Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TORAKS DERNEĞİ ERİŞKİNLERDE TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ TANI VE TEDAVİ REHBERİ Toraks Dergisi 2002;3 (ek 3):1-35. www.toraks.org.tr.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TORAKS DERNEĞİ ERİŞKİNLERDE TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ TANI VE TEDAVİ REHBERİ Toraks Dergisi 2002;3 (ek 3):1-35. www.toraks.org.tr."— Sunum transkripti:

1 TORAKS DERNEĞİ ERİŞKİNLERDE TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ TANI VE TEDAVİ REHBERİ Toraks Dergisi 2002;3 (ek 3):1-35.

2 Orhan ARSEVEN (Başkan) Tevfik ÖZLÜ (Sekreter) Günay AYDIN Muharrem BAYTEMÜR Filiz BOZKURT Mehmet DOĞANAY Numan EKİM Haluk ERAKSOY Deniz GÜR Osman Nuri HATİPOĞLU Hakan LEBLEBİCİOĞLU Lütfiye MÜLAZIMOĞLU Mehmet Ali ÖZİNEL İsmail SAVAŞ Reyhan UÇKU Serhat ÜNAL O. Şadi YENEN HAZIRLAYANLAR

3 Toplum Kökenli Pnömoni (TKP), kişinin günlük yaşamı sırasında ortaya çıkan, risk gruplarında mortalite ve morbiditesi yüksek bir pnömonidir. Giriş

4 Toplum kökenli pnömoni Yılda 4.4 milyon ölüm Mortalite hızı; Ayaktan tedavi hastalarında : % 1-5 Hastanede tedavi edilenlerde : % 12 Yoğun bakım hastalarında : % 40 İngiltere ve ABD'de ölümlerin altıncı nedeni, infeksiyona bağlı ölümlerin ise birinci nedeni

5 Yıllık TKP sayısı : 5,6 milyon Hastaneye yatırılarak tedavi edilen : 1.1 milyon Tedavi maliyeti Hastaneye yatırılanların 4 milyar dolar Ayaktan tedavi olanların 1 milyar dolar Pnömoniye bağlı iş günü kaybı : 64 milyon gün Toplum kökenli pnömoni

6 Mikroorganizman% Bilinmeyen50256 Bilinen38844 Toplam Polimikrobiyal etyoloji : % 14 ETYOLOJİ Ramirez J. IDSA, 2000.

7 TANI Kesin tanı : Kültür, seroloji... Olası tanı : * Klinik ( tipik - atipik tablo ) * Radyolojik bulgular * Gram boyama

8 Şikayet: Ateş, öksürük, balgam, plöretik ağrı Diğerleri (dispne, hemoptizi, halsizlik, iştahsızlık) Fizik bulgular: İnce raller, tuber sufl, matite Diğerleri (siyanoz, takipne, taşikardi...) Radyoloji: Lober, interstisyel ve bronkopnömoni Diğerleri (abse, pnömatosel, plevral sıvı...) TANI

9 Birinci Basamak Poliklinik/ Acil Servis Yatan Hasta Akciğer grafisi±++ Kan sayımı±++ Biyokimya±++ Balgamın Gram boyaması±++ Balgam kültürü--+ Kan kültürü--+ Seroloji--± İdrarda Legionella antijeni--±* Torasentez-- +** Oksijen satürasyonu ölçümü-++ *:Legionella şüphesi varsa; **: plevral sıvı varsa TKP düşünülerek değerlendirmeye alınan hastalarda yapılması önerilen laboratuvar tetkikleri

10

11 Tipik / atipik pnömoni ayırımı Tanımlanan klinik ölçütler etkeni belirlemede yeterince güvenilir değil Genç, altta yatan ek hastalığı olmayan pnömonili grup için yararlı olabilir (Grup 1 hastalar)

12 Akciğer grafisi Pnömoni tanısı Ayırıcı tanı Komplikasyonların tespiti Ek patolojilerin saptanması Hastalığın ağırlığının belirlenmesi Tedaviye yanıtın değerlendirilmesi Etyolojik tanı ( ! )

13 Balgam Gram boyaması Her hastaya yapalım mı? (+/-) İmkan dahilinde yapılması önerilir. Gram (+) diplokoklar her sahada hakim ve PNL’ ler içerisinde fagosite edilmiş olarak izleniyor ise Pnömokoksik pnömoni tanısı oldukça güvenilirdir. * Her hasta balgam çıkaramıyor * Uygun örnek almak gerekiyor * Bekletilmeden incelenmeli * Önceden antibiyotik kullanımı sonuçları etkiliyor

14 Diğer tanısal incelemeler Balgam kültürü: Yararı sınırlı İnvazif alt solunum yolu örnekleri: Rutin önerilmiyor Kan kültürleri: Hastaneye yatırılan olgularda Serolojik testler, antijen aranması: Atipikler düşünüldüğünde Rutin biyokimyasal incelemeler: Pnömoninin ağırlık ve komplikasyonlarının tespitinde

15 Tedavi Pnömoni tedavisi empirik olarak başlanır –Etken olguların yarısında üretilemiyor –Kültür-antibiyogram geç sonuç veriyor –Antibiyotik tedavisi geciktirilmemelidir Empirik ilaç –Olası etken spektrumunu örtmeli –Ucuz olmalı –Direnç gelişimini önleyici

16 TKP olgusu ile karşılaşan hekimin ilk planda cevaplandırması gereken sorular Tedavi ~Ayaktan mı? ~Poliklinikten mi? ~Hastanede mi? (servis veya yoğun bakım) yapılmalı ? Hangi antibiyotik veya antibiyotiklerle tedaviye başlanmalı?

17 Risk faktörleri Ağırlık faktörleri (fizik muayene ve laboratuvar) Yoğun bakım yatış endikasyonları Özgün risk faktörleri Tipik-atipik klinik ayırımı Başlangıç empirik antibiyotik tedavi seçimini etkileyen faktörler

18 Solunum sayısı >30/ dak Ateş 40C 0 Sistolik KB<90 mmHg Diyastolik KB<60 mmHg Konfüzyon Siyanoz Eşlik eden hastalık KOAH,, bronşektazi, kistik fibroz Diyabet Neoplastik hastalık Karaciğer Hastalığı Konjestif Kalp Yetmezliği Serebrovasküler Hastalık Kronik Böbrek Yetmezliği 65 yaş ve üzeri Aspirasyon şüphesi Alkolizm Malnütrisyon Splenektomi Bakımevinde yaşama Pnömoni geçirme öyküsü (1 yıl içinde) < Lökosit < 4000 PaO 2 <60 mmHg, PaCO 2 >50 mmHg pH<7.35, Sat<%92 Na 30 mg/dl Radyografik yaygınlık (multilober, kavite, efüzyon, hızlı progresyon) Sepsis bulguları (Metabolik Asidoz; uzamış PT, aPTT; trombositopeni; FDP>1:40) RİSK FAKTÖRLERİ AĞIRLIK FAKTÖRLERİ Fizik Muayene Laboratuvar Not: Risk ve ağırlık faktörleri pnömoninin komplike olabileceğinin ve kötü prognozun habercisidir. Bu faktörlerden herhangi birini taşıyan hastalar hastaneye sevk edilmelidir. Ağırlık faktörleri aynı zamanda hastaneye yatış endikasyonlarıdır.

19 Yoğun bakıma yatış endikasyonları MAJOR Mekanik ventilasyon gerektiren ağır solunum yetmezliği ( PaO 2 / FiO 2 < 200 mmHg ) Septik şok tablosu MİNÖR Konfüzyon Kan basıncı: sistolik <90 mmHg, diastolik <60 mmHg Solunum sayısı >30/dak. PaO 2 / FIO 2 < 300 mmHg İdrar miktarının < 20 ml / saat veya 80ml / 4 saat olması veya diyaliz gerektiren akut böbrek yetmezliği Akciğer filminde bilateral veya multilober tutulum, 48 saat içinde opasitede % 50'den fazla artış Not: Yoğun bakıma yatış kararı için bir major veya en az iki minör kriter gereklidir.

20 Penisiline dirençli pnömokok Yaş > 65 Son 3 ayda beta-laktam kullanımı Alkolizm Bağışık baskılayan durum ( Kortikosteroid tedavisi dahil ) Birden fazla eşlik eden hastalık Kreş çocuğu ile temas Yapısal akciğer hastalığı ( Bronşektazi, kistik fibroz ) Kortikosteroid tedavisi ( Prednizon>10mg /gün ) Geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi ( Son bir ayda 7 günden daha uzun) Malnutrisyon Pseudomonas aeruginosa Özgün risk faktörleri Tedavide ilaç direncinin sorun olduğu penisiline dirençli pnömokok ve Pseudomonas aeruginosa için risk faktörü taşıyan olgularda empirik tedavide bu durum göz önüne alınmalıdır.

21 Özgün risk faktörleri Staphylococcus aureus Huzurevinde yaşama Fronkül, karbonkül, endokardit gibi diğer infeksiyon odağının varlığı Yakın zamanda grip geçirmiş olmak IV ilaç alışkanlığı Legionella pneumophila İleri yaş, malignite, KOAH, KS tedavi Sigara kullanım öyküsü Yakın zamanda konaklamalı seyahat, otel, ofis ortamında kalma Ev su tesisatında değişiklik Haemophilus influenzae Sigara kullanımı öyküsü KOAH tanısı

22 Gram negatif enterik bakteriler Huzurevinde kalmak Eşlik eden kardiyopulmoner hastalık Birden fazla eşlik eden hastalık Yakın geçmişte antibiyotik kullanımı Özgün risk faktörleri Anaerob bakteriler Periodontal hastalık, kötü ağız hijyeni Aspirasyon kuşkusu IV ilaç kullanımı Hava yolu tıkanması

23 RİSK FAKTÖRLERİ YOK VAR AĞIRLIK FAKTÖRLERİ VARYOK GRUP 1 AYAKTAN TEDAVİ GRUP 2 POLİKLİNİKTE TEDAVİ GRUP 3 (a,b) KLİNİKTE TEDAVİ YOĞUN BAKIM FAKTÖRLERİ YOKVAR GRUP 4 (a,b) YBÜ’de TEDAVİ Toplum kökenli pnömonili hastaların gruplandırılması

24 Grup 1 - Ayaktan tedavi * Tipik pnömoni kliniği / balgamda Gram (+) diplokoklar  Penisilin ( amoksisilin, prokain penisilin ) *Atipik tablo, penisilin allerjisi, tipik / atipik ayırımı yapılamıyor  Makrolid veya doksisiklin S.pneumoniae M.pneumoniae C.pneumoniae H.influenzae Virüsler Diğerleri Not: Başlangıç tedavisine saat içinde klinik yanıt alınamayan hastalar ileri bir merkeze sevk edilmelidir. Risk faktörü yok Ağırlık faktörü yok Önerilen empirik başlangıç tedavisi Olası etkenler

25 Grup 2 - Poliklinikte tedavi S.pneumoniae M.pneumoniae C.pneumoniae H.influenzae Miks infeksiyon (tipik+atipik patojen) Enterik Gram negatifler ! Virüsler Risk faktörü var Ağırlık faktörü yok 2. Kuşak sefalosporin veya beta laktam / beta laktamaz inhibitörü  Makrolid veya doksisiklin Olası etkenlerÖnerilen empirik başlangıç tedavisi

26 Grup 3a – Yatırılarak tedavi S.pneumoniae H.influenzae M.pneumoniae C.pneumoniae Miks infeksiyon Legionella Virüsler Risk faktörü yok Ağırlık faktörü var Makrolid veya penisilin Parenteral / oral ! Olası etkenler Önerilen empirik başlangıç tedavisi

27 S.pneumoniae ( PDSP dahil ) H.influenzae M.pneumoniae, C.pneumoniae Miks infeksiyon (tipik+atipik patojen) Enterik Gram negatifler Anaeroblar Virüsler Legionella Diğerleri Risk Faktörü var Ağırlık faktörü var Grup 3b – Yatırılarak tedavi 2. veya 3. kuşak nonpseudomonal sefalosporin veya beta laktam/ beta laktamaz inhibitörü + Makrolid veya Doksisiklin ya da Tek başına yeni florokinolonlar* * Penisiline dirençli S. Pneumoniae riski, önerilen antibiyotiklere karşı yetersizlik veya allerji ya da pnömokoklara karşı dökümante edilmiş penisilin direnci durumunda kullanılabilirler Olası etkenler Önerilen empirik başlangıç tedavisi

28 Grup 4a – Yoğun bakım ünitesinde tedavi S.pneumoniae (PDSP dahil) Legionella pneumophila H.influenzae Enterik Gram negatifler S. aureus M.pneumoniae Virüsler Yoğun bakım kriteri var Pseudomonas riski yok 2. veya 3. kuşak nonpseudomonal Sefalosporin veya beta laktam/ beta laktamaz inhibitörü + Makrolid veya Doksisiklin ya da Tek başına yeni florokinolonlar Önerilen empirik başlangıç tedavisi Olası etkenler

29 Grup 4 a‘ daki etkenlere ek olarak P.aeruginosa Grup 4b – Yoğun bakım ünitesinde tedavi Anti-psödomonas betalaktam + Makrolid + Siprofloksasin, ofloksasin veya aminoglikozid Not:Siprofloksasin tercih edilecekse makrolide gerek yok. Yoğun bakım kriteri var Pseudomonas riski var Olası etkenler Önerilen empirik başlangıç tedavisi

30 Tedavi Süresi Ateş düştükten sonra 1 hafta - Pnömokok pnömonisi 7-10 gün - Legionella pnömonisi gün - Mycoplasma ve C. pneumoniae gün Ağır pnömonilerde 2-3 hafta

31 Tedaviye yanıt değerlendirilmesi saat içinde klinik düzelme beklenir Ateş genellikle 2-4 günde düşer Lökosit sayısı 4 güne kadar normale döner Fizik muayene bulguları geç kaybolabilir Radyolojik bulgular daha geç silinir

32 Tedaviye yanıtsızlık nedenleri Komplikasyonlar Uygunsuz antibiyotik kullanımı Hasta uyumsuzluğu İlaç direnci Alışılmadık etkenler (P.carinii, C.burnetti, TB) İmmunsupresyon durumu İnfeksiyon dışı nedenler (tümör, vaskülit...)

33 Ardışık tedavi Aynı antibiyotik ile Sefuroksim/sefuroksim aksetil Sefradin Siprofloksasin Amoksisilin-klavulanat Klaritromisin Levofloksasin Moksifloksasin Farklı antibiyotik ile Sefotaksim/sefuroksim aksetil Sefotaksim / sefiksim Seftazidim/siprofloksasin Seftriakson/sefiksim Ampisilin-sulbaktam/ Amoksisilin-klavulanat 24 saatlik ateşsiz dönem Kliniğin stabilleşmesi Lökosit sayısının normale dönmesi Oral ilaç alınımına engel durumun olmaması Oral tedaviye geçiş kriterleri

34 Korunma: Grip aşısı yapılması önerilen kişiler 65 yaş ve üzeri Kronik pulmoner hastalık (KOAH, bronşektazi, bronş astması) Kronik kardiovasküler hastalık Diyabetes mellitus, böbrek fonksiyon bozukluğu, çeşitli hemoglobinopatileri olan ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler Yüksek riskli hastalarla karşılaşma olasılığı olan hekim, hemşire ve yardımcı sağlık personeli Grip yönünden riskli şahıslarla birlikte yaşayanlar Güvenlik görevlileri, itfaiyeciler gibi toplum hizmeti veren kişiler Grip geçirdiklerinde ciddi komplikasyon gelişme olasılığı olan ve tıbbi sorunları olan gebeler 2-3. trimestrde grip geçirme riski olan gebeler Not: Trivalan grip aşısı, eylül, ekim ve en geç kasım aylarında her yıl deltoid kas içine uygulanmalıdır. Yumurta allerjisi olanlara yapılmamalıdır.

35 Korunma: Pnömokok aşısı yapılması önerilen kişiler 65 yaş ve üzeri KOAH, bronşektazi, pnömonektomi Kronik kardiyovasküler hastalıklar Diabetes mellitus Kronik alkolizm Siroz Dalak disfonksiyonu veya splenektomi Lenfoma veya multiple myelom Kronik böbrek yetmezliği, nefrotik sendrom Transplantasyon HIV infeksiyonlu olgular Beyin-omurilik sıvısı kaçağı olanlar Pnömokok hastalığı veya komplikasyonu riskinin artmış olduğu şartlarda yaşayanlar Not: Pnömokok aşısı bir kez, intramusküler uygulanmalıdır. 65 yaşından önce aşılanmış olanlara aşılamadan beş yıl sonra bir kez rapel yapılır. Üç yıldan kısa aralıklarla ve ikiden fazla uygulanması kontrendikedir.

36 GrupAntibiyotikler Paranteral Doz Doz aralığı-saat Oral Doz Doz aralığı-saat Penisilin Penisilin V Prokain penisilin İ.M. Kristalize penisilin İ.V Ü Ü g Aminopenisilin Amoksisilin Ampisilin mg g Makrolid Eritromisin Azitromisin Klaritromisin Diritromisin Roksitromisin mg mg 300 mg Tetrasiklin Doksisiklin--100 mg12 2. kuşak sefalosporin Sefuroksim Sefprozil Sefaklor Lorakarbef g g g 500 mg 400 mg kuşak paranteral sefalosporin Seftriakson Sefotaksim Sefodizim Seftazidim* 1-2 g 2 g 1-2 g kuşak paranteral sefalosporin Sefepim*1-2 g12-- Betalaktamaz inhibitörlü betalaktam Amoksisilin/klavulanik asid Ampisilin/sulbaktam Tikarsilin/klavulanik asid* Piperasilin/tazobaktam* Sefoperazon/sulbaktam* g 3.1 g g 2 g g Karbapenemler İmipenem/silastatin* Meropenem* 500 mg g Kinolon Siprofloksasin400 mg mg12 Yeni kinolonlar Levofloksasin Moksifloksasin 500 mg 400 mg mg 400 mg Antibiyotikler ve Erişkin Dozları *: Anti-pseudomonas etkili betalaktam antibiyotikler

37 Toraks Derneği Erişkinlerde Hastane Kökenli Pnömoni Tanı ve Tedavi Rehberi Toraks Dergisi 2002;3 (ek 3):1-35.

38 Hastane Kökenli Pnömoni Hastaneye yatıştan 48 saat sonra, hastaneye yatış öncesi ve sırasında enkübasyon döneminde olmadığı bilinen etkenler ile oluşan pnömoni Hastaneden çıktıktan sonraki 48 saat içerisinde oluşan pnömoni

39 Ventilatör ile İlişkili Pnömoni (VİP) Entübasyon sırasında pnömoni tablosu veya pnömoni gelişmekte olduğunu destekleyen klinik bulgusu olmayan, mekanik ventilasyon uygulanan bir hastada, entübasyondan en az 48 saat sonra ortaya çıkan, nasokomial pnömoni tablosudur.

40 HKP - Epidemiyoloji Hastane infeksiyonları arasında En ölümcül hastane infeksiyonu Hİ’nın %15-19 (dünya-Türkiye) YBÜ’ de sıklık kat fazla Ventilatöre bağlı hastaların % ’inde VİP: atak/ 1000 gün HKP’ de mortalite: %

41 HKP - Patogenez Orofarinkse hastane florasının yerleşmesi Etkenlerin ASY’na ulaşması –Orofarinksten aspirasyon –İnhalasyon yolu –Hematojen yol

42 HKP - Etyoloji Çoğunlukla hastanın endojen florasına ait mikroorganizmalar (primer, sekonder) Eksojen kaynaklı etkenler; invaziv girişimler sırasında ya da hastane personelinin elleri aracılığı ile bulaştırılan hastane etkenleri

43 HKP - Etyoloji Gram negatif bakteriler (%55- 85) Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter spp., Enterobacter spp., Klebsiella spp. Gram pozitif koklar Staphylococcus aureus (%20- 30) VİP'ler polimikrobiyal Anaerob etkenler (orotrakeal entübe VİP) Legionella pneumophila Nötropenik hastalar dışında fungal etkenler düşünülmemeli

44 HKP - Etyoloji Erken başlayan pnömoni: Yatışın ilk 4 günü içinde gelişir. (S.pneumoniae, H.influenzae, M.catarrhalis, MS S.aureus, nadiren anaeroblar) Geç başlayan pnömoni : 5. Günden itibaren ortaya çıkar (Enterobacter spp, K.pneumoniae, S.marcescens, E.coli, GNAB ve, MR S.aureus)

45 HKP - Yüksek riskli, potansiyel dirençli patojenlerle infeksiyon P. aeruginosa, Acinetobacter spp., Stenotrophomonas maltophilia, MRSA –Geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı –Uzamış mekanik ventilasyon (> 7 gün) –Acil entübasyon –Kortikosteroid kullanımı (doz>10mg/gün)

46 HKP - Etyoloji Her hastanenin hatta hastane içindeki değişik birimlerin etken dağılımı farklılık gösterebilir. Ayrıca direnç dağılımının da farklı olabileceği bilinmektedir

47 Türkiye’de HKP, YBÜ, VİP etkenleri P. aeruginosa Acinetobacter spp. Klebsiella spp. S.aureus HKP YBÜ VİP

48 HKP - Risk faktörleri 1- HKP gelişimine yol açan risk faktörleri 2- HKP’de mortaliteyi artıran risk faktörleri 3- HKP’ de çoğul dirençli mikroorganizmaların etken olmasında rol oynayan risk faktörleri

49 HKP oluşumuna yol açan risk faktörleri Hastaya Bağlı Risk Faktörleri –Akut veya kronik hastalık –İleri yaş ( >65 yaş) İnfeksiyon Kontrolü ile ilişkili Faktörler –Hİ kontrolüne yönelik kurallara uyulmaması Girişimlere Bağlı Faktörler –Medikal tedaviye bağlı risk faktörleri –İnvazif girişimlere bağlı risk faktörleri Etkene Ait Faktörler –Çoklu dirençli bakteriler

50 HKP - mortaliteyi arttıran faktörler Uygunsuz antibiyotik kullanımı Önceden antibiyotik kullanımı Pnömoni öncesi hastanede yattığı süre veya YBÜ kalma, uzamış mekanik ventilasyon Yüksek riskli patojenlerle infeksiyon Multilober ve/veya bilateral pulmoner infiltratlar Altta yatan hastalığın ağırlığı APACHE II, SAPS Ağır sepsis/ septik şok İleri yaş (>65) Solunum yetersizliği / ağırlaşması (PaO2/FiO2< 250)

51 Sepsis, Ağır sepsis, Septik şok Sepsis Vucut ısısı>38 o C, <36 o C Kalp atım hızı>90/dk Solunum sayısı>20/dk PaCO2<32 mmHg 4000>Lökosit>12000/mm 3 Yukardakilerden en az iki tanesi+infeksiyon=Sepsis Yukardakilerden en az iki tanesi = SIRS Ağır Sepsis=sepsis+ Hipotansiyon (TA<90mmHg / 40mmHg'dan fazla düşme) Perfüzyon bozuklukları (Olügüri, konfüzyon) Organ disfonksiyonları Septik Şok Uygun, sıvı tedavisine rağmen, hipotansiyon ve perfüzyon bozukluklarının devamı

52 HKP - Tanı Yeni başlayan ateş Balgamda pürülan değişim Lökositoz Akciğer grafisinde yeni infiltrasyon Gaz değişiminde bozulma Ventilatör basıncı veya oksijen gereksiniminde artma

53 VİP – Klinik Tanı Radyolojik infiltrasyon, lökositoz, pürülan trakeal sekresyon, ateş Herhangi biri Sens:%100; Spes:%3,4 En az iki Sens:%68,8; Spes:%18 En az üç Sens:%25; Spes:%65,2 Hepsi birlikte Sens:%6,3; Spes:%95,5 Sutherland K, et al. Am J Respir Crit Care Med 1995.

54 HKP - Tanı Ral/matite alınan bir hastada (sadece biri varsa) Yeni ortaya çıkan pürülan balgam veya balgamın karakterinin değişmesi Kan kültüründe etken izolasyonu Biyopsi, PSB, TTA’dan etken izolasyonu

55 HKP - Tanı Grafide yeni infiltrasyonu olan hastada (sadece biri varsa) Yeni ortaya çıkan pürülan balgam veya balgamın karakterinin değişmesi Kan kültüründe etken izolasyonu Biyopsi, PSB, TTA’dan etken izolasyonu Solunum sekresyonlarından virus izolasyonu veya viral antijenin saptanması Etkene yönelik, serumda IgM antikor titresinin yüksekliği veya IgG’nin ikinci titrede 4 misli yüksekliği Pnömoninin histopatolojik yöntemle kantlanması

56 HKP-Tanı yöntemleri İlk aşamada Balgam, kan, plevra sıvısı, derin trakeal aspirasyon Gram boyama, kültür, ARB En az 2 kan kültürü alınmalı Trakeal aspir. kolonizasyon ! Kantitatif kültür >10 5 cfu/ml Legionella şüphesi: seroloji ve idrarda antijen İkinci aşamada Nonbronkoskopik teleskopik katater ile BAL Transtrakeal aspirasyon(TTA) Bronkoalveolar lavaj (BAL), Protected specimen brush (PSB) Transtorasik iğne aspirasyonu (TTİA) Açık akciğer biyopsisi

57 Ne Zaman? Erken başlangıçlı hafif HKP’ de gerekli değil. Geç başlangıçlı ağır HKP ya da VİP’ lerde risk/ yarar oranı dikkate alınarak uygulanmalıdır. Empirik tedaviye yanıt yoksa mutlaka uygulanmalıdır. İnfeksiyon dışı patolojiler ön planda düşünülüyorsa öncelikli uygulanmalıdır.

58 Sonuçlar nasıl değerlendirilmeli? Eşik Değer Duyarlılık Özgüllük ETA * BAL PSB *Genellikle çalışmalarda 10 6 cfu/ml olarak alınmış.

59 HKP - Ayırıcı tanı Tedavi sonucu Kardiyak akciğer ödemi İlaca bağlı pnömonitis Oksijen toksisitesi Radyasyon pnömonileri Alveoler hemoraji Yeni malign oluşumlar Kaposi sarkomu Tedavi sonrası lenfoma BAC Akciğer tutnulumu Lenfoma/ lösemi Metastazlar Kollajenozlar Diğer nedenler ARDS Gastrik asit aspirasyonu Pulmoner emboli İnterstisyel pnömoni Atelektazi, kontüzyon

60 ERKEN <5 GEÇ > 5 A- Yüksek riskli potansiyel çoklu dirençli bakteri infeksiyonu olasılığı varsa  Önceden antibiyotik kullanımı,  6 günden uzun mekanik ventilasyon  48 saatten uzun yoğun bakımda kalmak,  Acil entübasyon B-Mortaliteyi artıran diğer faktörler Bilateral, multilober, kaviter tutulum, apse, ampiyem, hızlı radyolojik progresyon,  PaO2/FiO2< 250 Ağır sepsis/ septik şok GRUP 3 GRUP 1 GRUP 2

61 HKP - Grup I Erken<5 gün H. influenzae S. Pneumoniae S. aureus (MSSA) Monoterapi 2. kuşak sefalosporin (sefuroksim) Betalaktam+betalaktamaz inhibitörü * 3. kuşak anti-pseudomonas olmayan sefalosporin Levofloksasin * parenteral: SAM oral: KAM

62 HKP - Grup II Geç  5 gün H. influenzae S. Pneumoniae S. aureus (MSSA) Aerobik gram negatif (Enterobacteriaceae) S. aureus (MRSA) Monoterapi * Ofloksasin / Siprofloksasin 3. kuşak nonpsöd. SS Betalaktam+betalaktamaz inhibitörü ** Önerilen Ab. lere direnç sözkonusuysa Piperasilin-tazobaktam veya Karbapenemler monoterapi ajanı olarak kullanılabilir.

63 HKP - Grup III Yüksek riskli etken olasığı Önceden antibiyotik kullanımı MV > 7 gün YBÜ > 48 saat Acil entübasyon Mortalite artıran faktör Bilateral, multilober, kaviter tutulum, apse, ampiyem, hızlı radyolojik progresyon, PaO2/FiO2< 250 Ağır sepsis/ septik şok Kombine tedavi Antipseud. penisilin –(Piperasilin tazobaktam) Antipseud. sefalosporinler –(Seftazidim, sefaperazon /sulbaktam, Sefepim) Karbapenemler –(imipenem,meropenem) + Aminoglikozid veya Kinolon  Glikopeptidler* –(vankomisin, teikoplanin) * Stafilokok kanıtlandığında

64 HKP - Tedavi ilkeleri - 1 İnfeksiyonun geliştiği servisin ya da en azından hastanenin mikrobiyolojik flora ve antibiyotik direnç paternlerinin değerlendirilmesi gereklidir. Öneriler yalnızca empirik antibiyotik uygulanması için geçerli olup, etken izole edildikten sonra antibiyotik duyarlılığına göre spektrum daraltılmalıdır. Aminoglikozidler monoterapide kullanılmamalıdır.

65 HKP - Tedavi ilkeleri - 2 Tüm olgularda tedaviye parenteral yoldan başlanmalı, klinik yanıt elde edilmiş olgularda oral tedaviye geçilebilir P. aeruginosa, Acinetobacter için mutlaka kombine tedavi uygulanmalı İki beta laktam ve karbapenem+kinolon kombinasyonundan kaçınılmalı Glikopeptidler empirik tedavide yer almamalı. Tedavi süresi ortalama gün olmalıdır. Ancak klinik ve etkene göre süre artabilir.

66 HKP - Korunma Hasta ve bakımı ile ilgili sağlık çalışanlarının eğitimi ve surveyans Solunum cihazlarının uygun kullanımı ve dekontaminasyonu Profilaksi ile ilgili uygulamalar Diğer önlemler

67 HKP - Korunma Hasta ve bakımı ile ilgili sağlık çalışanlarının eğitimi ve surveyans El yıkama Etken sıklığı ve direnç paterni belirleme Rutin sürveyans kültürlerine salgın dışında gerek yok

68 HKP - Korunma Solunum cihazlarının uygun kullanımı ve dekontaminasyonu MV cihazının bakımı uygun yapılmalıdır. MV hortumları 48 saatten önce değiştirilmemelidir. Nemlendiricilerde steril su kullanılmalıdır. Reentübasyondan kaçınılmalıdır. Oral entübasyon tercih edilmelidir.

69 HKP- Korunma Profilaksi ile ilgili uygulamalar H 2 reseptör blokeri, antiasid yerine sukralfat tercih edilmelidir. Selektif gastrointestinal dekontaminasyon yapılmamalı.

70 HKP - Korunma Diğer önlemler Hasta derecelik açı ile yatırılmalı Aralıklı subglottik sekresyon aspirasyonu NIMV Profilakik antibiyotik önerilmemekte İnfluenza ve pnömokok aşıları

71 Toraks Derneği BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ BASKILANMIŞ HASTALARDA PNÖMONİ TANI VE TEDAVİ REHBERİ Toraks Dergisi 2002;3 (ek 3):1-35.

72 BBP Bağışıklık sistemi baskılanmış olguların sayısı son yıllarda hızla artmaktadır. Bağışıklığı baskılanmış hastalarda(BBH) pulmoner komplikasyonlar çok önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. BBH’de pulmoner infiltratların tanısı güçlük yaratır. Tanı koymadaki güçlükler ve yüksek mortalite nedeniyle genellikle bu hastalara erken empirik tedavi başlanması gereklidir.

73

74

75 RADYOLOJİK GÖRÜNÜME GÖRE OLASI İNFEKSİYON DIŞI NEDENLER Diffüz Akciğer ödemi (kardiyak veya nonkardiyak) Bronşiyolitis obliterans organize pnömoni (BOOP) Nonspesifik interstisyel pnömoni (NIP) Lenfositik interstisyel pnömoni (LIP) İlaca bağlı pnömonit Lenfanjitis karsinomatoza Alveoler hemoraji Lösemik tutulum Üremik akciğer Radyasyon pnömoniti

76 RADYOLOJİK GÖRÜNÜME GÖRE OLASI İNFEKSİYON DIŞI NEDENLER Nodüler ya da kaviteli Malignite Septik emboli Kaposi sarkomu

77 RADYOLOJİK GÖRÜNÜME GÖRE OLASI İNFEKSİYON DIŞI NEDENLER Fokal BOOP Radyasyon pnömoniti Pulmoner emboli ve infarktüs Fantom tümör Primer/metastatik tümör Atelektazi Kaposi sarkomu

78 KLİNİK YAKLAŞIM Nötropenik olgular Nötropenik olmayan olgular AIDS’li olgular

79 NÖTROPENİK OLGULAR Nötropeni nötrofil sayısının <500/mm 3 derin nötropeni ise <100/mm 3 Nötrofil sayısı arasında olan ve bu sayının hızla 500’ün altına düşmesinin beklendiği olgular Yüksek riskli nötropeni: nötrofil sayısı <100 olan ve nötropenisi 10 günden uzun süren ya da sürmesi beklenen olgular Febril nötropeni: nötropenik bir hastada ateşin 38.3 o C’ın üzerine çıkması veya 1 saat süreyle 38 o C ya da üzerinde kalması

80 NÖTROPENİK OLMAYAN OLGULAR Çok geniş bir hasta spektrumu Solid organ transplant alıcıları Nötropeniden çıkmış kemik iliği transplant alıcıları Uzun süre steroid/immünsüpresif sağaltım alanlar

81

82

83 AIDS’Lİ OLGULAR TKP HKP PCP İnfeksiyöz etkenler CD4 sayısına göre değişmektedir Son yıllarda etkin antiretroviral tedaviler sayesinde fırsatçı infeksiyonlar azalmıştır

84 TANI Öykü Fizik inceleme Radyoloji Kan kültürü Solunum yolu örneklerinin mikrobiyolojik ve patolojik incelenmesi Etkene özgü antijen ve antikorların gösterilmesi

85 ETKENE ÖZGÜ ANTİJEN, NÜKLEİK ASİT VE ANTİKORLARIN GÖSTERİLMESİ İdrarda Legionella antijeni CMV antijenemisinin saptanması Kanda kantitatif CMV DNA ve RNA’sının gösterilmesi Aspergillusa özgü galaktomannan antijenemisinin araştırılması Etkene özgü antikorların gösterilmesi

86 BALGAM Nitelikli balgam : 100x büyütmede her sahada >25 nötrofil ve <10 epitel nötropenik olgularda yeterli nötrofil görülemez Balgam en geç 2 saat içinde laboratuvara ulaşmalıdır Gram, Giemsa, Ziehl-Nielsen, Gomori methenamin silver, Toluidine blue, Hematoxylene-eosin boyaları, Direkt indirekt Floresan Antikor testleri uygulanabilir Diffüz interstisyel lezyonlarda indüklenmiş balgam tanıda değerli olabilir

87 BRONKOSKOPİK İŞLEMLER Bronkoalveoler lavaj: PaO 2 /FiO 2 >200, PLT>20000/mm 3 Kantitatif kültürde eşik değer : 10 4 cfu/ml Korumalı fırça örnekleri: PLT>50000/mm 3 Kantitatif kültürde eşik değer 10 3 cfu/ml Transbronşiyal biyopsi: PLT>50000/mm 3 fungal infeksiyon, noninfeksiyöz nedenler

88 Minimal invaziv girişimler Transtorasik ince iğne aspirasyonu Video yardımlı torakoskopik cerrahi tek akciğer solutulması Açık akciğer biyopsisi PLT > / mm 3

89

90

91

92 TEDAVİ Algoritmalara uyularak empirik tedavi Pnömonili nötropenik olgulara antipsödomonal tedavi başlanır Gram pozitif infeksiyon lehine bulgu saptanmadıkça empirik glikopeptid eklenmesi anlamlı değildir/önerilmemektedir Nötropenik olmayan olgularda altta yatan hastalık, pnömoninin kökeni (TKP-HKP) göz önüne alınmalı

93 PCP TEDAVİSİ Kotrimoksazol 20mg/kg/gün trimetoprime eşdeğer dozda 21 gün Steroid eklenmesi: PaO 2 < 70mmHg P(A-a)O 2 > 35mmHg

94 CMV PNÖMONİSİ TEDAVİSİ Gansiklovir 10mg/kg/gün 2 eşit doza bölünerek birer saatlik infüzyonla gün süreyle Preemptive tedavi aynı doz ve sürede uygulanır

95 ASPERGİLLOZ TEDAVİSİ Amfoterisin B 1-1.5mg/kg/gün klinik ve radyolojik tam düzelme sağlanana kadar %5 Dextroz içinde verilmeli renal fonksiyonlar ve Na, K düzeyleri yakından izlenmeli Hasta nötropeniden çıktıktan ve klinik progresyon durduktan sonra oral itrakonazole geçilebilir Tek miçetoması kalan olgulara cerrahi eksizyon uygulanabilir

96 TÜBERKÜLOZ TEDAVİSİ En az 4 majör ilaçla başlanmalı 4’lü tedavi en az 2 ay sürdürülmelidir Toplam tedavi süresi 6-9 ay olmalıdır

97 KORUNMA Canlı aşılar BBH’da kontrendike İnfluenza ve pnömokok aşıları yapılmalı Solid organ transplant alıcılarına aşılar transplantasyondan önce yapılmalı Kemik iliği transplant alıcılarında aşılama posttransplant ayda önerilmektedir

98 KORUNMA PCP: Kotrimoksazol ya da aerosol pentamidin CMV: CMV seronegatif organ alıcıları için CMV seronegatif organların ve kan ürünlerinin kullanılması gansiklovir profilaksisi Aspergillus: HEPA filtreleri Candida:antifungal ajanlar Tüberküloz: INH profilaksisi MAC:Klaritromisin ya da azitromisin Legionella: kaynağın bulunması ve sularla ilgili önlemler


"TORAKS DERNEĞİ ERİŞKİNLERDE TOPLUM KÖKENLİ PNÖMONİ TANI VE TEDAVİ REHBERİ Toraks Dergisi 2002;3 (ek 3):1-35. www.toraks.org.tr." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları