Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Emevîler (661-750)

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Emevîler (661-750)"— Sunum transkripti:

1 Emevîler ( )

2 Tarihçe

3 Emeviler (Ön Bilgi) Emev î ler, D ö rt Halife D ö nemi ’ nden ( ) sonra kurulan M ü sl ü man Arap devleti. Ali bin Ebu Talib ’ nin 661 ’ de ö ld ü r ü lmesinden sonra başa ge ç en Emev î ler, 750 ’ de Abbâs î ler tarafından yıkılıncaya değin h ü k ü m s ü rd ü ler.

4 Muaviye ve Şam'da Emevîler Muaviye, Mekke'nin Kureyş kabilesine bağlı Ü meyye ailesindendi. Ebu S ü fyan'ın oğludur. Ebu S ü fyan bir ç eşit kent kralıidi ve olduk ç a akıllı bir adamdı. İslamın hızlı ilerleyişi karşısında ve bir ç ok savaş sonrasında Mekke'yi Muhammed'e ve İslam ordusuna teslim edip M ü sl ü man olmakla beraber ailenin politik g ü c ü n ü asla elinden bırakmamış 3. halife Osman d ö neminde İslam ordularının Arabistan, Mısır ve İran'ı kontrol altına almalarını izlemiş ve ö nemli politik noktalara kendi ailesinden adamları yerleştirmiş ve iktidarın asla Haşimoğulları'nın eline ge ç memesine ç alışmıştır. Ebu S ü fyan'ın ( ) ö l ü m ü n ü n ardından Muaviye, Beni Ü meyye (Emev î ) ailesinin başına ge ç ti. Muaviye, Ö mer d ö neminde 641'de Şam valisi olmuş, üçü nc ü halife Osman zamanında Suriye'yi denetimi altına almıştı.

5 Muaviye ve Şam'da Emevîler Muaviye, 656 ’ da halife olan Ali'nin hilafetini tanımadı ve onu üçü nc ü halife Osman'ın ö ld ü r ü lmesine engel olamamasından ve katillerinin bulunamamasından sorumlu tuttu. Şiiler tarafından Ali'nin halifeliğini tanımamasının ger ç ek sebebi kendi hilafetini ilan edip saltanatını kurmak istemesi olduğu iddia edilir. Ali, Şam valiliğine bir başkasını atayınca da ç ekişme savaşa d ö n ü şt ü. Muaviye, Sıffin Savaşı'nda (657) yenilmek ü zere olan askerlerinin mızraklarına Kuran yapraklarını taktırdı ve b ö ylece Ali'nin ordusunu durdurdu. Hilafet sorununu savaşla değil hakeme başvurarak çö zmeyi ö nerdi. Ne var ki Muaviye'nin hakemi Ali ’ nin hakemini ikna ederek Muaviye'yi halife ilan etti. S ö ylenen şudur ki Ali'nin hakemi ile Muaviye'nin hakemi anlaştıktan sonra Ali'nin hakemi orduların ö n ü nde y ü z ü ğ ü n ü ç ıkartarak "Ali'yi halifelikten aldım." der. Aynı şeyi yapması beklenen Muaviye'nin hakemi masadan y ü z ü ğ ü alır ve "Ben Muaviye'yi halife yaptım." der. B ö ylece ufak bir hile ile Ali halifelikten indirilmiş olur. Ali ve yandaşları bu sonucu kabul etmemekle birlikte denetimindeki toprakları yavaş yavaş yitirdi ve bir s ü re sonra da harici bir suikast ç i tarafından ö ld ü r ü ld ü.

6 Sıffin Savaşı Sıffin Savaşı İlk Fitne esnasında, Halife Ali ile İslam Devleti'nin Suriye valisi Muaviye bin Ebu S ü fyan arasında Sıffin'de yapılan savaş. Sıffin g ü n ü m ü zde Suriye'de, Fırat boyundaki Rakka kentinin doğusundadır.Yaklaşık üç aya yayılan ve en b ü y ü k muharebesi Temmuz 657 tarihlerinde ger ç ekleşen savaşta bir sonuca ulaşılamadı. Her iki tarafın razı olması ile kurulan hakem heyetinden de bir sonu ç alınamadı. Sıffin Savaşı İslam tarihi a ç ısından; Ali'nin M ü sl ü man toplumundaki otoritesini sarsan, Haric î ler denen (sonradan Ali'yi ö ld ü recek olan) grubun oluşmasına neden olan ve Emev î hanedanının yolunu a ç an ö nemli bir olaydır.

7 Sıffin Savaşının Hakem Süreci Aylarca s ü ren ufak ç atışmalar, ateşkesler ve meydan muharebeleri sonunda savaşın zirvesini oluşturan Kur'an hadisesi ger ç ekleşti. Muaviye'nin askerleri mızraklarının ucuna Kur'an'dan b ö l ü mler takmışlardı ve bu durum muhtemelen savaşın sonucuna Allah karar versin anlamına geliyordu. Ali Kur'an'a dayanan bir hakem heyeti oluşturulmasına razı oldu ve Ebu Musa El-Eş'âr î 'yi temsilci olarak atadı. Amr ibnul'-As da Muaviye'yi temsil ediyordu.Ali'nin hakem heyeti kurulmasına razı olması Muaviye ile eşit şartlarda yargılanması anlamına geliyordu ve bu durum Muaviye'nin Ali'nin M ü sl ü man toplumunun lideri olduğu iddiasını reddetmesine imkan verdi. Ali'nin hakem isteğine boyun eğmesinden rahatsız olan taraflarından b ü y ü k bir grup, "H ü k ü m yalnızca Allah'ındır," (En'am: 57) ayetini ö ne s ü rerek bu durumu protesto ettiler. Bu grup hakem heyeti kurmanın Kur'an'daki "İki M ü sl ü man gruptan biri diğerine saldırırsa, saldıranla (m ü tecavizle) Allah'ın emrine d ö n ü nceye kadar savaşın," (Huc û rat:9) emrine karşı gelmek olduğuna inanıyorlardı. Bu aşırı dindar gruptan k üçü k bir kısmı Har û râ k ö y ü ne ç ekildi ve gruptan ayrıldıkları i ç in Haric î ler (dışarıdakiler) olarak anılmaya başlandı.

8 Sıffin Savaşının Sonuçları Hakem olayının detayları değişik kaynaklarda b ü y ü k farklılıklar g ö sterir. Net olan bir husus vardır ki o da Ali'nin M ü sl ü man toplumundaki konumunun cidd î şekilde zayıfladığıdır.658 Mayıs'ında Muaviye Suriye'deki taraftarlarının bir kısmı tarafından halife ilan edildi. Muaviye'nin n ü fuz alanı bug ü nk ü Irak ve Hicaz'a (Suudi Arabistan'ın batısı) doğru genişlerken Ali'ninki başkenti Kufe'ye doğru daraldı.Ali Sıffın Savaşı'ndan d ö rt yıl sonra (661'de) Haric î ler tarafından ö ld ü r ü l ü nce Muaviye'nin ö n ü nde halifeliğini ilan etmesi i ç in hi ç bir engel kalmadı. Muaviye Emev î hanedanının ilk halifesi oldu.İki ordunun kayıpları hakkında belirtilen g ö r ü şler ihtilaflıdır. Bazı tarih ç iler ş ö yle yazmaktadır: İki ordunun verdiği kayıpların toplamı 70 bin kişidir; bunun 45 bini Muaviye ’ nin ve 25 bini ise Hz. Ali ’ nin ordusundandı.

9 Ebu Süfyan Kimdir ? Ebu S ü fyan ( ) Mekke'nin fethi sırasında M ü sl ü man olmuş olan sahabi. Tam adı "Ebu S ü fyan Sahr bin Harb bin Ü meyye"dir.561 yılında Mekke'de doğdu. Zengin bir aileye mensuptu. Babası Kureyş'in ileri gelenlerinden Harb bin Ü meyye, annesi de Safiyye bint Hazm'dı. Asıl adı Sahr'dır. İslamiyet'e ve Muhammed'e a ç ık ç a cephe aldı, Uhud Savaşında ve Hendek Savaşında kâfirlerin komutanı ve Ebu Leheb'in sağ kolu olarak bir ç ok M ü sl ü manı katletti. M ü sl ü manların Mekke'nin fethi ö ncesinde Cuhfe'de karargâh kurmalarından sonra, ç ocukluk arkadaşı olan Abbas'ın tavsiyesiyle Peygamberin huzuruna ç ıktı. Peygamber'in İslâm'a davetini kabul ederek M ü sl ü man oldu. Bunun ü zerine Muhammed de Mekke'nin ele ge ç irildiği g ü n Ebu S ü fyan'ın evine sığınanlara dokunulmayacağını ilan etti. Bazı S ü nni kaynakları samimi bir M ü sl ü man olduğunu bildirmelerine rağmen, ö zellikle Şi î yazarlar aksini iddia etmişlerdir.Ebu S ü fyan, M ü sl ü man olduktan sonra Suriye seferine ve Yermuk Savaşı'na katıldı. Bu savaşta bir g ö z ü k ö r oldu. 652 yılında Osman'ın hilafeti d ö neminde Medine'de ö ld ü.Oğlu Muaviye d ö rd ü nc ü halife Ali'ye isyan edip kendisini halife ilan ederek 661 yılında babadan-oğula ge ç en saltanata dayanan Emevi Devleti'ni kurdu.

10 Emevîler Halifeliği'nin Kurulup Gelişmesi

11 Süfyânîler O zamanlar Şam'da Suriye valisi olan Muaviye, Ali'nin oğlu olan İmam Hasan ile bir antlaşma yaparak halife oldu. Hilafet merkezini de Kufe'den Şam'a taşıdı. Muaviye'nin yirmi yıllık hilafet d ö nemi M ü sl ü manların refaha kavuştuğu bir d ö nem oldu ve yeni topraklar fethedildi. Emev î egemenliğini doğuda Hindistan sınırına, batıda Kuzey Afrika'ya, oradan da G ü ney İspanya'ya kadar yaydı. Yeni kurulan donanmayla arasında Bizans ’ ın başkenti Konstantinopolis'i (İstanbul) ele ge ç irmek i ç in seferler d ü zenlendi, ama başaramadı. Muaviye 680'de vefatının ardından İslam devletini g üç l ü bir devlet bıraktı.Muaviye'nin ö l ü m ü ardından oğlu Yezid babasının vasiyetine ve babası ile Hasan arasında yapılan antlaşmaya uymayarak y ö netimi ele ge ç irdi. Artık halife bir kurul tarafından se ç ilmiyor, babadan oğula ge ç iyordu. Yezid valisi aracılığıyla Ali'nin oglu H ü seyin'den biat istedi ama H ü seyin Halifelik babadan oğula ge ç emez diyerek onu tanımayip Ali'nin eski hilafet merkezi Kufe halkının ç ağrısı ile oraya yola ç ıktı. Yezid sorunu askeri y ö ntemlerle çö zmeye karar verdi ve emir Ö mer Sad'a bir ordu vererek İmam H ü seyin'in ü zerine yolladı. 680'de bu ordu 600 kişilik H ü seyin kafilesi ile Kerbela'da karşılaşip ç atışmaya girdi ve H ü seyin ve taraftarları ö ld ü r ü ld ü.. Bu olay, İslam tarihindeki i s ü nn î ve şii mezhep ayrılığını da kesinleştirdi. Şiiler Emevileri halife olarak saymamaya ve halifelik makamının Ali ile başlamak ü zere Ali ’ nin soyundan gelen kişilere ait olduğunu kabul etmektirler. I. Yezid, yaklaşık üç yıl halifelik yaptı.I. Yezid'in ö l ü m ü nden sonra 683'te oğlu II. Muaviye halife oldu. II. Muaviye ’ nin iktidarı yalnızca bir yıl s ü rd ü. II. Muaviye ve ö nceki iki h ü k ü mdar, Ebu S ü fyan ’ ın soyundan geldikleri i ç in S ü fyaniler olarak anılır.

12 I. Muaviye  Doğum: 602  Unvan kaynağı: Şam valisi iken d ö rd ü nc ü halife Ali ile savaşıp Emev î Hanedanı'nı kurdu.  Halife olma tarihi: 661  Halifeliğin sonu: 680  Ö l ü m: 6 Mayıs 680

13 I. Yezid  Doğum: 645  Unvan kaynağı: I. Muaviye'nin oğlu  Halife olma tarihi: 680  Halifeliğin sonu : 683  Ö l ü m: 683  Kendine biat etmeyen ve halife ilan edilen H ü seyin'in 10 Ekim 680'de Kufe'ye giderken Kerbela'da ö ld ü r ü lmesi.  Abdullah bin Z ü beyr'in Mekke'de isyan etmesi.  683'te g ö nderilen Suriye ordusunun Harre Muharebesi'ni kazanıp Medine'ye girip talan etmesi.  Suriye ordusunun Mekke'yi kuşatması, şehir ve Kabe'nin zarar g ö rmesi.  682'de Ukbe bin Naif'in tekrar İfrıkiyye valiliği ve Cezayir ve Fas'ı zaptı.  Ukbe'nin Biskra Savaşı'nda ö l ü m ü ve İfrıkiyye'den Arapların ç ekilmesi.  683'de Şam'ın Hevran k ö y ü ndeki bir av kasrında beklenmedik ö l ü m ü.

14 II. Muaviye  Doğum: 661  Unvan kaynağı: I. Yezid'in oğlu  Halife olma tarihi: 683  Halifeliğin sonu: 684  Ö l ü m: 684  Hicaz'da isyancı olan Abdullah bin Z ü beyr ile aralarındaki ateşkes uygulaması.  El ç i g ö ndererek Abdullah bin Z ü beyir'i varis yapma teklifi ve bunun reddi.  Hayatı garanti edilirse halifelikten feragat etme teklifi ve bunu reddi.  40 g ü nl ü k saltanattan sonra tahttan feragat etmesi.  Feragatten iki hafta sonra ö l ü m ü.

15 Kerbela Olayı Kerbela g ü n ü m ü z ü n Irak sınırları i ç erisinde yer alan bir yerdir. Kerbela olayı islam d ü nyasındaki kesin ayrılıkların başladığı bir d ö n ü m noktasıdır. 10 ekim 680 tarihinde meydana gelen bu savaş Hz. Muhammed ’ in torunu ve Hz. Ali ’ nin oğlu H ü seyin ’ e bağlı k üçü k bir birlik ile Emevi h ü k ü mdarı/halifesi I. Yezid ’ e bağlı ordu arasında meydana gelmiş bir olaydır. Bu olay sonucunda H ü seyin ö lm ü şt ü r ve bu olay her yıl Şiiler tarafından Aşure g ü n ü nde anılmaktadır.

16 Mervânîler II. Muaviye ’ den sonra 684'te I. Mervan halife olarak Emev î Devleti ’ nde Mervaniler d ö nemini başlattı. Emev î ler en parlak d ö nemini Abd ü lmelik ve onun oğlu I Velid d ö neminde ( ) yaşadı. Bu d ö nemde Irak ve İran'daki ayaklanmalar bastırıldı. Hindistan ve Orta Asya'da yeni fetihlerle devletin sınırları genişletildi. S ü leyman ’ ın halifeliği sırasında Bizans İmparatoru III. Leo'un 717'de Emev î ordusunu ağır bir yenilgiye uğratması, Emev î Devleti ’ nin gerileme d ö neminin başlangıcı oldu.Araplar arasında kabile ç atışmaları yeniden başladı ve Mevâl î denen, Arap olmayan M ü sl ü manların merkezi y ö netime karşı hoşnutsuzlukları arttı arasında halifelik eden Ö mer bin Abd ü laziz'in başlattığı yenileşme hareketleri de kalıcı bir sonu ç getirmedi. Hişam bin Abd ü lmelik d ö neminde ( ), 732'de İspanya ü zerinden Fransa'yı fethe girişen Emev î ordusu Poitiers'de (Puvatya) durduruldu. Emev î ler Anadolu'da Bizans'a karşı ü st ü nl ü klerini de yitirdiler. Orta Asya'da T ü rkler, Kuzey Afrika'da Berberiler Emev î egemenliğine başkaldırdılar. Emev î ler Arapları ü st ü n tuttuğu, "Mevâl î " olarak andıkları Arap asıllı olmayan m ü sl ü manları k üçü k g ö rd ü kleri ve hatta yeni İslam dinine katılanlardan "cizye" vergisi aldıkları i ç in islam dinine girenlerin sayısı azalmıştır. Hişam bin Abd ü lmelik ö l ü m ü nden sonra her biri ç ok kısa d ö nem halifelik yapan üç halife sırayla başa ge ç ti: Bunlar II. Velid bin Yezid (2 ay 21 g ü n), III. Yezid bin Velid (6 ay 2 g ü n) ve İbrahim bin Velid (2 ay).

17 I. Mervan  Doğum: 684  Unvan kaynağı: Osman bin Affan'ın kuzeni, Hakem bin Ebi'l As'ın oğlu  Halife olma tarihi: 684  Halifeliğin sonu: 685  Ö l ü m: 7 Mayıs 685  II. Muaviye'nin Abdullah bin Z ü beyr ü zerine gitmeyip halifelikten feragat etmesi ü zerine y ü ksek devlet idarecileri ile g ö r ü ş ü p halife se ç ilmesi.  Abdullah bin Z ü beyr'i halife kabul eden Şam Valisi ad-Dahkak ve kabilesi ile Merj Rahit'de ç arpışmalar ve ad-Dahkak'ın ö ld ü r ü lmesiyle isyanın sonu.  Abdullah bin Z ü beyr'in kardeşinin komuta ettiği Mısır ordusunun elimine edilmesi ve Mısır'ın devlete bağlanması.  I. Yezid'in k üçü k oğlu ve halife adayı Halid'in annesi ile evlenmesi.  Kendi oğlu Abd ü lmelik'i varis se ç mesi.  Vebadan ya da varislikten ayırdığı Halit'in annesi ve yeni eşi tarafından ö ld ü r ü lmesi.

18 Abdülmelik  Doğum: 645  Unvan kaynağı: I. Mervan'ın oğlu  Halife olma tarihi: 685  Halifeliğin sonu: 705  Ö l ü m: 705  Babasının 685'te Kufe'yi ele ge ç iren Harici isyancı Muhtar Ebu Ubayd ü zerine g ö nderdiği Ubaydullah bin Ziyad'ın değiştirilmemesi.  686'da Kufelilerin Haricilere isyanı ve Muhtar Ebu Ubayd'ın ö ld ü r ü lmesi.  Musul'daki isyancı Hariciler ü zerine giden Ubaydullah bin Ziyad'ın şehir ö n ü ndeki muharebede yenilip ö ld ü r ü lmesi.  688'de Irak'a giderken Şam'da naip olarak bıraktığı Amr bin Said'in kendini halife ilan etmesi, Abd ü lmelik'in Şam'a d ö nerek Amr'ı idam ettirmesi.  Abdullah bin Z ü beyr'in Basra Valisi Abdullah el-Harit'i yenip Basra'yı ele ge ç irmesi.  691'de Haccac komutanlığındaki Şam ordusunun Hicaz'a Abdullah bin Z ü beyr ü zerine g ö ndermesi.  Haccac'ın takviyeli yeni ordusu ile 7 ay Mekke'yi kuşatması ve Kabe'nin mancınık bombardımanıyla yıkılması.  Ekim 692'de bir muharebede Z ü beyr'in ö ld ü r ü l ü p isyanın sona ermesi.  Haccac'ın Hicaz valisi olarak atanması ve Kabe'yi yeniden yaptırması.

19 Abdülmelik (Devamı)  Haccac'ın Irak y ö resine serbest yetkili vali tayin edilmesi.  Haccac'ın sert idaresi sırasında ç ıkan ç eşitli dinsel isyanların bastırılması.  699 ve 701 arasında Abdulrahman bin Muhammed isyanı ve Haccac tarafından bastırılması. Abdulrahman'ın T ü rkistan'a ka ç ması ve Haccac orduları tarafından takibi.  Doğu Roma İmparatoru II. Justinianos'un Doğu Anadolu, Ermenistan, G ü rcistan ve Kuzey Suriye ü zerine saldırılarının p ü sk ü rt ü lmesi. Doğu Roma ile yapılan anlaşma ile Doğu Roma'dan daha fazla tazminat alınması. Kıbrıs'ın kondominyum ile idaresi. Ermenistan ve G ü rcistan vergilerinin eşit paylaşılmasının ö ng ö r ü lmesi.  G ü rcistan ve Ermenistan ü zerinde Doğu Roma'yla yeni anlaşmazlık ve Sebastapolis Muharebesi'nde Slav k ö kenli Doğu Roma paralı askerlerinin ordularını terk etmeleri nedeniyle Abd ü lmelik'in galip gelmesi.  Doğu Anadolu, Ermenistan ve G ü rcistan'ın zaptı.  Arapların elinden ç ıkmış olan İfrikıyye'yi geri almak i ç in 686'da Z ü heyr bin Kays adlı komutasında bir Arap ordusunun Kuzey Afrika'ya g ö nderilmesi. Bu ordunun Mama Muharebesi'nde Berber î ve Doğu Romalıları yenmesi. Sicilya'dan g ö nderilen Doğu Roma donanması ve ordusunun karaya ç ıkıp Z ü heyr bin Kays'ı ö ld ü rmesi ve İfrikıyye'nin ikinci defa Araplarin elinden ç ıkması.  692'de kişilik bir Arap ordusunun Hasan bin en-Numan komutasında tekrar İfrikıyye fethi. Kartaca'nın Doğu Romalılar'dan alınması. 695'de Meskiye Vadisi Muharebesi'nde liderleri Kahine adlı bir kadın olan Berber î lere yenilmesi ve Berka'ya ç ekilmesi. İfrikıyye'nin t ü m ü ve Kartaca'nın tekrar elden ç ıkması.  702'de Hasan bin en-Numan'a yeni bir g üç l ü Arap ordusu g ö nderilmesi. Berber î lerin t ü m İfrikıyye'yi yakıp yıkıp yaşanmaz hale getirmeleri. Berber î lerin Bir Kahine Muharebesi'nde bozguna uğratılması. Kartaca'nın da Arapların eline ge ç mesi, yakılıp yıkılması. Kayravan'ın imarı ve Tunus'ta tersane kurulması.  704'te Hasan bin en-Numan'ın İfrikıyye valiliğinden azli.  705'te ö l ü m ü.

20 I. Velid  Doğum: 668  Unvan kaynağı: Abd ü lmelik'in b ü y ü k oğlu  Halife olma tarihi: 705  Halifeliğin sonu: 715  Ö l ü m: 715

21 Süleyman bin Abdülmelik  Doğum: 674  Unvan kaynağı: Abd ü lmelik'in ikinci oğlu, I. Velid'in k üçü k kardeşi  Halife olma tarihi: 715  Halifeliğin sonu: 717  Ö l ü m: 717  Horasan Valisi Kuteybe bin M ü slim'in isyanı ve isyanın bastırılışı.  Denizden ve karadan b ü y ü k bir ordu ile Mesleme bin Abd ü lmelik idaresinde Kasım 717'den Ağustos 718'e kadar Konstantinopolis Kuşatması.  G ü rgan ve Taberistan'daki karışıklıklar sonucu Yezid bin Muhalleb tarafından bu b ö lgelerin yeniden Emev î idaresine girişi ve isyanın bastırılışı.  Irak valisi olarak atanan Yezid bin Muhalleb hakkında yolsuzluk s ö ylentilerinin yayılması.  Ekim 717'de Dabık'ta ö l ü m ü.

22 Ömer bin Abdülaziz  Doğum: 682  Unvan kaynağı: Abd ü lmelik'in ikinci kardeşi, Abd ü laziz'in oğlu, S ü leyman bin Abd ü lmelik'in kuzeni  Halife olma tarihi: 717  Halifeliğin sonu: 720  Ö l ü m: 720  Se ç imle halife olması.  Konstantinopolis Kuşatması'ndan başarısızlıkla d ö nen Mesleme bin Abd ü lmelik'i huzuruna kabul etmemesi.  Yezid bin Muhalleb'in ö nceki halife sırasında Horasan valisi iken topladığı yağma serveti ve Irak valisi iken ç ıkan yolsuzluk s ö ylentileri ü zerine Şam'a ç ağrılması. Orada tutuklanması ve 720'ye kadar hapiste kalması.  Azerbaycan'a giren T ü rkmenlere karşı Arap ordusu g ö nderilmesi.  Abbâs î lerin, Emev î ler aleyhine propaganda kampanyasına 719'da Muhammed bin Abbas ö nderliğinde başlamaları.  Bir Harici isyanını bastırmak i ç in şahsi g ö r ü şmelere girmesi.  Ü st tabakaların komplosu sonucu bir k ö lesi tarafından zehirlenmesi ve 720'de Halep'te ö l ü m ü.

23 II. Yezid  Doğum: 687  Unvan kaynağı: Abd ü lmelik'in oğlu  Halife olma tarihi: 720  Halifeliğin sonu: 724  Ö l ü m: 724  Yezid bin Muhalleb'in hapisten ka ç ışı. Basra'ya gelişi ve ü zerine yapılan seferler sonucu ö l ü m ü.  Mavera ü nnehir Valisi olarak Said bin Amrelharec'in Fergana Sultan'ı ü zerine seferleri.  İfrikıyye'ye vali olan Muhammed bin Yezid yerine 720'de Yezid bin M ü slim'in atanması ve sert idaresi dolayısı ile bir isyanla ö ld ü r ü l ü p eski valinin tekrar getirilmesi.  End ü l ü s'teki Arap ordularının yıllık Fransa akınlarında 721'de Narbonne'u fethedip ü s olarak kullanmaları. Toulouse'a kadar yapılan bir akın seferinde yenilip Narbonne'a ç ekilmeleri.  El-T ü bayt Nahran komutasında Arapların Hazarlara ü zerine seferleri. 721'de Dağıstan'daki Derbent Ge ç idi'ni ge ç ip Marj el-Hacar Muharebesi'nde Hazar ordularına yenik d ü ş ü p geri ç ekilmesi.  Cerrah el-Hakemi komutasındaki Arapların 723'te Hazar seferi. Dağıstan ge ç itlerinden ge ç erek Hazar başkenti Belencer şehrini ele ge ç irmeleri.  724'de II. Yezid'in veremden ö l ü m ü.

24 Hişam bin Abdülmelik  Doğum: 691  Unvan kaynağı: Abd ü lmelik'in oğlu  Halife olma tarihi: 724  Halifeliğin sonu: 743  Ö l ü m: 743  Sind isyanının bastırılması.  730'da b ü y ü k bir Hazar ordusunun Azerbaycan, G ü rcistan ve Doğu Anadolu'yu eline ge ç irerek Erdebil'e kadar gelişi. Marj Erdebil Muharabesi'nde Arap komutanı ve Ermenistan Valisi Cerrah El Hakem'in ö ld ü r ü lmesi.  Yeni Ermenistan valisi ve halifenin kardeşi Mesleme bin Abd ü lmelik'in Musul Muharebesi'nde Hazarlara karşı galip gelişi, Hazarların geri ç ekilişi.  25 Ekim 732'de İspanya'dan h ü cum i ç in Fransa'ya gelen bir Arap ordusunun Puvatye Muharebesi'nde Frank ordusunu komuta eden Charles Martel tarafından yenilip geri p ü sk ü rt ü l ü ş ü.  Doğu Roma'ya yıllık ( arası her yaz) h ü cumların yapılışı. 739'da Afyon yakınlarında Akrinion Savaşı'nda Doğu Romalı III. Leo'nun galip gelişi fakat Arap h ü cumlarını durduramaması.  Horasan'da Arap ordularının Semerkand, Merv şehirlerini ve civarlarını ellerine ge ç irmeleri.  740 ve 741'de İfrikıyye'de Hariciler tarafından kışkırtılan Berber î lerin isyan etmesi. İsyanın 742'de kuşatılan Kayravan'da bir huru ç ile ç ıkan muharebeden sonra bastırılması.  Şii İmam Zeyd bin Ali isyanı ve Zeyd'in Kufe'de bir camide kıstırılıp ö ld ü r ü lmesi.  Abbâs î lerin Horasan ve Irak'ta propaganda kampanyalarına devam etmeleri.  6 Şubat 743'de difteriden ö l ü m ü.

25 II. Velid  Doğum: 709  Unvan kaynağı: II. Yezid'in oğlu  Halife olma tarihi: 743  Halifeliğin sonu: 743  Ö l ü m: 16 Nisan 744  Şam'da isyan ç ıkması.  744'de El Agdaf'ta av k ö şk ü nde S ü leyman bin Hişam ordusuyla savaşta ö ld ü r ü lmesi.

26 III. Yezid  Doğum: 701  Unvan kaynağı: II. Velid'in oğlu  Halife olma tarihi: 744  Halifeliğin sonu: 744  Ö l ü m: 744  II. Velid'e kurduğu komplo ile halifeliği ele ge ç irmesi ve II. Velid'in bir av k ö şk ü nde ö ld ü r ü lmesi.  El Nakıs (zayıf) lakabını edinmesi.  Şam'da ve Filistin'de ç ıkan i ç isyanların bastırılması.  Kufe'de karışıklıklar ve vali değişimleri.  Horasan'da Abbâs î propagandası ve vali Nasr ile ilgili sorunlar.  Hoşnutsuz olan Azerbaycan valisi ve amcası olan Mervan'a yeni valilikler vermesi.  Halifeliğinin 6. ay 2. g ü n ü nde beyin t ü m ö r ü nden ö l ü m ü.

27 İbrahim bin Velid  Doğum: ?  Unvan kaynağı: II. Velid'in oğlu  Halife olma tarihi: 744  Halifeliğin sonu: 744  Ö l ü m: 750  Şam'ı kuşatan amcası II. Mervan'a sadakat yemini etmesi ile halifeliğinin 2 aydan daha az s ü rmesi.

28 II. Mervan  Doğum: 683  Unvan kaynağı: I. Mervan'ın k üçü k oğlu olan Muhammed'in oğlu  Halife olma tarihi: 744  Halifeliğin sonu: 750  Ö l ü m: 750  744'te Şam'a y ü r ü y ü p halifeliği eline alması.  Başkenti Harran'a taşıması.  Humus'u kuşatıp alması.  Hariciler ve S ü leyman bin Hişam isyanları ile uğraşması.  747'de Abbâs î lerin savaş bayrağı a ç maları; Horasan ve Hicaz'da ü st ü n gelmeleri. Abbâs î lere Zap Muharebesi'nde yenilmesi.  Şam, Ü rd ü n, Filistin ü zerinden Mısır'a ka ç ması.  Mısır'da bir ç arpışmada ö ld ü r ü lmesi.

29 Emevîlerin Sona Erişi Son Emev î Halifesi II. Mervan d ö neminde ( ) Abbasiler denetiminde gelişen muhalefet Emev î egemenliğini sarstı. Zab Muharebesi'nde Abbasilere mağlup olan II. Mervana devletinin yıkılışını ö nleyemedi. Emev î Devleti ’ nin yıkılışında Ebu M ü slim Horasani de ö nemli bir rol oynadı. Sonunda 750'de Abbasilerin ö nderi Ebu'l-Abbas Seffah, Emev î egemenliğine son verdi ve Emev î hanedanının yakalayabildiği b ü t ü n ü yelerini ö ld ü rtt ü.Bu kıyımdan canını kurtarabilen I. Abdurrahman, İspanya'ya giderek orada End ü l ü s Emev î leri Devleti'ni kurdu.Abbas î ler uzun s ü ren bir propaganda d ö nemi ve 747'de a ç ık ç a başlayan savaş sonunda Emev î halifelerini 750'de Şam'dan atmışlardır. Abbas î lerin ilk halifesi olan Ebu'l Abbas Seffah b ü t ü n Emev î Hanedanı mensuplarının ö ld ü r ü lmesini emretmiştir. Bu Emev î katliamından ka ç abilen 10. Emev î Halifesi Hişam bin Abd ü lmelik'in torunu Abdurrahman End ü l ü s'e sığınmış ve Kurtuba'da End ü l ü s Emev î Devleti'ni kurmuştur. Bu devletin sekizinci emiri olan III. Abdurrahman, 929 yılında Bağdat'ta idare kuran Abbas î halifelerinin meşruluğunu kabul etmeyerek kendisini End ü l ü s Emev î halifesi ilan etmiştir.

30 Devlet Yönetimi Emev î ler d ö nemindeki devlet y ö netimi sonraki İslam devletlerine ö rnek oluşturdu. Ö mer d ö neminde ( ) ortaya ç ıkan divan adlı kurumu Emev î ler daha da geliştirdi. Halifeler devlet işlerini vezirler aracılığıyla y ü r ü tmeye başladılar. Emev î toprakları eyaletlere ayrılarak y ö netildi, ama eyaletler Şam ’ daki merkezi devlete bağlıydı. Emev î Devleti, İslam devleti olmaktan ç ok bir Arap devletiydi. Emev î ler, M ü sl ü man Araplar ile Arap olmayan M ü sl ü manları birbirinden ayırıyorlardı; Arap olmayan M ü sl ü manlara Mevali(k ö le) diyorlar ve devlet y ö netiminden, ordudan uzak tutuyorlardı. Ayrıca m ü sl ü man oldukları halde cizye vergisi almaya devam ediyorlardı. Emev î Devleti ’ nin yıkılmasında en ö nemli etkenlerden biri bu ayrımcılık oldu. Araplaştırma siyasetinin bir sonucu olarak Arap ç a devletin tek resmi diliydi. Devlet gelirleri, dinsel gereklerden kaynaklanan vergiler ile fethedilen yerlerden ve savaşlardan elde edilen ganimetlerden oluşuyordu. İslam tarihinde ilk altın para da Abd ü lmelik d ö neminde ( ) basıldı.

31 Emevî Sanatı Emev î sanatı, ö zellikle mimarlık alanında gelişmişti. Emev î d ö neminden g ü n ü m ü ze pek ç ok cami, saray, kale gibi yapılar kalmıştır. Emev î sanatı; Yunan, Bizans, İran ’ daki Sasani sanatından etkilenmiştir. I. Velid d ö neminde ( ) Şam'da yaptırılan Emev î ye Camisi (ya da Ü meyye Camisi), Emev î mimarlığının karakteristik ö zelliklerini taşır. Dikd ö rtgen planlı cami, eski bir Roma tapınağının temeli ü zerinde y ü kselir. Yapı, d ö rt b ü y ü k ayağın taşıdığı d ö rt kemere oturtulan bir kubbeyle ö rt ü l ü d ü r. Caminin kare planlı üç minaresi vardır. Avlusunu üç yandan iki katlı revaklarla ç evrilidir. Emev î ye Camisi, g ü n ü m ü ze pek az ö rneği kalan zengin mozaik bezemeleriyle de dikkati ç eker. Bu bezemelerde Yunan ve Bizans etkileri a ç ık ç a g ö r ü l ü r. Kud ü s'te sekiz k ö şeli Kubbet ü 's- Sahra da (ya da Ö mer Camisi) Emev î mimarisinin ö nemli bir ö rneğidir. Emev î lere karşı ayaklanan Abdullah bin Z ü beyr Mekke'yi ele ge ç irince, Halife Abd ü lmelik Muhammed'in namaz kılmış olduğu yerde, M ü sl ü manların hac ö devini yerine getirmeleri i ç in bu camiyi yaptırmıştır. Gene Abd ü lmelik d ö neminde Kud ü s'te yapılan Mescid-i Aksa b ü y ü kl ü ğ ü yle dikkat ç eker. Emev î lerin Suriye çö llerinde yaptırdıkları saray, k ö şk, kale gibi yapılardan g ü n ü m ü ze ç ok azı ulaşmıştır. L û t G ö l ü 'n ü n kuzey ucundaki Kuseyr Amra K ö şk ü, ç evresi geniş surla ç evrili bir alandadır ve salon ile hamamdan oluşur. Salonun duvarlarının Emev î lerin askeri zaferlerini betimleyen resimlerle kaplı olması dikkat ç ekicidir. Bu resimlerde de Yunan ve İran etkisi g ö r ü l ü r. Emev î sanatının bir ö zelliği de, duvar y ü zeylerini hi ç boş yer bırakmaksızın bezemekti. Şam'ın 200 km g ü neyinde kurulmuş tipik bir çö l sarayı olan Mşatta Sarayı, kulelerle g üç lendirilmiş bir surun ortasında yer alır. Mşatta Sarayı ’ nın i ç inde de Yunan ve İran etkisi taşıyan zengin bezemeler vardır. Emev î lerden kalan bir başka yapı bi ç imi de bir t ü r han olan ribat idi. Bir surla ç evrili olan ribatlarda odalar, ambar, ahır, sarnı ç ve g ö zc ü kuleleri bulunuyordu. Uzun yolculuklar sırasında konaklamak i ç in kullanılan ribat, aynı zamanda k üçü k birer askeri ü st ü.

32

33

34

35 Emeviler ve Türkler

36 Kuteybe ibni Müslim 705 yılında Abd ü lmelik ö ld ü ğ ü nde yerine oğlu Velid ge ç er.. Ve T ü rk tarihini ö nemli şekilde etkileyecek olay, Kuteybe ibni M ü slim ’ in Horasan ’ a vali atanması olur.. Bu zamana kadar kalıcı bir başarı elde edemeyen Araplar onun zamanında T ü rk yurtlarında kalıcı başarılar elde etmişlerdir.T ü rklerin ger ç ek anlamda kılı ç zoru ile M ü sl ü manlaştırılmaya başlamaları Kuteybe zamanında olmuştur..Vali olduğu andan itibaren, T ü rk Beyliklerinin toptan işgal edilerek İslamlaştırılması i ç in ç ok g üç l ü bir ordu kurmaya başlar.. Merv ’ de askerleri toplayarak, Allah kendi dininin aziz olmasi i ç in size bu toprakları helal kıldı der.. Sanki, Bakara suresi 193 ’ü …. “ Yalnız Allah dini kalana kadar onlarla savaşın …” yada “ 8.Enfal /.39 ’ u “ din tamamen Allah ’ ın oluncaya kadar onlarla savaşın! ”. ayetlerini savaş ç ılarına hatırlatarak Arap ordusunu T ü rklerin ü zerine s ü rer.. Kuteybe ilk olarak Baykent ’ i kuşatır.. Diğer Beyliklerden T ü rk Savaş ç ılar Baykent ’ in savunmasına yardıma gelirler.. İki ay s ü ren bir savaş olur. Kuteybe tam bir zafer kazanamazsa da, T ü rkleri haraca bağlayan bir anlaşma yapmaya zorlar.. Şehir yıkımdan kurtulur ama, şehre giren Araplar anlaşmaya rağmen şehrin bir kısmını yağmalarlar ve şehirden ayrılırlarken arkalarında bir de askeri garnizon bırakırlar.. Başlarına gelecekleri anlayan T ü rkler ayaklanmaya başlarlar ve kendi aralarında silahlanarak karşı bir m ü cahit birliği kurarlar, Baykent ’ de karışıklıklar başlar.. Bunun ü zerine Kuteybe Baykent ’ e tekrar gelerek nekadar silahlanan T ü rk varsa hepsini ö ld ü rt ü r.. Kadınları ve ç ocukları esir alır ve şehri tekrar baştan aşağı yağmalar...Taberi ’ nin anlatımlarına g ö re, Kuteybe ’ nin aldığı ganimetlerin haddi hesabı yoktur.. Taberi, b ü t ü n Horasan ’ ı işgal ettiklerinde dahi bu kadar ganimet toplayamadıklarını s ö yler...Şehrin yağmasından sonra, daha ö nce Horasan ’ da Merv ’ e getirilmiş olan Arap aileleri, Merv ’ den getirilerek Baykent ’ e yerleştirilir.. Muhafız birlikleri oluşturulur.. Valilik den vergi tahsildarlığına kadar b ü t ü n denetim organları Araplar ’ dan oluşturulur.. T ü rklerin Budist ve Zerd ü şt inan ç larını simgeleyen b ü t ü n heykeller toplatılır, taş olanlar kırılır, altın olanlar eritilerek ganimet olarak Araplar tarafından alınır.. Bunlar, Enfal suresinde yazdığı gibi, sanki Araplara Allah ’ ın verdiği ganimetlerdir.. Daha sonra esir edilen kadın ve ç ocuklar kocalarına ve babalarına geri satılır.. M ü sl ü manlar, Baykentli T ü rklerin neleri var neleri yoksa almışlar, şehrin onarımı da gene T ü rklere kalmıştır... Bundan sonra sıra gelir Buhara ’ nın tamamen işgal edilip M ü sl ü manlaştırılmasına...

37 Buhara’nın Talan Edilmesi Horasan ’ ın kendileri tarafından tamamen işgal edilmesinden cesaret alan Araplar, Muaviye ’ nin ilk Horasan valisi olan, Ubeydullah bin Ziyad 673 yılında bu sefer ilkinden ç ok daha kalabalık kişilik bir ordu ile Ceyhun nehrini ge ç erek Kibac Hatun y ö netimindeki Buhara ’ yı kuşatır. Kibac Hatun diğer T ü rk beyliklerinden yardım istersede bu yardım kendisine gelmez ve Araplar verdikleri kayıplardan dolayı Buhara ’ yı işgal edemezlersede tam anlamıyla talan ederler.. Daha sonra, Muaviye ’ nin ikinci Horasan Valisi, Halife Osman ’ ın oğlu Said ’ de Buhara ’ ya saldırmaya hazırlanır.. Kendisine diğer T ü rk Beyliklerinden yardım gelmeyeceğini anlayan Kibac Hatun, Said ’ le anlaşma yapmak zorunda kalır.. Bu anlaşmaya g ö re, Kibac Hatun, Said ’ e diğer T ü rk Beyliklerine yapacağı saldırılarda ö n ü ne ç ıkmayacağına dair g ü vence ve bu g ü vencenin teminatı olarak da Buhara ’ daki T ü rk asilzadelerinden rehinler verir.. ( Bu sayı kimi tarihcilere g ö re 50 kimine g ö re de 80 ’ dir … ) Bu anlaşmanın verdiği rahatlıkla Said, zenginliğini ö teden beri duyduğu Semerkant ’ a saldırır.. Semerkant ’ ı baştan aşağı talan eder ve topladığı binlerce T ü rk gencini, k ö le pazarlarında satmak i ç in Horasan ’ a getirir.. Said daha sonra Kibac Hatun ’ dan aldığı 80 kadar rehine tarafından bir punduna getirilmiş ve han ç erlenerek ö ld ü r ü lm ü şt ü….( Said ’ i ö ld ü rd ü kten sonra dağa ka ç mayı başaran rehinlerin orada a ç lıktan ö ld ü ğ ü s ö ylenir ) Said ’ den sonra, Horasan Valisi Salim bin Ziyad olur. Horasan ’ da Muaviye ’ nin oğlu Yezid ’ e bağlıdır.. Ziyad ’ da ayni şekilde 680 yılında T ü rkleri İslamlaştırmak ve şehirlerini talan etmek i ç in saldırır fakat p ü sk ü rt ü lerek geri ç ekilirler.. Bu sefer, kendi orduları T ü rkler tarafından talan edilerek silahları alınır.. Daha sonra Araplar daha g üç l ü bir orduyla tekrar saldırır ve T ü rkleri gene talan ederler.. Bu talandan her Arap 2400 dirhem alır.. ( Bir k ö lenin satış fiyatı 300 ile 500 dirhem arasında olduğu d ü ş ü n ü l ü rse, bu durumda aldıkları ganimet adam başına 7 veya 8 k ö leye eş değerdedir..)

38 Talkan Katliamı Kuteybe,belh şehrinde hazırlık yaparak, baharda b ü y ü k bir ordu ile talkan şehrine doğru y ü r ü r.. O ana kadar bir direniş hazırlığı yapamayan talkan şehri meliki sehrek, kuteybe ’ nin gelişinden ö nce şehri terkeder.. şehre hi ç savaşmadan giren kuteybe ’ nin adamları şehirde eli kılı ç tutabilen ne kadar erkek varsa hepsini kılı ç tan ge ç irirler.. Bu katliam o zamana kadar yapılanların en b ü y ü ğ ü d ü r.. Kuteybe bu katliamı diğer beyliklere ibret olması i ç in yapar.. Kuteybe ’ nin askerleri ö ld ü rebildikleri kadar ö ld ü r ü rler, geri kalanları da, talkan yolu ü zerindeki ağa ç lara asarlar.. Bu yolun 4 fersah ( 24 km.) mesafelik b ö l ü m ü t ü rklerin ağa ç lara asılan cesetleri ile doludur.. Talkan katliamı tarihe, arapların o g ü ne kadar yaptıkları katliamların en b ü y ü ğ ü olarak ge ç miştir.. Halk, m ü sl ü man araplarla savaşmadığı halde, kuteybe ve askerleri sırf diğerlerine ö rnek olsun diye kadar kişiyi kılı ç tan ge ç irmiş, ağa ç lara asmıştır. Arapların islamı yaymak i ç in t ü rk ü katlettiği soykırımdır. Ancak islam kesimi tarafından adı hi ç anılmayan, g ü ndeme getirilmeyen hatta gizlenen bir katliamdır.

39 SON


"Emevîler (661-750)" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları