Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ HAK VE ÖZGÜRLÜK KAVRAMLARI 10.SINIF.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ HAK VE ÖZGÜRLÜK KAVRAMLARI 10.SINIF."— Sunum transkripti:

1 DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ HAK VE ÖZGÜRLÜK KAVRAMLARI 10.SINIF

2 HAK VE ÖZGÜRLÜK KAVRAMLARI

3 DÜŞÜNEL İ M - TEFEKKÜR EDEL İ M HakÖzgürlük

4 HAK KAVRAMI  Hak sözlükte “gerçe ğ e uygunluk, adalet, hukukun gerektirdi ğ i şey, do ğ ruluk ve emek karşılı ğ ı ücret” anlamlarında kullanılır.  Kur’an-ı Kerim’deki birçok ayette yer alan bu kelime “insaf, görev, sorumluluk, hakların korunması veya sahibine ödenmesi gereken maddi-manevi de ğ er, pay ve menfaatler” gibi anlamları da ifade eder.  Ayrıca Allah’a ve insanlara karşı yerine getirilmesi gereken ödevler, fert ve devletten hakların talep edilmesi anlamlarında da kullanılır.

5  Toplumsal bir varlık olan insanların bir arada yaşarken gelişigüzel hareket etmeleri toplumun düzenini bozar.  İ lk toplumlardan itibaren bazı kurallara uymanın gerekli oldu ğ u ortaya çıktı ğ ı için birtakım ilkeler oluşturulmuş yahut Allah’ın peygamberleri vasıtasıyla açıkladı ğ ı kurallara uyulmuştur.  Böylece bireylerin hakları koruma altına alınmıştır. HAK KAVRAMI

6  Özgürlük, serbestçe kendi kendine hareket etme ve karar verebilmektir.  Bir devlet açısından özgürlük ise yabancı bir gücün etkisi altında kalmamak, başka bir yönetime ba ğ lı bulunmamaktır.  Özgürlük, aynı zamanda insanın diledi ğ ini seçme hakkına sahip olmasıdır.  “Seçme”den sonra ise “eylem” gelir.  İ nsanın seçti ğ i şeyi yapma hakkının olmaması, seçme hakkını anlamsız kılar.  Dolayısıyla özgürlükte “seçme” ve “eylem” hakkı vazgeçilmez bir unsurdur. ÖZGÜRLÜK KAVRAMI

7  Temel hak ve özgürlükler bütün insanlar için geçerli oldu ğ undan evrenseldir.  Kişi; makamı, mevkii, dini, dili, ırkı, cinsiyeti, rengi ve milliyeti ne olursa olsun her zaman her yerde bu hak ve özgürlüklere sahiptir.  Ancak insanlar başkalarının hak ve özgürlü ğ üne zarar vermeden söz konusu hak ve özgürlü ğ ünü kullanabilir. HAK VE ÖZGÜRLÜK KAVRAMLARI

8 BAZI HAKLAR, ÖZGÜRLÜKLER VE D İ N  İ nsanlar bazı hak ve özgürlüklere sahip olarak do ğ arlar. Bunlara temel hak ve özgürlükler denir.  Yaşama, sa ğ lık, ibadet, özel yaşamın gizlili ğ i, e ğ itim, ekonomik haklar, düşünce ve inanç özgürlü ğ ü temel hak ve özgürlüklerin başlıcalarıdır.  Bunlar dinin de temel ilkeleri arasında yer alır. Nitekim İ slam dini can, akıl, din, mal ve neslin korunmasını emrederek bu hak ve özgürlükleri güvence altına alır.  Bu hakların olmaması durumunda insanca yaşama imkânı ortadan kalkar.

9 BAZI HAKLAR, ÖZGÜRLÜKLER VE D İ N  Söz konusu haklar, Allah’ın kullarına hiçbir ayrım gözetmeden bahşetti ğ i haklardır.  Her insan, şerefli ve huzurlu bir hayat yaşayabilmek için bu hak ve özgürlüklere ihtiyaç duyar.  Temel hak ve özgürlükler kişiye özel olup gasp edilemez ve bir başkasına devredilemez.

10  Kur’an-ı Kerim temel hak ve özgürlüklerden bahsederken inanan- inanmayan, kadın-erkek, siyah- beyaz ayrımı yapmadan bütün insanlı ğ a seslenir ve şöyle der: “ İ nsanların hakkı olan şeyleri kısmayın. Yeryüzünde bozgunculuk yaparak karışıklık çıkarmayın.”  Hz. Peygamber de Veda Hutbesi’nde şahsi hak ve hürriyetleri şöyle açıklamıştır: “Ey insanlar bu günleriniz nasıl mukaddes bir gün, bu aylarınız nasıl mukaddes bir ay ve bu şehriniz nasıl mübarek bir şehir ise canlarınız, mallarınız ve namuslarınız da öyle mukaddestir, dokunulmazdır ve her türlü tecavüzden korunmuştur.” İ SLAM D İ N İ ’NDE HAK VE ÖZGÜRLÜKLER

11 BAZI HAKLAR, ÖZGÜRLÜKLER VE D İ N

12

13 2.1. YAŞAMA VE SA Ğ LIK HAKKI  Yaşama, hak ve özgürlüklerin en önemlisidir.  Di ğ er temel hak ve özgürlükler, ancak bu hakka sahip olmakla kullanılabilir.  İ slam, yaşama hakkı yanında her insana yaşatma sorumlulu ğ u da yükler.  Bu sorumlulu ğ un gere ğ i olarak öldürmeyi en büyük günahlardan sayar.  Yüce Allah bir ayette şöyle buyurur: “…Kim bir cana kıymayan veya yeryüzünde bozgunculuk çıkarmayan bir kimseyi öldürürse bütün insanları öldürmüş gibi olur. Kim de bir kimsenin yaşamasına sebep olursa bütün insanları yaşatmış gibi olur...”

14 YAŞAMA VE SA Ğ LIK HAKKI  Hayat, insana Allah’ın emaneti oldu ğ u için insanın kendi canına kıyması da büyük bir günahtır. Nitekim Yüce Allah bir ayette, “…kendinizi öldürmeyin...” buyurmaktadır.  Günümüzde birçok ülkenin hukuk sisteminde iyileşme ümidi bulunmayan bir hastayı öldürmek (ötenazi) de suç olarak kabul edilmiştir.  İ slam, di ğ er dinlere mensup kimselerin hayat haklarını da koruma altına alır.  Savaş hâlinde olsa bile fiilen savaşa katılmayanlara, kadınlara, yaşlılara, çocuklara, esirlere ve din adamlarına, sadece işiyle u ğ raşan ve savunmasız yaralılara dokunulmaz.

15  Bir toplumda yaşam hakkı ihlalleri olursa o toplumda huzur ve güven kalmaz.  Bizler bütün insanların, yaşama hakkına, onların haysiyet ve şerefine saygılı olmalıyız.  İ slam, kişiye sa ğ lık hakkıyla birlikte sa ğ lı ğ ını koruma sorumlulu ğ unu da yüklemiş, sa ğ lı ğ a zarar veren davranışlardan uzak durmasını istemiştir.  Bu konuda Allah bizleri şöyle uyarır: “…Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın…” YAŞAMA VE SA Ğ LIK HAKKI

16  Peygamberimiz sa ğ lık hakkında “…Hastalık gelmeden sa ğ lı ğ ınızın kıymetini biliniz…”, “Hastalandı ğ ınızda tedavi olunuz. Şüphe yok ki Allah, ilacı olmayan hiçbir hastalık vermemiştir…” buyurmuştur.  Peygamberimiz ayrıca temizlik, beslenme, uykuya dikkat etme ve hastalıklardan uzak durma gibi konulara dikkatimizi çekmiştir.  İ nsanların sa ğ lı ğ ını tehdit eden her tür üretim, tüketim, alım ve satım dinimizce günah sayılır.  Ayrıca çevre kirlili ğ inin günümüzde insan sa ğ lı ğ ını tehdit eden büyük bir tehlike oldu ğ u bilinen bir gerçektir.  Dolayısıyla çevre sa ğ lı ğ ına da dikkat edilmeli ve ekolojik dengeyi bozacak davranışlardan uzak durulmalıdır. YAŞAMA VE SA Ğ LIK HAKKI

17 DE Ğ ERLEND İ RME A- Aşa ğ ıdaki verilen cümlelere do ğ ru olanlara “D”, yanlış olanlara “Y” işareti koyunuz. (...) İ nsanların inanç ve ibadetleri, yasalarla engellenebilir. (...) İ nsan sahip oldu ğ u haklar gere ğ i diledi ğ ini yapmakta tamamen özgürdür.

18 B- Aşa ğ ıdaki boşlukları doldurunuz. 1- Hukukun gerektirdi ğ i veya birine ayırdı ğ ı şey veya kazanca denir. CEVAP: HAK 2- İ nsanın herhangi bir baskı ve etki altında kalmaksızın düşüncelerini, görüşlerini ifade edebilmesi, davranışlarını serbestçe ortaya koyabilmesine denir. CEVAP: ÖZGÜRLÜK 3- Temel insan haklarının en önemlisi 'dır. CEVAP: YAŞAMA HAKKI DE Ğ ERLEND İ RME


"DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ HAK VE ÖZGÜRLÜK KAVRAMLARI 10.SINIF." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları