kısmi Bölünmede Zarar Mahsubu Kısmi Bölünmede Zarar Mahsubu  Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesinde, devir ve tam bölünme işlemlerinde maddede belirlenen sınır dahilinde devralınan kurumların zararlarının indirimi kabul edilmiş ancak, kısmi bölünme işlemlerinde zarar mahsubuna ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir.  Bu nedenle kısmi bölünmede, bölünen kurumdan devralan kuruma zarar intikali öngörülmedi ğ inden, geçmiş yıl zararlarının hiçbir şekilde devredilmesi mümkün de ğ ildir.

53 Kısmi Bölünmede Nakit, Alacak, Menkul Kıymet ve Borçların Durumu  Öte yandan, kurum bilançosunda yer alan devredilen üretim ve hizmet işletmeleri ile do ğ rudan ilgili olan nakit, alacaklar, menkul kıymetler ve borçların da devri zorunludur.  Bu kıymetlerden nakit, alacaklar ve menkul kıymetlerin devredilen işletme ile do ğ rudan ba ğ ının kurulamaması halinde ise bu kıymetlerin devri ihtiyaridir.

54 Kısmi Bölünmede Nakit, Alacak, Menkul Kıymet ve Borçların Durumu  Devredilecek söz konusu kıymetlerin tutarının mükellefçe belirlenmesi esastır.  Mevcut kayıtlardan bu kıymetlerin devredilen işletme ile ilgili olanların tespit edilebilmesi halinde, bu tutar; kayıtlardan devredilen işletme ile ilgili olanların tespit edilememesi halinde ise mükellefin belirleyece ğ i uygun da ğ ıtım anahtarlarına göre hesaplanan tutar dikkate alınacaktır.

55 Kısmi Bölünmede Nakit, Alacak, Menkul Kıymet ve Borçların Durumu  Devredilen üretim ve hizmet işletmeleriyle do ğ rudan ilgili olan borçların mükellef tarafından tespit edilememesi halinde, devredilecek işletmenin aktif içerisindeki payı üzerinden bir da ğ ıtım anahtarı tespit edilmesi ve buna göre devredilecek borçların tutarının hesaplanması mümkündür.

56 Kısmi Bölünmede Nakit, Alacak, Menkul Kıymet ve Borçların Durumu  Örne ğ in; aktif toplamı 2000 birim olan şirketin aktif içindeki payı 500 birim olan cam üretim işletmesinin kısmi bölünme kapsamında devredilmesi ancak, mevcut kayıtlardan da bu işletme ile do ğ rudan ilgili nakit, alacaklar, menkul kıymetler ve borçların tutarlarının gerçek durumunun tespitinin mümkün olamaması halinde, da ğ ıtım anahtarı %25 olarak dikkate alınacak ve buna isabet eden borç tutarı devre konu olacaktır.  Bununla birlikte, kısmi bölünmede borçların da devredilmesi halinde ayni sermaye tutarının devredilen borç tutarı kadar eksik gerçekleşece ğ i tabiidir.

57 Devralınan İ ştirak Hisselerinin Durumu  Kısmi bölünmeye konu olan iktisadi kıymetlerle birlikte bunlara ba ğ lı borçların da devredilmesi sonucu devre konu iktisadi kıymetlerin kayıtlı de ğ erlerinin sıfır veya negatif olması durumunda, devredilen iktisadi kıymetler defter de ğ erleri üzerinden devredilecek, ancak devredilen iktisadi kıymetler karşılı ğ ında alınan iştirak hisselerinin bilançoda iz bedeli ile takip edilmesi gerekecektir.

58 Devralınan İ ştirak Hisselerinin Durumu Borçlar 100,00 İ ştirakler 0,01 Hizmet İ şletmesi 50, 00 Geçici Hesap 50,01

59 Devralınan İ ştirak Hisselerinin Durumu Bankalar 200,00 Geçici Hesap 50,01 İ ştirakler 0, 01 Kar 250,00

60 Ortak Taşınmazların Durumu Ortak Taşınmazların Durumu  Üretim ve hizmet işletmeleri ile fiziki veya teknik bütünlük arz eden ve bu işletmelerden ayrılması mümkün olmayan binalar, arsa ve araziler de bu işletmelere dahil taşınmazlar olarak kabul edilecektir. Ancak, bir fabrika binasının içinde iki ayrı üretim işletmesi bulunması halinde üretim işletmelerinden birinin devri fabrika binasının da bölünüp devredilmesini gerektirmeyecektir.

61 Ortak Taşınmazların Durumu  Örne ğ in; sahip oldu ğ u taşınmazda un ve yem imal eden bir şirketin, un imaline ilişkin üretim işletmesini mevcut veya yeni kurulacak bir sermaye şirketine ayni sermaye olarak koyması halinde, bu işletmeye ba ğ lı aktif ve pasif kıymetlerin işletme bütünlü ğ ü oluşturacak şekilde devredilmesi zorunlu olup un üretim işletmesinin bulundu ğ u taşınmazın, üretim işletmesi ile birlikte kısmi bölünmeye konu edilmesi zorunlulu ğ u bulunmamaktadır.

62 Kısmi Bölünmede İ şletme Bütünlü ğ ü Kısmi Bölünmede İ şletme Bütünlü ğ ü  Üretim ve hizmet işletmelerinin belli bir kısmının sermaye şirketlerine ayni sermaye olarak konulması mümkün olmayıp işletme bütünlü ğ ünün korunması gerekmektedir.

63 Kısmi Bölünmede İ şletme Bütünlü ğ ü Kısmi Bölünmede İ şletme Bütünlü ğ ü  Örne ğ in; kısmi bölünme kapsamında bir şirketin cam işletmesini devrederken bu işletmeye ait makine, taşınmaz ve hammadde kalemlerinin tamamını devretmesi gerekmektedir. Cam işletmesine ait üç üretim bandının bulunması halinde ise bunların birbirinden ba ğ ımsız olarak ticari faaliyeti devam ettirebilecek niteli ğ i haiz olması halinde, bu üretim bantlarının sadece ikisinin kısmi bölünme kapsamında di ğ er işletmeye devredilmesi, bir adet üretim bandının cam işletmesinde bırakılması mümkün olup bu üretim bantlarında kullanılan makinelerin bir kısmının devredilmesi bir kısmının ise işletmede bırakılması söz konusu olamayacaktır.

64 Tek İ şletmenin Kısmi Bölünme Karşısındaki Durumu Tek İ şletmenin Kısmi Bölünme Karşısındaki Durumu  Tek bir üretim veya hizmet işletmesi bulunan kurumun, taşınmazlar ve iştirak hisselerini kısmi bölünmeye konu etmesi mümkün olup anılan işletmeyi ise kısmi bölünme kapsamında devretmesi mümkün de ğ ildir.

65 Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum  Birbirinden ayrı varlık ifade eden ve birbirinden ayrı olarak bir ticari faaliyeti devam ettirebilecek nitelikte olan varlıklardan oluşan işletmelerin, bu varlıkları kısmi bölünmeye konu edilebilecektir.

66 Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum  Örne ğ in; iplik ve kumaş üretiminden konfeksiyon imalatına kadar tüm aşamaları ihtiva eden üretim işletmesinin, iplik veya kumaş üretimi ya da konfeksiyon imalatına ait bölümlerinin ayrı ayrı bölünebilmesi mümkünken, kumaş üretimine ilişkin kasarlama veya apre bölümlerinin kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkün olmayacaktır.

67 Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum  Bu noktada tereddüdü mucip husus şudur: hizmet işletmelerinde hizmetin ifa edilmesini sa ğ layan duran varlıkların, birbirinden ayrı varlık ifade etti ğ i ve yine birbirinden ayrı olarak bir ticari faaliyeti devam ettirebilecek nitelikte oldu ğ u söylenebilir mi?

68 Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum  Örne ğ in; 100 adet tır ile taşımacılık yapan bir nakliye şirketi, aktifine kayıtlı tırlardan 50 adedini kısmi bölünme yoluyla başka bir şirkete ayni sermaye olarak koyabilecek midir?  Antalya Vergi Dairesi Başkanlı ğ ı tarafından verilen 14 Ocak 2010 tarih ve B.07.1.G İ B /KVK.2010.ÖZ.1 sayılı özelgede; “şirketinizin, aktifinde bulunan 38 adet çekiciden 12 adetini ve 69 adet römorktan 12 adetini kısmi bölünme yoluyla yeni kurulacak bir anonim şirkete devri mümkündür” şeklinde görüş bildirilmiştir.

69 Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum Kısmi Bölünmede Özel Bir Durum Tarafımızca yapılan çalışmalarda konuya ilişkin olarak vergi yazınında oluşmuş iki de ğ işik görüş tespit edilmiştir:  Birinci görüşe göre aynı şehir içindeki aynı nitelikteki iki ayrı otelden her birinin ayrı bütünlük olarak ele alınması ve bunlardan birinin kısmi bölünmeye konu edilmesi mümkün olmalıdır. Zira, ölçeklerin gerekti ğ i şekilde ayarlanması ve ortaklar arasındaki uyuşmazlıkların giderilmesi ancak böyle bir yaklaşımla mümkün olacaktır.  İ kinci görüşe göre ise; bölünme işleminde şirketin kısmi bölünme yoluyla devretti ğ i üretim ve hizmet işini tamamıyla bırakması esastır. Nitekim bu husus bölünme kurumunu vergi kanunlarımıza ilk kez taşıyan 4684 sayılı Yasanın 17. maddesinin gerekçesinde de açıkça belirtilmiştir. Üretim ve hizmet işletmesi, bütünlük bozulmayacak şekilde ayrıştırılabiliyorsa kısmi bölünmeye ayrı olarak konu edilebilir. Ancak taşımacılık faaliyetin filo şeklindeki araçlarla gerçekleştirildi ğ i bir durumda, şirketin sadece bir adet aracı kısmi bölünmeye konu etmesi mümkün olmamalıdır.

70 Stoklarda Meydana Gelebilecek Eksiklik ve Fazlalık  Şirket organlarınca bölünme kararının alındı ğ ı tarih ile bölünmenin Ticaret Sicilinde tescil edildi ğ i tarih arasında, işletmelerin faaliyetlerini devam ettirmeleri neticesinde, stoklarda meydana gelecek eksilmeler, devralan şirketin kabul etmesi halinde nakit ile tamamlanabilecektir.  Stoklarda fazlalık meydana gelmesi halinde ise bunların devredilebilmesi mümkün oldu ğ u gibi işletmede bırakılması da kısmi bölünmeye engel teşkil etmeyecektir.

71 Kısmi Bölünmede Devralınan İ ştirak Hisselerinin Durumu  Kısmi bölünmede devredilen varlıklara karşılık edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabilece ğ i gibi do ğ rudan bu şirketin ortaklarına da verilebilir.  Taşınmaz ve iştirak hisselerinin Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre devrinde, devralan şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur.

72 Kısmi Bölünmede Devralınan İ ştirak Hisselerinin Durumu  Örne ğ in; Ortakları (A) ve (B) olan (R) Limited Şirketi aktifinde kayıtlı olan ve banka kredisi kullanılarak satın alınmış olup henüz ödenmemiş YTL borcu bulunan taşınmazı, kayıtlı de ğ eri olan YTL üzerinden (Y) A.Ş.’ye kısmi bölünme kapsamında devretmiş ve bu devir karşılı ğ ında (Y) A.Ş.’den alınan hisse senetleri Ortak (A) ve (B)’ye verilmiştir. Buna göre, (Y) A.Ş. ayni sermaye olarak konulan taşınmaz nedeniyle YTL’lik sermaye artırımında bulunacak, bu sermaye artırımına ilişkin hisse senetlerinin (R) Limited Şirketinin ortaklarına verilmesi nedeniyle, (R) Limited Şirketi de YTL’lik sermaye azaltımında bulunacaktır.

73 Sermaye Azaltımı Sermaye Azaltımı  Örnekten de anlaşılaca ğ ı üzere, devredilen kıymetlere karşılık edinilen devralan şirket hisselerinin ortaklara verilmesi halinde, bölünen şirkette sermaye azaltımına gidilece ğ i tabiidir.  Öte yandan, devralan şirketin hisselerinin devreden şirkette kalması halinde, devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin pasif kıymetlerin (borçların) devri ihtiyaridir.

74 Eş Zamanlı Sermaye Artırımı/Azaltımı ve Taşıdı ğ ı Risk  Kısmi bölünme sonucu elde edilen iştirak hisselerini ortaklarına vermek isteyen şirketler genelde eş zamanlı sermaye artırım ve azaltımında bulunarak, kısmi bölünme önceki sermaye yapısını korumaktadırlar.  Bu noktada dikkat edilmesi gereken husus, eş zamanlı sermaye artırımında kullanılan de ğ erlerin kayna ğ ıdır.

75 Eş Zamanlı Sermaye Artırımı/Azaltımı ve Taşıdı ğ ı Risk Enflasyon Düzeltmesi Olumlu Farkları Geçmiş Yıl Karları Taşınmaz Satış Kazancı İ stisnası Özel Fon Hesabı Tescil Edilmeyen Sermaye

76 Eş Zamanlı Sermaye Artırımı/Azaltımı ve Taşıdı ğ ı Risk Tescil Edilmeyen Sermaye Kısmi Bölünme Sonucu İ ktisap Edilen İ ştirak Hisseleri

77 Ayni Sermaye Konması Sonucu Elde Edilen Hisse Senetlerinin Durumu  5904 sayılı Kanunla 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 404. maddesine eklenen fıkra ile Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesine göre yapılacak bölünmelerde anılan 404. madde hükmünün uygulanmayaca ğ ı belirtilmiştir.  Bu düzenleme ile birlikte, 6762 sayılı Kanunun 404. maddesinde yer alan ayın karşılı ğ ı olan hisse senetlerinin şirketin tescilinden itibaren iki yıl geçmeden başkalarına devrine izin vermeyen sınırlama, 5904 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 3/7/2009 tarihinden itibaren Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesine göre yapılacak bölünmelerde uygulanmayacaktır.

78 De ğ işim Oranı De ğ işim Oranı  Devir veya bölünme işlemine konu olan varlıkların kayıtlı de ğ erleri üzerinden di ğ er şirketlere intikal ettirilmesi, devrolan veya bölünen şirketin ortaklarına ya da bölünen şirkete varlıkların kayıtlı de ğ eri kadar hisse verilmesini gerektirmemektedir.  Bölünen ve devralan şirketlerin karşılıklı olarak devre konu varlıkların de ğ erlerini belirlemek suretiyle devrolan veya bölünen şirketin ortaklarının haklarını koruyacak bir de ğ işim oranı tespit etmeleri gerekmektedir.  De ğ işim oranının bölünen ve devralan şirketlerin hisselerinin gerçek de ğ eri üzerinden belirlenebilmesi mümkündür.

79 De ğ işim Oranı De ğ işim Oranı  Ancak, yapılan işlemin Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yapılan devir veya bölünme işlemi sayılabilmesi için devir veya bölünmeye konu edilen varlıklara karşılık iktisap edilen hisselerin, varlıklarını devreden şirketin ortaklarına, devreden veya bölünen şirketteki hisselerine isabet eden servet de ğ eri ile orantılı olarak da ğ ıtılması gerekecektir.

80 De ğ işim Oranı De ğ işim Oranı  Öte yandan, devir ve bölünme işlemi sonucunda devre konu şirketlerin gerçek de ğ erleri üzerinden belirlenecek bir de ğ işim oranına göre devralan şirketin sermaye paylarının ortaklara verilmesinde, ortakların servet de ğ erlerinde meydana gelecek ve izah edilemeyecek farkların transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç da ğ ıtımı veya de ğ er artış kazancı açısından tenkit edilebilece ğ i tabiidir.

81 Kısmi Bölünmede Amortisman Kısmi Bölünmede Amortisman  Devir ve bölünme neticesinde devre konu iktisadi kıymetler, mukayyet de ğ erleri üzerinden; aktif ve pasifi düzenleyici hesaplar, ilgili oldu ğ u aktif ve pasif hesaplarla birlikte devrolunaca ğ ından, söz konusu iktisadi kıymetlerin devir işleminin amortisman uygulamaları bakımından ilk iktisap olarak de ğ erlendirilmemesi gerekmektedir.  Di ğ er bir ifadeyle devralan kurumda devir ve bölünme işlemi nedeniyle devrolan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin bakiye de ğ erleri üzerinden kalan amortisman süreleri dikkate alınarak amortisman ayrılmaya devam edilecektir.

82 Hisselerin İ ktisap Tarihi  Kurumlar Vergisi Kanununun 19 ve 20. maddeleri kapsamında gerçekleştirilen devir ve bölünme (kısmi bölünme dahil) hallerinde, devir olan veya bölünen şirketin ortaklarına verilen hisselerin iktisap tarihi olarak, bu yeni hisselerin verilmesine neden olan devir olan veya bölünen şirketin hisselerinin iktisap edildi ğ i tarihin esas alınması gerekmektedir.

83 Kısmi Bölünmede Sorumluluk  Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesine göre gerçekleşen kısmi bölünme ve hisse de ğ işimi işlemlerinden do ğ an kârlar hesaplanmayacak ve vergilendirilmeyecektir.  Kısmi bölünme işlemlerinde, bölünen kurumun bölünme tarihine kadar tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarından, bölünen kurumun varlıklarını devralan kurumlar, devraldıkları varlıkların emsal bedeli ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olacaklardır.

84 Di ğ er Vergi Kanunlarında Kısmi Bölünme Kurumu  3065 sayılı KDV Kanununun 17/4/c maddesi hükmü uyarınca Kurumlar Vergisi Kanununa uygun olarak yapılan kısmi bölünme işlemleri KDV’den istisna olup, bu kapsamdaki işlemler için KDV Kanununun 30/a maddesi hükmü uygulanmayacaktır.  Kısmi bölünmeye konu iktisadi kıymetlerin edinimi sırasında yüklenilmiş olan KDV, bölünme anına kadar henüz bölünen şirket tarafından indirilememiş ise mükerrer indirime sebebiyet verilmeyecek şekilde devralan şirket tarafından indirilmeye devam olunur.

85 Di ğ er Vergi Kanunlarında Kısmi Bölünme Kurumu  488 sayılı Damga Vergisi Kanununun istisnaları düzenleyen 9. maddesinde; söz konusu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı ka ğ ıtların Damga Vergisinden istisna oldu ğ u hüküm altına alınmıştır.  (2) sayılı Tablonun “IV-Ticari ve Medeni İ şlerle İ lgili Ka ğ ıtlar/17” bölümünde Kurumlar Vergisi Kanununa yapılan birleşme, devir ve bölünmeler nedeniyle düzenlenen ka ğ ıtların damga vergisinden istisna oldu ğ u açık bir şekilde belirtilmiştir.

86 Di ğ er Vergi Kanunlarında Kısmi Bölünme Kurumu  492 sayılı Harçlar Kanununun 123. maddesinin 3. fıkrasında; “Anonim, eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme ve nev’i de ğ işiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler ile bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini ve bunların teminatları ile geri ödenmelerine ilişkin işlemler harca tabi tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.

87 Di ğ er Vergi Kanunlarında Kısmi Bölünme Kurumu  1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 30. maddesinin 3. fıkrasında; kanunlar veya di ğ er kamu düzeni koyan mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina, arsa ve arazinin vergisinin kısıtlamanın devam etti ğ i sürece 1/10 oranında tahsil olunaca ğ ı, aynı maddenin 5. fıkrasında da, kısıtlamanın devam etti ğ i sürece tecil edilen verginin, bina, arsa veya arazinin satılması, istimlaki veya hibe yoluyla devir ve temliki halinde muaccel hale gelece ğ i hüküm altına alınmıştır.  İ stanbul 7. Vergi Mahkemesi kısmi bölünme durumunda kısıtlılık şartları ihlal edilmiş olur diye karar vermişken, Danıştay 9. Dairesi E:2008/2926 K:2009/3161 sayılı kararıyla kısmi bölünmenin satış olarak kabulüne olanak bulunmadı ğ ından bahisle söz konusu kararı mükellef lehine bozmuştur.

88 Sermaye Piyasası Mevzuatına Göre Kısmi Bölünme  Halka Açık Anonim Ortaklıkların Bölünmelerinde Uyulacak Esaslar Hakkında Kurulun, tarih ve 61/1394 sayılı kararı  Devralan ortaklı ğ ın A.Ş. olması ve yeni kurulması mecburidir.  Kısmi bölünmenin, bir üretim tesisi veya işletmenin parça parça elden çıkarılarak, şirketin üretim ve hizmet ifası faaliyetinden alıkonulması sonucunu do ğ urmayacak şekilde yapılması gerekmektedir.  En az iki de ğ erleme yöntemi kullanılarak bölünmeye konu malvarlı ğ ı unsurlarının de ğ er tespitine ilişkin rapor hazırlanması gerekmektedir.

89 Sermaye Piyasası Mevzuatına Göre Kısmi Bölünme  Bölünmeye esas alınacak mali tabloların tarihi ile bölünme işleminin nihai olarak onaylanaca ğ ı genel kurul toplantı tarihi arasındaki süre 6 ayı aşamaz.  Halka açık anonim ortaklıkların bölünme işleminde devralan taraf olmaları durumunda; iştirak hisselerinin bölünme işlemine konu edilmesi halinde, ekonomik bir bütünlük arz edecek şekilde bölünen ortaklı ğ ın aktifindeki bölünmeye konu tüm iştirak hisselerinin devredilmesi ve bu hisselerin İ MKB’de işlem görmesi gerekmektedir.  Bölünmeye taraf ortaklıkların bölünmeye esas mali tablolarını özel ba ğ ımsız denetimden geçirmeleri gerekmektedir.

90 Rekabet Mevzuatına Göre Kısmi Bölünme  4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanununun 7. maddesine göre; hangi tür birleşme ve devralmaların hukuki geçerlik kazanabilmesi için Kurula bildirilerek izin alması gerekti ğ ini Kurul, çıkaraca ğ ı tebli ğ ile ilan edecektir.  Bu meyanda öncelikle 1997/1 no.lu Tebli ğ çıkarılmış, akabinde çıkarılan 2010/4 no.lu Rekabet Kurulundan İ zin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebli ğ ile uygulamada birtakım de ğ işikliklere gidilmiştir.

91 Rekabet Mevzuatına Göre Kısmi Bölünme  Söz konusu Tebli ğ in 5. maddesine göre kısmi bölünme durumunda da şartlarının oluşması durumunda Rekabet Kurulundan izin alınması gerekmektedir.  Kontrol de ğ işikli ğ ine yol açmayan grup içi işlemlerde izin almaya gerek yoktur.  İ şlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının 100 milyon TL’yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı 30 milyon TL’yi aşması halinde izin alınması zorunludur.  “Ciro” söz konusu Tebli ğ in 8. maddesinde belirlenen şekilde hesaplanacaktır.

92 Kısmi Bölünmede Hazırlanması Gereken Belgeler  Kısmi bölünmeye konu üretim tesislerini gösterir liste ve tapu fotokopileri, imar durumlar, emlak beyanname örnekleri, gayrimenkuller üzerinde takyidat olup olmadı ğ ı,  Gayrimenkul ve makine teçhizat listesi ve düzeltilmiş de ğ erleri,  Devre konu iktisadi kıymetlerin kaç bölüm oldu ğ u, her bir bölümün nereye devredilece ğ i, her bir bölüm içindeki mal varlı ğ ı parçasının dökümünü içeren tablo,  Varsa ayrılmış karşılıkları gösterir tablo,

93 Kısmi Bölünmede Hazırlanması Gereken Belgeler  Kısmi bölünmeye konu şirketlerin en son sermaye yapılarını gösterir Ticaret Sicil Gazeteleri,  En son ortaklık ve hisse da ğ ılımını gösterir tablo,  En son temsil ve ilzam durumlarını gösterir Ticaret Sicil gazeteleri,

94 Kısmi Bölünmede İ zlenecek Yol  Yönetim Kurulu Kararı Alınması,  Asliye Ticaret mahkemesine başvurarak 6762 sayılı Yasanın 303. maddesi gere ğ ince bilirkişi raporu alınması  Bölünme Planının ve Sözleşmesinin Hazırlanması  Bölünmeye konu varlıklar için gerekli yazıların alınması (tapu ve trafik müdürlü ğ ünden)  Kısmi bölünmenin onaylanması için Genel Kurulun toplantıya ça ğ rılması,  Gerekirse eş zamanlı sermaye artırımı ve azaltımı yapılması,  Gerekirse kısmi bölünmeye konu kıymetlerin devredilece ğ i yeni şirketin kurulması,  Kısmi bölünmeye konu gayrimenkul ve taşıtların sicil kayıtlarının tashihi işlemlerinin yapılması


"Tam Bölünme Kavramı  Tam bölünme; bölünen ortaklı ğ ın tasfiyesiz olarak infisahına ve mal varlı ğ ının paylaşımına izin veren bir müessesedir.  Tam." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları