Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SİTOPLAZMA  Ökaryot hücrelerde çekirdek ile hücre zarı arasında kalan kısma denir.  Sitoplazma canlı, akışkan,yumurta akı kıvamında bir sıvıdır.%65-

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SİTOPLAZMA  Ökaryot hücrelerde çekirdek ile hücre zarı arasında kalan kısma denir.  Sitoplazma canlı, akışkan,yumurta akı kıvamında bir sıvıdır.%65-"— Sunum transkripti:

1

2 SİTOPLAZMA  Ökaryot hücrelerde çekirdek ile hücre zarı arasında kalan kısma denir.  Sitoplazma canlı, akışkan,yumurta akı kıvamında bir sıvıdır.%65- 90’ı sudur.  İçeriğinde enzimler,RNA,nükleotitler, organik monomerler,atık ürünler,mineraller,iyonlar ve su bulunur.  Sitoplazmada solunum,sindirim,boşal tım,beslenme ve fotosentez gibi yaşamsal Faaliyetler gerçekleşir.  Organel olarak da şu yapılar bulunur.Mitokondri,plas titler,Ribozom,E.R,Gol gi aygıtı,Lizozom,Koful ve sentrozom.

3 ORGANELLERDE ZAR YAPISI  1. Zarsız organeller:Ribozom,Sentrozo.  2.Tek zarlı organeller: E.R,Golgi aygıtı,Koful,Lizozom.  3.Çift zarlı organeller: Mitokondri ve plastitler

4 Mitokondri  Oksijenli solunum yapan tüm canlıların hücrelerinde bulunur.  Çift katlı bir zarla çevrilmiştir.  İç yapısında üst üste katlanmış krista adı verilen bir yapı ve arlarında sıvı dolu matrix ten meydana gelmiştir.  Matrixte DNA,RNA ve ribozom bulunur.  Mitokondri ATP sentezinin yapıldığı organeldir.  DNA’sı olduğundan kendi kendini eşleyebilir ve bölünebilir.  Mitokontri DNA’sındaki bir hasar oksijenli solum yapmasını engeller.

5 PLASTİTLER  Yapılarında çeşitli renk maddeleri bulundurarak hücreye renk veren organellerdir.  Bitkilerde,alglerde,Öğlenada bulunur.  Kloroplast,kromoplast ve lökoplast olmak üzere 3 çeşittir.

6 KLOROPLAST  Çift katlı zarı vardır.İç ve dış zar düzdür.  Kendine ait DNA,RNA ve Ribozomları bulunur.  İhtiyaca göre sayıları çekirdeğin kontrolünde artabilir.  Bitkilerin yapraklarında,genç dallarda,olgunlaşmamış meyvelerde ve sebzelerde bulunur.  Kloroplastın iç kısmında tilakoit denilen disk şeklinde yapılar vardır.Tilokoitler granum denilen bölümdedir. Güneş ışığını soğuran klorofiller bu tilokoitlerin arasındadır.  Kloroplast güneş enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürerek oksijen ve organik madde üretmektedir.

7 Kloroplast  Kloroplastlar bir plastit çeşididir.  Sadece bitkilerde bulunurlar ve fotosentezin gerçekleştiği organeldir.  Çift katlı zar sistemlerine sahiptir. Ayrıca kendilerine ait DNA’, RNA ve ribozomu bulunur.

8  Tilakoyit adı verilen yapılar üst üste binmiş granumlardan meydana gelir.  Stroma granumların arasında bulunan enzim dolu sıvı kısımdır.  Granumların içerisinde bulunan klorofil molekülü ışığın emilmesi görevini gerçekleştirir.

9 KROMOPLAST  Farklı renk pigmentleri taşıyan plastitlerdir.  Yapraklarda,meyvelerde ve bazı bitki köklerinde bulunur.Bu pigmentlerin başlıcaları şunlardır  Likopen---Kırmızı---Domates  Ksantofil---Sarı---Ayçiçeği yaprakları  Karoten----Turuncu---Havuc ya da Portakal.  Not:Domatesin kırmızımsı yapısı klorofilin likopene dönüşmesi ile olur.

10 LÖKOPLAST  Çift katlı zar yapısına sahip.Renksiz plastitlerdir.  Bitkilerin kök,tohum ve patates gibi gövdelerde bulunur.  Nişasta protein ve yağ depolar.  Bir hücrede birden fazla plastit bulunur.  Havuç ta hem kromoplast hem de lökoplast bulunur.

11 9BENDOPLAZMİK RETİKULUM

12 Endoplazmik Retikulum (ER)  Hücre zarı ile çekirdek arasında madde iletimini sağlar.  Birbiriyle bağlantılı oldukları halde, yapı ve işlev açısından iki ER bölgesi vardır.

13 Düz ER’nin İşlevleri  Sitoplazmik yüzeyinde ribozomlar içermezler.  Farklı hücre tiplerindeki düz ER değişik metabolik süreçlerde görev alırlar. Bunlar arsında  lipid sentezi (fosfolipid, steroid)  Karbonhidrat metabolizması  İlaç ya da zehirlerin detoksifikasyonu bulunur.

14 Granüllü ER’nin işlevleri  Sitoplazmik yüzeyinde ribozomlar bulundurur.  Salgı proteinlerinin yapıldığı bölgedir. Salgı proteinlerinin birçoğu glikoprotein yapısındadır.  Zara proteinler ve fosfolipidler ekleyerek büyümesini ve Transpot veziküller ile paketlenmiş ürünlerin taşınmasını sağlarlar.

15

16 Ribozom  Ribozom, ribozomal RNA (rRNA) ve proteinlerden yapılmış, hücrenin protein sentez yerleri.ribozomal RNA proteinlerdenhücrenin  Virüsler hariç tüm hücrelerde bulunur. Virüsler

17 RİBOZOM ORGANELİ  Bütün canlı hücrelerde bulunur.  Protein sentezi yapan zarsız organeldir.  Sitoplazmada serbest olarak bulunur.E.R ve çekirdek zarına yapışık olarak da bulunur.Ribozomlar prokaryotlarda 20 nm ökaryotlarda ise 30 nm çapındadır.  Ribozomlar mitokondri ve kloroplastlara özgü olarak da bulunur.  Ribozomlar hücrenin işleyişine bulunduğu dokulara göre de sayıları değişik olabilir.Örnek pankreas hücreleri.  Ribozomlar protein ve RNA dan yapılmış,Küçük ve Büyük alt birimlerden oluşur.

18 Ribozom Oluşumu

19 Ribozomların Yapısı

20 GOLGİ AYGITI(GOLGİ CİSİMCİĞİ)  Üst üste dizilmiş uçları şişkin yassı keselerden oluşmuştur.  Salğı maddeleri üretir ve paketler.Örneğin tükürük salgısı gibi.  Hücre zarının yapısına katılan glikoproteinler,glikolipitler,lipoprot einler golgi aygıtında yapılır.Paketler halinde sitoplazmaya bırakılır.  Örnek:Bitkilerdeki salgılar.Ekzositozla hücre dışına atılır.  Sinir hücrelerinde, salgı yapan hücrelerde, solunum sistemimizdeki hücrelerde golgi aygıtı gelişmiştir.  Golgi aygıtı okaryot hücrelerden sperm ve alyuvarlarda bulunmaz.

21 Golgi Aygıtı 9FL  Golgi aygıtı yassı keseciklerden oluşmuştur.  ER den gelen salgılar alınarak işlenir ve sitoplazma içine kesecikler halinde salgılanarak lizozomlar oluşturulur.  Salgı yapan hücrelerde gelişmiştir.  Yağ sentezlenmesi ve paketlenmesinde görevlidir.  ER ve GA, hücre ve çekirdek zarlarının oluşumunda birlikte görev yaparlar.

22 Lizozom  Lizozomlar kuvvetli sindirim enzimleri içeren organellerdir. ER ya da Golgi aygıtı tarafından meydana getirilirler.  Alyuvarlar hariç başta akyuvar olmak üzere bütün hayvansal hücrelerde bulunurlar.  Yabancı hücreler, yaşlanan organeller, besin maddeleri lizozomlar tarafından parçalanır.Hücrenin kendi içeriğinin lizozomlar tarafından parçalanmasına otoliz denir.

23  Aktif hidrolitik enzimler içeren lizozomların üretiminde ER ve Golgi aygıtı işbirliği yapar.  Lizozomlar hücre içine alınan maddeleri sindirir ve ortaya çıkan maddeleri hücrenin yeniden kullanımına sunar.  Yandaki şema besin kofulu ile kaynaşan bir ribozom ile hasarlı bir mitokondriyi içine alan bir başka lizozomu göstermektedir.  Enzimler lizozom dışına çıkarsa otoliz olayı olur.

24 Sentrozom 9B  Sentrozomlar sentriyol çiftlerinden meydana gelmişlerdir.  Hücre bölünmesi öncesinde eşlenerek iki çift olurlar ve mitoz bölünme sırasında karşı kutuplara giderek kromozomların tutunup çekileceği iğ ipliklerini meydana getirirler.

25 SENTROZOM  Hayvan hücrelerinde,tek hücreli su bitkilerinde çekirdeğe yakın yerde bulunur.  Birbirine dik iki sentriolden oluşur. Her bir sentriyol dokuz adet üçerli mikrotübülden oluşur.  Hücre bölünmesinde görev alır.Kendisini eşler.İğ ipliklerini oluşturur.  Yumurta hücresinde,gelşmiş bitki hücresinde,prokaryotlar da,alyuvar ve sinir hücresinde bulunmaz.

26 KOFUL(VAKUOL)  Kofulun oluştuğu yapılar:Hücre zarı,çekirdek zarı,ER veya golgi aygıtından oluşur.  İçi sıvı ile dolu bir kesedir.  Kofulun görevleri:Hücrenin madde alışverişinde,beslenmesinde, sindiriminde ve boşaltımında görevlidir.  Olgun bitki hücrelerinde tek merkezi bir büyük koful bulunur. Hayvan hücrelerinde küçük birden fazla bulunur.  İçi sıvı ile dolu olan koful turgor basıncı ile bitkiye desteklik verir..  Koful içinde su ile birlikte mineraller,pigmentler,aminoasitler,şeke rler ve atık ürünler bulunur.  Kofullar büyümede görev alır. İçindeki sıvı hipertoniktir..

27 HAYVANLARDA BOŞALTIM KOFULU  Parameciumda boşaltım koful vardır.Fazla miktarda alınan sıvı vücuttan dışarıya atılmış olur.

28 KOFULUN ÖZELLİKLERİNE DEVAM  Koful öz suyunun asitik özelliği bitkiye kırmızı  Bazik özelliği menekşe rengi ve nötür renk verir.  Bazı kofullar sindirim enzimleri içerir ve lizozoma benzer özellik gösterir.

29 HÜCRE İSKELETİ Görevleri ;  Hücreye desteklik ve şekil vermek.  Çeşitli şekillerdeki hücre hareketini meydana getirmek.  Hücre içinde motor proteinlerin organelleri taşıması için bir yol oluşturmak gibi üç önemli görevleri vardır.

30  Hücre iskeletini kuran üç tip lif tipi vardır. Bunlar; 1- Mikrofilamentler 2- Ara Filamentler 3- Mikrotübüller.

31 Mikrofilamentler

32

33 Ara Filamentler

34 Mikrotübüller

35 9FL HÜCRE ÇEKİRDEĞİ  Hücre çekirdeği çekirdek zarı, sitoplazması çekirdekçik ve kromatin iplikten  meydana gelir.  Hücre bölüneceği zaman çekirdek zarı ve çekirdekçik eriyerek kaybolur. Hücre  bölündükten sonra tekrar meydana gelir.  Çekirdekçik rRNA’nın sentezlendiği yerdir ve Ribozomun oluşturulmasını sağlar.  Çekirdek zarı Endoplazmik retikulumla bağlantılıdır. Porlar yardımıyla çekirdekten çıkan  maddeler hücre sitoplazmasına geçer.

36 ÇEKİRDEK (çift katlı zar)  Çekirdek hücrenin yönetim ve denetim merkezidir.  Hücrenin büyümesinde, gelişmesinde,madde alış verişinde,onarılması ve bölünmesinde görevlidir.  Kalıtsal bilgi atarımı yanında protein sentezini de kontrol eder.  Çekirdek nükleik asitlerden dolayı kolay boyanır.  (Metilen mavisi,iyot ve toluidin mavisi)

37 ÇEKİRDEĞİN BÖLÜMLERİ  Çekirdeğin yapısında 4 tane kısım bulunur.  Çekirdek zarı  Çekirdek plazması  Çekirdekçik  Kromatinler

38 ÇEKİRDEK ZARI  Çekirdek zarı çift katlıdır.  Üzerinde por denilen küçük delikler bulunur.  Porlardan DNA dışarı çıkamaz.

39 ÇEKİRDEK PLAZMASI  Çekirdek plazmasında:  Proteinler  Enzimler  Nükleik asitler  Mineraller bulunur

40 ÇEKİRDEKÇİK  Çekirdekçiğin yapısında:  DNA,RNA ve Protein bulunur.  Çekirdek zarla çevirili değildir.  Hücre bölünmesinde kaybolur.Bölünme sonrası tekrar oluşur.  Işığı fazla kırdığından dolayı ışık mikroskobunda görülür.  Çekirdekçikte rRNA sentezlenir ve proteinlerle birleşerek ribozomların alt birimlerini oluşturur.

41 KROMOZOMLAR  Çekirdekteki DNA Histon tipi proteinlerle beraber kromatin denilen yapıyı oluşturur.  Hücre bölünmesi sırasında kromatinler kısalıp kalınlaşır,  kromozoma dönüşür

42  DNA molekülü aşırı derecede kıvrılarak ve proteinlerle birleşerek kromatin adı verilen yapıyı oluşturur.  Bu yapı hücre bölünmesine girerken daha da kısalır ve kendini eşleyerek kromatid adı verilen yapıya dönüşür.  Bir metafaz kromozomu böylece kendini eşlemiş bir çift kromatid den meydana gelir. Bunlara kardeş kromatidlerde denir.  Genetik açıdan birbirlerinin aynısıdırlar ve aynı DNA nükleotid sırasına sahiptirler.

43 KROMOZOMARIN ÖZELLİKLERİ 9FL


"SİTOPLAZMA  Ökaryot hücrelerde çekirdek ile hücre zarı arasında kalan kısma denir.  Sitoplazma canlı, akışkan,yumurta akı kıvamında bir sıvıdır.%65-" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları