Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

OMURGA KIRIKLARI OMURGA KIRIKLARI Do ç.Dr.M.Fatih Korkmaz Doç.Dr.M.Fatih Korkmaz İn ö n ü Ü nv. T ı p Fak ül tesi İnönü Ünv. Tıp Fakültesi T. Ö zal T ı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "OMURGA KIRIKLARI OMURGA KIRIKLARI Do ç.Dr.M.Fatih Korkmaz Doç.Dr.M.Fatih Korkmaz İn ö n ü Ü nv. T ı p Fak ül tesi İnönü Ünv. Tıp Fakültesi T. Ö zal T ı."— Sunum transkripti:

1 OMURGA KIRIKLARI OMURGA KIRIKLARI Do ç.Dr.M.Fatih Korkmaz Doç.Dr.M.Fatih Korkmaz İn ö n ü Ü nv. T ı p Fak ül tesi İnönü Ünv. Tıp Fakültesi T. Ö zal T ı p Merkezi T.Özal Tıp Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji AD.

2

3 OMURGA YARALANMALARI Servikal 7 Torakal 12 Lumbal 5 Sakral 5 Koksigeal 4/5

4 OMURGA YARALANMALARI OMURGA 1. Destek 2. Hareket 3. Koruma

5 OMURGA YARALANMALARI OMURGA 1. Destek 2. Hareket 3. Koruma

6 Anatomi Vertebra Vertebra Faset eklemler (oriyantasyonu ) Faset eklemler (oriyantasyonu ) Vertebra cisimleri (anterior yüksekliği posterior yüksekliğinden yaklaşık 3 mm daha az) Vertebra cisimleri (anterior yüksekliği posterior yüksekliğinden yaklaşık 3 mm daha az) Pediküller (daha çok yukarıdan aşağıya doğru) Pediküller (daha çok yukarıdan aşağıya doğru)

7 Torakal Fleksiyona katkısı her segment için 4° Fleksiyona katkısı her segment için 4° T 1 -5 fizyolojik kifoz 14± 8° T 1 -5 fizyolojik kifoz 14± 8° T 6-12 fizyolojik kifoz 34± 11° T 6-12 fizyolojik kifoz 34± 11° Torakal lateral eğim her segment için 6° Torakal lateral eğim her segment için 6° Torakal aksiel rotasyon her segment için 8° Torakal aksiel rotasyon her segment için 8°

8 OMURGA YARALANMALARI ETYOLOJİ 1. Trafik kazaları (%50) 2. Yüksekten düşme (%21) 3. Ateşli silah yaralanması 4. Dalma kazaları 5. Göçük altında kalma

9 TLISS RADYOGRAFİK GÖRÜNÜMDEN YARALANMANIN MORFOLOJİSİ RADYOGRAFİK GÖRÜNÜMDEN YARALANMANIN MORFOLOJİSİ POSTERİOR LİGAMENTÖZ KOMPLEKSİN DURUMU,DEVAMLILIĞI POSTERİOR LİGAMENTÖZ KOMPLEKSİN DURUMU,DEVAMLILIĞI HASTANIN NÖROLOJİK TABLOSU HASTANIN NÖROLOJİK TABLOSU

10 Torakolomber yaralanma ciddiyeti skoru ( Vaccaro et al, 2005 )  3 PUAN VE ALTI KONSERVATİF  5 PUAN VE ÜSTÜ CERRAHİ

11 VERTEBRA KIRIKLARI KIRIK DAĞILIMI (SRS) T11- L1 % 52 (torakolomber birleşme yeri) L2-L5 %32 T1-T10 % 16 Multilevel % 6-15

12 VERTEBRA KIRIKLARI SINIFLANDIRMA Minör yaralanmalar Minör yaralanmalar 1. Transvers çıkıntı k. 2. Spinöz çıkıntı k. 3. Pars interartikülaris k.

13 VERTEBRA KIRIKLARI SINIFLANDIRMA Majör yaralanmalar Majör yaralanmalar (DENİS SINIFLAMASI) 1. Kompresyon kırıkları 2. Burst ( Patlama) kırıkları 3. Fleksiyon-distraksiyon (Emniyet kemeri) kırıkları 4. Kırıklı çıkıklar

14 Kompresyon Kırıkları Hiperfleksiyon zorlaması Hiperfleksiyon zorlaması Ön kolon kırık Ön kolon kırık

15 Burst Kırıkları Aksiyel yüklenme Aksiyel yüklenme Ön+orta kolon Ön+orta kolon Bazen arka kolonda da kırık olabilir Bazen arka kolonda da kırık olabilir Nörolojik lezyon riski Nörolojik lezyon riski

16 Emniyet Kemeri Kırıkları Fleksiyon - distraksiyon Fleksiyon - distraksiyon Orta ve arka kolonda distraksiyon, ön kolonda fleksiyon Orta ve arka kolonda distraksiyon, ön kolonda fleksiyon

17 Flex-distraksiyon yaralanmaları Tek seviye kemik (chance kırığı) Tek seviye kemik (chance kırığı) Tek seviyeli pür yumuşak doku Tek seviyeli pür yumuşak doku Kemik orta kolonu içeren iki seviye Kemik orta kolonu içeren iki seviye Ligamentöz orta kolonu içeren iki seviye Ligamentöz orta kolonu içeren iki seviye

18 Kırıklı-Çıkıklar Fleksiyon-rotasyon Fleksiyon-rotasyon Makaslama Makaslama Fleksiyon-distraksiyon Fleksiyon-distraksiyon (En instabil kırıklardır) (Nörolojik lezyon riski en yüksek kırıklardır)

19 OMURGA YARALANMALARI Nörolojik değerlendirmesi (FRANKEL )  A-Komplet motor ve duyu kaybı  B-Komplet motor ve inkomplet duyu kaybı  C-İnkomplet, nonfonksiyonel motor kayıp  D-İnkomplet, fonksiyon görebilen motor kayıp  E-Normal motor ve duyu fonksiyonu

20 OMURGA YARALANMALARI KAS GÜCÜ Değerlendirmesi  0/5 total paralizi  1/5 görülebilir ya da palpe edilebilir kontraksiyon  2/5 yer çekimsiz ortamda aktif hareket  3/5 yer çekimine karşı aktif hareket  4/5 hafif karşı kuvvete karşı aktif hareket  5/5 tam karşı kuvvete direnç ve aktif hareket

21 OMURGA YARALANMALARI Sakral spearing Bulbo-kavernöz refleks

22 OMURGA YARALANMALARI NÖROLOJİK YARALANMALAR  Tam omurilik kesisi  Posterior Omurilik sendromu  Anterior Omurilik sendromu  Merkezi Omurilik sendromu  Brown-Sequard sendromu  Tam olmayan omurilik lezyonları  Kauda ekuina lezyonları  Sinir kökü lezyonları

23 TORAKO-LOMBER OMURGA KIRIKLARI Tanı Tanı Sınıflandırma Sınıflandırma Endikasyon Endikasyon Planlama Planlama Uygulama Uygulama

24 Muayene Tüm travmalarda olduğu gibi ilk değerlendirme “ABC” (havayolu, solunum, dolaşım) Tüm travmalarda olduğu gibi ilk değerlendirme “ABC” (havayolu, solunum, dolaşım) Boyunluk yerleştirilir Boyunluk yerleştirilir Hasta tibben stabilize edilir Hasta tibben stabilize edilir Varsa ekstremite kırıkları atellenir Varsa ekstremite kırıkları atellenir Kontrollü olarak sırtı muayene edilir Kontrollü olarak sırtı muayene edilir (morarma, hematom, sıyrık, spinoz çıkıntılar arasında açıklık, basamaklanma, hassasiyet aranır) (morarma, hematom, sıyrık, spinoz çıkıntılar arasında açıklık, basamaklanma, hassasiyet aranır)

25 Tanı  İyi bir klinik muayene  Nörolojik değerlendirme  Radyolojik analiz Kaliteli x-ray Kaliteli x-ray BT BT MRG MRG

26 Tanı Radyolojik Değerlendirme Kemik yapı Kemik yapı Yumuşak dokular Yumuşak dokular Disk Disk Posterior ligament kompleksi Posterior ligament kompleksi

27 X-ray

28 BT

29 MRG

30 Trakolomber vertebra kırıgında MRI bulguları

31

32

33

34

35

36 POSTERİOR LİGAMENTÖZ KOMPLEKS SUPRASPİNÖZ LİG. SUPRASPİNÖZ LİG. İNTERSPİNÖZ LİG. İNTERSPİNÖZ LİG. LİG.FLAVUM LİG.FLAVUM FASET EKLEM KAPSÜLLERİ FASET EKLEM KAPSÜLLERİ GERGİ BANDIDIR GERGİ BANDIDIR (EKSESİF FLEKSİYONU, ROTASYONU, TRANSLASYONU, DİSTRAKSİYONU ÖNLER)

37 BU YAPI ZOR İYİLEŞİR CERRAHİ ÖNCELİKLİDİR CERRAHİ ÖNCELİKLİDİR YARALANMASI 3 TİPTİR YARALANMASI 3 TİPTİR YIRTIK, SAĞLAM, BELİRSİZ YIRTIK, SAĞLAM, BELİRSİZ İNTERSPİNÖZ MESAFENİN ARTIŞI (7 mm) İNTERSPİNÖZ MESAFENİN ARTIŞI (7 mm) FASET EKLEM DİASTAZI, FASET EKLEM DİASTAZI, FASET SUBLUKSASYONU, FASET SUBLUKSASYONU, PALPABL GAP YIRTIK ANLATIR PALPABL GAP YIRTIK ANLATIR

38 DENIS SINIFLANDIRMASI Sınıflandırma Kompresyon Burst Fleks-dist Kırıklı çıkık

39 MC AFEE VE ARK. SINIFAMASI  1)Kama şeklinde kompresyon  2)Stabil burst  3)İnstabil burst  4)Chance kırığı  5)Fleksion-distraksiyon  6)Translasyonel yaralanmalar

40 Tedavi Karar verilmesi gereken faktörler Karar verilmesi gereken faktörler Stabilite – İnstabilite belirlenmesi Stabilite – İnstabilite belirlenmesi Stabil → Konservatif Stabil → Konservatif İnstabil → Cerrahi İnstabil → Cerrahi Nörolojik kayıp varlığı Nörolojik kayıp varlığı Hastanın genel durumu ve eşlik eden yaralanmalar Hastanın genel durumu ve eşlik eden yaralanmalar Tıp merkezinin olanakları Tıp merkezinin olanakları Teknik olanaklar Teknik olanaklar Personel Personel Hastanın sevk gerekliliği Hastanın sevk gerekliliği

41 Stabilite - İnstabilite Stabilite; Stabilite; Vertebral kolonun veya bir segmentinin, fizyolojik yüklenmelerle karşılaştığında, ek ağrı, ek ağrı, nörolojik yaralanma nörolojik yaralanma anormal hareket anormal hareket olmaksızın görev yapabilme yeteneğinin devam etmesidir.

42 Stabilite - İnstabilite Torasik omurga instabilitesi Torasik omurga instabilitesi Her iki kolonda yaralanma Her iki kolonda yaralanma Vertebral kolonda yaralanma ile birlikte toraks yaralanması Vertebral kolonda yaralanma ile birlikte toraks yaralanması Vertebra kırığına komşu çoklu kosta kırıkları Vertebra kırığına komşu çoklu kosta kırıkları Sternum kırığı Sternum kırığı

43 Cerrahi Endikasyon AnstabiliteDeformite Nöral elemanların dekompresyonu

44 Altın kural Üstün tedavi yoktur! Endike olan tedavi üstündür.

45 Anstabilite Denis’in üç kolon sınıflandırmasına göre: Orta kolon ile birlikte olan diğer kolon kırıkları

46 Anstabilite Üç kolon + Yumuşak Doku + Deformite (SI) (Weidenbaum ve Farcy) Total 6 elements

47 Anstabilite Anstabilite derecesi (AD) Sagittal indeks (Sİ) Tip A: Sİ < 15°, AD < 3 Konservatif tedavi Tip B: Sİ 3 Posterior girişim Tip C: Sİ > 25°, AD > 3 Anterior girişim (Weidenbaum ve Farcy)

48 Anstabilite Torakolomber geçiş bölgesinde birden fazla vertebrada kırık

49 Deformite Lokal kifoz açısı Lokal kifoz açısı Sagittal indeks Sagittal indeks Kompresyon oranı Kompresyon oranı Skolyoz Skolyoz

50 Deformite Lokal kifoz açısı (OKU 2005, AAOS) T2-T10 30° nin üstü T11-L2 25° nin üstü

51 Deformite Sagittal indeks (Gertzbain, SRS) 15° -25°

52 Deformite Kompresyon oranı (Haher ve ark.) % 50 den fazla

53 Deformite Skolyoz (Glassman ve Farcy) 10° nin üstünde

54 Travma Kanal İşgali (OKU 2005, AAOS) T2-L2 arasında % 50 den fazla % 50 den fazla

55 KONSERVATİF KONSERVATİF %50’den az çökme gösteren kompresyon kırıkları %50’den az çökme gösteren kompresyon kırıkları Stabil burst ve emniyet kemeri kırıkları Stabil burst ve emniyet kemeri kırıkları Yatak istirahati (en fazla 15 gün) Yatak istirahati (en fazla 15 gün) Mobilizasyon Mobilizasyon Alçı korse Alçı korse TLSO, Jewett hiperekstansiyon korsesi TLSO, Jewett hiperekstansiyon korsesi VERTEBRA KIRIKLARI

56 İNSTABİLİTE KRİTERLERİ 1. Nörolojik lezyon varlığı 2. Kırıklı çıkıklar 3. En az iki kolonun birden kırığı 4. >%50 çökme gösteren kompresyon kırıkları 5. Torakolomber birleşme bölgesindeki multipl kırıklar

57 Planlama Nörolojik durum Direkt dekompresyon Direkt dekompresyon İndirekt redüksiyon İndirekt redüksiyon Doğrultunun düzeltilmesi Doğrultunun düzeltilmesi

58 Planlama Teknik Posterior Posterior Anterior Anterior Kombine KombineEnstrumentasyon T2-10 T11-L2 L3-S1

59 Planlama Girişim şekli Enstrumentasyon seçimi Seviye tesbiti Kırık vertebra/vertebraların tesbiti Enstrumentasyon seviyesinin tesbiti

60 Literatür Taraması konservatif tedavi takibinde konservatif tedavi takibinde % 50 spondilolisis % 50 spondilolisis % 40 gibbus % 40 gibbus % 20 disk kolapsı % 20 disk kolapsı % 20 skolyoz % 20 skolyoz

61 CERRAHİ TEDAVİ İLE YATAK İSTİRAHATİ SÜRESİ AZALMIŞTIR YATAK İSTİRAHATİ SÜRESİ AZALMIŞTIR KİFOTİK DEFORMİTELERİN DAHA ETKİLİ DÜZELMESİ SAĞLANMIŞTIR. KİFOTİK DEFORMİTELERİN DAHA ETKİLİ DÜZELMESİ SAĞLANMIŞTIR. ZAMANLA GELİŞEN İNSTABİLİTENİN ÜRÜNÜ OLAN NÖROLOJİK KAYIBLAR AZALMIŞTIR. ZAMANLA GELİŞEN İNSTABİLİTENİN ÜRÜNÜ OLAN NÖROLOJİK KAYIBLAR AZALMIŞTIR. GEREKLİ İSE NÖROLOJİK DEKOMPRESYON SAĞLANMIŞTIR. GEREKLİ İSE NÖROLOJİK DEKOMPRESYON SAĞLANMIŞTIR.

62 Planlama Girişim şekli Anterior Anterior Posterior Posterior Kombine Kombine

63 DEKOMPRESYON DEKOMPRESYON İndirek İndirek Ligamentotaksis Ligamentotaksis Direk Direk Anterior Anterior Posterolateral Posterolateral VERTEBRA KIRIKLARI

64 Dekompresyon  Ön şart: KOMPRESYON ve NÖROLOJİK KAYIP KOMPRESYON ve NÖROLOJİK KAYIP  Genel eğilim kompresyonun olduğu taraftan yapılması:  Anterior X posterior  Zamanlama  Erken dekompresyonun daha yararlı olduğu hissi!...

65 Stabilizasyon Aksi gerekmedikçe posterior Aksi gerekmedikçe posterior Daha hızlı Daha hızlı Daha düşük morbidite Daha düşük morbidite Sınırsız genişletilme olanağı Sınırsız genişletilme olanağı Aksi gerekmedikçe pedikül vidaları Aksi gerekmedikçe pedikül vidaları En stabil En stabil Nispeten güvenli ( Bransford et al, J Trauma, 2006 ) Nispeten güvenli ( Bransford et al, J Trauma, 2006 ) >% 90 doğru yerleşim, revizyon oranları % 1.2 (% 0.26), majör komplikasyonları nadir >% 90 doğru yerleşim, revizyon oranları % 1.2 (% 0.26), majör komplikasyonları nadir

66 Uygulama Transpediküler vida Transpediküler vida Kancalar Kancalar Yan bağlayıcılar Yan bağlayıcılar Redüksiyon Redüksiyon Greftleme Greftleme Sagittal denge Sagittal denge

67

68 Uygulama Redüksiyon Redüksiyon

69 Uygulama

70 Ne zaman ? Hastaların büyük oranda çoklu travma hastaları olduğu unutulmamalı Hastaların büyük oranda çoklu travma hastaları olduğu unutulmamalı Hasar kontrollu ortopedi ? Hasar kontrollu ortopedi ? Rutges JP, Oner FC, Leenen LP; ESJ 2007 Rutges JP, Oner FC, Leenen LP; ESJ 2007 Sistematik literatür taraması Sistematik literatür taraması Erken kırık fiksasyonu Erken kırık fiksasyonu Komplikasyon Komplikasyon Hastanede yatış süresi Hastanede yatış süresi Yoğun Bakımda kalış süresi Yoğun Bakımda kalış süresi Nörolojik iyileşme ?? Nörolojik iyileşme ??

71 “ Cerrahi girişimin zamanı ?” Hastanın genel durumu Hastanın genel durumu Çoklu yaralanmalar Çoklu yaralanmalar Tedavide algoritim Tedavide algoritim Nörolojik durum Nörolojik durum

72 “ Cerrahi girişimin zamanı ?” “ İndirekt redüksiyon için uygun zaman? ” Gertzbain : 4 gün Gertzbain : 4 gün Farcy, Weidenbaum, Edwards : saat Farcy, Weidenbaum, Edwards : saat

73 “ Cerrahi girişimin zamanı ?” “ Nörolojik dekompresyon için en uygun zaman? ” Akbarnia; ilk 48 saat Akbarnia; ilk 48 saat Dunn; saat Dunn; saat

74 Nerede ? “ Uygun hastane koşulları ?” Ekip Ekip Ameliyathane Ameliyathane Yoğun bakım Yoğun bakım Gereksinim duyulan diğer uzmanlar Gereksinim duyulan diğer uzmanlar

75 Torakal bölge vertebra kırıkları  Anatomik ve mekanik olarak diğer bölgelerden farklı  İntrinsik olarak daha stabil  Sınıflandırması farklı değil  Ana tedavi sorunları Tanı Tanı Enstrumantasyon için nispeten tecrübesizlik Enstrumantasyon için nispeten tecrübesizlik Daha yüksek enerjili travmalar Daha yüksek enerjili travmalar

76 MEHMET FAT İ H KORKMAZ


"OMURGA KIRIKLARI OMURGA KIRIKLARI Do ç.Dr.M.Fatih Korkmaz Doç.Dr.M.Fatih Korkmaz İn ö n ü Ü nv. T ı p Fak ül tesi İnönü Ünv. Tıp Fakültesi T. Ö zal T ı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları