Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ψ SOSYAL BİLİŞSEL KURAM. Sosyal Bilişsel Kuram (Genel İlkeler) n Bandura 1960, Gözlemleme, taklit etme ve model alma sosyal bilişsel kuramın (Miller ve.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ψ SOSYAL BİLİŞSEL KURAM. Sosyal Bilişsel Kuram (Genel İlkeler) n Bandura 1960, Gözlemleme, taklit etme ve model alma sosyal bilişsel kuramın (Miller ve."— Sunum transkripti:

1 Ψ SOSYAL BİLİŞSEL KURAM

2 Sosyal Bilişsel Kuram (Genel İlkeler) n Bandura 1960, Gözlemleme, taklit etme ve model alma sosyal bilişsel kuramın (Miller ve Dollard, 1941) odak noktasıdır. İnsanlar diğerlerinin davranışlarını ve sonuçlarını gözlemleyerek öğrenebilir. Çoğu öğrenme deneme- yanılma tarzından çok diğer insanları (model) gözlemleme sonucunda oluşur. Öğrenme davranışta herhangi bir değişiklik olmadan da gerçekleşir. Davranış değişikliği? Biliş, öğrenmede önemli bir rol oynar. Deneyimler çerçevesinde şekillenen beklentiler öğrenme davranışını etkileyen en önemli faktörlerdendir. Dikkat, hafızada tutma, geri getirme…

3 Sosyal Bilişsel Kuram (SBK, Genel İlkeler) İnsanlar çevreleri ve kendi eylemleri üzerinde hatırı sayılır ölçüde kontrole sahip olabilir. Davranışçı açıdan öğrenme daha çok çevredeki uyarıcıların kontrolündedir. SBK’de insan çevreyi oluşturmada ve değişimlemede aktif rol alabilirler. İnsanlar kişisel eylemliliğe sahiptir. Sosyal Öğrenmede Pekiştireç ve Cezaya yeniden bakış Dollard ve Miller’e göre insanlar taklit ettiklerinde ödüllendirilirler. Taklitin bu şekilde pekiştirilmesi bir süre sonra taklitin alışkanlık haline gelmesine yol açar (genellenmiş taklit)

4 Sosyal Öğrenmede Pekiştireç ve Cezaya yeniden bakış Gözlemci model tarafından pekiştirilir (benzer şekilde giyinen birisinin ergen grubuna alınaması daha olasıdır. Anne-babanın kendi değer yargılarına uygun olan davranışları pekiştirmeleri). Gözlemci üçüncü bir kişi tarafından pekiştirilir. (Annesinin yardımsever davranışlarını taklit eden çocuğun yardımsever davranışlarının okulda öğretmeleri tarafından pekiştirilmesi) Taklit edilen davranışın kendisi pekiştirici olabilir. Modelin davranışlarının sonuçları gözlemcinin davranışlarını dolaylı olarak etkiler (Dolaylı pekiştireç ve ceza)

5 Sosyal Öğrenmenin Davranışçı Analizindeki Problemler Yeni davranışlar, varolan davranışların içerisinden şeklillendirme yoluyla seçilirken; SBK basit tekrar yoluyla edinilir. Geçikmiş taklit olgusu. Gözlem yoluyla edinilmiş davranışlar uyarıcıdan çok zaman sonra ortaya çıkabilir. Sosyal Öğrenmede Bilişsel Faktörler Öğrenme davranıştan ziyade zihinsel değişim içerir. Öğrenmenin gerçekleşmesi için belirli bilişsel işlemler gereklidir. (Modele dikkat etme, zihinsel prova yapma, bilişsel sembollerin (hafıza kdları) oluşturulması)

6 Sosyal Öğrenmede Bilişsel Faktörler Öğrenenler varolan Tepki-Sonuç olasılıklarının farkında olmalıdır. (Tepki-Pekiştireç, Tepki-Ceza ilişkilerinin zihinsel farkındalığı olmadan pekiştreç ve ceza öğrenme üzerinde çok etkili değildir.) Öğrenenler gelecek için tepki-sonuç olasılıkları ile ilgili beklentiler oluştururlar (Sonuç beklentileri- hipotezler oluşturma-pekiştireç sadece izlediği davranışı arttırma yönünde bir etkiye neden olmaz; gelecekteki olası pekiştireç beklentileri (özendirici) davranışı öncesinde etkiler) Öğrenenler aynı zamanda çeşitli davranışları ortaya koyabilirliklerine dair inançlar oluştururlar. Yeterlik beklentileri (belirli davranışları başarıyla sonuçlandırıp sonuçlandıramayacaklarına ilişkin inanç)

7 Sosyal Öğrenmede Bilişsel Faktörler Sonuç ve yeterlilik beklentileri öğrenmenin temelinde yatan bilişsel süreçleri etkiler. Beklenen sonuçların gerçekleşmemesi, kendi başına etkileyici bir sonuçtur (pekiştirecin gerçekleşmemesi cezandırcı; cezanın gerçekleşmemesi pekiştirici bir etkiye sahiptir) Karşılıklı Nedensellik Çekicilik Pekiştireç-ceza Sürekli hata yapma Kişi DavranışÇevre

8 Etkili Model özellikleri Gerçek model, Sembolik Model, Sözel Yönerge Yerterli model: (iyi birdönem ödevi yazmak isteye öğrenci yüksek not alan öğrencileri model alır) Güçlü ve prestijli model: Yüksek statü,saygınlık ve güce sahip kişiler daha çok model alınır. Model kalıp yargılara göre cinsiyete uygun davranır: Erkekler erkek kalıp yargısı ile tutarlı, kadınlar da kadın rollerine uygun davranışları model alırlar. Modelin davranışları gözlemcinin durumuyla ilgili olmalıdır: Gözlemci kendi durumuna uygun kişileri ve davranışları model almaları daha olasıdır. Örneğin kendi sosyal grubu, akranı gibi… unsubcribe me!

9 Etkili Model Alma için Gerekli Koşullar Akademik beceriler (bilişsel model), psikomotor beceriler, saldırganlık, kişiler arası davranışlar model almayla etkin olarak öğrenilebilir. Dikkat: Öğrenilecek olaya, ögeye dikkat Hatırda tutma: Hatırlamaya en basit yardımcı yöntem kısa süre tekrardır (dans için kay, zıpla, kay zıpla, koş ve dur). Böylelikle hafıza kodları daha kolay oluşur. Farklı duyusal modalitelerde kodlar oluşturma. Motor tekrar: Yerterli kas koordinasyonuna sahip olma Motivasyon: Öğrenme için bir nedenlerinin olması motivasyonu arttırır.

10 Öz yetkinlik  Öğrenenlerin davranışı başarıyla sonuçlandıracak kapasiteye sahip olup olmadıkları hakkındaki inanç…  Şunu ve şunu ne kadar iyi yapabilirim?  Motivasyonun önemli bir belirleyicisi…  İnsanlar başaracaklarına inandıkları amaç ve etkinlikleri seçerler.  Öz yetkinlik arttıkça daha yüksek amaçlar koyarlar.  Yüksek öz yetkinlik algısı olan kişiler hedefe ulaşmada daha çok çalışır ve daha sabırlı olurlar; daha çok öğrenir ve başarılı olurlar.  Örneğin sosyal alanlarda yüksek öz yetkinliğe sahip olma

11 Öz yetkinliğin gelişmesindeki faktörler  Önceki başarılar ve başarısızlıklar: (Kesirleri toplamayı başarıylaöğrenen öğrenci, bölmeyi de öğrenebileceğine inanması muhtemeldir)  Şimdiki duygusal durum: Duygular insanların öğrenmeleriyle yakından ilgilidir (motivasyon). Kaygı?  Diğerlerinden gelen mesajlar: (Üzerinde çalışırsan bu problemi çözebilirsin)  Diğerlerinin başarı ve başarısızlıkları: (özellikle kendisine benzer kişilerin başarı-başarısızlıkları). Bazen bir öğrencinin davranışa model olması, öğretmenin model olmasından daha etkilidir.  Grubun bir bütün olarak başarı ve başarısızlıkları: İnsanlar grupla birlikte başarı yakaladıklarında öz yeterlilik (toplulukçu öz yetkinlik) artar.

12 Öz Düzenleme  İnsanlar dolaylı veya dolaysız pekiştireç ve cezaları deneyimledikçe zamanla neyin kabul edilebilir, neyin uygun olmadığını öğrenirler ve bu çerçevede kendi davranışlarını kendileri düzenlerler. Böylelikle hayatları üzerinde kontrol sahibi olduklarına ilişkin güvenleri artar. Öz Düzenlemenin ögeleri  Standartları ve amaçları belirleme: Kabul edilebilir davranışla ilgili ölçüt belirleme  Kendini gözlemleme: Bireyin kendisini eylem esnasında gözlemlemesi. Performansın iyi veya aksayan yönleri neler?

13 Öz Düzenlemenin ögeleri  Öz değerlendirme: Standartlara göre kendi davranışını değerlendirme (öz tepki)  Öz yansıtma: Amaçlarını, geçmiş başarı ve başarısızlıklarını ve yetenekleri hakkındaki inançlarını değerlendirip, bu değerlendirmeleri yeni amaçlara, davranışlara ve inaçlara uygulama (üstbiliş) Öz Düzenleyici Davranışı arttırma  1) Kendi kendine öğretim: Davranışa rehberlik edecek öz yönergeleri tekrarlama (emniyet kemeri, koltuk ayarı, ayna ayarı, kontak, debriyaj, vites)

14 Öz Düzenleyici Davranışı arttırma Meichenbaum: kendi kendine yönerge verme adımları - Bilişsel model olma (Model yöergeleri sözel olarak ifade eder ve davranışı yapar) -Açık, dışsal rehberik (Çocuk dinlerken görevi yapar) - Açık, kendi kendine rehberlik (Çocuk görevi yaparken yönergeleri yüksek sesle söyler) - Zayıf, açık kendi kendine rehberlik (Çocuk görevi yaparken yönergeleri fısıldar) - Örtük kendi kendine eğitme (Çocuk görevi yaparken yönergeleri düşünür)

15 Öz Düzenleyici Davranışı arttırma  2) Kendini izleme: Kendini izleyerek üretken olmayan davranışları belirleme ve bunları azaltma  3) Öz pekiştireç: Kendi kendine ödül verme, Premack ilkesini uygulama  4) Kendine yüklenen uyaran kontrolü: İstenilen davranışı arttırmak için o davranışın en fazla ortaya çıkma olasılığı olan çevreyi oluşturma (ders çalışma, kütüphane; sigarayı azaltmak için sigara içmeye izin verilen yer sayısını gitgide kısıtlama)

16 Sosyal Bilişsel Kuramın Eğitsel Çıkarımları Öğrenciler yalnızca diğerlerini gözlemleyerek önemli miktarda öğrenirler: Davranışın sonuçlarını tanımlama istendik davranışları etkin birşekilde arttırabilir istenmedik davranışlarıysa azaltabilir: Model olma yeni davranışları öğretmekiçin biçimlendirmeye alternatif sağlar: Öğretmenler, ebeveynler ve diğer yetişkinler istendik davranışlar için modelolmaları ve istenmedik davranışlar için model olmamaları için dikkatli olmalıdır.

17 Sosyal Bilişsel Kuramın Eğitsel Çıkarımları Öğrencilere öğrenmelerini arttıran farklı modeller sunulmalıdır (diğer yetişkinlerin sınıfa davet edilmesi; kalıp yargıları kırmak için erkek hemşire davet etme) Öğrencileri okul görevlerini başaracak potansiyele sahip olduğuna inandırma (öz yetkinliklerini arttırma) Öğrencilerin yetenekleriyle doğru orantılı beklentiler oluşturmalarına yardımcı olma (mükemmeliyetçi- savsaklayıcı) Öz düzenleme teknikleri öğrenci davranışalarını geliştirmek için çok etkilidir.


"Ψ SOSYAL BİLİŞSEL KURAM. Sosyal Bilişsel Kuram (Genel İlkeler) n Bandura 1960, Gözlemleme, taklit etme ve model alma sosyal bilişsel kuramın (Miller ve." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları