Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Reaksiyona giren çeşitli maddelerde gözlenen hızlar çok farklı zaman aralığında değişir. Mesela, nötrleşme reaksiyonları mikro saniyede gerçekleşirken.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Reaksiyona giren çeşitli maddelerde gözlenen hızlar çok farklı zaman aralığında değişir. Mesela, nötrleşme reaksiyonları mikro saniyede gerçekleşirken."— Sunum transkripti:

1 Reaksiyona giren çeşitli maddelerde gözlenen hızlar çok farklı zaman aralığında değişir. Mesela, nötrleşme reaksiyonları mikro saniyede gerçekleşirken jeolojik olaylarda olduğu gibi bazı reaksiyonlar ise milyonlarca yılda ancak tamamlanabilir Kimyasal Reaksiyonların Hızları Mesela; Na’ un suda çözünmesi çok hızlı gerçekleşirken, demirin paslanması günler hatta aylar almaktadır. Gene bazı tepkimeler göz açıp kapayıncaya kadar gerçekleşirken bazı tepkimelerde yüzyıllar boyu sürebilir. Mesela; havai fişeklerin patlaması ve grizu patlaması anlık bir tepkime iken, fosillerden kömürün oluşumu milyonlarca yıl süren tepkimelere örnek verilebilir.

2 1.1.2 Kimyasal Reaksiyonların Hızlarının takibi TepkimeHız Takibi N 2(g) + 3H 2(g)  2NH 3(g) Basınç değişimi C 3 H 6(g) + Br 2(s)  C 3 H 6 Br 2 renksiz koyu renksiz kahverengi Renk değişimi Zn (k) + 2HCl (aq)  ZnCl 2(aq) + H 2(g) Gaz çıkışı/Basınç Ag + (aq) + Cl - (aq)  AgCl (k) İletkenlik azalması ya da katı oluşumu NH 3(aq) + HCl (aq)  NH 4 Cl (aq) pH değişimi

3 12.1 Derişim ve Hız Reaksiyonun devam ettiği süre içerisinde genellikle litrede mol (molarite) cinsinden ifade edilen H 2 ve I 2 miktarları azalacaktır. Reaksiyonda oluşan Hl'ün derişimi ise artış gösterecektir. Reaksiyon hızı, derişimdeki değişimlerin hangi ölçüde olduğunun bir ifadesidir. Bir başka ifadeyle, reaksiyona girenlerden veya ürünlerden birinin derişimindeki değişmenin, bu değişmenin gerçekleşmesi için geçen zamana bölümüdür. Madde derişimleri, [H 2 ], [I 2 ] ve [Hl] gibi simgelerle ifade edilir. ∆[H 2 ], ∆[I 2 ] ve ∆[Hl] simgesi ise maddelerin derişimindeki değişme miktarını ifade etmektedir. Reaksiyona girenlerin derişimlerinde azalma olduğu için hız ifadesinde eksi, ürünlerin derişiminde ise artma olduğu için artı işareti kullanılır. Hız biriminde zaman; saniye, dakika, saat cinsinden olabilir. SI birim sisteminde hız; Ms -1 cinsinden alınır.

4 Şekilde de HI, H 2 ve I 2 derişimlerinin zamanla değişimini gösteren eğriler görülmektedir. Grafik incelendiğinde Hl'ün derişiminin sıfırdan başlayarak başlangıç anından itibaren hızla arttığı görülür. Aynı süre içinde H 2 vel 2 'un derişimi ise hızla azalma gösterir. Reaksiyon ilerledikçe derişimlerin daha yavaş değiştiği görülür. Maddeler tüketildikçe reaksiyon hızı azalır. Kimyasal reaksiyonlarda reaksiyonun hızı genellikle zaman ilerledikçe değişir Reaksiyona giren ve çıkan maddelerin zamanla derişimindeki değişme

5 Ya da katsayıların OKEK leri alınır. Bulunan değerin katsayılara oranı hızlar arasındaki bağıntıyı verir. V 1 = 2V 2 = V Tepkimeye giren ve çıkan maddelerin hızlarının karşılaştırılması

6 Yada katsayıların OKEK leri alınır. Bulunan değerin katsayılara oranı hızlar arasındaki bağıntıyı verir. 2V N2O5 = V NO2 = 4V O Tepkimeye giren ve çıkan maddelerin hızlarının karşılaştırılması

7 Ya da tüm katsayıların OKEK’leri alınır. OKEK’lerin katsayılara oraranı hızlar arasındaki bağıntıyı verir. OKEK=60 Çözüm 60V 1 = 12V 2 = 20V 3 = 15V Tepkimeye giren ve çıkan maddelerin hızlarının karşılaştırılması

8 Reaksiyonunda herhangi bir zamanda [H 2 ]=0,652 M dan 15 dk sonra [H 2 ] =0,628 M’a düşmektedir. Verilen süre içinde ortalama RH=? Çözüm: ∆[H 2 ]=0,652-0,628=0,024 M Tepkime hızının bulunması ∆t = 15*60=900 s

9 Çözüm: ∆[HI]=2-1,5=0,5 M Tepkime hızının bulunması ∆t = 100 s 100 s'lik bir zaman içinde Hl'ün derişimi 1,5 mol L -1 den 2 mol L -1 'e çıkmaktadır. Buna göre tepkimenin ortalama hızını bulunuz?

10 Bir reaksiyona ait hız-zaman grafiği incelendiğinde hız sürekli değişir. Çünkü hız reaksiyona giren maddelerin derişimine bağlıdır. Yan taraftaki grafikte olduğu gibi tepkimenin başlama anında hız maksimumdur. Zamanla derişim azalacağından hız da azalır. Maddelerin derişimi sabitleştiğinde hız da değişmez. Herhangi bir andaki değişmenin hızını ölçmek için grafiğe o anda bir teğet çizilerek teğetin eğimi hesaplanır. Eğim hesaplamak için teğet doğrusu üzerinde iki nokta belirlenir ve bu noktalara karşılık gelen derişim ve zaman değerleri tespit edilir. Daha sonra derişimlerin farkı zamanların farkına bölünerek eğim bulunur. Bu doğrunun eğimi reaksiyonun anlık hızı olarak tanımlanır Anlık ve Ortalama Reaksiyon Hızları

11 Herhangi bir anda H 2 ’nin derişiminin bir saniyede 0,02 mol L -1 azaldığını varsayalım. H 2 'in derişimindeki harcanma hızı 0,02 mol L -1 s -1 olacaktır. Reaksiyonda tüketilen her mol H 2 veya I 2 için iki mol HI oluştuğu görülmektedir. Dolayısıyla aynı zaman aralığında H 2 'in ve I 2 'un derişimi 0,02 mol L -1 azalırken Hl'ün derişimindeki artış hızı 0,04 mol L L -1 s -1 olmaktadır Anlık ve Ortalama Reaksiyon Hızları

12 1.3.4 Ortalama ve anlık hız bağıntılarının yazılması

13 100 s'lik bir zaman içinde Hl'ün derişimi 1,5 mol L -1 den 2 mol L -1 'e çıkmakladır. Buna göre Hl'ün oluşma hızını bulunuz? Bu değerleri dikkate alarak H 2 nin harcanma hızını bulunuz? Çözüm Hl'ün derişimi 100 s'de (2-1,5)=0,5 mol L -1 arttığına göre; TH HI =05/100= mol L -1 s -1 TH H2 =2, mol L -1 s Anlık ve Ortalama Reaksiyon Hızları

14 reaksiyonunda NH 3 'ın oluşum hızı mol L -1 saat -1 olduğuna göre, H 2 ve N 2 'un harcanma hızını bulunuz? Ortalama Hız Çözüm Katsayılarla hızlar arasında belli bir oran vardır. Katsayısı arttıkça o maddenin oluşma ya da harcanma hızı daha büyük olacaktır. TH NH3 = mol L -1 saat -1 ise; TH H2 = mol L -1 saat -1 TH N2 = mol L -1 saat Anlık ve Ortalama Reaksiyon Hızları

15 ZAMAN(S)[H 2 O 2 ]RH 02, , , , , , , ,58 Tablodan yararlanarak,1600 ve 1200 saniyeler arasındaki H 2 O 2 ‘nin oluşma hızını ölçünüz? H 2 O 2 nin oluşma hızı=∆[H 2 O 2 ]/∆t=1,00-0,73/400 =0,27/400=6,75x10 -4 M/s Tablodan yararlanarak, 2000 ve 1600 saniyeler arasındaki H 2 O 2 ‘nin oluşma hızını ölçünüz? H 2 O 2 nin oluşma hızı=∆[H 2 O 2 ]/∆t=0,73-058/400 0,15/400=3,75x10 -4 M/s Bulunan değer ortalama hız değeri olduğundan, saniye arasındaki zaman dilimleri için de geçerlidir. Zaman aralığı ne kadar küçük olursa hesaplanan hız da o kadar gerçeğe yakın olur. Derişim-zaman grafiğine çizilen teğetin eğiminden belirlenen reaksiyon hızı reaksiyonun “anlık hızı” yani teğetin eğriye temas noktasındaki zamana karşılık gelen hızdır Anlık ve Ortalama Reaksiyon Hızlarıyla ilgili örnek

16 ZAMAN(S)N 2 O 5 NO 2 O2O2 2000,0140,0120, ,0120,0150, ,0100,0190,005 Tablodan yararlanarak 300 ve 400 saniyeler arasındaki, tepkime hızlarını ölçünüz? O 2 nin oluşma hızı=∆[O 2 ]/∆t=0,005-0,004/100 =0,001/100=1,0x10 -5 M/s NO 2 nin oluşma hızı=∆[NO 2 ]/∆t=0,019-0,015/100 =0,004/100=4,0x10 -5 M/s N 2 O 5 in oluşma hızı=∆[N 2 O 5 ]/∆t=0,012-0,010/100 =0,002/100=2,0x10 -5 M/s Anlık ve Ortalama Reaksiyon Hızlarıyla ilgili örnek

17 1.4.1 Reaksiyonların Hızlarına göre Karşılaştırılması Yavaş Gerçekleşen Reaksiyonlar: 1.Demirin paslanması 2.Organik tepkimelerin çoğu 3.Jeolojik değişmeler 4.Yağların ve karbonhidratların hidrolozi Hızlı Gerçekleşen Reaksiyonlar: 1.Nötürleşme reaksiyonları 2.Yanma reaksiyonlarının çoğu 3.Patlama reaksiyonları (kendi kendini besleyen) 4.İyon tepkimeleri ve zıt yüklü iyon tepkimeleri

18 1.4.2 Yanma Reaksiyonları Patlama Reaksiyonları Özellikle ekzotermik tepkimelerde ortaya çıkan ısı ortamdan hemen uzaklaştırılmaz. Ortaya çıkan bu ısı ortamın sıcaklığını artırır ve ortamda kontrolsüz bir tepkime meydana gelir. Bu olay patlama reaksiyonu diye bilinir. ÖR: H 2 nin yanması, grizu patlaması.. Gibi NaN 3 ün bozunması


"Reaksiyona giren çeşitli maddelerde gözlenen hızlar çok farklı zaman aralığında değişir. Mesela, nötrleşme reaksiyonları mikro saniyede gerçekleşirken." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları