Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR."— Sunum transkripti:

1 KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR

2 KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI İçerik:  Heterojen ve homojen karışımlar  Sıcaklığın ve basıncın çözünürlüğe etkisi  Farklı maddelerin çözünürlüklerinin karşılaştırılması  Çözünürlük maddenin kimlik özelliği midir?  Karışımların bileşimleri değiştikçe fiziksel özellikleri değişir mi? Karışımlar hangi özelliklerine göre sınıflandırılır? Karışımların sınıflandırılmasında belirleyici olan faktörler nelerdir? Farklı maddelerin çözünürlükleri aynı mıdır? Çözünürlüğü neler etkiler?

3 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Doğadaki maddelerin çoğu saf halde bulunmaz. Çevremizde gördüğümüz maddeler genellikle karışım halindedir. Soluduğumuz hava, yediğimiz çikolata, kek, içtiğimiz meyve suyu, süt hatta kullandığımız maddeni para değişik türde maddelerin karışımıdır.  Tüm karışımlar aynı özellikte midir?  Meyve salatası ve tuzlu suyun farkı nedir?  Süt bir karışımdır, homojenize edilmiş süt ne anlama gelir? bileşen Karışım iki ya da daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden oluşturdukları fiziksel sistemledir. Karışımı oluşturan maddelerin her birine bileşen denir. Meyve salatası değişik meyvelerden oluşan bir karışımdır. Saf su ve tuzlu su görünüş olarak birbirinden farksızdır.

4 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Karışımı oluşturan maddeler karışım içinde dağılma şekillerine göre; homojen ve heterojen karışım olarak ikiye ayrılır. HETEROJEN KARIŞIM homojen Tuzlu su, şekerli su, alkol – su, gazoz ve hava gibi birbiri içerisinde her bölümünde eşit şekilde dağılmış olan karışımlara homojen karışım denir. çözelti Homojen karışımlara aynı zamanda çözelti denir. homojen Tuzlu su, şekerli su, alkol – su, gazoz ve hava gibi birbiri içerisinde her bölümünde eşit şekilde dağılmış olan karışımlara homojen karışım denir. çözelti Homojen karışımlara aynı zamanda çözelti denir. heterojen Sis, meyve salatası, duman, köpük vb. karışımlar ise her bölümünde eşit dağılmadığı için heterojen karışım olarak adlandırılır. Heterojen karışımlar kendi aralarında süspansiyon, emülsiyon, aerosol ve koloit vb. olmak üzere gruplara ayrılır. heterojen Sis, meyve salatası, duman, köpük vb. karışımlar ise her bölümünde eşit dağılmadığı için heterojen karışım olarak adlandırılır. Heterojen karışımlar kendi aralarında süspansiyon, emülsiyon, aerosol ve koloit vb. olmak üzere gruplara ayrılır. HOMOJEN KARIŞIM

5 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR HETEROJEN KARIŞIMLAR aerosol Bir sıvının veya bir katının gaz içinde dağılmasıyla oluşan heterojen karışımlara aerosol denir. Duman ve sis örnek verilebilir. süspansiyon Bir katının sıvı içerisinde çözünmeyip dağılmasıyla oluşan karışımlara süspansiyon denir. Örneğin tebeşir tozu su karışımı bir süspansiyondur. emülsiyon Çözünmeyen iki sıvının birbiri içerisinde heterojen dağılmasıyla oluşan karışımlara emülsiyon denir. Zeytinyağı – su karışımı emülsiyona örnektir. koloit Bir maddenin sıvı içerinde “asılı” kalmasıyla oluşan heterojen karışımlara koloit karışımlar denir. Süt bir koloit karışımdır. Süt Sis Su + Zeytinyağı

6 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Karışımı oluşturan bileşenler farklı fiziksel hallerde olabilir HOMOJEN KARIŞIMLAR Fiziksel HalKarışımBileşenler Katı – katAlaşımBakır – Çinko Katı – sıvıTuzlu suTuz – su Sıvı – sıvıKolonyaSu – Etilalkol Sıvı – gazGazozSu – CO 2 Gaz – gazHavaH 2 – N 2 HETEROJEN KARIŞIMLAR Katı – katıBetonKum – çimento Katı – sıvıÇamurSu – toprak Sıvı – sıvıEmülsiyonSu – zeytinyağı Sıvı – gazAerosolSis Bronz Beton

7 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR sulu çözeltiler  Bileşimi her yerde aynı olan karışımlara homojen karışım denir. Homojen karışımlara çözeltiler de denir. Bir çözelti çözücü ve çözünende oluşur. Çözünen daha az miktarda, çözücü ise çözünene göre daha fazla miktarda olan maddedir. Bir yemek kaşığı şeker suda çözündüğünde bileşimi her yerde aynı olan homojen karışım elde edilir. Bu homojen karışımda şeker çözünen su ise çözücüdür. Çözücüsü su olan çözeltilere sulu çözeltiler denir. ÇÖZELTİ VE ÇÖZÜNÜRLÜK Çözünen + Çözücü = Çözelti Şeker SuŞekerli su

8 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Çözeltilerin fiziksel durumunu genellikle çözücüler belirler. Çözeltiler fiziksel haline bağlı olarak katı, sıvı veya gaz halinde bulunabilirler. Katı çözeltiler, sıvı çözeltiler ve gaz çözeltiler olarak isimlendirilebilirler. ÇÖZELTİ TÜRLERİ Bileşen 1Bileşen 2Çözeltinin DurumuÖrnek Gaz Sıvı Katı Sıvı Katı Gaz Sıvı Katı Gaz Sıvı Katı Sıvı Katı Hava Sodalı su (suda CO 2 ) Paladyumda H 2 Suda etil alkol Suda NaCl Prinç Cu/Zn),lehim (Sn/Pb) FİZİKSEL HALLERİNE GÖRE ÇÖZELTİLER

9 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Aşağıdakilerin hangisinde, verilen çözelti türünün karşısındaki örnek yanlıştır? Çözelti Çözücü çözünen örnek A-)SıvıkatıDeniz suyu B-)SıvıSıvıKolonya C-)GazSıvıGazoz D-)GazGazHava E-)KatıKatıTunç SORU1:(ÖSS 1995) Cevap

10 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR doymuş çözelti, Doymamışçözelti aşırı doymuş çözelti Kristalleşme,  Kimyacılar çözeltileri bir katıyı çözme gücüne bağlı olarak karakterize ederler. Bunlar doymuş çözelti, belirli bir sıcaklıkta, söz konusu bir çözücü ortamında bir katının çözünebilen maksimum miktarını içerir. Doymamış çözelti ise çözebilme gücünden daha az miktarda katı içerir. Bir üçüncü tür aşırı doymuş çözelti ise, doymuş çözeltide mevcut olandan daha fazla katı içerir.Aşırı doymuş çözeltiler çok kararlı çözeltiler değildirler. Zamanla çözünen maddenin bir kısmı kristal olarak, aşırı doymuş çözeltiden ayrılırlar. Kristalleşme, çözünen katının çözeltiden ayrılıp, kristaller oluşturma işlemidir.  Örneğin;  Örneğin; 20 o C ta 100 mL suda en fazla 36 gr. NaCl tuzu çözünebilir. Bu sıcaklıkta;  100 mL suya 36 gr. NaCl ekleyerek oluşturulan çözelti doymuş çözeltidir.  100 mL suya 36 gramdan daha az NaCl ekleyerek oluşturulan çözelti doymamış çözeltidir.  Özel koşullarda 100 mL suya 36 gramdan daha fazla NaCl ekleyerek oluşturulan çözelti aşırı doymuş çözeltidir. ÇÖZÜNENİN ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNE GÖRE

11 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR seyreltik derişik  Çözeltiler içerdikleri çözünen maddenin göreceli miktarlarına göre seyreltik ve derişik olmak üzere ikiye ayrılırlar. Derişimseyreltik çözeltiler derişik çözeltiler  Verilen bir çözelti için belirli miktar çözücüde çözünmüş madde miktarına Derişim denir. Derişimin düşük olduğu çözeltilere seyreltik çözeltiler, derişimin yüksek olduğu çözeltilere ise derişik çözeltiler denir.  Laboratuarlarda en çok asit çözeltilerinin kıyaslanmasında kullanılır. ÇÖZÜNENİN MİKTARINA GÖRE 0,5 M HCl çözeltisi 100 mL 1,5 M HCl çözeltisi 100 mL 1 M HCl çözeltisi 100 mL

12 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR elektrolit elektrolit olmayanelektrolit Elektrolit olmayan  Suda çözünen tüm maddeler iki kategoriden birinde bulunurlar; elektrolit ve elektrolit olmayan. Bir elektrolit suda çözündüğünde elektriği iletebilen çözelti oluşturabilen maddedir ve oluşan çözelti elektrolit çözeltidir. Elektrolit olmayan ise suda çözündüğünde elektriği iletmeyen maddedir. Oluşan çözelti ise elektrolit olmayan çözeltidir.Örnek: NaCl (k) + H 2 O  Na + (aq) + Cl - (aq) (elektrolit çözelti) C 6 H 12 O 6 (k) + H 2 O  C 6 H 12 O 6 (suda) (elektrolit olmayan çözelti) ELEKTRİK İLETKENLİKLERİNE GÖRE Elektriksel iletkenlik; İyonların derişimi ile doğru orantılıdır. Sıcaklıkla doğru orantılıdır. Çünkü iyonların hızını artırır.

13 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Belli sıcaklıkta, verilen miktardaki bir çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır.  Belli sıcaklıkta, verilen miktardaki bir çözücüde çözünebilen maksimum madde miktarıdır. Çözünürlük verilen sıcaklıkta doymuş çözeltinin derişimi olarak ta tanımlanır. Kullanılan hacim 100 cm 3 ya da 100 mililitredir. Genellikle kimyada çözücü sudur. Çözünürlüğü aşağıdaki formülle ifade edebiliriz ÇÖZÜNÜRLÜK Çözünürlük Çözünenin Kütlesi (gram) 100 gr. Su =  Doygun bir çözeltideki çözünen maddenin oranı aşağıdaki formülle ifade edilebilir. Doygun çözeltideki çözünen maddenin oranı (%) Çözünen Maddenin Kütlesi Çözelti Kütlesi = X 100

14 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Serumda tuz oranını fazla olmasının vücuda zararları neler olabilir?  Bazı durumlarda çözeltideki çözünen madde miktarı yaşamsal öneme sahiptir. Örneğin hastaya verilen “serum” da % 0,05 NaCl çözeltisi vardır. Bu değer 100 gram çözelti içinde 0,05 gram NaCl çözündüğünü belirtir. Yani çözünenin kütlesinin çözeltiye oranı 0.05 /100 dür. Serumda tuz oranını fazla olmasının vücuda zararları neler olabilir? MERAKLISINA….. Serum bir çözeltidir.

15 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Örnek 1: Örnek 1: Sodyum klorunun 20 o C ta çözünürlüğü 36 gr/100 ml sudur. Buna göre Çözeltideki tuz yüzdesi nedir?Çözüm:

16 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Örnek 2: Örnek 2: 30 gr şekerin 120 gr suda çözünmesiyle oluşan çözeltide çözünen şekerin kütlece yüzdesi nedir?Çözüm:

17 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Örnek 3: Örnek 3: Kütlece % 20 lik 400 gr şeker çözeltisinde kaç gram şeker çözünmüştür?Çözüm:

18 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Örnek 4: Örnek 4: 192 gr su ve 48 gr tuz ile hazırlanan çözelti kütlece yüzde kaçlıktır?Çözüm:

19 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Örnek 5: Örnek 5: Potasyum sülfatın 50 o C’taki çözünürlüğü 16,5 gr/ 100 gr sudur. Bu sıcaklıkta 200 gr su ile hazırlanan doymuş çözeltinin kütlesi kaç gramdır?Çözüm:

20 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR reçel şekerlendi  Uzun süre buzdolabında bekletilen reçelin kristalleşmesinden halk arasında “reçel şekerlendi” diye söz ederiz. Reçel ısıtılırsa eski haline döner.  Peki reçelin neden şekerlendiğini hiç düşündünüz mü?  Isıtma nasıl bir etki yaparak reçeli eski haline getirir?  Sıcaklık şekerin çözünürlüğünü nasıl etkiler? ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER Çözücü ve çözünenin cinsi Sıcaklık Basınç Ortak iyon etkisi Çözücü ve çözünenin cinsi Sıcaklık Basınç Ortak iyon etkisi ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLER Çözücü ve çözünenin cinsi Sıcaklık Basınç Ortak iyon etkisi Çözücü ve çözünenin cinsi Sıcaklık Basınç Ortak iyon etkisi Polar maddeler genellikle polar çözücülerde, apolar maddeler genellikle apolar çözücülerde çözünürler. Şeker ve tuz gibi maddeler suda iyi çözünürken yağlı boya ise apolar çözücü olan benzende çözünürler. Polar maddeler genellikle polar çözücülerde, apolar maddeler genellikle apolar çözücülerde çözünürler. Şeker ve tuz gibi maddeler suda iyi çözünürken yağlı boya ise apolar çözücü olan benzende çözünürler. ÇÖZÜNÜRLÜĞE ETKİ EDEN FAKTÖRLERÇÖZÜCÜ VE ÇÖZÜNENİN CİNSİ

21 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Çözünürlüğü etkileyen en önemli faktörlerden biri sıcaklıktır. Sıcaklığın çözünürlüğe etkisi maddenin cinsine ve fiziksel hallerine göre değişir. Katıların çözünürlüğüne sıcaklığın etkisini yandaki grafiği inceleyerek görelim.  Başlangıç sıcaklığında NaCl ve KNO 3 ’ın çözünürlükleri arasındaki fark çok azken sıcaklık arttıkça bu fark artmaktadır. Sıcaklık arttıkça katıların sudaki çözünürlüğü genellikle artar. Sıcaklık arttıkça çözünürlüğü azalan çok az katı vardır. Potasyum nitrat, sodyum nitrat ve potasyum klorunun çözünürlüğü sıcaklıkla artarken seryum sülfatın (Ce 2 (SO 4 ) 3 ) çözünürlüğü sıcaklıkla azalır. KATILARIN ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNE SICAKLIĞIN ETKİSİ Sıcaklık o C Çözünürlük gr/100 mL su

22 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Sıcaklık ( o C) Madde Sodyum klorür 35,735,836,036,336,537,037,237,838,639,0 Sodyum nitrat 73,08088,096, Sodyum sülfat ---50,448,846,745,344,143,743,1 Potasyum klorür 27,631,034,037,040,042,645,548,351,154,0 Potasyum nitrat 13,320,931,646,063,985, Potasyum sülfat 7,359,2211,112,814,716,518,320,021,122,9 BAZI KATILARIN DEĞİŞİK SICAKLIKLARDAKİ ÇÖZÜNÜRLÜKLERİ ( gr/100 gr Su)

23 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Örnek 6: Örnek 6: 60 o C sıcaklıkta 200 gr suda kaç gr KNO 3 çözülebilir.Çözüm:

24 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Örnek 7: Örnek 7: 10 o C’ta 300 gr suya 270 gr NaNO 3 eklendiğinde kaç gram NaNO 3 çözünmeden kalır?Çözüm:

25 Örnek 8: Örnek 8: 90 o C sıcaklıkta 462 gr doymuş KCl çözeltisi 40 o C’a kadar soğutulursa kaç gram KCl çöker.Çözüm:KARIŞIMLARKARIŞIMLAR

26 Örnek 9: Örnek 9: 30 o C sıcaklıkta 400 gr suya 150 gr KCl eklendiğinde, kaç gr KCl çözünmeden kalır.Çözüm:KARIŞIMLARKARIŞIMLAR

27 Örnek 10: Örnek 10: 60 o C’ta 200 gr suya 275 gr KNO 3 atıldığında çöken KNO 3 ’ı çözmek için kaç gram su gerekir?Çözüm:KARIŞIMLARKARIŞIMLAR

28 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Gazların sudaki çözünürlüğü sıcaklık artıkça azalır. Aşağıdaki grafikte oksijenin sıcaklıkla değişimi grafiği verilmiştir. GAZLARIN ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNE SICAKLIĞIN ETKİSİ Gazlı içeceklerin üzerinde “soğuk içiniz” yazmasının nedenini araştırınız. Araştırınız…

29 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR Azot 0,00290,00190,00120,003 Oksijen 0,00690,00430,00270,008 Karbondioksit 0,3350,1690,076- Madde Sıcaklık o C Tablo: Bazı gazların 100 mL suda 1 atm basınçtaki çözünürlükleri gr/100 mL su

30 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Suda yaşayan canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için suda çözünmüş oksijen gazına ihtiyaç duyarlar. Yaz günlerinde, havanın azalması, derinliği az olan sularda daha az balık yaşamasına neden olur. Derinlere inildikçe sıcaklık azalacağından çözünmüş oksijen gazı miktarı da artar. Bu nedenle balıklar, sıcak havalarda derin sulara gider.  Suda yaşayan canlılar yaşamlarını sürdürebilmek için suda çözünmüş oksijen gazına ihtiyaç duyarlar. Yaz günlerinde, havanın azalması, derinliği az olan sularda daha az balık yaşamasına neden olur. Derinlere inildikçe sıcaklık azalacağından çözünmüş oksijen gazı miktarı da artar. Bu nedenle balıklar, sıcak havalarda derin sulara gider.Meraklısına…

31 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR GAZLARIN ÇÖZÜNÜRLÜĞÜNE BASINCIN ETKİSİ Basıncın çözünürlüğe etkisi katı ve sıvılarda yok denecek kadar azdır. Uyarı:  Gaz çözünürlüğü ve basınç arasındaki ilişki nitel olarak Henry Kanunu ile ifade edilmiştir. Bu kanun; bir sıvı içerisinde bir gazın çözünürlüğünün çözeltinin üzerindeki basıncı ile doğru orantılıdır. Dolayısıyla basınç artıkça gazın çözünürlüğü artar.  25 o C ‘ta azot ve oksijen gazlarının çözünürlüğünün basınçla değişim grafiği yandaki şekilde olduğu gibidir.

32 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Çözünürlük maddenin kimlik özelliği midir?  Çözünürlük tabloları incelendiğinde hem katıların hem de gazların aynı sıcaklıkta farklı maddelerin çözünürlüklerinin de farklı olduğu görülür. O halde çözünürlük maddenin kimlik özelliklerindendir.  Örneğin deneysel ölçümler sonucunda bir maddenin 20 o C’taki sudaki çözünürlüğü 11,1 gr/100 mL su olarak belirlemişsek bu maddenin Potasyum sülfat (K 2 SO 4 ) olduğunu çözünürlük tablosuna bakarak söyleyebiliriz.  Ancak bir maddenin yalnızca bir özelliğine bakarak hangi madde olduğunu söylemek doğru olmaz. Başka fiziksel özelliklerinin de bilinmesi gerekir.

33 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Makarna için koyduğumuz su tencerede kaynarken tuz atıldığında kaynamanın durduğu ve bir müddet sonra tekrar kaynamanın başladığı görülür.  Tuzlu su bir karışım olduğuna,karışımların bileşenleri değiştikçe kaynama noktası, yoğunluk gibi fiziksel özellikleri nasıl değişir?  Deniz suyu çeşitli tuzların çözünmüş olarak bulunduğu bir karışımdır. Farklı denizlerde bu tuz oranı farklı değerlerdedir. Bu farklılığın çeşitli nedenlerinden biri sıcaklık diğeri de o bölgedeki denizi besleyen akarsuların fazlalığıdır. Dünyada en tuzlu deniz İsrail ile Ürdün sınırındaki ölü denizdir.  Ülkemizde Akdeniz’in suyu, Karadeniz’e göre neden daha tuzludur?  Ölü Deniz’de yüzmek diğer denizlere göre daha kolaydır. Neden? KARIŞIMLARIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

34 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Saf maddelerin onları tanımamızı sağlayan kimlik özellikleri vardır. Karışımların ise bu tür kimlik özellikleri yoktur. Karışımların yoğunluk, kaynama noktası gibi özellikleri karışımı meydana getiren bileşenlerin birleşme oranına göre değişir.  Örneğin suyun kaynama noktası 1 atm basınçta 100 o C iken glikolun kaynama noktası 198 o C’tur. Glikol – su karışımın kaynama noktası ise suyun kaynama noktasından yüksek, glikolun kaynama noktasından düşüktür. Kaynama noktası suyun kaynama noktasından yüksek olan glikolun donma noktası da suyun donma noktasından düşüktür.  Glikol, suyun donma noktasında alçalmaya, kaynama noktasında yükselmeye neden olur.  Motorlu araçların radyatörlerindeki suya kış aylarında neden glikol karıştırılır? KARIŞIMLARIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

35 KARIŞIMLARKARIŞIMLAR  Suda çözünen tuzlar da suyun kaynama noktası alçalmasına neden olur. Suyun donma noktası alçalması ve kaynama noktası yükselmesi çözünen tuzun miktarına bağlıdır.  Kışın buzlanan yollara neden tuz atılır? KARIŞIMLARIN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ Özet…  Karışımı oluşturan maddeler her oranda karışır.  Karışımı oluşturan maddeler kendi özelliklerini kaybetmez.  Karışımın erime noktası ve kaynama noktası gibi özellikleri, karışımı oluşturan maddelerin karışma oranına göre değişir.  Karışımlar fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılır.  Karışımların belirli bir formülü yoktur.  Karışımların oluşması ya da ayrılmasında bileşiklere göre daha az enerji değişimi olur.


"KARIŞIMLARIN SINIFLANDIRILMASI HAZIRLAYAN FEHMİ GÜR." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları