Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TEHLİKELİ MADDE VE ATIK YÖNETİMİ. Yasal Mevzuatın Gelişimi, Amaç ve Kapsam, Atıkların Tanımlanması ve Listesi, Görev Yetki ve Sorumluluklar, Atık Yönetimi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TEHLİKELİ MADDE VE ATIK YÖNETİMİ. Yasal Mevzuatın Gelişimi, Amaç ve Kapsam, Atıkların Tanımlanması ve Listesi, Görev Yetki ve Sorumluluklar, Atık Yönetimi."— Sunum transkripti:

1 TEHLİKELİ MADDE VE ATIK YÖNETİMİ

2 Yasal Mevzuatın Gelişimi, Amaç ve Kapsam, Atıkların Tanımlanması ve Listesi, Görev Yetki ve Sorumluluklar, Atık Yönetimi –Atıkların Taşınması, –Atıkların Geri Kazanımı ve Bertarafı, –Atıkların Ara Depolanması, –Atıkların Sınırötesi Taşınımı, –Lisanslı Bertaraf Tesisleri,

3 Yasal Mevzuatın Gelişimi RCRA 1976 (Hazardous and Solid Waste Amendments) FR (Solvent ve Dioksin + LDR+ TCLP ve diğer testler) FR (First Third Wastes- En riskli atıkların belirlenmesi) FR (Second Third Wastes-2.derece riskli atıkların belir.) 1989 TCLP kesinleştirildi FR (Third Third wastes ve RCRA tehlikeli atık listesi) FR (Phase I Rule-ilk set için arıtma standartları) FR (Phase II Rule-ikinci set için arıtma stand.+ UTS) FR (Phase III Rule-üçüncü set için arıtma stand.+ UTS sonuçlandırıldı) 1996

4 Yasal Mevzuatın Gelişimi 75/442/EEC Waste Framework Directive 1975 Çevre Koruma Yasası (75. madde: kontrollü atık) /156/EEC (Waste framework Directive için ilaveler) /689/EC (Hazardous Waste Directive) /3/EC (Konsey Kararı:EWC ilk kez oluşturuldu.645 atık) /904/EC (Konsey Kararı: HWL Tehlikeli atık listesi:236/645) /31/EC (Landfill Directive) /532/EC (Kom. Kararı: EWC ve HWL’nin ilk reviz. 290/687) /33/EC (Konsey Kararı: Depolama kriterleri, sınır değerler,testler, Landfill Directive’i destekliyor.) 2002 EWC 2002 (2000/532/EWC) (404 / 849) 2002

5 Yasal Mevzuatın Gelişimi 2872 Çevre Kanunu Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Tehlikeli Kimyasalların Kontrolü Yönetmeliği) (KAKY’de son değişiklik) (Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği) (TAKY Değişiklik, sonraki değ. 97;23020, 99;23827, 01;24458) (TAKY Son Hali) (TAKY Son Hali) 2005 Çevre Kanunu (Madde 8:TA üreticileri, Madde 13:Teh.kimyas., TA ithali, TA yönetimi-yönetmelik ref. Madde 14: Cezalar) 2006

6 Mevcut Yasal Durum Kanunlar –2872 Sayılı Çevre Kanunu (11/08/ R.G.) –5491 Sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapan Kanun ( 13/05/ R.G.) Yönetmelikler –Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ( R.G.) –Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ( R.G.) –Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ( – R.G.) –Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği ( – R.G.) Genelgeler –Tehlikeli Atıklar (2001/9) –Tehlikeli Atıklar (2002/7) –Tehlikeli Atıklar (2002/8) –Tehlikeli Atıklar (2004/9) –Tehlikeli Atık Taşınımı (2005/11) Tebliğler –Atıkların Ek Yakıt Olarak Kullanılmasında Uyulacak Genel Kurallar (22 Haziran 2005 tarih ve sayılı RG.) –“Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Yakıt ve Atıklara İlişkin” Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği –2006/3 Uluslar arası Sözleşmeler –Tehlikeli Atıkların Sınırlarötesi Taşınmasının ve Bertaraf Edilmesinin Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi (1994)

7 Türkiye’de Katı Atık Mevzuatı Çevre Kanunu Tıbbi Atıkların Kont. Yön Atık Yağların Kont. Yön Atık Pil ve Akümülatörlerin Kont. Yön Atık Bitkiseş Yağların Kont. Yön Katı Atıkların Kon.Yön Ambalaj Atıklarının Kon. Yön Hafriyat Toprağı, İnşaat Yıkıntı ve Atık. Kont. Yön TAKY Atıkların Alternatif veya Ek Yakıt Tebliğ Basel Sözleşmesi 1994

8 TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİNİN AB DİREKTİFLERİ İLE UYUMU AB DirektifiDirektifin İlgili BölümüKarşılık Gelen Yönetmelik 75/442/EEC Çerçeve Atık DirektifiGenel Hükümler (Madde 7, 9, 10, 12, 13, 14, 15, 16 ve Ek I & II) TAKY 2000/532/EC Avrupa Atık KataloğuYıldız ile işaretli olan atıklar ve kullanım kısmı TAKY Ek 6, 7 91/689/EC Tehlikeli Atık DirektifiTüm HükümleriTAKY 99/31/EC Düzenli Depolama Direktifi Tehlikeli atıkların düzenli depolanmasına ilişkin teknik şartlar (atık kabul, altyapı vb) TAKY Bölüm 7 EK /76/EC Yakma DirektifiTehlikeli atıkların yakılmasına ilişkin teknik şartlar (Emisyon Limit Değerleri) TAKY Madde 20, 21 Ek 16,17 93/259/EC Atıkların Taşınımına İlişkin Direktif Sınır ötesi taşınıma ilişkin hükümler (transit, ithalat, ihracat) TAKY Bölüm 8 Ek 9, 10

9 TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ Amaç: Tehlikeli atıkların üretiminden nihai bertaraf edilmesine kadar çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanması Kapsam: Tehlikeli atıkların toplanması, Tesis içinde geçici depolanması, Ara depolanması, Taşınması, Geri kazanılması, Nihai bertarafı, İthalat ve ihracatına ilişkin yasak sınırlama ve yükümlülükler, Alınacak önlemler ve yapılacak denetimler, Tabi olunacak hukuki teknik sorumluluklar

10 ATIĞIN TANIMLANMASI Yeni Yönetmelik Avrupa Birliği Direktifleri de dikkate alınarak hazırlanmıştır. Avrupa Atık Kataloğunda yer alan tehlikeli atıklar (A), muhtemelen tehlikeli atık olabilecek atıklar(M) yönetmeliğin tehlikeli atık listesini oluşturmaktadır. (A) :Kesin tehlikeli olan atıklar (M): Muhtemelen tehlikeli atık olabilecek atıklar

11 1.Madenlerin aranması, çıkarılması, işletilmesi, fiziki ve kimyasal işleme tabi tutulması sırasında ortaya çıkan atıklar, 2.Tarım, bahçıvanlık, deniz ürünleri üretimi, ormancılık, avcılık ve balıkçılık, gıda hazırlama ve işleme sonucu ortaya çıkan atıklar, 3.Ahşap işleme, sunta ve mobilya üretimi, selüloz, kağıt ve karton üretiminden kaynaklanan atıklar, 4.Deri kürk ve tekstil endüstrisi atıkları, 5.Petrol arıtma, doğal gaz saflaştırma ve kömürün pirolitik işlenmesinden kaynaklanan atıklar, 6.İnorganik (organik olmayan) kimyasal işlemlerden kaynaklanan atıklar, 7.Organik kimyasal işlemlerden kaynaklanan atıklar, 8.Astarların (boyalar, vernikler ve vitrifiye emayeler) yapışkanlar, yalıtıcılar ve baskı mürekkeplerinin üretim, formülasyon tedarik ve kullanımından (İFTK) kaynaklanan atıklar, 9.Fotoğraf endüstrisinin atıkları, 10.Isıl işlemlerin atıkları, 11.Metal ve diğer materyallerin kimyasal yüzey işlemi ve kaplanması ve demir madeni dışındaki hidro-metalürjinin yol açtığı atıklar, 12.Metallerin ve plastiklerin biçimlenmesi ve fiziki ve mekanik yüzey işlenmesi atıkları, 13.Yağ ve sıvı yakıt atıkları (yenebilir yağlar, 05 ve 12 hariç), 14.Organik çözücüler, soğutucu ve itici gazların atıkları, 15.Aksi belirtilmemiş ise ambalaj maddeleri, absorbanslar, silme bezleri, filtre malzemesi ve koruyucu giysi atıkları,Listede belirtilmeyen atıklar, 16.İnşaat ve yıkım atıkları (kirlenmiş alanlardan çıkartılan hafriyat dahil), 17.İnsan ve hayvan sağlığına ve/veya bu konulardaki araştırmalara ilişkin atıklar (doğrudan sağlığa ilişkin olmayan mutfak ve restoran atıkları hariç), 18.Atık bertaraf tesislerinin atıkları, saha dışı atık su arıtma tesislerinin ve insan tüketimi için ve endüstriyel kullanım için kullanılan su hazırlama tesislerinin atıkları, 19.Belediye atıkları (evsel atıklar ve benzer ticari, endüstriyel ve kurumsal atıklar) ayrı toplanmış kısımlar dahil.

12 ATIK LİSTESİ 242’ i (M) işaretli 503 tehlikeli atık Atık kodu 20 bölümden oluşur Bölüm , kaynağa dayanır (endüstriyel işyeri branşı) Bölüm 6 - 7işleme dayalı Bölüm madde ve malzemeye dayalı Bölüm 20Evsel atıklar Bölüm 16Listede başka türlü tanımlanmayan atıklar Atık listesi yaklaşık olarak 242 adet “Muhtemelen tehlikeli atık kodu“ içerir. Ek 6 : H3 ile H8 arasındaki tehlike özellikleriyle H10 ve H11’dekilerin eşik konsantrasyonlarının aşılması durumunda atığın zararlı olarak sınıflandırılmasını gerektirecek zararlı maddeler için sınır değerleri içerir.

13 TEHLİKELİ ATIK LİSTESİ EK-7  20 ana başlık  Atığı tanımlamak için;  1. adım: (01)den (12)ye yada (17)den (20)ye kadar olan bölümlerde uygun bir atık kodu bulunması  2. adım: adımda bulunamazsa (13), (14) ve (15)ana başlıkları altında verilen bölümlerin incelenmesi  3. adım: 1. ve 2. adımda bulunamazsa (16) ana başlığı altında verilen bölüm uyarınca tanımlama  4. adım (16) ana başlığı altında verilen bölümde de bulunamıyor ise (…..99) kodu (başka türlü tanımlanamayan atıklar), ilk adımda tanımlanan liste bölümündeki aktiviteye uygun olarak kullanılmalıdır.

14 Ek 5 TEHLİKELİ KABUL EDİLEN ATIKLARIN ÖZELLİKLERİ H1 'Patlayıcı`: H2 'Oksitleyici`: H3-A 'Yüksek oranda Tutuşabilenler `: H3-B 'Tutuşabilen`: H4 'Tahriş edici`: H5 'Zararlı`: H6 ‘Toksik’: H7 ‘Kanserojen’: H8 ‘Korozif’: H9 ‘Enfeksiyon yapıcı’: H10 ‘Teratojenik’: H11 ‘Mutajenik’: H12 Havayla, suyla veya bir asitle temas etmesi ile zehirli veya çok zehirli gazları serbest bırakan madde veya preparatlar. H13 Yukarıda listelenen karakterlerden herhangi birine sahip olan atıkların bertarafı esnasında ortaya çıkan madde ve preparatlar. H14 ‘Ekotoksik’: NOT: Tehlikeli özelliklere ilişkin etiketlemede kullanılacak işaretler için “Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği” EK 4 kullanılacaktır.

15 Eşik Konsantrasyonlar Ek 6’da, H3-A (birinci paragraf) ve H3, H4 – H8, H10 ve H11 tehlike özellikleri için eşik değerler belirlenmiştir. Ek 6’da yer almayan tehlike özelliklerine (H1, H2, H9, H12, H13 ve H14) ait eşik konsantrasyonlar risk ibarelerine göre geliştirilmiştir. Bu tehlikelerin bazılarının eşik değerleri hesaplanabilmekte, bazıları ise fiziksel özelliklerin test edilmesini gerektirmektedir.

16 Eşik Konsantrasyonlar ve Muhtemel Kayıtlar EK 7 Atık Listesinde; –(M) işaretli muhtemelen tehlikeli olan atıkların tehlikeli olup olmadığına nasıl karar verilir? Uygun atık kodunu bul,(M) ile işaretli ise: Yeterli bilimsel bilginin mevcut olup olmadığını kontrol et (tehlikeli madde sınıflandırılması, ü retim işlemi, MSDS ve ASL formları … ) Sonuç vermiyorsa: Mevcut analitikleri kontrol et ( kimyasal analiz) En kötü durumda: B ü t ü n analitikleri

17 TEHLİKELİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ GÖREV YETKİ VE SORUMLULUKLAR Bakanlılığın Görev ve Yetkileri Mülkü Amirlerce Alınacak Tedbirler Mahalli İdarelerce Alınacak Tedbirler Atık Üreticisinin Yükümlülükleri Bertaraf Edenin Yükümlülükleri (Atık Beyan Formu - Atık Yönetim Planı)

18 BAKANLIĞIN GÖREVLERİ 2872 sayılı Çevre Kanunu gereğince;  Program ve politika saptamak  Bölgesel boyutta atık yönetim planı oluşturmak  Geri Kazanım/Bertaraf tesislerinin yer seçimini onaylamak, lisans vermek, denetlemek

19 ÜRETİCİNİN SORUMLULUKLARI  Atık üretimini en az düzeye indirecek tedbirleri almak,  Üretilen atık tür ve miktarına ilişkin atık beyan formunu her yıl doldurarak Bakanlığa göndermek,  Atıkların tesis içinde yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun geçici depolarda bekletilmesi için Valilikten izin almak,  Atıkların insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak en aza düşürecek şekilde atık yönetimini sağlamakla, üç yıllık atık yönetim planını bu Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren altı ay içinde hazırlayarak valilikten onay almakla,  Atıklarını bu yönetmelikteki esaslara uygun olarak kendi imkanları ile veya kurulmuş lisanslı atık bertaraf tesislerinde gerekli harcamaları karşılayarak bertaraf etmek, ve bertaraf işleminin tamamlandığını yetkililere bildirmekle, sorumludur.

20 BERTARAF EDENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ  Bertaraf tesislerini bu Yönetmelikle belirlenen standartlara uygun olarak teşkil etmekle ve proje halinde iken ön lisans almak,  İşletme planını her yıl Bakanlığa sunmak,  Acil önlemlerle ilgili eğitimli personel bulundurmak ve acil durum söz konusu olduğu zaman Bakanlığa bilgi vermek,  Atığın tesise girişinde bertaraf işleminden önce atığın fiziksel ve kimyasal analizini yapmakla, atığın taşıma formunda belirtilen atık tanımına uygunluğunu tespit etmek,  Kabul ettiği atığın taşıma formunu imzalamak ve 30 gün içinde üreticiye göndermek,  Taşıma formu olmaksızın atık kabul etmesi halinde Bakanlığa bilgi vermek,  Faaliyetleri hakkında atığın tesise kabul tarihi, atığın kaynağı, miktarı, taşınım türü ve bertaraf/geri kazanım yöntemi gibi bilgileri içeren raporlarını Valiliğe göndermek ve 5 yıl boyunca saklamakla, Yükümlüdür.

21 ATIK BEYAN FORMU ATIK ÜRETİCİSİ, Ek-8 de yer alan Atık Beyan Formunu her yıl ocak ayında bir önceki yıla ait bilgileri doldurarak, iki ay içerisinde Valiliğe gönderir. Ek-7 de yer alan atık tanımlama kodunu kullanır. Bir yıl boyunca bir nüshasını saklar. İL MÜDÜRLÜĞÜ, Atık beyan formunu değerlendirerek, İlde oluşan atık miktarı ve bilançosunu belirleyerek nisan ayında Bakanlığa gönderir.

22 ATIK YÖNETİM PLANI Atık Üreticileri, üç yıllık Atık Yönetim Planını hazırlayarak Valilikten onay alır. Mahalli İdareler, evlerden kaynaklanan tehlikeli atıkların yönetimine ilişkin planlarını mahalli çevre kuruluna sunar. Valilik, atık üreticisinin ve belediyenin atık yönetim planlarını esas alan 3 yıllık “ İl Tehlikeli Atık Yönetim Planını ” hazırlayarak Bakanlığa sunar.

23 Avrupa atık kataloğu detayları henüz yönetmeliğimizde yer almıyor… Atık kodlamaları yetersiz EK 11a, Ek6 uygulamaları problemli… Yasal Düzenlemeler, problemler Yorumlamak bazen zor…Gereksiz ayrıntılar… Yönetmelik dış kaynaklı… Uygulamada sıkıntılar… En büyük eksik yaptırım… Yine de yönetmelik büyük bir dikkatle hazırlanmış ve önemli eksiklikleri bulunmuyor… (Çoğunluk görüşü)

24 Atık Üreticileri, problemler… Endüstrilerde tehlikeli atık yönetim sistemleri kurulmalı…Çevre mühendisleri çalıştırılmalı… Küçük ve orta ölçekteki işletmeler daha az bilgili…Atık yönetimini muhasebe bölümü gibi ilgisiz bölümler yürütüyor… Bazı işletmeler üretim maliyetini hesaplarken atık maliyetini düşünmüyor…Bazıları tehlikeli atığa sahip olduğunu bile kabul etmiyor…Hep bir itici güç gerekiyor: Müşteri portföyü, yabancı ortak, yasal denetim…

25 Kurumsal Çalışmalar, problemler… Kurumlar atık üreticilerine yeterli yasal yaptırım uygulayamıyorlar… Bütün yetki bakanlıkta…Ancak az sayıda üreticiye ulaşabiliyorlar… Bakanlığın belediyeleri ve üreticileri aynı çatı altında buluşturması bekleniyor… Kurumlardaki en büyük eksiklik personel sayısı… Sayı az sorumluluk fazla… (Atık üreticilerini denetlemek, atık taşıyıcılarını denetlemek…)

26 TEHLİKELİ ATIKLARIN ULUSAL TAŞINMASI Tehlikeli atıklar  Lisanslı araçlarla taşınmak zorundadır. Valiliklerce; atık taşıyacak araç ve firmalara lisans verilirken;  Araç için TSE uygunluk belgesi,  Şoförler için ADR eğitim sertifikası  Ulaştırma Bakanlığından alınmış yetki belgesi aranmaktadır. Başvurularda istenilen bilgi ve belgeler yönetmelik Ek-18’de yer almaktadır.

27 ATIKLARIN ULUSAL TAŞINMASI Atık Üreticisi Taşıyıcı İl Müdürlüğü Bakanlık Atık Bertaraf Tesisi

28 BERTARAF YÖNTEMLERİ Geri Kazanım Yakma Düzenli Depolama

29 GERİ KAZANIM VE BERTARAF TESİSLERİNİN LİSANSLANDIRILMASI TAKY 27. Madde’ye göre;  ÇED Belgesi  Fizibilite Raporu  Mühendislik Proje ve Raporları  Ek-13 -Ön Lisans projeye verilmektedir. TAKY 28. Madde’ye göre;  Ek-14 Ön Lisans verilen tesis projesinin işletmeye hazır olduğu belirtildikten sonra Bakanlıkça uygun görüldüğünde Geçici Çalışma İzni veya Lisans verilir.

30 GERİ KAZANIM BAZI DURUMLARDA GERİ KAZANIM BİR ENDÜSTRİDEN ÇIKAN ATIK, BAŞKA BİR TESİSİN ÜRETİM PROSESİNDE HAMMADDE OLARAK KULLANILABİLİR. BU NOKTADA ATIK SAHİPLERİNİN ATIKLARINI KULLANABİLECEKLERİ ADRESLERE ULAŞABİLMELERİ ÖNEM KAZANMAKTADIR

31 Düzenli Depolama Tesisleri

32 DÜZENLİ DEPOLAMA Depolama işlemi sırasında alınan önlemlerin yeterli olduğu veya atığın özelliği sebebi ile depolama işleminde çevrenin olumsuz yönde etkilenmeyeceğinin ispat edilmesi hallerinde, atıklar depolanabilir veya bu amaçla depo tesisi kurulmasına izin verilebilir. Depolamada (Ek 11-A) da belirtilen sınır değerler aşılamaz. Tehlikeli atıklar evsel katı atıklardan ayrı olarak işleme tabi tutulur ve depolanır.


"TEHLİKELİ MADDE VE ATIK YÖNETİMİ. Yasal Mevzuatın Gelişimi, Amaç ve Kapsam, Atıkların Tanımlanması ve Listesi, Görev Yetki ve Sorumluluklar, Atık Yönetimi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları