Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü Kooperatifçilik Ankara Nisan, 2014.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü Kooperatifçilik Ankara Nisan, 2014."— Sunum transkripti:

1 1 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü Kooperatifçilik Ankara Nisan, 2014

2 Kooperatifler 2  Kooperatifler, insan ihtiyaçlarının karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma yoluyla giderilmesini sağlamak ve ortaklarının çıkarlarını korumak amacıyla oluşturulan ekonomik kuruluşlardır.  Kooperatifler hem kişilerin tek başlarına yapmaya güçlerinin yetmediği işleri, bir araya gelerek yapmalarını sağlar hem de toplumun kalkınmasına katkıda bulunurlar.

3 Kooperatifler;  Alt ve orta gelir grubundaki insanların ekonomide söz sahibi olmalarını sağlar.  Bireysel değil toplumsal kalkınmayı sağlar.  İstihdam ve pazar gücünü arttırır.  Yoksullukla mücadelede önemli bir araçtır.  Paya değil, bütüne sahip olmayı sağlarlar. 3

4 Dünyada Kooperatifçilik Kooperatifçiliğin dünyada bir ekonomik organizasyon biçimi olarak ortaya çıkışı, 19. yüzyılın ortalarını bulmuştur. Sanayi devriminin ortaya çıkarmış olduğu hızlı değişim ve dönüşüm, işsizlik, iç göç, kentleşme, gelir dağılımının bozulması gibi ekonomik ve sosyal problemler kooperatifçiliğin doğuşuna büyük oranda katkı sağlamış ve kooperatifçilik, sanayi devriminin tam ortasında yer alan İngiltere’de, işçiler tarafından başlatılan tüketim kooperatifçiliği akımı ile kendini göstermiştir. Sonraki yıllarda da Fransa üretim kooperatifçiliği ile Almanya ise Esnaf ve Tarım Kredi kooperatifçiliği ile İngiltere’yi takip etmiştir. 4

5 5 Dünyada Başarılı Kooperatif Örnekleri

6 BM’in 2012 yılını “Uluslararası Kooperatifler Yılı” ilan etmesinin amacı; • Kooperatifler hakkında farkındalık oluşturmak, • Kooperatiflerin sosyal gelişmedeki rolünü vurgulamak, desteklemek ve artırmak • Kooperatiflerin kurulması ve güçlendirilmesini sağlamak ve • Kooperatiflerin kurulması ve gelişmesini sağlayacak politikaların ve yasal ortamın sağlanması için Hükümetleri ve Düzenleyici Kurumları teşvik etmektir. Uluslararası Kooperatifler Yılı

7 BM’in bu kararı;  Kooperatif işletme modelinin ekonomik ve sosyal kalkınmada oynadığı temel rolün tanınması;  Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yaşayan insanların ekonomik ve sosyal kalkınmalarında kooperatiflere tam katılım sağlamalarının desteklenmesi ve  Özellikle kooperatiflerin yoksullukla mücadelede aktif rol alması anlamına gelmektedir. Karar, aynı zamanda, tüm hükümetlere kooperatiflerin gelişmesi için daha destekleyici bir ortam oluşturmaları ve özellikle kapasite artırımı için finansman sağlamaları konusunda çağrıda bulunmaktadır. Uluslararası Kooperatifler Yılı

8 Çağdaş kooperatifçiliğin Türkiye’deki ilk uygulamasının, 1863 yılında devlet eliyle (Mithat Paşa tarafından) kurulan “memleket sandıkları” ile (tarım kredi kooperatifçiliği benzeri bir yapı) başladığı kabul edilmektedir. Ancak, kooperatifçiliğimizde ilk esaslı gelişme Cumhuriyet dönemine rastlamaktadır. Türkiye’de, 1920 ile 1938 yılları arasında kooperatiflere yönelik yapılan tüm hukuki düzenlemeler, ATATÜRK’ün önderliğinde gerçekleştirilmiştir. Ülkemizde Kooperatifçilik 8

9 Diğer taraftan, Planlı Dönem sonrasının en önemli gelişmelerinden birisi şüphesiz, kooperatifçiliğin Anayasa’da yer almasıdır Anayasasının 51. maddesinde “Devlet, kooperatifçiliğin gelişmesini sağlayacak tedbirleri alır.” ifadesinin yer alması kooperatifçiliğin gelişmesi için devleti daha aktif ve sorumlu duruma getirmiştir. İlk olarak, o zamanki toplumsal ve ekonomik faktörler nedeniyle, kooperatifçilik tarımsal alanlarda ortaya çıkmış, uzun yıllar tarımsal alanda yoğunlaşmıştır. Daha sonra, ekonomik ve sosyal yapıda meydana gelen değişimler ve ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar sebebiyle, başta konut/işyeri inşaatı olmak üzere taşımacılık, tüketim, kredi-kefalet gibi alanlara da yayılmıştır. Günümüzde GTB, GTHB ve ÇŞB’nin görev ve sorumluluk alanında faaliyet gösteren 30 ayrı türde kooperatif bulunmakta olup, bunların ortak sayıları toplamı ise ’tir. Ülkemizde Kooperatifçilik 9

10 İlgili BakanlıkKooperatif Türleri KooperatifBirlikMerkez Birliği SayısıOrtak SayısıSayısı Ortak K. Sayısı Sayısı Ortak B. Sayısı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bkn. Tarımsal Kalkınma Koop Sulama Koop Su Ürünleri Koop Pancar Ekicileri Koop Tarım Kredi Koop ARA TOPLAM

11 Ülkemizde Kooperatifçilik Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tarım Satış Koop Bağımsız TSK Tütün Tarım Satış Koop Yaş Sebze Meyve Koop Tüketim Koop Motorlu Taşıyıcılar Koop Esnaf ve Sanat. Kef. Koop Küçük Sanat Koop Temin Tevzi Koop Turizm Geliştirme Koop Üretim Pazarlama Koop Tedarik Kefalet Koop Yayıncılık Koop Hamallar Taşı. Koop İşletme Koop Sigorta Koop Yardımlaşma Koop Eğitim Koop ARA TOPLAM

12 Ülkemizde Kooperatifçilik Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Konut Yapı Koop Küçük San. Sit. Yapı Koop Toplu İşyeri Yapı Koop ARA TOPLAM GENEL TOPLAM

13 Kooperatifçilikte Devletin Rolü ve Sunulan Hizmetler (1): Türkiye’de 1961 yılından bu yana devletin kooperatifçilik politikası, Anayasa’da kendisine yer bulmaktadır. Ayrıca, Kalkınma Planlarında kooperatifçiliğin geliştirilmesi çoğu zaman ilke olarak benimsenmiş ve özellikle tarımsal kooperatifçilik, kalkınma politikasının önemli araçlarından biri olarak görülmüştür. Devlet zaman içerisinde düzenleyici yetkisini de kullanarak genel ve özel kooperatif kanunları çıkartmış ve kooperatifleri diğer kuruluşlardan ayıran bir hukuki statü belirleme yoluna gitmiştir. Yine, birçok kooperatifin kurulup gelişmesine de devlet tarafından öncülük edilmiştir. Ülkemizde Kooperatifçilik 13

14 Kooperatifçilikte Devletin Rolü ve Sunulan Hizmetler (2): Kooperatifçilik politikası ekonomik ve sosyal yapıda meydana gelen değişikliklere göre de zaman içerisinde biçim değiştirmiştir. Bu çerçevede, kooperatifler örgütlü yapılar olarak devletin desteklemek istediği tarım ile esnaf ve sanatkâr kesimine kaynak aktarmada araç olarak kullanılmış, yine kentleşme sürecinde ortaya çıkan konut sorununun çözümü için de geniş ölçüde kooperatiflerden yararlanılmıştır. Ülkemizde Kooperatifçilik 14

15 Kooperatifçilikte Devletin Rolü ve Sunulan Hizmetler (3): Anayasamızda (1982) kooperatifçiliğin geliştirilmesi ile ilgili olarak devlete verilen görev (md.171), esas olarak özel kanunlarda kendisini göstermiştir. Bu kapsamda, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanun, 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de devletin kooperatifler ile ilgili görevleri ayrıntılı olarak sayılmıştır. Ülkemizde Kooperatifçilik 15

16 Kooperatifçilikte Devletin Rolü ve Sunulan Hizmetler (4): Günümüzde bazı kooperatif türlerine devlet tarafından finansal destekler verilmekte olup; bu destekler daha çok tarım kesimi ile esnaf ve sanatkârlar tarafından kurulan kooperatiflere yöneliktir. Bu çerçevede, tarımsal amaçlı kooperatiflere “Tarımsal Amaçlı Kooperatiflere Kullandırılacak Kredilere İlişkin Yönetmelik” hükümlerine göre proje desteği sağlanmakta; tarım kredi ve esnaf sanatkârlar kredi kefalet kooperatiflerine sübvansiyonlu kredi desteği verilmekte; küçük sanayi sitesi yapı kooperatiflerine altyapı ve üstyapı kredi desteği sağlanmaktadır. Yine, tarım satış kooperatiflerine yakın zamana kadar Destekleme Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kredisi kullandırılmıştır. Buna karşın, konut yapı kooperatiflerine geçmiş dönemlerde sağlanan arsa ve kredi desteği günümüzde yok denecek kadar azdır. Ülkemizde Kooperatifçilik 16

17 17 03/06/2011 tarihinde kabul edilen 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığının teşkilat yapısı ve görevleri belirlenmiş bu kapsamda; Bakanlığımız bünyesinde Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü kurulmuş ve kooperatifçiliğe ilişkin politikaları, ilke ve hedefleri ilgili kuruluşlarla işbirliği yaparak belirleme, stratejiler geliştirme, uygulama, sonuçlarını izleme ve değerlendirme görevi verilmiştir. Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü

18 18 Bu kapsamda, Bakanlığımız tarafından ülke kooperatifçiliğine yön vermesi açısından hazırlanan ve kooperatifçiliğin yol haritası niteliğinde olan Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı “Yüksek Planlama Kurulu” tarafından kabul edilmiş, 17/10/2012 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ülkemiz kooperatifçiliğini ekonomik kalkınmada daha etkin bir konuma getirmeyi amaçlayan Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı ile kooperatif politikaları yeniden düzenlenmiştir. Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü ve TÜKOSEP

19 19 Bu kapsamda, Stratejide yer alan “Kooperatiflere yönelik vergi ve rekabet hukuku uygulamaları ile muhasebe standartları konusunda kooperatiflerin kendine özgü yapılarının dikkate alınması ve kooperatifçiliğin özendirilmesi amacıyla gözden geçirme ve iyileştirme çalışmalarının yapılması” hedefinin (7.4) gerçekleştirilmesi amacıyla kooperatiflere yönelik vergi hukuku uygulamaları da takip edilmekte, vergisel uygulamalardan kaynaklanan sorunlar dikkatle izlenmekte ve sektörden gelen talepler göz önünde bulundurularak gerekli çalışmalar yapılmaktadır. Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü ve TÜKOSEP

20 Enerji Kooperatifleri 20

21 TOPLUMSAL SORUMLULUK İLKESİ İLE YENİLENEBİLİR ENERJİ VE KOOPERATİF İLİŞKİSİ 21 7 Stratejik Hedef, 36 Eylemden oluşan Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı’nın amaçlarından biri kooperatifçilik potansiyeli yüksek yeni alanlar tespit edilerek bu alanlarda kooperatif kurulması ve geliştirilmesine yönelik çalışmalarda bulunulmaktadır. Yenilenebilir enerji kooperatifleri de bu kapsamda yer almaktadır.

22 ENERJİ KOOPERATİFLERİ -Çevrenin korunmasını, -Yerel kaynakların dengeli dağılımı, -Bireysel değil toplumsal çıkarların ön planda tutulması, -Ortakların ekonomik, modern ve güvenilir enerji hizmetlerine sahip olması anlamına gelmektedir. 22

23 YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ İLE; - Enerji makul fiyata mal edilir. - Sürdürülebilir yatırımlar yapılır. - Temiz enerji pazarı büyür, - etkili enerji politikalarına ve örneklere önderlik edilir - yerel kalkınma sağlanır - küçük yatırımlar büyük yatırımlara dönüşür. İ enerji Politikalarına ve Örneklere Önderlik Eder 23

24 TÜRKİYE’NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ ÜRETİM KOŞULLARI LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ (MUAFİYETLİ ÜRETİM) Gerçek ve tüzel kişilere kendi enerjilerini üretebilmeleri için azami 1000 kW’ya kadar lisans alma ve şirket kurma muafiyeti getirilmiştir(6446 Elektrik Piyasası Kanunu md. 14). Hem tüzel hem de gerçek kişilere sistemde enerji satma yetkisi verilmiştir. Bu kapsamda yatırım yapılması daha karlıdır. KOOPERATİFLER İÇİN ALTERNATİF 24

25 TÜRKİYE’NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ ÜRETİM KOŞULLARI AMAÇ: Tüketicinin daha ucuza kendi ürettiği enerjiyi tüketmesi, özellikle yerel kaynakların bölge halkı tarafından en rasyonel şekilde değerlendirilmesi ve ekonomiye kazandırılmasının sağlanmasıdır. Bir konut yılda ortalama 1500 kWh elektrik tüketmektedir kW’lık bir tesis yılda ortalama 2 bin saat çalışmakta ve 2 milyon kWh elektrik üretmektedir kW’lık bir yenilenebilir enerji tesisi ile yılda yaklaşık 1400 evin yıllık enerji ihtiyacını karşılamaktadır. Azami 1000 kW’lık bir yenilenebilir enerji kooperatifi ile ortalama 5 bin nüfuslu bir yerleşimin elektrik ihtiyacı karşılanabilecektir. 25

26 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİNE VERİLEN DESTEKLER 26 “Muafiyetli Üretim” başlığı altında faaliyet gösteren gerçek ya da tüzel kişi girişimcilerin, ihtiyaçlarının üzerinde ürettikleri elektrik enerjisini dağıtım sistemine vermeleri halinde, temel tarife desteğinden on yıl süre ile faydalanabilecekleri belirtilmiştir. Ayrıca, dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisinin, perakende satış lisansına haiz olan ilgili dağıtım şirketi tarafından satın alınmasının zorunlu olduğunu ve ilgili şirketlerin bu çerçevede satın aldıkları elektrik enerjisinin, söz konusu dağıtım şirketlerince YEK Destekleme Mekanizması kapsamında üretilmiş ve sisteme verilmiş olarak kabul edileceğini hüküm altına almıştır.

27 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ÜRETİMİNE VERİLEN DESTEKLER 27 I Sayılı Cetvel Yenilenebilir Enerji Kaynağına Dayalı Üretim Tesis Tipi Uygulanacak Fiyatlar (ABD Doları cent/kWh) a. Hidroelektrik üretim tesisi7,3 b. Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi7,3 c. Jeotermal enerjisine dayalı üretim tesisi10,5 d. Biyokütleye dayalı üretim tesisi (çöp gazı dahil)13,3 e. Güneş enerjisine dayalı üretim tesisi13,3

28 TÜRKİYE’NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ ÜRETİM KOŞULLARI 28 ÖRNEK: Bir gün içinde çatısında güneş enerjisi tesisi kurulu bir evin 60 kWh tüketimi 100 kWh üretimi varsa 40 kWh ihtiyaç fazlası enerji sisteme verilmiştir. Buna göre (40 kWh X 0,133 usd/kWh X 1,83 TL/usd) = 10,66 TL günlük olarak alacak hanesine yazılacaktır. Ancak tersi olursa bu durumda kişi sistemden 40 kWh enerji çekmiş siteme fazladan enerji vermemiştir. Bu 40 kWh enerji için mevcut aboneliği esas alınarak tüketim miktarı tahakkuk ettirilir. Bu işlemler her gün için ayrı ayrı yapılarak sonuçta ay sonundaki alacak ve borç hesabı belirlenir. Bu miktar üzerinden diğer işlemler (dağıtım sistem kullanım bedeli, kayıp kaçak vb) işlemleri yapılır ve işlem sonuçlandırılır.

29 DÜNYA YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ GELİŞMİŞTİR. YEREL BİR ENERJİ DEVRİMİ İLE TOPLUMUN EKONOMİK FAALİYETLERE KATILMASI MÜMKÜN KILINMIŞTIR. Yaşanan enerji krizleri, Yeşil Enerji konusunda yapılan küresel çalışmalar, Artan enerji bağımlılığı ve fiyatlar, Enerji üretim ve tüketiminde kontrolün sağlanması sebebiyle; Yaşanan enerji krizleri, Yeşil Enerji konusunda yapılan küresel çalışmalar, Artan enerji bağımlılığı ve fiyatlar, Enerji üretim ve tüketiminde kontrolün sağlanması sebebiyle; 29

30 Bunların; %26 Biyoyakıt, %22 Rüzgar enerjisi, %13 Güneş enerjisi, %39 ise diğer yenilenebilir kaynaklardan enerji üretimi yapan kooperatiftir yılı itibariyle, 200’den fazla müştereken yönetilen alternatif enerji projesinden 70’i kooperatiftir. DÜNYADA YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ KANADA 30

31 yenilenebilir enerji kooperatifi ortağı ve 500’den fazla kurulu enerji kooperatifi bulunmaktadır. Yenilenebilir enerjiye toplamda 800 milyon € yatırım yapılmıştır. DÜNYADA YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ ALMANYA Sadece 2011 yılında kurulan yaklaşık 250 kooperatifin 170 tanesi enerji kooperatifidir. Sadece 2011 yılında kurulan yaklaşık 250 kooperatifin 170 tanesi enerji kooperatifidir. 31

32 150 binden fazla aile rüzgar kooperatifi ortağıdır. 2000’den fazla rüzgar kooperatifi bulunmaktadır. Bunun sebebi; “Yenilenebilir Enerji Kanunu” ile yeni rüzgar enerjisi projelerinin en az %20’sinin yerel halka ait olması şartının getirilmesidir. DÜNYADA YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ DANİMARKA 32

33 Middelgrunden Rüzgar Enerjisi Kooperatifi kW kapasiteye ulaşan 20 adet kW’lık rüzgar türbini ile Dünyanın en büyük deniz aşırı rüzgar çiftliğidir. Amaç Middelgrunden bölgesinin elektrik ihtiyacının,rüzgar enerjisinden karşılanmasıdır. Mevcut Durum ’e yakın konutun elektrik ihtiyacı karşılanmaktadır. DÜNYADA YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ DANİMARKA 33

34 Ülke çapındaki tüm kooperatiflerin yaklaşık %94’ünü oluşturan 790 kooperatif, 15 milyon kooperatif ortağına yenilenebilir enerji seçeneği sunmaktadır. Toplamda 908 MW’lık yenilenebilir enerji üretim kapasitesine sahip olan kooperatifler, 47 eyalette 42 milyondan fazla tüketiciye elektrik sağlamaktadır. DÜNYADA YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ Amerika Birleşik Devletleri Büyük Buhran sonrası 1933 yılında yayınlanan New Deal sayesinde 6 yılda 288 bin eve hizmet veren 417 kırsal elektrik kooperatifi kurulmuştur. 34

35 Ülke Kooperatifleri Haritası DÜNYADA YENİLENEBİLİR ENERJİ KOOPERATİFLERİ Amerika Birleşik Devletleri 35

36 TEŞEKKÜR EDERİZ Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü 36


"1 T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü Kooperatifçilik Ankara Nisan, 2014." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları