MİNERAL VE ELEKTROLİTLERİN ETKİLERİ 2

Slides:



Advertisements
Benzer bir sunumlar
YENİ KEŞFEDİLEN YÖNLERİYLE VİTAMİN D
Advertisements

BİTKİLERİN BESLENMESİ İÇİN GEREKLİ KOŞULLAR:
MİNERALLERİN VE VİTAMİNLERİN EMİLİMLERİ
Eser Elementler ve İlgili Patolojiler
FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ
VİTAMİNLER.
Mineral Biyokimyası Gürbüz POLAT.
MİNERAL VE ELEKTROLİTLERİN ETKİLERİ 1
MİNERALLERİN VÜCUTTAKİ YERİ VE FONKSİYONLARI I
MİNERALLER Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu.
BİLİRUBİN METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI: HİPERBİLİRUBİNEMİLER
Mineraller Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser
EGZERSİZ VE KAN.
LİPİDLERİN YAPISAL VE İŞLEVSEL ÖZELLİKLERİ XI
Demir ne iş yapar? DNA, RNA ve protein sentezi Oksijen taşınması
DEMİR METABOLİZMASI VE ANEMİLER I
DEMİR, ÇİNKO, BAKIR, MANGAN, KROM
Metabolik Asidoz.
Canlılarda madde ve enerji
CANLILARIN YAPISINDA BULUNAN TEMEL BİLEŞİKLER.
SİNDİRİM VE EMİLİM BOZUKLUKLARI
BESİNLER İNORGANİK ORGANİK.
KARBOHİDRAT METABOLİZMA BOZUKLUKLARI I
PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI BOZUKLUKLARI
FİZYOLOJİ BİLİMİNE GİRİŞ
PROTEİN VE AMİNO ASİT METABOLİZMASI IV
PROTEİN VE AMİNO ASİT METABOLİZMASI VII
KARACİĞER FONKSİYON TESTLERİ
KANIN BİLEŞİMİ VE İŞLEVLERİ
Kan yapımı, Eritrositler
Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2009
Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ TIP FAKÜLTESİ Biyokimya AD
PROTEİN VE AMİNO ASİT METABOLİZMASI III
Doç. Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2009
MİNERALLERİN VÜCUTTAKİ YERİ VE FONKSİYONLARI II
Bitki Besin Elementleri
Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ TIP FAKÜLTESİ Biyokimya AD
PLAZMA PROTEİNLERİNİN KLİNİK TANIDA ÖNEMİ II
PÜRİN VE PİRİMİDİN METABOLİZMASI
PROTEİN VE AMİNO ASİT METABOLİZMASI VI
Trigliseridler gliserol-3-fosfat ve yağ açil CoA prekürsörlerinden sentezlenir.
AMİNO ASİTLERİN BİYOSENTEZİ VE ANAPLEROTİK REAKSİYONLAR (1 saat)
ENZİMATİK TANI ALANLARI VE İLGİLİ ENZİMLER
MİNERALLER VE ELEKTROLİT METABOLİZMASI I
DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ
PROTEİN VE AMİNO ASİT METABOLİZMASI: AZOT DENGESİ
FİZYOLOJİYE GİRİŞ VE HOMEOSTAZ
Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ Tıp Fakültesi Biyokimya AD
MİNARALLER KALSİYUM Süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, kuru meyveler, fındık, narenciye ve bazı balıklarda bulunur. Yararları : Kemik ve dişlerin.
MİNERALLER Yrd. Doç. Dr. Funda GÜLCÜ BULMUŞ Fırat Üniversitesi SHMYO.
VİTAMİNLER.
VİTAMİNLER HASAN DEMİRKAPI 9/C 533.
KOLESTEROL DÜŞÜRÜCÜ VE ANTİOKSİDAN OLARAK TOKOFEROLLER
BESİNLER VE DENGELİ BESLENME.
SUDA ERİYEN VİTAMİNLER
PROTEİNLER
ToksikolojiToksikoloji TOKSİK MADDELER VE CANLILARA ETKİLERİ BIY435.
Alkol Metabolizması.
İnorganik maddeler.
BİYOKİMYASAL TESTLERLE BESLENME DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
12. İNORGANİK VE ORGANİK KİRLETİCİLERLE MİKROBİYEL ETKİLEŞİMLER
PROTEİNLER 2.
Mineraller Tüm hücrelerin gereksinim duyduğu maddelerdir
VÜCUDUN İZ ELEMENTLERİ
CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ
SERBEST RADİKALLER ve ANTİOKSİDANLAR 13
MİNERALLER VE FONKSİYONLARI
BESLENME BİYOKİMYASI Beslenmede Mineraller
Protein Metabolizması 2 -Üre Siklusu-
Beslenme İlkeleri - 7.
Sunum transkripti:

MİNERAL VE ELEKTROLİTLERİN ETKİLERİ 2 Yrd.Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜ Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı

Fosfor (P) Fizyolojik olarak hücre içi ve dışında fonksiyon görür, ana deposu iskelet sistemidir. Hücre dışı sıvıda inorganik fosfat şeklinde çoğunlukla primer fosfat (H2PO4) ve sekonder fosfat (HPO42) olarak bulunur.

İnorganik fosforun işlevleri kemik ve dişlerin oluşumunda kalsiyum ile birlikte rol alır kanın normal kalsiyum konsantrasyonunun korunmasında gereklidir asit-baz dengesinin düzenlenmesinde rol alır; H2PO4 / HPO42 tampon sistemi böbreklerde önemli bir tampon sistemidir nükleik asitlerin yapı taşlarındandır enerjinin hücre aktivitesine transfer edilmesinde ve karbonhidrat metabolizmasında gereklidir; ATP ve fosforile metabolik ürünlerin yapı taşlarındandır

(%mg Ca x %mg inorganik P = 36) Erişkin sağlıklı bir insanda serum inorganik fosfor düzeyinin normal değeri 2,5-4,5 mg/dL Erişkin sağlıklı kişilerde serum kalsiyum ve inorganik fosforunun % mg miktarlarının çarpımı yaklaşık olarak 36 kadardır (%mg Ca x %mg inorganik P = 36) Bu çarpımın 30’dan aşağı düştüğü durumlarda gençlerde raşitizm, erişkinlerde osteomalazi belirtileri saptanır

Serum inorganik fosfor düzeyinin normalden yüksek olması hiperfosfatemi olarak tanımlanır Primer hipoparatiroidi, addison hastalığı, akromegali, böbrek yetmezliği, diyabet ketozu, miyelositer lösemi, osteolitik kemik tümörleri, sarkoidoz, multipl miyelom durumlarında hiperfosfatemi saptanabilir

Serum inorganik fosfor düzeyinin normalden düşük olması hipofosfatemi olarak tanımlanır Primer hiperparatiroidi, raşitizm ve osteomalazi, vitamin D eksikliği, akut alkolizm ve steatore durumlarında hipofosfatemi saptanabilir.

Bakır (Cu) Bazı metaloenzimlerin ve proteinlerin bileşeni olan eser elementtir, redoks tepkimelerine katılır. Yeni emilmiş olan bakır, albümin ve histidin kompleksleri şeklinde bir saatten kısa bir zaman içinde karaciğer tarafından dolaşımdan alınır. Karaciğerden başlıca serüloplazmin olarak plazmaya verilir, bakır içeren enzimlerin yapısına katılmak üzere bazı transport mekanizmalarıyla hücre içine taşınır.

Bakırın işlevleri demirin bağırsaklardan emilimi ve dokulardan plazmaya mobilizasyonunda etkilidir demirin hemoglobin oluşumunda kullanılabilmesi ve dolayısıyla eritrosit yapımı için gereklidir. sitokrom a, katalaz, tirozinaz, monoaminooksidaz, askorbik asit oksidaz, ürikaz, süperoksit dismutaz, lizil oksidaz, dopamin hidroksilaz, seruloplazmin gibi çeşitli enzimlerin yapısına katılır veya bu enzimlerin aktiviteleri için gereklidir derinin keratinizasyonunda rol oynar farelerde deneysel ateroskleroz yapar

Erişkin sağlıklı bir kişide serum bakır düzeyinin normal değeri 65-165 g/dL Serum bakır düzeyinin normalden yüksek olması hiperkupremi olarak tanımlanır Serum bakır düzeyinin normalden düşük olması hipokupremi olarak tanımlanır

Demir (Fe) Vücuttaki demirin yaklaşık %70’i hemoglobinde; %25’i ferritin ve denatüre olmuş ferritin yapısındaki hemosiderinde; %3-4’ü miyoglobinde; %0,1’i sitokromlarda; %0,1’i demir-enzim komplekslerinde; %2’si hücreler arası sıvıda %0,1’i plazmada transferrine bağlı olarak bulunur

Transferrin (siderofilin), molekülü başına iki adet Fe3+ içeren demir taşıyıcı proteindir. Ferritin, apoferritin adlı proteine %20-23 oranında Fe3+ bağlanmasıyla oluşmuş bir demirli proteindir.

Serum demir düzeyinin normal değerinin insanlarda 90-120 g/dL Serum demir düzeyinin normalden yüksek olması hipersideremi olarak tanımlanır Serum demir düzeyinin normalden düşük olması hiposideremi olarak tanımlanır

Hipersideremi, hemolitik anemilerde görülebilir. Tedavi edilmemiş pernisiyöz anemide yetersiz eritrosit yapımı nedeniyle serum demiri yüksektir. İntravenöz demir tedavisinden ve tekrarlayan kan transfüzyonlarından sonra, akut enfeksiyöz hepatitteki gibi karaciğer hasarında, karaciğer, pankreas, deri ve eklemlerde hemosiderin birikintilerinin artması durumu olan hemosiderozis ve bunun doku hasarıyla karakterize şekli olan hemokromatoziste hipersideremi saptanabilir.

Hiposideremi, besinlerdeki demir ve protein yetersizliği, demir emilim mekanizmasında bozukluk nedeniyle oluşabilir. Gebelikte ve kan kaybının olduğu durumlarda hiposideremi saptanabilir Akut ve kronik enfeksiyonlarda depo demirinin düzensiz salınımına bağlı olarak hiposideremi görülebilir

Çinko (Zn) Organizmada en bol olarak prostatta bulunur; daha az olmak üzere saç, kemik, karaciğer, böbrek, kaslar, pankreas, mide-bağırsak traktüsü, dalak ve kanda bulunur Erişkin sağlıklı bir insanda serum çinko düzeyinin normal değeri %70-120 g

Çinkonun işlevleri eritrosit karbonik anhidrazı, alkol dehidrojenaz, glutamat dehidrojenaz, böbrek fosfatazı, karboksipeptidaz, ürikaz gibi enzimlerin yapısına katılır veya bu enzimlerin fonksiyon görmesi için gereklidir beyin damarlarında ve koronerlerde genişlemeler sağlayarak iskemik durumları iyileştirir. yara iyileşmesinde rol oynar

Kobalt (Co) vitamin B12 yapısı için gerekli bir iz elementtir Kobaltın eritropoezi uyaran eritropoietin hormonunun salgılanmasını stimüle ettiği veya sitokrom oksidaz, süksinat dehidrojenaz gibi enzimleri inhibe ettiği düşünülmektedir Kobalt eksikliğinde vitamin B12 eksikliğine bağlı bozukluklar saptanır

Molibden (Mo) ksantin oksidaz, aldehid oksidaz, sülfid oksidaz, nitrat redüktaz gibi enzimlerin fonksiyonları için gerekli bir iz elementtir. bakırın kullanımı ve olasılıkla dokulardan mobilizasyonunu azaltarak bakır metabolizmasını bozabileceği hakkında bazı kanıtlar vardır

Manganez (Mn) hekzokinaz, pirüvat karboksilaz, izositrat dehidrojenaz, fosfoglukomutaz, glikozil transferaz, arjinaz, pirofosfataz, süperoksit dismutaz, kolin esteraz gibi enzimlerin aktiviteleri için gereklidir. Glikoprotein sentezi ve proteoglikanların oluşumunda rol oynar; lipid metabolizmasının düzenlenmesi ve aterosklerozun önlenmesinde rol oynar.

Kadmiyum (Cd) damar reaktivitesini bozarak hipertansiyon yaptığı düşünülmektedir

Lityum (Li) manik depresif psikoz tedavisinde Li2CO3 şeklinde kullanılan bir iz elementtir Plazma lityum düzeyi için tedavi dozu 0,5-1,5 mEq/L ve letal doz 5 mEq/L’dir.

Selenyum (Se) son derece toksiktir; fakat vücutta önemli birçok fonksiyonu da vardır mitokondride ATP biyosentezinde, koenzim biyosentezinde, immünolojik olaylarda rol oynadığı ileri sürülmüştür. indirgenmiş glutatyonu H2O2 karşısında oksitlenmiş glutatyona dönüştüren glutatyon peroksidazın, tiroid hormonu moleküllerinden iyodu uzaklaştıran iyodotironin deiyodinazların önemli bir komponentidir.

Krom (Cr) glukoz metabolizmasının düzenlenmesinde olasılıkla insülin etkisinin bir güçlendiricisi olarak bazı fonksiyonel görevlere sahip olduğu düşünülmektedir plazma lipoproteinlerinin metabolizmasında önem taşıdığı da öne sürülmüştür.

Nikel (Ni) Hayvanlarda nikel eksikliği belirtileri arasında folat ve B12 vitaminlerinin metabolizmasında değişiklikler, demir kullanımının bozulması, femurda kalsiyum ve magnezyum azalması, bakır ve çinko artışı bulunmaktadır.

Vanadyum (V) Tiroid metabolizmasında rolünün olduğu düşünülmektedir Vanadyum tuzları oksidatif hasarın ilerlemesine neden olmaktadır.

Arsenik (As) Toksik etkili ağır metallerdendir Fosfolipid ve metil grubu metabolizmasıyla ilgilidir Bazı kanser türleri ile ilişkili olduğunu gösteren veriler bulunmaktadır

Silisyum (Si) Aterosklerozu, osteoartrit gelişimini ve yaşlanmayı etkilediği düşünülmektedir. Eksikliği hayvanlarda kemik ve kollajen bozukluklarına yol açmaktadır.

Bor (B) İnsanda makromineral metabolizmasında önemlidir

Kükürt (S) proteinlerde metionin ve sistein amino asitlerinin yapısında; tiamin, biotin, lipoik asit, glutatyon, koenzim A, kondroitin sülfat, taurokolik asit gibi bileşiklerin yapısında bulunur

tiyo (HS), ditiyo (SS) ve metiltiyo (CH3S) şeklindeki organik kükürdün çoğu, karaciğerde inorganik sülfata oksitlenir. İnorganik sülfatın bir kısmı kan dolaşımına geçerek idrarla atılır; bir kısmı da fenol, krezol, indoksil gibi maddeleri esterleştirerek zehirsizleştirmek için kullanılır.

İyot (I) Tiroksin ve triiyodotironinin bileşenidir. organizmaya giren iyodun %50’den fazlası birkaç dakika içerisinde tiroit bezi tarafından alınmaktadır İyot yetmezliği durumlarında tiroit bezinin endemik guatr denen hastalığı ortaya çıkar

Flüor (F) vücutta kemik ve dişlerde flüorürlü apatitler 3Ca3(PO4)2CaF2) halinde toplanır ve fazlası idrarla atılır vücuttaki etkileri tam bilinmemektedir; ancak fazla miktarının zehirli olduğu kesindir Dişlerin geliştiği yaşlarda litresinde 1,5 mg’ın üzerinde flüorür içeren suları içenlerde dişler bozuk ve lekeli olur. Litresinde 0,9-1,5 mg suların içildiği bölgelerde diş çürüğü oluşumunun en aşağı derecede olduğu gözlenmiştir.