Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu SUNUM TEKNİKLERİ Öğr. Gör. Fikret CEYLAN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu SUNUM TEKNİKLERİ Öğr. Gör. Fikret CEYLAN."— Sunum transkripti:

1 1 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu SUNUM TEKNİKLERİ Öğr. Gör. Fikret CEYLAN

2 2 Sunum Kavramı Bir topluluğun önünde konuşma yapmak, insanlara hitap etmek, görüşlerinizi ya da çalışmalarınızı dinleyenlere etkili biçimde aktarabilmek gerek eğitim hayatınız boyunca gerek gelecekte iş yaşamınızda sizin için büyük önem taşır ve de taşıyacaktır.

3 3 Sunum Kavramı Bir ya da birden fazla sunucunun birden fazla dinleyiciye verdiği konuşma, görüşme, söz söyleme sanatına sunum adı verilmektedir. Başarılı bir sunum yalnızca bir dinleyici kitlesine yapılan konuşma değil aynı zamanda dinleyici için yapılan bir konuşmadır.

4 4 Sunum Kavramı Bir mesajı iletmek amacıyla gerçekleştirilen sözlü ve/veya görsel iletişimdir. Sunum günlük hayatımızın her safhasında yer alan; iyi kullanıldığında hedeflerinize çok hızlı ulaşmanızı sağlayan bir araçtır.

5 5 Sunum Kavramı Bilgileri yenileyen, pekiştiren, hatırlatan, önemli noktaları öne çıkaran; bir çalışma sonucunu açıklayan; laboratuvar araştırmalarını sunan, anket sonuçlarını ifade eden; önemli olay ve olguları dile getirmek üzere yapılan konuşmalara SUNUM denir.

6 6 Sunum özünde bir tür konuşma yöntemidir. Sunum ve konuşma arasındaki fark: Sunum konuşmanın belirli bir konu hakkında odaklanarak hazırlanmış halidir. Sunumlar iş, teknik, profesyonel, bilimsel çevre vb konularda hazırlanan konuşmalardır.

7 7 Sunuş Kaygısı Konuşmacı doğulur, olunmaz. Başka konuşmacıları örnek almak gerekir. Sahne korkusunun üstesinden gelinmez. Yazılı metni okumak daha iyidir. Etkili olabilmek için sunuşlar ezberlenmelidir. Sunuşların etkileyici olabilmesi için resmî olması gerekir. Bu engellerin haricinde konuşmacının konuşma ile ilgili yetersiz hazırlık yapması, prova yapmaması aynı zamanda sunumun türüne uygun olmayan yöntemler kullanması da engellerdir.

8 8 Sunum korkusu Konuşmacının konuşma ya da sunum yapmaktan dolayı duyduğu endişe veya gerginlik olarak tanımlanabilen sunum korkusu, genellikle konuşmacının daha önce böyle bir deneyimi olmadığı için meydana gelebileceği gibi, utangaç olması, iletişim kurmaya isteksizliği, dinleyicilerle ilgili hassaslığı vb. nedenlerle ortaya çıkabilmektedir.

9 9 Bir topluluk önünde konuşma yapmaya ilişkin duyulan endişe ve gerginliğe konuşma fobisi (speechfobia) denir. Ünlü yazar Mark Twain ilk konferansını vermek üzere ayağa kalktığında ağzına pamuk tıkanmış gibi olduğunu ve kalp atışlarının bir şeylerle yarışıyormuşçasına hızlandığını ifade etmektedir.

10 10 “İki tür konuşmacı vardır. Gergin olanlar ya da bu konuda yalan söyleyenler” M.Twain Guinnes Rekorlar kitabında insanların bir numaralı korkusunun «Bir grup insan önünde konuşma yapmak» olduğu belirtilmekte bu durum sunum korkusunun ne kadar yaygın ve büyük bir korku olduğunu göstermektedir.

11 11 Sunum korkusu Sunum korkusu aslında bedenin olağan dışı durumlara verdiği tepkiler ile aynıdır. Kişi heyecanlandığında, korktuğunda, tedirgin ve endişeli olduğunda ve güvensizlik hissettiğinde sunum korkusu ile aynı tepkileri vermektedir. Bunun temel nedeni, kişinin kendisine göre herhangi bir olumsuz durumla karşı karşıya kalması söz konusu olduğunda kontrolünü yitirmesi ve sinir sisteminin denetim dışı kalması olabilmektedir.

12 12 Sunum korkusunu giderebilmek için uygulanması gereken yöntem ve öneriler Hazırlık ve prova yapmak Heyecanı avantaja dönüştürmek Korkuyu tanımlamak Zihinsel bir tutum oluşturmak Hayal etmek Nefes alma egzersizleri yapmak Fiziksel belirtilerle baş etmek

13 13 a) Hazırlık ve prova yapmak Konu ile ilgili detaylı bir araştırmaya dayanan sunumun hazırlanması ve belirli bir süre içinde konuya alışkanlık kazanılması dinleyicilerin karşısında kendini güvende hissetmeyi sağlamaktadır. Sunumla ilgili çok sayıda prova yapılması ile konuşmaya ilişkin tüm detaylar akılda daha iyi kalmakta ve bu nedenle konuşmacı hata yapmasının çok az bir ihtimal olduğunu bilmekte, böylelikle kendini rahat hissetmektedir.

14 14 b) Heyecanı avantaja dönüştürmek Sunum öncesinde konuşmacının heyecanlı olması konuşmanın etkili olacağı konusundaki faktörlerden biridir. Konuşmacının heyecanlı olması konusuna hazırlıklı olduğunun ve dinleyicileri önemsediğinin göstergesidir. Heyecan konuşmacıyı konuşması süresince güçlü tutmakta, bilgileri hatırlamasına yardımcı olmaktadır. Çünkü heyecan adrenalin ile aynı etkiyi yaratmakta, performansın artmasını sağlamaktadır.

15 15 c) Korkuyu tanımlamak Sunum korkusunun yenilmesinde konuşmacının sunumun başlangıcında ve sunum sırasında oluşabilecek duygu, düşünce ve tedirginliklerini tanımlaması ve karşılaşabileceği olumsuzlukları önceden belirlemesi kendini rahat hissetmesini sağlar. Sahne korkusunun tanımlanmasında konuşmacının düşebileceği en kötü durumu düşünmesi ve gözünde canlandırması korkunun kontrol altına alınmasında etkilidir.

16 16 EK: Akılcı Dürtü Kuramı Olabilecek en kötü şeyi düşünmek, Bunların gerçekleşme ihtimalini düşünmek, Gerçekten olabilecekleri düşünmek, Muhtemel sorunları azaltmak Bu aşamaları konuşmacının zihninde tasarlanması gerektiği ve böylece daha akılcı düşünebileceği belirtilmektedir.

17 17 Ek bilgi: Örnek korkular Tüm dinleyicilerin yavaş yavaş salonu terk etmesi Elektriklerin kesilmesi slaytların gösterilememesi Dinleyicilerden birinin çok zor bir soru sorması

18 18 d) Zihinsel tutum oluşturmak Konuşmacının zihnini «yapamam, aksiliklerle nasıl başa çıkarım, ya kötü bir şey olursa» gibi olumsuz tutumlardan uzaklaştırması hatta tamamı ile arındırması; “en güzel sunumu yapmak için hazırlanıyorum”, “sunum için tüm materyalleri buldum ve düzenliyorum” gibi olumlu ifadelerle zihinsel tutumunu olumlu şekilde güçlendirmesi kendisinde iyi bir kontrol duygusu yaratacaktır.

19 19 e) Hayal etmek – (olumlu düşünmek) Konuşmacı sunuma hazırlanırken konuşma yaptığı salonu, dinleyicileri, konuşma yaptığı kürsüyü, ışıkları sesleri vs. tüm bileşenleri gözünün önüne getirerek hayal etmelidir. Hayal etme yönteminin bir diğer şekli ise «sistemli etkisiz hale getirme»’dir. Konuşmacının düş gücünü kullanarak, salonda yaşayacağı olumsuzlukları ve bunlarla nasıl başa çıkacağını düşünmesine ve hissetmesine dayanmaktadır. Bu konuşmacının «en çok neden korktuğunu» fark etmesini sağlar.

20 20 f) Nefes alma egzersizleri Kişi düzenli bir biçimde nefes aldığında vücudu dik durmakta, omuzları dik ve kolları vücudunun iki yanına uzanarak ağırlık eşit bir şekilde dağılmaktadır. Nefes egzersizlerini yapabilmek için öncelikle boğazın rahatlatılması gerekmektedir. Bunun için yavaşça esnemek ya da gülümsemek yeterlidir. İyi de hoca nefesi ne zaman vereceğiz söylemedi

21 21 h) Fiziksel belirtilerle baş etmek Konuşmacı sunuma başlamadan önce midesine kramplar girdiğini, ellerinin titrediğini, sesinin kısıldığını vb. fiziksel belirtiler hissedebilir. Kontrol altına alınması gereken fiziksel belirtiler şunlardır: 1) Suskunluk 2) Söyleneceklerin unutulması 3) Ellerin ve ayakların titremesi 4) Hızlı ya da yavaş konuşmak

22 22 1) Suskunluk Bunu aşabilmek için konuşmacının sahneye çıkmadan önce yanında birileri varsa onlarla konuşması sesini kaybetmesini engelleyebilmekte, eğer yalnız ise kendi kendine mırıldanması ve konuşmasının ilk kelimelerini tekrar etmesi derin nefes alması yararlı olmaktadır.

23 23 2) Söyleneceklerin unutulması Konuşmacının sunumun başlangıcında ya da herhangi bir yerinde söyleyeceklerini unutması «eee» «ııı» gibi boşluk dolduran anlamsız düşünce seslerinin ortaya çıkmasına neden olur. Konuşmacının unutmanın önüne geçebilmesi için prova yapması el kağıtları hazırlaması bu gibi durumlarda kullanabileceği fıkra ya da anekdotları hazırlaması gereklidir.

24 24 3) Ellerin ve ayakların titremesi El ve ayakların titremesi kasların gerginlikten dolayı sertleşmesinden kaynaklanmaktadır. Gergin kaslar enerji ile yüklenmiş durumdadır. Bundan dolayı hareket ettirerek enerjinin azaltılması gerilimi dolayısıyla da titremeyi azaltmaktadır. Sunumdan önce ellerin ve ayakların aşağıya doğru sallanması ya da sağa ve sola doğru hareketlerle rahatlatılması yarar sağlamaktadır.

25 25 4) Hızlı ya da yavaş konuşmak Konuşmacının sunum esnasında heyecanından dolayı çok hızlı konuşması dinleyicilerde konuşmasını biran önce bitirip gitmek istiyor izlenimi uyandırmaktadır. Provalarla konuşma hızının ayarlanması gerekmektedir. Yine de olmuyorsa hazırlanan notlara “yavaşla” şeklinde uyarılar yazıp hatırlatma sağlanmalıdır.

26 26 Ayrıca; – Ağır yemek yemeyin, – Gazlı içecek içmeyin, – Sunum yapacağınız yere erken gelin, ortama alışın, – Gerektiğinde sizi rahatlatabilecek bir tanıdığı belirleyin ve ön sıralara oturtun

27 27

28 28 Sunuş Bileşenleri Konuşmacı Mesaj veya ileti Kanal Dinleyici veya katılımcı Geribildirim Gürültü Bağlam veya durum

29 29 Nasıl Bir Sunuş Etkili bir sunuşun yapısı ve özellikleri, beğendiğimiz ve etkili olduğunu düşündüğümüz bir kitabın veya filmin özellikleri ve yapısı ile çok benzerdir. Karşımızda istekli ve meraklı, tepki veren bir katılımcı kitle olmadan, etkili bir sunuştan bahsetmek mümkün değildir.

30 30 Nasıl Bir Sunuş Her yaptığınız sunumun dört versiyonu vardır: Hazırladığınız sunum Yaptığınız sunum İzleyicinin algıladığı sunum Yapmış olmayı istediğiniz sunum

31 31 Neden Sunuş En geniş anlamıyla sunuşlar aşağıdaki nedenlerle yapılır: Bilgilendirmek İkna etmek, etkilemek Eğitmek, yetiştirmek Müşteri edinmek, satış yapmak Eğlendirmek

32 32 SUNUM TÜRLERİ (A) BİLGİLENDİRİCİ SUNUMLAR İKNA EDİCİ SUNUMLAR EĞLENDİRİCİ SUNUMLAR

33 33 BİLGİLENDİRİCİ SUNUMLAR Konuşmanın amacı bilgi vermek ise, bu durumda konuşmacının temel sorumluluğu bilgileri dinleyicilerin ilgisini çekecek şekilde aktarmaktır. Konuşmacı sunum sonrasında dinleyicilerin konu ile ilgili gerekli bilgileri öğrenmelerini ve hatırda kalmasını amaçlamaktadır. Bilgi verici sunumların odak noktası genellikle konu ile ilgili bilgileri açıklamak, göstermek, rapor etmek, tanımlamak ve aktarmaktır.

34 34 İKNA EDİCİ SUNUMLAR Bilgilendirici sunumda olduğu gibi belirli bir dinleyici topluluğuna bilgi aktarmayı kapsamakta aynı zamanda da dinleyicileri konu hakkında ve bir amaç doğrultusunda ikna ederek, duygu düşünce ve tutumlarını etkilemeyi hedeflemektedir.  İkna edici sunumun en temel amacı dinleyicinin inanç ve tutumlarında değişiklik meydana getirmektir.

35 35 EĞLENDİRİCİ SUNUMLAR Hoş geldin konuşmaları. Ödül törenleri Kutlama yemekleri Veda konuşmaları Teşekkür konuşmaları

36 36 SUNUM TÜRLERİ (B) SATIŞ SUNUMLARI EĞİTİM AMAÇLI SUNUMLAR İKNA AMAÇLI SUNUMLAR BİÇİMSEL (FORMAL)-EĞLENDİRİCİ SUNUMLAR

37 37 2.DERS

38 38 SUNUM KONUSUNUN BELİRLENMESİ Konu: Konuşmacının, hakkında konuşacağı, bilgi vereceği ya da ikna edeceği olay, durum, kişi, eylem, fikir ya da meselelerdir. Konuşmacıya sunum yapacağı konu önceden bildirilebilir veya konuşmacı konusunu seçmekte serbest bırakılabilir. Her iki durumda da konuşmacı konusuna ilişkin sınırlar oluşturmak zorundadır.

39 39 Konuşma yapılacak konu belirlerken dikkat edilecek noktalar: Konuşmacı, hakkında daha çok bilgi sahibi olduğu ya da kolaylıkla bilgi bulabileceği bir konu seçmelidir. Konuşmacı ilgi duyduğu bir konuyu seçmelidir. Konuşmacı dinleyicilerin ilgi duyduğu bir konuyu seçmelidir. Konuşmacı duruma ve ortama uygun bir konu seçmelidir. Konuşmacı sunum süresine göre konuşmasını oluşturmalıdır.

40 40  Konuşmacı konuyu seçme şansına sahip değilse bu durumda konu ile ilgili bir sınırlama yapabilmek için şu sorulara yanıt vermelidir:  Önemli bir konu mu? Genele mi hitap ediyor? Özele mi hitap ediyor?  Konu uygun mu?  Başlık ilginç mi?

41 41 Konuşmacının bilgi edinmek için başvuracağı kaynaklar Kütüphane araştırması Kişisel gözlem Resmi olmayan araştırma Görüşme

42 42 SUNUMUN AMAÇ ve HEDEFLERİNİN BELİRLENMESİ - HAZIRLIK SÜRECİ Başlangıç aşamasında yapmamız gereken, sunumunuzun hedefi, dinleyicilerinizin kimler olduğu ve sunumun bağlamı üstünde kafa yormaktır. Planlama etkili sunuşun anahtarıdır, sunuşun içeriğinin ortaya çıkmasına ve gerçek konuşmanın gelişmesine bir temel oluşturur, çok yönlüdür.

43 43 5N – 1K NİÇİN: Niçin sunum yapıyorsunuz? Katılımcıların amaçları neler? Katılımcılar seminer sonunda ne düşünmeli ya da yapmalılar? NE: Uygun zaman içerisinde katılımcılara ne verebilirsiniz? Vereceğiniz eğitimi hangi entelektüel seviyede kuracaksınız? Hangi işitsel/görsel yardımcılara ihtiyacınız var? KİM: Katılımcı grubunu analiz edin: Yaş, milliyet, seviye, dil yetenekleri, önceki deneyimler, beklentiler, zihin programları-inançları?... NE ZAMAN: Seminerin zamanlamasının hem sizin hem de onlar için uygun olup olmadığını sorun. Yılın hangi zamanı, hafta içi, hafta sonu, sabah, öğleden sonra, akşam?... NEREDE: Semineri vereceğiniz yer için soru sorun. Bina, oda, düzenleme, oturma şekilleri, aralar, sıcaklık, gürültü?... NE OLACAK-SONUÇ: Katılımcılar bu eğitimde alacakları bilgileri hangi doğrultuda davranış değişikliği geliştirmek için kullanacaklar?

44 44 1- AMAÇ ve HEDEF TANIMLAMA Yapmanız gereken ilk şey, sunuşunuzun gerçek amacının ne olduğuna karar vermektir. Sunuşunuzda, açıkça tanımlanmış bir amaca ihtiyaç duyulur. Genel olarak, sunuşunuzun amacını, uygun bölüme ya da bölümlere göre sınıflandırdıktan sonra, sunuşunuzla neyi başarmayı istediğinizi tanımlayan bir ifade hazırlayın. Bu amaç ifadesi, konuşmanızı hazırlarken, vereceğiniz birçok kararda yol gösterecektir. Amacınızı ifade ederken; etkin duruma getirin, açık olun ve uygun duruma getirin.

45 45 Etkili bir sunuş hazırlamak için, üç hedef dizisine ihtiyaç olduğunu bilmek gerekir: Sunuşun hedefleri Konuşmacının hedefleri Dinleyicilerin hedefleri

46 46 2- DİNLEYİCİ ANALİZİ Konuşmacının sunumun amacını belirlemesi tamamıyla kendisini dinlemeye gelecek kişilerle ilgili olduğu için, öncelikle dinleyicileri analiz etmesi ve dinleyiciler hakkında bilgiler edinmesi şarttır. Bu durumda dinleyicilerin sadece ihtiyaçlarını ve özelliklerini bilmek yeterli olmamakta tutumları ve inançları ve psikolojik unsurlarında incelenmesi gerekmektedir.

47 47 Konuşmacının özellikle aşağıdaki sorulara yanıt alması dinleyiciler ile ilgili genel olarak bilgilenmesini ve konuşmasını organize etmesini sağlar:  Dinleyiciler kim? Ne için ordalar?  Dinleyicilerin bu sunuma neden ihtiyaçları var? Hangi konuya ihtiyaçları var?  Dinleyiciler ne biliyor?  Dinleyiciler için ne tür bir ortam uygundur?

48 48 Dinleyicilerin demografik özellikleri Yaş Cinsiyet Medeni durum Eğitim seviyesi

49 49 Dinleyicilerin sosyo-psikolojik özellikleri Tutumlar: Dinleyicilerin sunum konusuna, başlığına, içeriğine ya da konuşmacıya ilişkin tutumları sunuma ya da konuşmacıya karşı olumlu veya olumsuz bir tavır sergilemelerini belirlemektedir. Dinleyicilerin sunuma zorla getirilmeleri ile istekli gelmeleri arasında da sunuma katılımları açısından ciddi farklar gözlemlenmektedir.

50 50 İnançlar ve değerler: İnançlar ve değerler kişinin belirli bir konuya ilişkin edindiği, diğer konuları anlamlandırmak için ilişkilendirdiği, önem verdiği olgulardır. Özellikle dinleyicilerin mensup olduğu dini gruplar ya da dini inanışları ile ilgili sunum sırasında ifadelerin yer alması durumunda dinleyicilerde konuyu savunma ya da karşı tepki gösterme davranışları görülebilir.

51 51 Öğrenme biçimleri: Konuşmacının sunumu hazırlarken eğer elde edebiliyorsa dinleyicilerin öğrenme biçimleri hakkında bilgi edinmesi ve buna ilişkin olarak sunumu yapılandırmaya ilişkin araçları seçmesi gereklidir. Dinleyicilerin öğrenme biçimleri hakkında bilgi sahibi olmak, konuşmacıya konunun ne şekilde aktarılması ve hangi materyallerden destek alınması gerektiği konusunda fikir vermektedir.

52 ÖĞRENME (YAŞANTI) KONİSİ

53

54 54 Dinleyici tipleri Bazı dinleyiciler

55 55 Günlük dinleyiciler: Günlük yaşamın akışı içerisinde birbirinden oldukça farklı kişilerin merak duygusu ile yöneldikleri konuşmalara ilişkin fiziksel ve duygusal katılımda bulunan dinleyicilerdir.

56 56 Pasif dinleyiciler: Konuşmaya belirli bir yönü ile odaklanmış dinleyicilerdir. Konuya ilgi duysalar da dikkatleri çabuk kayar. Bu tür dinleyicilerin dikkatini toplamanın önemli formülü ilgilerini keşfetmektir.

57 57 Seçici dinleyiciler: Bu dinleyiciler konuşmacının konusuna ya da konuşmacıya yönelik bir ilgiye sahiptirler ve sunuma isteyerek gelmişlerdir. Konuya ilişkin istekli oldukları için dikkatlerini sürekli olarak canlı tutmak gerekir.

58 58 Uyumlu dinleyiciler: Dinleyici grubu konuya ortak ilgi duyan ve konu hakkında yeni bir şeyler öğrenmeye konsantre olmuş bir gruptur. Genellikle problem çözme, neden sonuç ilişkisi kurma gibi tekniklerin kullanılması, kanıtların sunularak açıklamaların yapılması yüksek düzeyde ilgilerin toplanmasını sağlamaktadır.

59 59 Kutuplaşmış dinleyiciler: Varlıkları ile dahi konuşmacıya ya da konuya karşı olumsuz bir tutum sergileyeceklerini bildirmektedirler. Konuşmacıdan tamamen farklı bir görüşe sahiptirler. Bu sebeple sürekli bir tepki durumundadırlar. Dolayısıyla konuşma sırasında bilgileri kanıtlara dayandırmak önemlidir.

60

61 3.DERS

62 62 3- SUNUMUN YERİ ve DÜZENİ Konuşmanın yapılacağı yer, konuşma ile ilgili materyallerin düzenlenmesinden nasıl aktarılacağına kadar çok sayıda noktayı etkilediği için önem taşımaktadır. Örneğin biyoloji ile ilgili bilgilendirici bir sunum öğrencilere yapılacağı zaman sınıf ortamının seçilmesi doğru tercihtir. Aynı konu farklı mekanlarda sunulduğunda etkinliği değişebilmektedir.

63 63 Oturma düzenleri U şeklinde oturma düzeni Dikdörtgen şeklinde oturma düzeni Daire şeklinde oturma düzeni Bistro oturma düzeni Amfi tiyatro oturma düzeni Sınıf şeklinde oturma düzeni

64 64 U şeklinde oturma düzeni: Bu düzen konuşmada bir resmiyet etkisi oluşturmakta bir anlamda dinleyicilerde toplantıda oldukları hissini yaratmaktadır. Aynı zamanda katılımcılar arasında eşitlik duygusu sağlamaktadır Dezavantaj: Yan kısımda oturan dinleyiciler uzun sunumlarda boyun ağrısı yaşayabilmektedir.

65 65 Dikdörtgen şeklinde oturma düzeni: Genellikle toplantılarda ve resmi sunumlarda tercih edilir. Daire şeklinde oturma düzeni: Resmi olmayan sunumlarda tercih edilmektedir. Konuşmacı ve dinleyici arasında etkileşime olanak tanımaktadır. Dezavantaj: Dinleyiciler arasındaki etkileşimi arttırdığı için kendi aralarında konuşmasına ve konuşmacının dikkatinin dağılmasına sebep olabilmektedir.

66 66 Bistro oturma düzeni: Özellikle takım çalışması yapılmasını gerektiren sunumlarda tercih edilmesi, verimlilik sağlanması açısından oldukça uygundur. Dezavantaj: Dinleyiciler kendi aralarında gruplaşarak konuşabilirler ve bu durumda da sunum sırasında hem konuşmacının hem de dinleyicilerin dikkati dağılabilir.

67 67 Amfi oturma düzeni: Genellikle dinleyicilerin sayısı çok olduğunda tercih edilmektedir. Ses düzenlemesi açısından mükemmel sonuçlar elde edilmesini sağlaması açısından çok etkilidir. Dezavantaj: Konuşmacı ve dinleyici arasındaki etkileşimi azaltmakta, aynı zamanda okul atmosferi yaratmaktadır.

68 68 Sınıf şeklinde oturma düzeni: Çok sayıda dinleyiciye katılım olanağı ve konuşmacıya hareket olanağı sağlamaktadır. Dezavantajlar: Dinleyiciler birbirlerinin görüş açılarını kapatabilir ve bu nedenle sunumun izlenmesi sırasında güçlük yaşanabilir. Yan yana oturan dinleyiciler arasında gruplaşmalar olabilir ve sohbet etmelerine ve gürültü olmasına neden olabilir.

69 69 Oturma Düzeninin Katılımcı Üzerindeki Etkisi: Araştırmalara göre, sunum yapan kişiyle katılımcılar arasındaki uzaklık arttıkça katılım da azalmaktadır. Boş sandalye bırakılmamalı ve tüm katılımcıların yan yana oturmasına dikkat edilmelidir. Herhangi bir tür sıralama, etkileşimi azaltmaktadır. Bir bölümden diğerine geçişte oturma stilinde değişiklik yapılmamalıdır. Tekrar eden süreçte katılımcılar yerlerini değiştirmeden aynı koltukta oturmalıdırlar. Kızgın veya alaycı katılımcılar grubun oturma şeklinden uzaklaşmak için girişimde bulunabilirler.

70 70 SUNUM ZAMANLAMASI Zaman; yapılacak konuşmanın sınırlarının belirlenmesi açısından önemli olduğu gibi, aynı zamanda konuşmacının aktarılacak konuyu ne kadar bir süre içerisinde ne kadarlık bir bölümünü iletmesi gerektiği konusunda ipucu vermektedir.

71 71 Konuşmanın günün hangi zaman diliminde yapıldığı da oldukça önemli etkiler yaratmaktadır. Konuşmanın sabah, öğle ve akşam saatlerinde yapılmasının etkileri de farklı olmaktadır. Sabahın çok erken saatleri ile akşamın geç saatlerinde yapılan konuşmaların etkinliği oldukça azdır. Bu saatlerde konuşmacının da performansı azalmaktadır.  Cuma günü öğleden sonra yapılan sunumlar tamamen kayıptır.

72 72 SUNUM MATERYALLERİ Görsel araçlar fikirleri güçlendirir, berraklaştırır ve açıklığa kavuşturur. Öğrenmeyi kolaylaştırır, zamandan tasarruf sağlar, insanların dikkatini canlı tutar. Bunlara ek olarak, görsel araçlar dinleyicilerin konu üzerinde yoğunlaşmasına, rahatlamasına ve bilgiyi akılda tutmasına yardımcı olur.

73 Sunuşa göre yardımcı araçlar üç kategoriye ayrılır: – Sessiz görsel araçlar; yazı tahtaları, yazı levhası, posterler, broşürler, tepegöz, projeksiyonlar, slaytlar, film kareleri (dialar) ve bilgisayar çıkışlı şekiller. – İşitsel araçlar; teypler, makaralı teypler, plaklar, müzik ve ses sistemleri. – Görsel ve işitsel araçlar; rol canlandırmaları, filmler, videoteyp, video diskler, videokonferans sistemleri gibi.

74 %75 %12 %13 ÖĞRENME KANALLARI “Duyarsam unuturum, görürsem hatırlarım, yaparsam öğrenirim” Confucius

75 75 Projeksiyonlar Projeksiyonlar ya da saydam göstericiler ucuz, kullanımı kolay, güvenilir ve özel uygulamalara ve koşullara uyumlu olduklarından dolayı sıkça kullanılır. Projeksiyon makinelerinin dezavantajları ise; fan gürültülü çalışır, konuşmacı dinleyicilerin görüşünü kapatabilir, gösteriye renk, grafikler ve çizimler dahil edilmezse dinleyiciler sıkılabilir.

76 76 Beyaz Tahta Beyaz tahta daha çok, bilginin aktarılması gerektiği sunumlarda kullanılmaktadır. Beyaz tahta özellikle beyin fırtınası, resmi toplantılarda kararların alınması, özel amaçlı bazı rakamların ya da ifadelerin belirtilmesi gerektiğinde oldukça etkili olmaktadır.

77 77 Beyaz Tahta Dezavantajları: – Beyaz tahta genellikle konuşmacının arkasında kaldığı için konuşma sırasında yazıların görünmemesi olasılığı bulunmaktadır. – Konuşmacının tahtaya yazı yazdığı sırada dinleyicilere arkasını dönmekte ve iletişimi kesmektedir. – Konuşmacının el yazısının okunabilir nitelikte olması çok önemlidir. – Tahta bir süre sonra dolduğunda yazıların silinmesi gerektiği için tekrar aynı bilgilere dönme ve hatırlama yapma olanağı yoktur.

78 78 Kağıt Sayfalar / Flip Chart Kağıt sayfalar, özellikle toplantılarda (küçük salonlarda) sunum gerçekleştirilecekse ve bir probleme çözüm bulmak amaçlanıyorsa bu gibi durumlarda oldukça etkili olabilmektedir. Yazı levhası sunuşa kendiliğindenlik katar, pahalı değildir ve bir yerden bir yere taşınması kolaydır. Ayrıca özel bir aydınlatma gerektirmez.

79 79 Kağıt Sayfalar / Flip Chart Dezavantajları: Her sayfada 10 satırdan fazla bulunmamalıdır. Açık sayfayı çevirmeden önce var olan bilgileri okuması için dinleyicilere zaman tanınmalıdır. Kağıt sayfalar konuşmacıya büyüklüğü kadar sınırlı bir alan sağlar. Büyük bir odada sunum yapıldığında sayfaların tüm dinleyiciler tarafından görülmeme olasılığı vardır.

80 80 Şeffaf Slayt (Asetat) – Tepegöz Asetatlar, kitaplardan fotokopi yapılarak istenilen bilgi ve görselleri aktarma kolaylığı sağlar. Ayrıca asetat kalemleri kullanılarak yazılma ve renkli kalemlerle önemli noktaların belirtilmesine de olanak tanımaktadır.

81 81 Şeffaf Slayt (Asetat) – Tepegöz Dezavantajları: Asetatların saklama koşullarına dikkat edilmesi gereklidir. Asetat gösterilirken düzgün yerleştirilmemesi durumunda dinleyicilerin etkin bir şekilde görmesini olumsuz etkileyebilir. Asetatların yerleştirilmesi sırasında konuşmacının elinin görünmesi gibi olumsuzluklar yaşanabilir. Asetat üzerine konuşmacının el yazısı ile yazması daha etkili sonuç elde edilmesini sağlarken, bir taraftan da el yazısının tam olarak okunamaması sorunu ile karşılaşılması olasıdır.

82 82 Video-Film Video, konu ile ilgili yaşanmış olaylar, durumlar, komik görüntüler gösterilmesini sağlayarak sunumda gerçeklik ve canlılık etkisi yaratabilir. İnsanlar perdede faaliyeti gözlemlerken konuyla ilgili bir tanımlamayı da dinleyebilir. Bu görsel araçlar her büyüklükteki dinleyici topluluğu için idealdir. Ayrıca, doğru yerde ve zamanda kullanıldığında dinleyicilerin dikkatinin odaklanmasını ve konuya ilişkin anlatımın gerçek görüntülerle aktarılmasını sağlamaktadır.

83 83 Tele-video konferans yöntemi İki veya daha fazla noktada bulunan insanların çeşitli cihazları kullanarak sesli ve görüntülü olarak, gerçek zamanlı haberleşme yöntemine videokonferans denir. Telekonferans ise sadece işitsel konferans yöntemidir. Tele- video konferans yöntemi, hem konuşmacıya hem de dinleyicilere sunumun takip edilmesinde kolaylık sağlamakta, aynı zamanda hem işitsel hem de görsel niteliklerin bir arada sunumu ile akılda kalıcılığı ve öğreticiliği güçlendirmektedir.

84 84 Grafikler Grafikler sessiz görsel araçların bir biçimidir. Çoğu kez bir konu, bazı grafik türlerini kullanarak daha iyi aydınlatılabilir. Bilgiyi sözlü olarak ve bir grafik şeklinde vermek mesajı pekiştirir ve anlamayı güçlendirir. Yaygın şekilde kullanılan grafikler; tablolar, diyagramlar, çizelgeler, sütunlu şemalar, pay şemaları, akış şemaları ve fotoğraflardır.

85 85 Yazılı Materyal Yazılı materyaller; görsel araçlarda ya da sunuş sırasında sunulan materyalin kopyalarını, ek bilgileri, istatistiksel verileri ve hatta sunuş metnini içerebilir. Bunlar dinleyicinin rahatlamasına ve sunuşun üstünde yoğunlaşmasına yardım eder, çünkü dinleyici için not alma zorunluluğu ortadan kalkar. Yazılı materyal aynı zamanda insanları daha sonra gözden geçirilecek bilgilerle donatır.

86 Sunuma Yardımcı Araçları Kullanırken Dikkat Edilecek Hususlar: Her şeyi önceden kontrol edin Dikkati sağlamak için gereçleri tam zamanında kullanın Görsel gereçlere yönelerek değil dinleyici ile konuşun Görsel gereci kullanırken daha sesli konuşun Görüşü engellemeyin, her yerden rahatça izlenebilsin Bitirdiğinizde bu yardımcı gereçleri ortadan kaldırın Herhangi bir olumsuzluğa karşı ikinci, üçüncü bir materyal örneği (yedek) bulundurun.

87 87 SUNUŞU HAZIRLAMAK Bir sunuş, sunuşun analizi ile başlayıp fiilen yapılmasıyla sona eren birtakım aşamalardan geçer. Etkili bir sunuş geliştirmek için tüm aşamalara gerek vardır. Bu aşamalardan bir ya da birkaç tanesini atlamak sunuşunuzun etkinliğini azaltır.

88 88 SUNUŞU HAZIRLAMAK Sunuş Aşamaları: Sunuş analizini yapma Veri toplama Verilerin düzenlemesini yapma Sunuşun planını çıkarma Metni yazma Görsel yardımcıları kararlaştırma Metni konuşmaya dökme Sunuşu prova etme Sunuşu yapma

89 89 1- Sunuş Analizi Yapmak  Sunum konusu  Kaynaklar  Sunumun amaç ve hedefleri  Dinleyici analizi  Sunumun bağlamı

90 90 2- Veri Toplama Bir sunuş analizi yaptıktan sonra konuşmacı zaman geçirmeden sunuşun konusuyla ilgili araştırma yapmaya başlar. Muhtemel veri kaynakları konuşmacının kendisi, organizasyon dosyaları, görüşmeler, istatistikler, öyküler, alıntılar, örnekler ve yayınları içerir.

91 91 3- Verilerin Düzenlenmesi Sunuşun hedefleri açık ve konuşmacının hitabet becerisi iyi olsa bile, içerik iyi düzenlenmemişse dinleyiciler hayal kırıklığına uğrayacak ve zaman yitirilecektir. Konuşmacı, konuşmasındaki kilit noktaların sırasına ve zamanlamasına dikkat ederse, böyle bir durum ortaya çıkma olasılığı azaltılabilir.

92 92 Kilit Düşünce: Kilit noktalar belirlenmeden önce, konuşmacının kilit düşünceyle ilgili bir ifade geliştirmesi gerekir. Kilit noktalar buradan çıkacaktır. Kilit düşünce, etrafında kilit noktaların geliştirileceği sunuşun özüdür. Yani kilit noktalar kilit düşünceden çıkarılır.

93 93 Kilit Düşünce: Her nokta öteki kilit noktalardan farklı olmalıdır Her nokta kilit düşüncenin bir ürünü olmalıdır Kilit noktalar kilit düşünceyi yeterince tartışmalıdır

94 94 ÖRNEK: “Esnek çalışma saatleri ve yoğun iş haftası geleneksel iş haftası karşısında en yaygın kullanılan iki alternatiftir.” “Esnek çalışma saatleri”nin tanımı “Yoğun iş haftası”nın tanımı Bunların her biri ile ilgili özgül deneyler Her birinin avantajları ve dezavantajları

95 95 Ana Noktaların Sıralanması : Kilit düşünce ve kilit noktalar belirlendikten sonra kilit noktaların sıraya konması gerekir. Verileri art arda düzenlemenin birkaç değişik yolu bulunmaktadır. Konuşmacının seçeceği somut sıralama konuya ve sunuşun hedefine bağlıdır.

96 96 Sıralama-Düzenleme Çeşitleri Kronolojik/Zamansal Uzamsal/Mekânsal Konusal Problem Çözümü Neden-Sonuç, Sonuç-Neden İlişkisi İlişki Ağları Düzenlemesi Tümevarım-Tümdengelim Yöntemi Soru-Cevap-Önem Sıralaması Teori/Uygulama

97 Sunum Düzenleme Çeşitleri Kronolojik/Zamansal düzenleme: Bu teknik; konunun, fikirlerin, olayların vb. zaman içinde gelişimini aktarmak için kullanılır. Zaman olarak birbiri ile ilişkili olayların sıralanması ve zaman süreci içinde aşamalı olarak gerçekleşen durumların açıklanmasını sağlamaktadır.

98 Sunum düzenleme çeşitleri Uzamsal/Mekânsal düzenleme: Olayın ya da konunun geçtiği mekanın görsel olarak zihinde canlandırılmasının sağlanması, konunun betimlenmesi açısından önemlidir. Yeni bir durumun aktarılmasında bilinen göstergelerle bilinmeyen durumun açıklanmasını sağlamış olmaktadır.

99 Neden-Sonuç ve Sonuç-Neden İlişkisi: Bir konu ya da olayın meydana gelmesine neden olan durumun incelenmesi ve bu nedenlere ilişkin ortaya çıkan sonuçların, çözümlerin önerilmesi biçiminde gelişir. İlişki Ağları Düzenlemesi: Konu ile ilgili belirli başlıkların ele alınarak aralarındaki ilişkilerin ortaya konulması yoluyla iki durum, olay ya da konu arasındaki bağlantılar açıklanır.

100 Problem Çözümü düzenlemesi: Konuşma, ilgili konuya ya da durumun ortaya çıkmasına neden olan problemin ne olduğunu ortaya koymakla başlar. Daha sonra çözüm yolları sıralanır. (İkna edici sunumlarda) Konusal düzenleme: Konuşmacı, dinleyicilere aktaracağı konuyu sosyal, politik, ekonomik bir yapı içinde değerlendirerek açıklamaktadır. Örneğin beyin ile ilgili bir konuşma da öncelikle ana konular, alt konular ve alt konularla ilgili bölümler ele alınmaktadır.

101 Tümevarım yöntemi: Konuşmacı konu ile ilgili gerçekleri, olayları, durumları ve sonuçları detaylı bir biçimde aktararak tutarlı bir bütüne ulaşmayı amaçlar. Tümdengelim yöntemi: Konuşmacının genel bir konudan özele-detaylara inmesidir. Konuşmacı dinleyicilerin kafasında bir büyük resmi parçalayarak küçük parçalarına ulaşmakta, büyük resmi yaklaştırarak detayların görülmesini sağlamaktadır.

102 Soru-Cevap-Önem sıralaması ile düzenleme: Konuşmacının dinleyicilere konu ile ilgili sorular yöneltmesi ve dinleyicilerin verdiği cevaplar üzerinden sunumun şekillenmesidir. Önemli gördüğü konulara dikkat çekilir ve açıklamalarda bulunulur.

103 103 Yazılı Materyal Yazılı materyaller; görsel araçlarda ya da sunuş sırasında sunulan materyalin kopyalarını, ek bilgileri, istatistiksel verileri ve hatta sunuş metnini içerebilir. Bunlar dinleyicinin rahatlamasına ve sunuşun üstünde yoğunlaşmasına yardım eder, çünkü dinleyici için not alma zorunluluğu ortadan kalkar. Yazılı materyal aynı zamanda insanları daha sonra gözden geçirilecek bilgilerle donatır.


"1 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu SUNUM TEKNİKLERİ Öğr. Gör. Fikret CEYLAN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları