Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ANAFİLAKSİ Asistan Dr.Banu İNCE DANIŞMAN:Prof.Dr.Seval Güneşer Kendirli ÇÜTF PEDİATRİ ABD Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ANAFİLAKSİ Asistan Dr.Banu İNCE DANIŞMAN:Prof.Dr.Seval Güneşer Kendirli ÇÜTF PEDİATRİ ABD Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com."— Sunum transkripti:

1 ANAFİLAKSİ Asistan Dr.Banu İNCE DANIŞMAN:Prof.Dr.Seval Güneşer Kendirli ÇÜTF PEDİATRİ ABD Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com

2 Önceden tahmin edilemeyen, Ani başlangıçlı ve hızlı seyirli, Tüm sistemleri etkileyebilen, Bazen ölümle sonuçlanabilen... Erken tip aşırı duyarlılık reaksiyonunun en ağır klinik formu

3 Tanı ve tedavide ağır kalan, Ya da ne yapacağını bilmeyen hekim,...

4 Anaflakside hastalığı gösterebilecek güvenilir markerların olmaması tanıda zorluk oluşturuyor. Triptaz düşük spesifite ve düşük sensitiviteye sahip ayrıca gıda anaf i laksisinde normal seviyelerde kalıyor. PAF ‘ın son çalışmalarda ciddi anaf i laksi reaksiyonlarında daha etkin olduğu görülmüş.

5 Gerçek insidens ? 1989, Sorensen kişide 3.2 olgu 1995, Bresser ve ark kişide 9.79 olgu 1999, Yocum ve ark kişide 21 olgu (% 0.65 ‘i ölümle sonuçlanmış) (% 0.65 ‘i ölümle sonuçlanmış) Türkiye’de ? İNSİDENS

6 Anaflaksi insidansını etkileyebilecek faktörler Yaş (yaşla birlikte ajanlara maruziyet artıyor,duyarlanma artıyor) Sorumlu ajanın uygulanma yolu: – Oral,sc.ıv,intranasal,intraoküler,kutanöz,intravagi nal,intratekal,endotrakeal gibi her uygulama sonrası gelişebilir – En riskli uygulama parenteral) Atopi – (penisilin reaks.ile ilgisi yok – gıda, latex,egzersiz,radyokontrast madde ile ilişkili)

7 TANIM Anafilaksi Anafilaktoid reaksiyon E

8 TANIM Anafilaksi E KLİNİK BULGULAR VE TEDAVİ YAKLAŞIMI AYNI

9 IgE aracılıklıIgE aracılıklı olmayan Kompleman aracılıklı olmayan Sensitizasyon IgE cevabı Tekrar karşılaşma Kompleman aracılıklı İmmün kompleks Anafilotoksinler Kinin Koagulasyon MAST HÜCRE AKTİVASYONU Mediatörlerin salınımı ANAFİLAKSİ KLİNİK BULGULARI Dekstran, Mannitol Opiatlar Direkt mast hücre aktivasyonu

10 Anaflaksi vakalarında İngilterede: %27 latex %27 latex %25 besin %25 besin % 16 ilaç % 16 ilaç %15 venom %15 venom

11 Etiyoloji ve Patogenez MEKANİZMAANTİJENÖRNEKLER IgE aracılıklı (tam antijenler) ZehirlerGıdalar Heterolog serum İnsan proteinleri İmmünoterapiDiğerleri Arı zehiri Fındık, yerfıstığı, yumurta, süt.,çilek,kabuklu deniz ürünleri Antilenfosit globülin, antitoksinler İnsülin, ACTH, seminal mayi Arı zehiri, inhalan allerjenler Protamin, lateks IgE aracılıklı (protein + haptenler) AntibiyotiklerDezenfektanlar Penisilinler, sefalosporinler,... Etilen oksit İmmün kompleks aracılıklı Kan ürünleri Tam kan, gamma globülin, kriyopresipitat

12 Etiyoloji ve Patogenez MEKANİZMAANTİJENÖRNEKLER Kompleman aracılıklı RKM (radyokontrast madde) Kupramonyum Dializ Membranları Koagulasyon aktivasyonu KollajenEndotoksin Doğrudan mast hücre aktivasyonu Ozmotik stimulus Diğerleri Mannitol, dekstroz, Opiatlar, kas gevşeticiler, dekstran Fiziksel uyaranlar

13 Etiyoloji ve Patogenez MEKANİZMAANTİJENÖRNEKLER Araşidonik asit metabolizmasıNSAİİAspirin Birden fazla mekanizma (ozmotik, kompleman, Koagulasyon...)RKMProtamin Mekanziması açıklanamayan Egzersiz Egzersiz ve gıda Tekrarlayan idiyopatik

14 Literatürde bildirilen diğer nadir nedenler Hamster, sıçan ve kene Saç boyası GM-CSF Lökosit filtreleri Baryum enema Aspartam BCG aşısı Felbamat (antikonvulsan) Propofol (sedatif-hipnotik) Thiopental Polidokanol (topikal anes) Povidon iyot Formaldehit Klorheksidin (oral muk. Dez.) PsoralenNeostigmine Hidrokortizon, triamsinolon Bezafibrate Tiamin abacavir Lipozomal amfoterisin İpratropium bromid

15 Besinlerle olan Anaflaksi E=K %19 fıstık,yer fıstığı %13 süt %2 balık %2 kabuklu deniz ürünleri %2 salyangoz %2 yumurta %2 domates %38 nedeni?

16 *Besin reaksiyonlarının %29 evde %29 evde %21 arkadaş veya akraba evinde %21 arkadaş veya akraba evinde %25 restaurantta %25 restaurantta %13 dış ortamda %13 dış ortamda %4 okulda %4 okulda %2 kreşte %2 kreşte

17 FİZYOPATOLOJİ – Depo Mediatörler Histamin Nötrol proteazlar – Kimaz – Triptaz Asit hidrolazlar Heparin

18 Histamin Mast hücre ve bazofiller Anafilakside en önemli mediatör H1 ve H2 histamin reseptörleri – Vazodilatasyon – Vasküler permeabilite artışı – Bronkospazm – Mukus salgısında artış – İntestinal motilitede artış

19 Yeni Sentezlenen Mediatörler Lökotrien B 4/ C 4/ E 4 PGD 2 PAF Sitokinler ve kemotaktik faktörler Diğer – Substans P – Nörokinin A – Bradikinin

20 KLİNİK - Başlangıç semptomları Ciltte kaşıntı ve eritem Ciltte kaşıntı ve eritem İç sıkıntısı ve ölüm korkusu İç sıkıntısı ve ölüm korkusu Baş dönmesi ve bayılma hissi Baş dönmesi ve bayılma hissi Solunum sistemi bulguları Solunum sistemi bulguları

21 KLİNİK - Başlangıç semptomları Ciltte kaşıntı ve eritem Ciltte kaşıntı ve eritem İç sıkıntısı ve ölüm korkusu İç sıkıntısı ve ölüm korkusu Baş dönmesi ve bayılma hissi Baş dönmesi ve bayılma hissi Solunum sistemi bulguları Solunum sistemi bulguları “Semptomlar ne kadar KISA SÜREDE ortaya çıkarsa, reaksiyon o kadar CİDDİ SEYİRLİ olur”

22 KLİNİK - Deri Deride karıncalanma, ürperme Sıcak basması “Flushing”ÜrtikerAnjioödem

23 KLİNİK - Solunum sistemi Rinore, nazal konjesyon Hapşırma Ses kısıklığı Boğazda dolgunluk Boğulma hissi Stridor Göğüste sıkışma hissi Solunum yetmezliği Vizing

24 KLİNİK - Gastrointestinal BulantıKusma Karın ağrısı - krampları Diyare

25 Kardiyovasküler Hipotansiyon - vasküler kollaps Taşikardi Atrial veya ventriküler aritmiler Kardiyak atım volümü düşmesi Koroner arter spazmı ve Mİ Kardiyak arrest

26 Nörolojik Bayılma Baş dönmesi Oryantasyon bozukluğu NöbetKonfüzyon Şuur kaybı Üriner ve fekal inkontinans

27 Nörolojik Bayılma Baş dönmesi Oryantasyon bozukluğu NöbetKonfüzyon Şuur kaybı Üriner ve fekal inkontinans

28 TANI Semptomlar Semptomların ortaya çıkış şekli Tedaviye verilen cevap

29 ANAFLAKSİ KRİTERLERİ ANAFLAKSİ KRİTERLERİ 1-Birkaç dakika veya birkaç saatte hızlı gelişen,deri ve/veya mukoza tutulumu – (kaşınma,flushing,dudaklarda dilde uvulada şişme) ve en az aşağıdakilerden birinin eşlik etmesi ve en az aşağıdakilerden birinin eşlik etmesi Solunum sistemi: Solunum sistemi:Dispne,bronkospazm,stridor,hipoksi Kardiovasküler sistemi Kardiovasküler sistemiHipotansiyon,kollaps

30 2-Hastada olası allerjene maruziyet sonrası birkaç dakika veya saat içinde gelişen aşağıdaki iki veya daha fazla belirtinin gelişmesi:  Deri ve mukozada: Kaşınma,flushing,şişme Kaşınma,flushing,şişme  Solunum: Dispne,bronkospazm,stridor,hipoksi Dispne,bronkospazm,stridor,hipoksi  Kardiovasküler sistem: Hipotansiyon,kollaps Hipotansiyon,kollaps  Persistan gis semptomları Kramp şeklinde karın ağrısı,kusma,ishal ) Kramp şeklinde karın ağrısı,kusma,ishal )

31 3-Bilinen bir allerjene maruziyet sonrası birkaç dakika veya saat içinde gelişen hipotansiyon 1 ay-1 yaş: Sistolik KB <70 mmHg 1 ay-1 yaş: Sistolik KB <70 mmHg 1-10 yaş: Sistolik KB<70 +(2*yaş) mmHg 1-10 yaş: Sistolik KB<70 +(2*yaş) mmHg >10 yaş:Sistolik KB 10 yaş:Sistolik KB <90 mmHg

32 TANI - Laboratuvar Hemokonsantrasyon Miyokard hasarı: CKMB, Troponin... Akciğer radyografisi Elektrokardiyografi !

33 AYIRICI TANI En önemlisi: Vasovagal kollaps:Korku ve emosyonel travma sonrası gelişiyor.Hipotansiyon, solukluk,halsizlik, bulantı,kusma,terleme var.Deri bulguları yok. Alkol:Özellikle klorpropamid gibi sulfanilüre grubu bir antidiabetik ile birlikte alındığında hipoglisemi kliniği+flushing ortaya çıkıyor. Sülfitler:Turşu,şarap,hazır meyve suyu,salam

34 AYIRICI TANI Flushing sendromları: – Karsinoid sendrom, – Postmenopoz – Otonomik epilepsi, – Klorpropamid+alkol Restaurant send: – Monosodyum glutamat, – Sülfit, – Scrombroidosis(bayat balık : klebsiella veya proteus enf ile ilişkili) Diğer şok tabloları

35 Aşırı endojen histamin üretim sendromları – Sistemik mastositozis – Bazofilik lösemi – Akut promiyelotik lösemi Organik olmayan hastalıklar – Panik ataklar – Munchausen stridoru – Vokal kord disfonksiyon sendromu AYIRICI TANI

36 Diğer Herediter anjioödem, Herediter anjioödem, Kırmızı adam sendromu(vancomisin) Kırmızı adam sendromu(vancomisin) Feokromasitoma Feokromasitoma Kapiller sızıntı sendromu Kapiller sızıntı sendromu

37 Astım Kardiyovasküler hastalıklar Beta blokör kullanımı ACE inhibitörü kullanımı ANAFİLAKSİ KLİNİĞİNE VE TEDAVİYE ETKİ EDEN FAKTÖRLER

38 Mediatörlerinin etkilerini gidermek Vital fonksiyonları desteklemek Daha sonraki mediatör salınımını önlemek TEDAVİ - Amaç

39 Vital bulguların süratle değerlendirilmesi İlaçların zamanında uygulanması Tedavinin hastaya özelleştirilmesi Öncelikle en acil çözülmesi gereken soruna yönelik tedavilerin yapılması Tedavi basamaklarının birçok aşamasının birarada uygulanması TEDAVİ -Esaslar

40 İlk değerlendirme ve pozisyon Solunum yolları Şuur durumu Kan basıncı ve nabız Modifiye trendelenburg

41 Adrenalin (epinefrin) İlk uygulanması gereken Erken uygulanması gereken Doz ve uygulama yolu – klinik tablonun şiddetine – hastanın yaşına !

42 (İM) veya SC (İM) veya SC Çocuk hasta : 0.01 mg/kg, (maks 0.3mg) Klinik cevap yetersiz ; – kan basıncı ve nabız kontrolü – dakika aralıklarla 2-3 kez tekrar Adrenalin (epinefrin)

43 Adrenalin / Ciddi hipotansiyon ve şok İntravenöz Reaksiyonun şiddetine göre doz Öncelikle dilüsyon ! (IV adrenalin ve endotrakeal adrenalin dilue edilmeden verilmez) (IV adrenalin ve endotrakeal adrenalin dilue edilmeden verilmez) – 0.1 ml 1:1000’lik adrenalin + 10 ml SF (0.01 mg/ml). – Çok yavaş İV (20 mikrogr/dk; ~ 5 dk içinde)

44 İV sürekli infüzyon Kardiyak monitörizasyon 1 ml 1:1000’lik adrenalin + 500ml %5 dekstroz ml / dakika Adrenalin / İV bolus uygulama yetersiz

45 Adrenalin / Enjeksiyonla alınmış antijen Absorbsiyonun yavaşlatılması Enjeksiyon bölgesine – 1:1000 ‘lik adrenalinden 0.3 mg – Çocuklarda mg

46 Adrenalin / Damar yolu açılamıyor ! Sublingual (SL) – SC ya da İM uygulamaya göre daha hızlı – İM dozda adrenalin, SL alanın 1/3 arka bölümüne Endotrakeal tüp içine – IV doz – Yeterli uzunlukta bir kateter – Karina bölgesinin hemen üzeri

47 Adrenalin / Damar yolu açılamıyor ! Sublingual (SL) – SC ya da İM uygulamaya göre daha hızlı – İM dozda adrenalin, SL alanın 1/3 arka bölümüne Endotrakeal tüp içine – IV doz – Yeterli uzunlukta bir kateter – Karina bölgesinin hemen üzeri

48 Oksijen Solunum güçlüğü ve siyanoz 4-6 litre/dakika Turnike Enjeksiyon yerinin proksimaline Her 5 dakikada bir (min. 3 dakika) gevşetilir 30 dakika süreyle

49 Anaflakside 1.basamak: ADRENALİN Antihistaminik ve kortikosteroidler ilk basamak değildir. Kortikosteroidlerin geç reaksiyonunu azalttığını gösteren kesin bir kanıt yoktur.

50 Antihistaminler Belirgin semptomatik düzelme H1 ve H2 antihistaminlerin birlikte İV veya İM -- (İV tercih) Klorfeniramin maleat (H1) – Çocuk hasta: 0.1 mg/kg

51 Antihistaminler Ranitidin (H2) >14 yaş – 1 mg/kg, İV veya İM – İV : 20 ml SF, en az 5 dk içinde Antihistaminler 6 saatte bir tekrar Oral antihistamin preparatları

52 Anafilakside volüm kaybı Vasküler permeabilite artışı intravasküler volüm (10 dk.da %50 !) Endojen katekolamin Anjiotensin sistemi GENELLİKLE YETERSİZ IV SIVI REPLASMANI !

53 Sıvı replasman tedavisi Sistolik kan basıncı önemli Kısa sürede yüksek volümde Kolloid ya da kristalloid ? Önemli olan infüzyonun uygulanma hızı !

54 Sıvı replasman tedavisi Erişkin hastada: – 1. saatte ml SF ya da ringer laktat – 5-10 ml/kg ; ilk 5 dakika içinde Çocuk hastada: – 1.saatte 30 ml/kg 1/2 miks mayi – İdame 1/3 miks mayi ile yapılmalıdır. 1/2 miks mayi: 1 kısım SF + 1 kısım %5 dekstroz 1/3 miks mayi: 1 kısım SF + 2 kısım %5 dekstroz

55 Sıvı replasman tedavisi Genellikle 3000 ml/m2/gün yeterli Bazen günlük toplam mayi miktarı daha yüksek – Yoğun bakım şartlarında – Kardiyovasküler monitörizasyon

56 Anafilakside kan basıncının idamesi Hipotansiyon Vazopressör tedavi Yetersiz Adrenalin Sıvı replasmanı

57 Beta-2 agonistler Adrenaline rağmen vizing – Salbutamol nebül 2.5 mg ml SF – Nebülizasyon devamlı ya da – 4 saatte bir

58 Aminofilin Adrenalin ve beta-2 agonistlere cevap yok – Özellikle Beta blokör kullanan hastalar Aminofilin – 6 mg/kg yükleme dozu - 20 dakikada – mg/kg/saat sürekli infüzyon Serum düzeyi – Yükleme dozundan 2 saat sonra – Her 24 saatte bir

59 Kortikosteroidler Anafilaksi tedavisinde yeri çok sonra Akut dönemde tedaviye katkısı yok Ağır anafilaksilerde Kortikosteroid tedavisi altında olan hastalarda Geç faz reaksiyonlar Bifazik ya da multifazik anafilaktik ataklar

60 Bifazik anaflaksi: Anaflaksi semptomları düzeldikten sonra tekrar ortaya çıkar. Anaflaksi semptomları düzeldikten sonra tekrar ortaya çıkar. Multifazik anaflaksi: Birkaç saatlik asemptomatik dönemi takiben bulgular sık sık tekrarlar. Birkaç saatlik asemptomatik dönemi takiben bulgular sık sık tekrarlar.

61 Kortikosteroidler En sık metilprednizolon – Çocuk hasta:1 mg/kg’dır. Hafif olgularda oral prednizolon Dozlar gerekirse 6 saatte bir tekrar

62 Beta blokör kullanan hastalarda Standart tedavi uygulamalarına direnç – Refrakter hipotansiyon – Bradikardi – Semptomların sık nüksetmesi ATROPİN – Bradikardi (+), inotropik aktivite (-) – 10 dakikada bir mg İM ya da SC (toplam doz 2 mg) (toplam doz 2 mg)

63 Beta blokör kullanan hastalarda GLUKAGON Pozitif inotropik ve kronotropik etki İnotropik etkisi katekolaminlerden bağımsız – 1-5 mg İV bolus – 5-15 mikrogr/dk infüzyon (klinik cevaba göre) – Kardiyotonik etki 1-5 dk içinde, 5-15 dk.da maksimum

64 GLUKAGON İnotropik etki oluştururken kalp kasında aşırı uyarılabilirliğe neden olmaz En önemli yan etkileri bulantı ve kusma Beta blokör kullanan hastalarda

65 Tüm tedavilere rağmen... Kardiyopulmoner resüssitasyon İleri destek tedaviler

66 Anafilaksi tedavisi sonrası takip Hafif reaksiyonlarda – 2 saat gözlem Ağır anafilaksilerde – Hospitalizasyon – Bifazik anafilaksi, geç reaksiyonlar – En az 24 saat Hasta taburcu edilirken – 5-7 gün süreyle oral antihistamin – gerekiyorsa oral kortikosteroid

67 KORUNMA - Nedene spesifik önlemler Gıda anafilaksisi İlaç anafilaksisi Arı anafilaksi Radyokontrast madde reaksiyonu IgA eksikliği Lateks anafilaksisi Egzersize bağlı anafilaksi Deri testleri İmmünoterapi

68 Self enjactable adrenalin

69 ÖZET Çoğu hastalıkta hekimlerin düşünme, araştırma ve sonra karar verme gibi bir şansları varken, anafilakside hiçbir hekimin böyle şansı yoktur.

70 ÖZET Hızlı ve doğru müdahale hayat kurtarıcı olduğu gibi, geçikilmiş, hatalı ya da eksik müdahaleler hastanın hayatını kaybetmesine neden olabilir.

71 Anafilaksi öyküsü hastalar şüpheli ajanların yazılı bileklik taşımalıdır,bu acil müdahale gerektiren bir durumda hekime kolaylık sağlar.

72 ÖZET Enjeksiyon yapılan her ortamda anafilaksi tedavisi yapılabilecek gerekli ilaç ve malzemeleri bulundurmak zorunludur. Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com


"ANAFİLAKSİ Asistan Dr.Banu İNCE DANIŞMAN:Prof.Dr.Seval Güneşer Kendirli ÇÜTF PEDİATRİ ABD Sağlık Slaytlarıhttp://hastaneciyiz.blogspot.com." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları