Aracı Şehirler MEWA Bölgesel Forumu 22/09/2017 Nevşehir Hayrettin GÜNGÖR TBB Genel Sekreteri
Türkiye’de Belediyelerin Nüfus Ölçeği Büyükşehir 750.000 İstanbul 14.657.434 Ordu 728.949 Büyükşehir İlçe Nüfus Kriteri Yok Çankaya (Ankara) 919.119 Yalıhüyük (Konya) 1.509 İl Belediyesi Batman 402.189 Ardahan 21.587 İlçe Belediyesi Ereğli (Zonguldak) 115.987 Ovacık (Karabük) 582 Belde Belediyesi 5.000 Kepez (Çanakkale) 23.451 Oluközü (Yozgat) 1.359
Büyükşehirlerde Belediye Alan Ölçeği (Sınır) Ankara Büyükşehir Şereflikoçhisar Büyükşehirlerde Belediye Alan Ölçeği (Sınır) Büyükşehir Belediye = İl İdari Sınırı Büyükşehir İlçe Sınırı= İlçe İdari Sınırı Büyükşehirlerde köyler mahalleye dönüşmüştür ve bulunduğu büyükşehir ilçesinin mahallesidir.
Büyükşehir Olmayan İllerdeki Belediyelerin Alan Ölçeği Yozgat İl Haritası Keskin İlçe Haritası (Kırıkkale) İllerde her belediye bir ilçe sınırı içerisinde yer almaktadır. Belediyelerin sınırları idari sınırlardan küçüktür. Belediye sınırları dışındaki yerleşim yerlerinde köy mahalli idaresi bulunmaktadır. İl Özel İdaresinin hizmet alanı içerisindedir.
Büyükşehirlerde Alan Nüfus Yoğunluğu Karşılaştırması İstanbul Büyükşehir (14.657.434 Kişi /5.434 Km2 ) Erzurum Büyükşehir (762.321 Kişi /26.385 Km2 ) 1 Km2 / Kişi=2.697 1 Km2 / Kişi=29
Büyükşehirlerde Yerleşim Alanlarının Büyüklüğü ve Dağılımı İstanbul Büyükşehir Ordu Büyükşehir Büyükşehir Nüfus Dağılım Oranı Merkez Merkez Dışı İstanbul 14.657.434 100% 0% Ordu 728.949 28% 72%
Belediye Kurulma Şartı En az 5.000 Nüfus En az 5 km mesafe
Türkiye Nüfusu ve İller 77.695.904 Belediye Nüfusu 72.505.107 Köy Nüfusu 5.190.797 Belediye Nüfusu Oranı %93 Köy Nüfusu Oranı %7
Türkiye’de Statülerine Göre Belediye Sayısı Belediye Türü 2014 Öncesi Mevcut Durum Sayı Nüfus Büyükşehir Belediyesi 16 35.467.356 30 59.968.496 B.İlçe Belediyesi 143 (35.467.356) 519 (59.968.496) İl Belediyesi 65 10.177.540 51 6.502.018 İlçe Belediyesi 749 12.803.535 400 4.815.668 Belde (Kasaba) Belediyesi 1977 5.294.616 397 1.221.050 Toplam 2950 63.743.047 1397 72.507.232
Katılma ve Birleşme < 5.000 m. İl, ilçe veya nüfusu 50.000’den fazla olan bir belediyeye 5.000 metreden daha yakın olan belediye ve köylerin tüzel kişiliği Danıştayın görüşü ve İçişleri Bakanlığının teklifi ile kaldırılarak diğer belediye ile birleştirilir.
Büyükşehirlerde Ayrılma Yolu İle Belediye Kurulması Örnek 1: Toplam Nüfus 100.000 Örnek 2: Toplam Nüfus 120.000 10.000 90.000 100.000 20.000 Büyükşehirlerde ayrılma yoluyla yeni bir belde kurulması için belediye nüfusunun 100.000'den aşağı düşmemesi ve yeni kurulacak beldenin nüfusunun 20.000'den az olmaması şarttır.
Nüfusu 2.000’in Altına Düşen Belediyelerin Köye Dönüştürülmesi Nüfus 2000’den az Danıştay Görüşü İçişleri Bakanlığın Önerisi Başbakan ve Cumhurbaşkanı onayı Köye Dönüşür 2005 yılından önce belediye kurulması için asgari nüfus 2.000 idi. Bu tarihten sonra 5.000 nüfus kriteri aranmaktadır. Yasa da yer alan hükme göre daha önceki nüfus kriteri altına düşen belediyeler kapatılmaktadır.
Ölçek ve Yetkilendirme Sorunu Belediye ve Yetkileri Büyükşehir Büyükşehir Belediyesi İlçe Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Diğer Belediyeler Görev ve Yetkiler Aynı Büyükşehirlerde il düzeyindeki mahalli hizmetler büyükşehir belediyesi ve su kanalizasyon idaresi, ilçe düzeyindeki mahalli hizmetler ise ilçe belediyesi tarafından yerine getirilmektedir. Diğer belediyeler ise ölçek gözetilmeksizin aynı görev ve yetkiye sahiptir. Örneğin 402.189 nüfuslu Batman İl belediyesi ile 582 nüfuslu Ovacık (Karabük) ilçe belediyesinin görev ve yetkileri aynıdır.
Büyükşehirlerde Ölçeğe Göre Yetki Paylaşımı Üst planları yapmak, Ulaşım ve toplu taşıma İtfaiye Çevre ve katı atık bertarafı Konut ve kentsel dönüşüm Sosyal yardım Ana cadde ve sokakların bakımı Büyük park ve sosyal donatı alanları Terminaller … Su Kanalizasyon İdaresi İçme Suyu Kanalizasyon Atık Su İlçe Temizlik ve katı atık toplamak 1/1000 Ölçekli imar planı yapmak Ana cadde ve sokaklar dışındaki yerlerin bakımını yapmak Küçük park ve sosyal donatı alanlarını yapmak Gençlik ve spor
Ölçek ve Hizmet Görme Kapasitesi Plan ve Hizmet Bütünlüğünün Sağlanması Şehirlerin Rekabet Gücünün Artırılması Yeterli ve Uzman Personel İstihdamı Yerel Hizmetlerin Standardının ve Kalitesinin Yükseltilmesi Hizmet Maliyetlerinin Düşürülmesi Yerinden Yönetim (Subsidiarite) İlkesi Yerel Demokrasinin Geliştirilmesi
İlginiz İçin Teşekkürler