Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SOSYAL ÖĞRENME KURAMI Serdar ERDOĞAN 219-235 Kaynak II; Eğitim Psikolojisi Yazar;B.YEŞİLYAPRAK Hazırlayan;Serdar ERDOĞAN 2005-2006 Ders Sor.; Doç. Dr.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SOSYAL ÖĞRENME KURAMI Serdar ERDOĞAN 219-235 Kaynak II; Eğitim Psikolojisi Yazar;B.YEŞİLYAPRAK Hazırlayan;Serdar ERDOĞAN 2005-2006 Ders Sor.; Doç. Dr."— Sunum transkripti:

1 SOSYAL ÖĞRENME KURAMI Serdar ERDOĞAN Kaynak II; Eğitim Psikolojisi Yazar;B.YEŞİLYAPRAK Hazırlayan;Serdar ERDOĞAN Ders Sor.; Doç. Dr. Nasip DEMİRKUŞ, 1-Önce Soruları Tıklayın Yanıtlamaya Çalışın. 2-Verdiğiniz Yanıtların Şıklarını Kenara Yazın. 3-Sonra Yanıtlarınızı Kontrol Ediniz. 4-Yanlış Yanıtları Muhakeme Ediniz. Tıklayın 5-Gösteriyi İzleyin Tekrar Aynı İşlemi Yapınız.

2 Sosyal Öğrenme Kuramı Giriş Giriş Sosyal Öğrenme Kuramının Gelişimi Sosyal Öğrenme Kuramının Gelişimi Sosyal Öğrenme Kuramının Temel Sosyal Öğrenme Kuramının Temel Kavramları Kavramları Sosyal Öğrenme Kuramının Dayandığı Temel Sosyal Öğrenme Kuramının Dayandığı Temel İlkeler İlkeler Sosyal Öğrenmenin Eğitime Yansımaları Sosyal Öğrenmenin Eğitime Yansımaları

3 Giriş Giriş; Giriş; sosyal öğrenme başaklarını seyrederek çevreden öğrenme olarak tanımlanabilir. Bisiklet sürme, yüzme gibi pek çok becerileri deneme yanılma ile öğrenirken, bazı becerileri ise başkalarını gözlemleyerek öğreniriz. Örneğin zehirli bir yılanın tanımlanmasında deneme- yanılma ile öğrenemeyiz. sosyal öğrenme başaklarını seyrederek çevreden öğrenme olarak tanımlanabilir. Bisiklet sürme, yüzme gibi pek çok becerileri deneme yanılma ile öğrenirken, bazı becerileri ise başkalarını gözlemleyerek öğreniriz. Örneğin zehirli bir yılanın tanımlanmasında deneme- yanılma ile öğrenemeyiz.

4 Sosyal Öğrenme Kuramının Gelişimi İnsanların birbirinden öğrenmesi olgusuna ilk dikkat çeken John dewey olmuştur. John dewey’e göre birey, sosyal etkileşimi sonucunda düşüncelerini ve deneyimlerini paylaşarak zaman içinde kendine has belleği oluşturur. İnsanların birbirinden öğrenmesi olgusuna ilk dikkat çeken John dewey olmuştur. John dewey’e göre birey, sosyal etkileşimi sonucunda düşüncelerini ve deneyimlerini paylaşarak zaman içinde kendine has belleği oluşturur.

5 Sosyal öğrenme ile ilgili başka bir kuramcı ise Rus psikolog lev vygotsky’dir. Vygotsky “potansiyel gelişim alanı” kavramını kullanarak öğrenmenin sosyal ortamda, öğrenenin ilgisi dahilinde ve öğretenlerin rehberliğinde gerçekleştiğini savunur. Sosyal öğrenme ile ilgili başka bir kuramcı ise Rus psikolog lev vygotsky’dir. Vygotsky “potansiyel gelişim alanı” kavramını kullanarak öğrenmenin sosyal ortamda, öğrenenin ilgisi dahilinde ve öğretenlerin rehberliğinde gerçekleştiğini savunur.

6 Sosyal öğrenme kavramı ilk defa 1947 yılında Julian Roter tarafından kullanılmıştır. Roter’e göre insan, hayatına tesir edebilen yaşam deneyimlerini etkileyebilme yeteneğine sahiptir. Sosyal öğrenme kavramı ilk defa 1947 yılında Julian Roter tarafından kullanılmıştır. Roter’e göre insan, hayatına tesir edebilen yaşam deneyimlerini etkileyebilme yeteneğine sahiptir.

7 Günümüzde sosyal öğrenme kuramı denildiğinde Albert Bandura akla gelmektedir. Bandura’nın 1960’ların başlarında öğrenmeye getirdiği yaklaşım sosyal davranışçılıktır. Günümüzde sosyal öğrenme kuramı denildiğinde Albert Bandura akla gelmektedir. Bandura’nın 1960’ların başlarında öğrenmeye getirdiği yaklaşım sosyal davranışçılıktır.

8 Sosyal öğrenme kuramı, davranışçı yaklaşıma üç temel eleştiri geliştirmiştir. Bunlar; Davranışçı yaklaşımın doğal ortamda olanları temsil edemez. Davranışçı yaklaşımın doğal ortamda olanları temsil edemez. Davranışçı yaklaşım yeni tepkileri dikkate almaz. Davranışçı yaklaşım yeni tepkileri dikkate almaz. Davranışçı yaklaşım sadece uyarıcıya verilen tepkiyi dikkate alırken gelecek tepkileri dikkate almaz. Davranışçı yaklaşım sadece uyarıcıya verilen tepkiyi dikkate alırken gelecek tepkileri dikkate almaz.

9 Sosyal öğrenme kuramı yukarıdaki eleştiriler ışığında üç önemli farklılığı ortaya koymuştur. Davranış öğrenilir fakat hemen gösterilemeyebilir. Davranış öğrenilir fakat hemen gösterilemeyebilir. Öğrenme her zaman pekiştirece bağlı değildir. Öğrenme her zaman pekiştirece bağlı değildir. İnsan uyarıcıya karşı tepki veren pasif bir organizma değildir. İnsan uyarıcıya karşı tepki veren pasif bir organizma değildir.

10 Sosyal Öğreneme Kuramının Temel Kavramları Dolaylı Pekiştirec; Dolaylı Pekiştirec; Modelin yapmış olduğu davranışlarda ödüllendirilmesi, gözlemleyenin o davranışı taklit etmesini güçlendirecektir. Hatta yapılan davranışın zor ve zevkli olmasa da sonunda ödül olduğundan dolayı gözlemleyenin o davranışı taklit etme eğilimi içine girmesini sağlayacaktır. Sınıfta öğretmen istendik davranışları gösteren öğrencilere övmesi ve yüceltmesi diğer öğrencileri, istendik davranışı yapmaları yönünde cesaretlendirir. Modelin yapmış olduğu davranışlarda ödüllendirilmesi, gözlemleyenin o davranışı taklit etmesini güçlendirecektir. Hatta yapılan davranışın zor ve zevkli olmasa da sonunda ödül olduğundan dolayı gözlemleyenin o davranışı taklit etme eğilimi içine girmesini sağlayacaktır. Sınıfta öğretmen istendik davranışları gösteren öğrencilere övmesi ve yüceltmesi diğer öğrencileri, istendik davranışı yapmaları yönünde cesaretlendirir.

11 Dolaylı Ceza; Dolaylı Ceza; Modelin yapmış olduğu davranış sonunda almış olduğu cezanın gözlemlenmesi, gözleyenin o davranışı yapma eğilimi azalır veya ortadan kalkar. Örneğin, arkadaşının trafik kurallarına uymadığından dolayı bir yıl ehliyetine el konulmasını gözlemleyen birinin aynı hataları yapmamaya özen göstermesi gibi. Modelin yapmış olduğu davranış sonunda almış olduğu cezanın gözlemlenmesi, gözleyenin o davranışı yapma eğilimi azalır veya ortadan kalkar. Örneğin, arkadaşının trafik kurallarına uymadığından dolayı bir yıl ehliyetine el konulmasını gözlemleyen birinin aynı hataları yapmamaya özen göstermesi gibi.

12 Dolaylı Duygusallık; Dolaylı Duygusallık; Korkuların birçoğu doğuştan getirilmez. Çevredeki kişilerin tepkileri gözlenerek öğrenilir. Örneğini evde bir fare görüldüğünde çığlık atarak sandalyenin üzerine çıkan anneyi gören çocuk, farenin korkulacak bir yaratık olduğuna varır ve anneyi taklit eder. Korkuların birçoğu doğuştan getirilmez. Çevredeki kişilerin tepkileri gözlenerek öğrenilir. Örneğini evde bir fare görüldüğünde çığlık atarak sandalyenin üzerine çıkan anneyi gören çocuk, farenin korkulacak bir yaratık olduğuna varır ve anneyi taklit eder.

13 Model öğrenme; Model öğrenme; Sosyal öğrenme kuramının en önemli öğesi modeldir. İnsanların bir davranışı öğrene bilmesi için, o davranışın başkaları tarafından nasıl yapıldığını görmeleri gerekmektedir. Sosyal öğrenme kuramının en önemli öğesi modeldir. İnsanların bir davranışı öğrene bilmesi için, o davranışın başkaları tarafından nasıl yapıldığını görmeleri gerekmektedir.

14 Model Olan Kişi Gözlemlenerek Neler Öğrenilebilir? Yeni bilişsel beceri ve davranış öğrenebilir. Yeni bilişsel beceri ve davranış öğrenebilir. Öğrenilenleri güçlendirir veya söndürür. Öğrenilenleri güçlendirir veya söndürür. Model gözlemlenilerek sosyal güç ve motivasyon sağlanır. Model gözlemlenilerek sosyal güç ve motivasyon sağlanır. Model gözlemlenerek çevrenin ve nesnelerin nasıl kullanılacağını öğrenilebilir. Model gözlemlenerek çevrenin ve nesnelerin nasıl kullanılacağını öğrenilebilir. Model gözlemlenerek duygusal tepkilerin nasıl ortaya konulacağını öğrenilebilir. Model gözlemlenerek duygusal tepkilerin nasıl ortaya konulacağını öğrenilebilir.

15 Model İle Gözlemleyen Arasındaki Etkileşimde Bazı Temel Özellikler Bulunmalıdır. Bunlar; Yaş Yaş Cinsiyet Cinsiyet Karakter Karakter Benzerlik Benzerlik Statü Statü

16 Davranış Özelliği: Davranış Özelliği: insanlar basit davranışı karmaşık davranışlardan daha çok model alır. insanlar basit davranışı karmaşık davranışlardan daha çok model alır.

17 Model Alınan Davranışın Sonuçlarının Öğrenmeye Etkisi: MODEL İSTENMEYEN DAVRANIŞIN SONUCU GÖZLEMLEYENE ETKİSİ Cezalandırma.Toplumda kabul edilemezlik.Taklit edilmeyi azaltma Aşırı ceza.Kişilik problemlerine yol açma.Cezayı problem çözme aracı olarak görme Cezasız kalma.Toplumsal kabul edilebilirlik.Sönmenin azalması.İşlevsellik değerini artması.Taklit edilme olasılığının artması

18 Sosyal Öğrenme Kuramının Dayandığı Temel İlkeler Bandura’nın sosyal öğrenme kuramı altı temel ilkeye dayanmaktadır. Bu ilkeler aşağıda açıklanmaktadır Bandura’nın sosyal öğrenme kuramı altı temel ilkeye dayanmaktadır. Bu ilkeler aşağıda açıklanmaktadır

19 Karşılıklı belirleyicilik: Karşılıklı belirleyicilik: Öğrenmeyi; birey, çevre ve davranış olarak üç temel faktör birlikte oluşturur. Öğrenmeyi; birey, çevre ve davranış olarak üç temel faktör birlikte oluşturur.

20 Sembolleştirme kapasitesi: Bandura’ya göre, insanlar dünyada gördüklerini zihinlerinde sembolleştirirler. Sembolleştirme kapasitesi: Bandura’ya göre, insanlar dünyada gördüklerini zihinlerinde sembolleştirirler.

21 Öngörü kapasitesi: Öngörü kapasitesi: İnsanlar geçmişte yaşadıklarını, düşünce ve sembollerle zihinlerine kodlayarak ileriye dönük planlar yapma gücüne sahiptir. Kısacası düşünce davranıştan önce gelir. İnsanlar geçmişte yaşadıklarını, düşünce ve sembollerle zihinlerine kodlayarak ileriye dönük planlar yapma gücüne sahiptir. Kısacası düşünce davranıştan önce gelir.

22 Dolaylı Öğrenme Kapasitesi: Dolaylı Öğrenme Kapasitesi: İnsanlar başkaların davranışlarını ve o davranışın sonuçlarını gözlemleyerek öğrenirler. İnsanlar başkaların davranışlarını ve o davranışın sonuçlarını gözlemleyerek öğrenirler.

23 Kendini düzenleme kapasitesi; Kendini düzenleme kapasitesi; İnsanlar hayatlarını kontrol etme ve düzenleme gücüne sahiptir İnsanlar hayatlarını kontrol etme ve düzenleme gücüne sahiptir

24 Kendini Yargılama Kendini Yargılama Kapasitesi: Kapasitesi: Bireyler kendi fikirlerini ve düşüncelerini uyguladıktan sonra sonuçları değerlendirir ve kendisini yargılayabilir. Bireyler kendi fikirlerini ve düşüncelerini uyguladıktan sonra sonuçları değerlendirir ve kendisini yargılayabilir.

25 ÖZ-YETERLİLİK: ÖZ-YETERLİLİK: Sosyal öğrenmenin temel kavramı olup kişin kendisinin farkında olmasıdır. Kısaca, kişinin kendini bilmesi olarak tanımlanabilir. Sosyal öğrenmenin temel kavramı olup kişin kendisinin farkında olmasıdır. Kısaca, kişinin kendini bilmesi olarak tanımlanabilir.

26 Öz-yeterliği Yüksek Ve Düşük Olanların Karşılaştırılması Öz-yeterliliği yüksek olan bireyin özelliği Öz-yeterliliği düşük olan bireyin özellikleri 1-Karmaşık olaylarla baş edebilmek 2-Problemlerin üstünden gelmek 3-Başarmak için kendilerine güvenmek 4-Okulda daha başarılı olmak 5-Meslek hayatlarında daha başarılı olmak 1- Olaylarla baş edememek 2-Umutsuzluk ve mutsuzluk 3-Problemlerle karşılaştıklarında kendilerini yetersiz bulmak 4-İlk denemelerinde başarısız olursa 5-Tekrar denemekten kaçınmak 6-Kendi gayretlerin sonucu pek değiştirmeyeceğine inanmak

27 Öz-yerliliğin Gelişmesini Sağlayan Kaynaklar Dörde Ayrılmaktadır. Bunlar; yaşantı yaşantı dolaylı yaşantı dolaylı yaşantı sözel ikna sözel ikna psikolojik durum psikolojik durum

28 Davranışta Öz-yeterliliğin Rolü: Davranışta Öz-yeterliliğin Rolü: Kişinin bir davranışı yapabileceğine dair kendine olan inancı ve yaptığı davranışın başarılı olabilmesi ile ilgili beklentileri davranışı yapmasında etkilidir. Kişinin bir davranışı yapabileceğine dair kendine olan inancı ve yaptığı davranışın başarılı olabilmesi ile ilgili beklentileri davranışı yapmasında etkilidir.

29 Öz-yeterliliğin etkisi; kişinin öz-yeterlilik durumu iki şekilde ortaya çıkar. 1- Birey göstereceği davranışın kendi kapasitesinin üzerinde olduğuna inanırsa o davranışı yapmak istemez. 2- Kişi göstereceği davranışı yapabileceğine inanırsa o davranışı yapma eğilimi artar.

30 Öz-yeterliğin gelişmesinde bireyin şu üç boyutdaki yaklaşımı belirleyici olur; Yeterlilik beklentisi Yeterlilik beklentisi Genelleme Genelleme Güçlendirme Güçlendirme

31 Gözlem yoluyla öğrenme süreçleri Dikkat çekme: Dikkat çekme: Gözlem yaparak öğrenmenin temel koşulu dikkat etmektir. Gözlem yoluyla öğrenmenin gerçekleşmesi için; bireyin modelin yaptıklarını doğru olarak izleyip algılaması gerekmektedir. Gözlem yaparak öğrenmenin temel koşulu dikkat etmektir. Gözlem yoluyla öğrenmenin gerçekleşmesi için; bireyin modelin yaptıklarını doğru olarak izleyip algılaması gerekmektedir.

32 Hatırlama Süreci: Hatırlama Süreci: Başkalarından gözlemlediğimiz davranışları beynimize kodlarız. Bu kodlama işlemlerinde semboller, resimler, hayali ve soyut nesnelerden yararlanırız. Başkalarından gözlemlediğimiz davranışları beynimize kodlarız. Bu kodlama işlemlerinde semboller, resimler, hayali ve soyut nesnelerden yararlanırız.

33 Davranışa Dönüştürme Süreci: Davranışa Dönüştürme Süreci: Kişi istenilen davranışı gördükten sonra kendisi yaparsa öğrenme olur. Kişi istenilen davranışı gördükten sonra kendisi yaparsa öğrenme olur.

34 Güdüleme Süreci: Güdüleme Süreci: Genel olarak insanlar ödüllendirilen davranışı yapma eğilimindedir. Genel olarak insanlar ödüllendirilen davranışı yapma eğilimindedir.

35 Sosyal Öğrenme Kuramının Eğitimde Uygulanması Uygun Model Kullanmak Öğretmenler öğrencilerin dikkatini hangi davranışı model almalarını istiyorsa o davranışa doğru yönlendirmelidirler. Öğretmenler öğrencilerin dikkatini hangi davranışı model almalarını istiyorsa o davranışa doğru yönlendirmelidirler. Yeni davranışların kazanılmasında öğretmenin uygun model olması önemli bir faktördür. Yeni davranışların kazanılmasında öğretmenin uygun model olması önemli bir faktördür. Öğrencilerin öğrendikleri davranışlar modeller yolu ile pekiştirilebilir. Bilinen davranışın modeller tarafından uygulandığını gözlemek o davranışların güçlenmesini sağlar. Öğrencilerin öğrendikleri davranışlar modeller yolu ile pekiştirilebilir. Bilinen davranışın modeller tarafından uygulandığını gözlemek o davranışların güçlenmesini sağlar.

36 Sosyal öğrenme kuramında, öğretmenin sınıfta model oma durumu öğretmenin niteliği ile doğru orantılıdır. Eğer öğretmen öğrencisiyle iyi ilişkiler içinde ise öğrenciye model olabilir. Tersi durumda ise, öğrenciler sınıfın dışında model ararlar. Sosyal öğrenme kuramında, öğretmenin sınıfta model oma durumu öğretmenin niteliği ile doğru orantılıdır. Eğer öğretmen öğrencisiyle iyi ilişkiler içinde ise öğrenciye model olabilir. Tersi durumda ise, öğrenciler sınıfın dışında model ararlar. Bazı durumlarda çok iyi bir öğretmen sınıfta belki çok az bir öğrenci grubu tarafından model alınabilir. Öğrencilerin büyük bir bölümü farklı modeller benimseme durumunda olabilir. Bu durumda öğretmenlerin görevi öğrencilerin beklentisi ve amaçlarını tanıyarak onların istendik davranışlarına dikkat etmelerini ve model almalarını sağlamaya çalışmak olmalıdır. Bazı durumlarda çok iyi bir öğretmen sınıfta belki çok az bir öğrenci grubu tarafından model alınabilir. Öğrencilerin büyük bir bölümü farklı modeller benimseme durumunda olabilir. Bu durumda öğretmenlerin görevi öğrencilerin beklentisi ve amaçlarını tanıyarak onların istendik davranışlarına dikkat etmelerini ve model almalarını sağlamaya çalışmak olmalıdır. İstenilen davranışın güçlenmesi ve istenmeyen davranışın söndürülmesinde bu kuramın ilkeleri benimsenmektedir. İstenilen davranışın güçlenmesi ve istenmeyen davranışın söndürülmesinde bu kuramın ilkeleri benimsenmektedir.


"SOSYAL ÖĞRENME KURAMI Serdar ERDOĞAN 219-235 Kaynak II; Eğitim Psikolojisi Yazar;B.YEŞİLYAPRAK Hazırlayan;Serdar ERDOĞAN 2005-2006 Ders Sor.; Doç. Dr." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları