Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

5 YAŞ ALTINDA ASTIM TANI ve TEDAVİSİ.  Astım çocukluk çağının en fazla görülen kronik hastalığı olup süt çocuğu ve okul öncesi dönem çocuklarında tanısını.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "5 YAŞ ALTINDA ASTIM TANI ve TEDAVİSİ.  Astım çocukluk çağının en fazla görülen kronik hastalığı olup süt çocuğu ve okul öncesi dönem çocuklarında tanısını."— Sunum transkripti:

1 5 YAŞ ALTINDA ASTIM TANI ve TEDAVİSİ

2  Astım çocukluk çağının en fazla görülen kronik hastalığı olup süt çocuğu ve okul öncesi dönem çocuklarında tanısını koymak zordur EDM

3  Çocukların %40’ı yaşamlarının ilk yılı içinde hışıltı atağı geçiriyor.  Tekrarlayan hışıltının %30’unda 6 yaşında astım devam ediyor.  Astımlı çocukların %80’inin yaşamlarının ilk yılı içinde astım semptomu var (hışıltı, öksürük, nefes darlığı gibi) Castro-Rodriguez JA. JACI 2010;126: EDM

4 Castro-Rodriguez JA. JACI 2010;126:  5 yaş altı çocuklarda astım okul çağı çocuklara ve adölesanlara göre daha az görülüyor ANCAK  5 yaş altı çocuklarda poliklinik ve acil ziyareti, hastane yatışı ve kötü astım kontrolü daha fazla 4 EDM

5 ASTIM NEDİR?  Kronik ve enflamatuvar bir hava yolu hastalığıdır.  Tekrarlayan hışıltı, nefes darlığı ve öksürük ataklarına neden olan hava yolu aşırı duyarlılığı vardır.  Hava yolu obstrüksiyonu geri dönüşümlüdür. 5EDM

6 RİSK FAKTÖRLERİ Konak Faktörleri Çevresel Faktörler -Genetik faktörler - Allerjenler *Atopi ve BHR yatkınlık genleri *Ev içi ve ev dışı -Obezite - Enfeksiyonlar -Cinsiyet - Sigara dumanı - Hava kirliliği - Beslenme ÇOCUKLUK ASTIMINDA GEN-ÇEVRE ETKİLEŞİMLERİ Busse WW. N Engl J Med 2001:344(5): EDM

7 İnflamasyon Çevresel risk faktörleri Havayolu hiperreaktivitesi SEMPTOMLAR Havayolu obstrüksiyonu Tetikleyiciler 7EDM

8 PATOGENEZ ÇEVRESEL ETKENLER AKUT DEĞİŞİKLİKLER Bronkokonstriksiyon Mukus artışı Vazodilatasyon, Ödem Bronş hiperrreaktivitesi KALICI DEĞİŞİKLİKLER Bronş düz kası hipertrofisi Mukus bezi hiperplazisi Revaskülarizasyon Subepitelyal fibrozis İNFLAMASYON GENETİK EDM

9 9 Bütün dünyada astım tanı ve tedavisinde standardizasyonu sağlamak amacı ile konsensuslar yayınlanmaktadır. Global Initiative for Asthma (GINA) Global Initiative for Asthma (GINA) 2009 PRACTALL PRACTALL 2008 European Task Report (ERS) European Task Report (ERS) 2008 EDM

10 ASTIM FENOTİPLERİ (GİNA, PRACTALL) 1. Geçici erken hışıltı Yaşamın ilk 2-3 yılında olup 3 yaşından sonra kaybolur  Prematüre doğum  Anne- baba sigara kullanımı 10EDM

11 2. Persistan erken başlangıçlı hışıltı (Nonatopik Hışıltı)  3 yaşından önce başlar  Viral enfeksiyonlarla tetiklenir (RSV, rinovirüs)  Çocukta atopi bulguları yok  Ailesel atopi öyküsü yok  Semptomlar bir bölümünde okul çağı boyunca devam eder 11EDM

12 3. Geç başlangıçlı hışıltılı solunum (Persistan Astım)  Klinik atopi semptomları (allerjik rinit ve atopik dermatit, gıda allerjisi, eozinofili ve/veya yüksek Ig E)  Bebeklik veya erken çocukluk döneminde gıdalara Ig E aracılı sensitizasyon  Ev içi allerjenlere maruziyet sonucu 3 yaşına kadar inhalasyon allerjenlerine karşı duyarlanma  Ailede astım öyküsü 12EDM

13 4. Şiddetli ve aralıklı hışıltı Aşağıdaki belirtilerle beraber görülen sık tekrarlamayan hışıltı atakları  Solunum yolu hastalığı süreci dışında minimal morbidite  Egzema, allerjik duyarlanma, eozinofili

14 14 Martinez FD et al. J Allergy Clin Immunol 1999;104:S169-S174. EDM

15 HIŞILTI FENOTİPLERİ (ERS) 1. Epizodik (viral) Hışıltı 2. Multipl Tetikleyici Hışıltı 15EDM

16 Epizodik (viral) hışıltı  Viral ÜSYE sırasında semptom var  Ara dönemlerde semptom yok  Sıklıkla okul öncesi dönemde görülür  En sık etkenler rinovirüs, RSV, Coronavirüs, metapnömovirüs, parainfluenza, adenovirüs  Mevsimsel özellik gösterir  6 yaş civarında kaybolur, bazen okul çağında devam edebilir, multipl tetikleyiciye dönüşebilir. 16EDM

17 Multipl Tetikleyici Hışıltı  Ataklar arasında da semptom var  Egzersiz, ağlama, gülme ile semptom ortaya çıkabilir.  Kronik havayolu enflamasyonu vardır. 17EDM

18 TANI  Tekrarlayan hışıltısı olan bütün bebeklerde astım akla gelmelidir.  Uzun süreli izlem,  Olası diğer hastalıkların ekarte edilmesi,  Çocuğun bronkodilatatör/antiinflamatuvar tedaviye yanıtının gözlenmesi gerekmektedir.

19 ÖYKÜ-1  Öksürük İnatçı Tekrarlayıcı Nöbetler halinde gelen Gece ve sabaha karşı sık olan Uykudan uyandıran  Hışıltı Tekrarlayıcı Ekspiratuvar Akut başlayan Tedaviye hızlı yanıt

20 ÖYKÜ-2  Spesifik tetikleyiciler; sigara, evcil hayvanlar, küf, rutubet, toz, respiratuar enfeksiyonlar, soğuk hava maruziyeti, egzersiz, gülme/ağlama veya parfüm maruziyeti ile öksürme  Uyku düzeninde değişiklikler; uyanma, gece öksürüğü, uyku apnesi  Bir önceki yıldaki alevlenmeler  Nazal semptomlar; Kaşınma, hapşırma, tıkanma  Atopik egzema varlığı  Aile öyküsü  Yaşanılan çevre

21 21 Astım Prediktif Index 1 Major Kriter Allerjik rinit ÜSYE dışında vizing olması Eozinofili (>4%) 2 Minör Kriter Ebeveynlerde astım Atopik dermatit veya Castro-Rodriguez et al. Am J Respir Crit Care Med. 2001;162: Zayıf İndeks : Az hışıltı (<3/yıl) + 1 majör veya 2 minör kriter Güçlü İndeks :Sık hışıltı (>3/yıl) + 1 majör veya 2 minör kriter EDM

22 22 NPVPPVSpesifiteSensitiviteOR % 84-92% 77% 97% 167Güçlü indeks % 87-94% 59% 85% 424Zayıf indeks Zayıf indeksli çocukların % 59 ’unda Güçlü indeksli çocukların % 77 ’sinde 6-13 yaş arasında astım geliştiği bildirilmiştir. Castro-Rodriguez JA. Am J Respir Crit Care Med. 2000;162: EDM

23 23 Modifiye Astım Prediktif Index 1 Major Kriter ÜSYE dışında vizing olması Eozinofili (>4%) Besin allerjen duyarlılığı 2 Minör Kriter Ebeveynlerde astım Atopik dermatit Aeroallerjen duyarlılığı veya EDM

24 Öyküde farklı hastalık düşündüren bulgular  Üst hava yolu semptomları, horlama, rinit, sinüzit  Hayatın ilk günlerinde başlayan semptom varlığı  Semptomların oldukça ani başlaması  Kronik balgamlı öksürük  Beslenme sonrası irritabilite ve klinikte kötüleşme, kusma  Sistemik immün yetmezlik bulgusu varlığı  Devamlı veya kötüleşen semptomlar 24EDM

25 HANGİ ÇOCUK ASTIM?  Tekrarlayan hışıltı atakları olan  Atopik dermatitli  Aile öyküsü olan  Bronkodilatatör tedaviye yanıt veren  Egzersiz ya da daha küçük çocuklarda gülme/ağlama ile öksürük, nefes darlığı tanımlayan Aksi ispat edilene kadar ASTIM olarak kabul edilmeli 25EDM

26 FİZİK MUAYENE  Tam bir fizik muayene  Ataklar arasında fizik muayene tamamen normal olabilir.  Atopi fenotipleri aranmalı 26EDM

27 Fizik muayenede altta yatan farklı hastalığı gösteren bulgular  Çomak parmak, kilo kaybı  Üst solunum yolu hastalığı; büyümüş tonsil ve adenoid, devamlı rinit, nazal polip  Ciddi gögüs kafesi deformitesi (Harrison oluğu, fıçı gögüs)  Fiks monofonik vizing  Stridor  Kardiyak veya sistemik hastalık bulgusu 27EDM

28 LABORATUVAR  İki yönlü akciğer grafisi  Tam kan sayımı ve total eozinofil sayısı/yüzdesi  Deri prik testi/Allerjen spesifik IgE 28EDM

29 AKCİĞER GRAFİSİ  İlk başvuru  Ayırıcı tanı  Komplikasyon varlığı 29EDM

30 DERİ PRİK TESTİ  Kolay, ucuz ve hızlı sonuç veren bir testtir  Alt yaş sınırı yoktur  Testte kullanılan allerjenler hastanın yaşına göre değişir 30EDM

31 ALLERJEN SPESİFİK IGE  Deri testlerine göre duyarlılığı daha az  Şiddetli atopik dermatiti olan  Antihistaminik tedavisi kesilemeyen  Gıda-inhalasyon allerjeni ile yaşamı tehdit eden reaksiyon tanımlayan  Dermografizm olan hastalara yapılmalıdır. 31EDM

32 AYIRICI TANI-1  Üst hava yolu hastalığı; adenotonsiller hipertrofi, rinosinüzit, postnazal akıntı  Konjenital yapısal bronşial hastalıklar; komplet kartilaj halka, kist, web  Bronşial, trakeal bası; vasküler ring, kardiyomegali, büyüyen lenf nodu (lenfoma, tuberküloz) 32EDM

33 AYIRICI TANI -2  Özegagus ve yutma problemleri; reflü, yutma disfonksiyonu, larengeal kleft, trakeoözefageal fistül  Pulmoner süpürasyon nedenleri; kistik fibrozis, primer silier diskinezi, immün yetmezlik  Diğer; bronkopulmoner displazi, konjenital veya akiz trakeomalazi, kardiyomiyopati veya soldan sağa şanta sekonder pulmoner ödem 33EDM

34 SINIFLAMA ASTIM ŞİDDETİ:. ASTIM ŞİDDETİ:Tanı anında kullanılabilir. Tedavi kararlarında kullanımı artık önerilmemektedir. ASTIM KONTROLÜ: ASTIM KONTROLÜ: Hastalık belirtilerinin kontrolüdür. 34EDM

35 Astım Kontrol Düzeyleri Özellik Kontrol altında ( Aşağıdakilerin tümü) Kısmen kontrol altında ( herhangi bir haftada herhangi birinin olması) Kontrol altında değil Gündüz semptomları Yok (haftada 2 kez yada az) Haftada 2 kezden fazla Herhangi bir hafta içinde kısmen kontrol altına alınmış olan astımın 3 ya da daha fazla özelliğinin bulunması Aktivitelerin kısıtlanması YokVarsa Gece semptomları/ uyanmaları YokVarsa Rahatlatıcı ilaç gereksinimi Yok (haftada 2 kez yada az) Haftada 2 kezden fazla Alevlenmeler Yok Yılda bir yada fazla Herhangi bir alevlenme haftada 1 kez 35EDM

36 TEDAVİ  Eğitim  Korunma  Farmakoterapi 36EDM

37 TEDAVİ PROGRAMI Hasta eğitimi Tetikleyici etkenlerin uzaklaştırılması Uzun süreli tedavi için plan yapılması Atak için tedavi planı yapılması Hastanın düzenli takibi EDM

38 38 HASTANIN EĞİTİMİ  Astım hastalığı hakkında açıklama  Çevrede alınacak önlemler  İlaçların türleri ve etkileri  İnhalasyon tekniği (ACİL EYLEM PLANI)  Semptomlar artarsa ne yapılması gerektiği (ACİL EYLEM PLANI) 38EDM

39 TEDAVİ PROGRAMI Hasta eğitimi Tetikleyici etkenlerin uzaklaştırılması Uzun süreli tedavi için plan yapılması Atak için tedavi planı yapılması Hastanın düzenli takibi EDM

40 Sensitize kişilerde spesifik allerjenleri uzak tutma yöntemleri Allerjen Uzak tutma yöntemi Evcil hayvanlar Hayvanı evden uzaklaştır (6 ayda allerjen azalır) Halı ve koltuk döşeme iyice temizleyin Ev tozu akarları 1-2 haftada yatak takımları ve giysileri yıka (>56 derece) Doldurulmuş oyuncakları haftada bir Yastık ve yorganları geçirgen olmayan örtülerle sakla Hamamböceği Evi temizleyin Profesyonel ilaçlama hizmeti alın Yastık ve yatakları geçirgen olmayan örtülerle sakla Küf Küflü yüzeyleri zayıf çamaşır suyu ile yıka Çatlakları tamir et Gıda Sebep olan gıdadan kesinlikle uzak durulması 40EDM

41 TETİKLEYİCİLERDEN UZAK DURULMASI  Sigara Dumanı: Her kontrolde sorgulanmalı  Hava kirliliği  Enfeksiyonlar  Obezite  İlaçlar (NSAID, beta blokör)  Stres 41EDM

42 TEDAVİ PROGRAMI Hasta eğitimi Tetikleyici etkenlerin uzaklaştırılması Uzun süreli tedavi için plan yapılması Atak için tedavi planı yapılması Hastanın düzenli takibi EDM

43 FARMAKOTERAPİ Kontrol edici ilaçlar İKS LTRA İKS LTRA LABA Oral steroidler LABA Oral steroidler Semptom giderici ilaçlar (Rahatlatıcılar) Kısa etkili β-2 agonist Kısa etkili β-2 agonist İpratropium bromid İpratropium bromid 43EDM

44 HANGİ HASTAYA KORUYUCU TEDAVİ VERİLMELİDİR?  Bir önceki yılda >4 atak ve API (+)  Son 6 ay sistemik steroid kullanımı gerektiren 2 atak 44EDM Castro-Rodriguez JA. JACI 2010;126:

45 İNHALER STEROİD  Şiddetli semptom veya sık oral kortikosteroid kullanımı varsa nebülize/ inhale steroid  Allerji-atopi bulgusu varsa İKS birinci basamak tedavi olarak uygulanabilir 45EDM

46 İNHALER STEROİD 5 YAŞ ALTINDA DÜŞÜK DOZLAR  Budesonid ÖDİ* 200 mcg/gün  Budesonid nebül 500 mcg/gün  Flutikazon ÖDİ* 100 mcg/gün *Ölçülü doz inhaler Boy uzaması mutlaka takip edilmelidir. 46EDM

47 MONTELUKAST  Montelukast 4mg/gün, granül/ çiğneme tableti  İntermittan ve viral enfeksiyon ile tetiklenen hışıltı ataklarında monoterapi  Persistan astımda alternatif tedavi  Ağır olgularda, persistan ve APİ+ olanda inhale kortikosteroid ile kombine edilmelidir.  Aralıklı kulanım yerine uzun süreli kullanım atakların önlenmesinde daha etkili! 47EDM

48 TEDAVİ BASAMAKLARI ASTIM EĞİTİMİ VE ÇEVRE KONTROLÜ İhtiyacı olduğunda kısa etkili β-2 agonistt 1.basamak2.Basamak Birisini seç 3. Basamak Birisini seç Kısa etkili β-2 agonistt Düşük doz ICSDüşük dozun iki katı LTRADüşük doz ICS+LTRA 48EDM

49  Tedavi astım kontrolüne göre düzenlenmelidir  Mevcut tedavi rejimi ile kontrol sağlanamıyorsa kontrol sağlanıncaya kadar basamak artırılmalıdır.  Kontrol en az 3 ay süre ile sağlandığında tedavi basamaklı olarak azaltılabilir. 49EDM

50 50 TEDAVİ PROGRAMI Hasta eğitimi Tetikleyici etkenlerin uzaklaştırılması Uzun süreli tedavi için plan yapılması Atak için tedavi planı yapılması Hastanın düzenli takibi 50EDM

51 Kontrol sağlanamaması durumunda şu faktörler ele alınmalıdır Kontrol sağlanamaması durumunda şu faktörler ele alınmalıdır 1- Çevre faktörü: Hastanın tetikleyici faktörlerden uzaklaşmış olması 2- İlaç uyumu: Hastanın ilaçları önerilen kombinasyonlarda ve dozlarda alması 3- Teknik uyum: İnhalasyon tekniğinin doğru uygulanması 51EDM

52 SONUÇ Astımda klinik kontrolün sağlanması  Semptomsuz yaşam  Egzersiz dahil normal günlük aktivitenin sağlanması  “Rahatlatıcı ilaç” gereksiniminin olmaması  Akciğer fonksiyonunun normal ya da normale yakın olması  Atak olmaması 52EDM


"5 YAŞ ALTINDA ASTIM TANI ve TEDAVİSİ.  Astım çocukluk çağının en fazla görülen kronik hastalığı olup süt çocuğu ve okul öncesi dönem çocuklarında tanısını." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları