Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Üretim Planlama ve Programlama Üretim yöneticileri, belli bir ürünün gelecekte –Ne zaman ve –Ne kadar talep edileceğini belirlemek ve buradan hareketle.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Üretim Planlama ve Programlama Üretim yöneticileri, belli bir ürünün gelecekte –Ne zaman ve –Ne kadar talep edileceğini belirlemek ve buradan hareketle."— Sunum transkripti:

1 Üretim Planlama ve Programlama Üretim yöneticileri, belli bir ürünün gelecekte –Ne zaman ve –Ne kadar talep edileceğini belirlemek ve buradan hareketle ileride ihtiyaç duyulacak üretim faktörlerini de –Zaman –Miktar ve –Nitelikler yönünden planlamak durumundadırlar 1 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

2 Rekabet edebilmek için, Pazar talebi ile uzun dönemli üretim planlaması arasında bir denge kurulmalıdır. Uzun ve orta dönemli planların yapılması, stokların etkin kullanımı, işgücü atamaları ve iyi bir kapasite planlaması talepteki değişikliğin etkilerini azaltır. Üretim kaynaklarının gelecekte nasıl kullanılacağı, örgütün başarısını direk etkiler ve burada üretim planlama sistemi yardımcı bir araçtır. 2 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

3 İşletmelerde amaçları gerçekleştirebilmek için birtakım planlar yapılır. İşletme politikası-stratejisi diye tanımlanan uzun zaman dilimini kapsayan planların yanı sıra Daha kısa zaman dilimini kapsayan, mal ve hizmetlerin miktar ve türünü belirleyen, talep öngörülerini esas alan planlar da söz konusudur. 3 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

4 Planning Tasks and Responsibilities 4 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

5 Planlama dönemleri ve sorumluluklar Bugün3 Ay 1 yıl5 yıl Planlama Ufku Kısa-dönem planlar Görev atamaları Sipariş verme Görev programlama sevkiyatlar Orta-dönem planlar Satış planlama Üretim planlama ve bütçeleme İşgücü, stok ve taşaron düzeylerini saptama Üretim-iş planlarını analiz etme Uzun-dönem planlar AR-GE Yeni ürün planları Sermaye harcamaları Tesis kuruluş yeri ve yayılma Sorumlu: Üretim yöneticileri, nezaretçiler, ustabaşı Sorumlu: Üretim Yöneticileri Sorumlu: Üst yönetim 5Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

6 Üretim planlama Gelecek belli bir dönem boyunca üretim düzeyinin belirlenmesi çabasıdır. Yani üretilecek ürünlerin ne miktarda ve ne zaman üretilmesi gerektiği, üretim kapasitesinin kullanımı ve kapasite ile çıktıların dengelenmesi konularını kapsamaktadır. Plan ayrıntılara girmez, kesinlik taşımaz, gerekirse düzeltilir. 6 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

7 Üretim programlama Hangi ürünün ne zaman, ne miktarda ve nerelerde işlem görerek üretileceği üretim programlamanın kapsamına girer. Programlar bağlayıcıdır, zorunlu olmadıkça değiştirilmez. Üretim planlama ve programlama üretim öncesi faaliyetleri, üretim kontrolü ise üretim esnası ve sonrası faaliyetleri kapsar. 7 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

8 Üretim planlama Üretim planlamasının amacı üretim sürecinde yapılmakta olan faaliyetleri minimum maliyetle gerçekleştirerek ve zamanında üretim yaparak tüketici taleplerini karşılamaktır. Üretim planı, işletme planı ile uyumlu olmalı ve; pazarlama ve finans planlarını etkilediğinden bölümler arasında birlik sağlayabilmelidir. Kötü veya hatalı bir üretim planlaması fazla stok bulundurmaya-stoklama maliyetlerinin artmasına veya stoksuzluğa-tüketici isteklerinin karşılanamamasına yol açar. Verimlilik azalır. 8 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

9 Üretim planlama ve programlama süreci 1.Talep öngörümü 2.Bütünleşik-toplam üretim planlaması (Aggregate production planning) 3. Ana üretim programlaması→genel kapasite planlaması ile birlikte (Master production scheduling) 4. Malzeme ihtiyaç planlaması →detaylı kapasite planlaması (Material Requirements Planning) (MRP) 5. Kısa dönem programlama →kısa dönem kapasite kontrolü Faaliyetlerin tümü birbiriyle uyumlu olmalı, faaliyetlerin detayı aşağı doğru artarken, kapsanan süre azalmalıdır. 9 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

10 Bütünleşik Üretim Planlaması BÜP genellikle bir yıl gibi orta dönemde, beklenen talebi karşılayabilecek üretimi sağlama çabasıdır. Arzı talebe uydurma çalışmalarının tümüdür. Öngörülen talep ile üretimi birbirine uydurabilme çalışmaları genellikle tek grup çıktı veya birkaç birleştirilmiş ürün grubu için yapıldığından bütünleşik ya da toplam planlama deyimi kullanılır. (ayakkabı imalatında renk ve tür ayrımı yapmadan imal edilen ayakkabı adedi, kaç ton çelik, kaç litre boya, kaç metre kumaş vs.. gibi) 10 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

11 Bütünleşik üretim planlaması Ne kadar kapasiteye ihtiyaç var? İhtiyaç duyulan kapasite nasıl temin edilecek? Dönemler arasındaki farklı talepler nasıl dengelenecek? sorularını cevaplanmaya çalışır. 11 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

12 Bütünleşik üretim planlaması Bu amaçla şu sorular cevaplanır: 1.İşletme gelecek yıl ne kadar üretmelidir? 2.Kaynak kapasitesi ne kadardır? 3.Talebi karşılamak için üretim aylık ne kadar değiştirilmelidir? 4.Hangi mal ve hizmetlerden ne kadar satın alınmalıdır? 12 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

13 Bütünleşik plan ve ilişkileri Bütünleşik plan talep öngörüleri, siparişler Ana üretim programı Ve MRP sistemleri Detaylı iş programları Dış kapasite Taş e ron, fason Eldeki stok Eldeki hammaddeler işgücü Pazar Ve talep Araştırma ve teknoloji Ürün kararları Süreç planlama ve kapasite kararları 13Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

14 Genellikle 3-12 aylık bir süre için üretimin miktar ve zamanını saptar. Plan aylık dönemler itibariyle hazırlanır. Üretimi adet, saat, lira gibi ortak birimlerle ifade eder. Kapasite ve talep değişkenlerini kullanır. Arz veya talep değişkenlerini değiştirebilme imkanı verir. Plan döneminde işletmenin fiziki kapasitesi sabittir, değiştirilemez varsayar. Talebin değişken veya mevsimsel olduğu durumda planı hazırlamak anlamlı olur. Talep değişmez olsa plan kolaylıkla hazırlanır. Bütünleşik üretim planının özellikleri 14 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

15 Talebi karşılamak Kapasiteyi etkin kullanmak Envanter politikasına uymak Maliyetleri minimize etmek –işgücü –envanter –Tesis ve ekipman –taşeron Amaçları 15 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

16 Bütünleşik planlama stratejileri Kapasiteyi veya talebi değiştirme stratejileri izlenebilir: Kapasite seçenekleri- kapasiteyi değiştir 1.Üretim miktarını değiştirmek –Fazla mesai –Eksik çalışma –Taşeron –Fason 2.İşgücü miktarını değiştirme –İşe alma, işten çıkarma –Part-time –Geçici işgören 3.Stok düzeylerini değiştirme –Stoklama –stoksuzluk 16 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

17 Bütünleşik planlama stratejileri Talep seçenekleri- talebi değiştir : –Talebi etkilemek (fiyatlama, reklam, satış geliştirme) –Farklı ürün üretme (mevsimlik talep durumunda tamamlayıcı ürünler üretme) –Yüksek talep dönemlerinde talebi geç karşılama (talep edenin beklemesi) 17 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

18 Aggregate Scheduling Options - Advantages and Disadvantages 18 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

19 Advantages/Disadvantages - Continued 19 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

20 Advantages/Disadvantages - Continued OptionAdvantageDisadvantageSome Comments Using part-time workers Less costly and more flexible than full-time workers High turnover/training costs; quality suffers; scheduling difficult Good for unskilled jobs in areas with large temporary labor pools Influencing demand Tries to use excess capacity. Discounts draw new customers. Uncertainty in demand. Hard to match demand to supply exactly. Creates marketing ideas. Overbooking used in some businesses. 20 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

21 Advantage/Disadvantage - Continued 21 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

22 Stok düzeyini değiştirme ile: işgücü düzeyindeki değişimler dereceli olur, ani işe alma, işten çıkarma olmaz, ani üretim değişiklikleri olmaz. Stok tutma maliyeti artar, stoksuzluk durumunda satış kaybı olabilir. İmalat sektörüne uygun, hizmette uygun değil. İşe alma ve işten çıkarma ile işgücü düzeyini değiştirme: Diğer seçenekleri kullanma zorunda kalmayız, işe alma, çıkarma ve eğitim maliyetleri olur.İşgücü arzının piyasada bol olduğu durumda kullanılır.

23 Fazla mesai veya eksik çalışma ile üretim miktarını değiştirmek : işe alma ve eğitme maliyeti olmadan talepteki mevsimlik değişimler karşılanır. Fazla mesai ücretleri, işgücünün yorgun olması sonucu kalite problemleri oluşur. Fazla mesai dahi talebi karşılayamayabilir. Planda esnekliğe izin verir. Taşeron/fason kullanmak: firmanın çıktı düzeyini düzgünleştirir, esneklik sağlar, kalite kontrol gücü kaybolur, kar azalabilir, ileride işletme pozisyonunu kaybedebilir, iş yapma kapasitesi azalabilir. Yeni üretim yaparken, üretim miktarını ayarlamada uygulanır.

24 Part-time işgücü kullanma: full-time dan daha az maliyetli ve esneklik fazla. İşgücü devri ve eğitim maliyetleri fazla, kalite etkilenebilir, programlama güçtür. Geçici işçilerin çok olduğu beceri istemeyen işler için uygundur. Talebi etkilemek: fazla kapasiteyi kullanmaya çalışır. İndirimler yeni müşteri çeker. Talepte belirsizlik olması, arz ile talebi her zaman dengeleyememek dezavantajdır. Yeni pazarlama fikirleri ortaya çıkabilir. Fazla yer satma (overbooking) bazı işletmelerde kullanılabilir.

25 Siparişleri geç karşılama: fazla mesai yapılmamış olur. Kapasite sabitlenir. Müşteri beklemeye razı olmalı, ancak iyi niyet kaybolabilir. Çoğu firma uygular. Zıt mevsimlik ürünler/hizmet sunma: kaynakların kullanımını artırır. Dengeli, sabit işgücüne olanak verir. Firmanın uzman olduğu alanın dışından beceri ve ekipman gerektirebilir. Farklı dönemlerde zıt talebe sahip ürünleri bulmak zordur.

26 İki zıt strateji Level Strategy Chase Strategy Üretimin talebi izlemesi Sabit üretim hızı 26 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

27 Bütünleşik Planlama Stratejileri İki Zıt Strateji Sabit Üretim Hızı Stratejisi (Level Strategy) Üretimin Talebi İzlemesi Stratejisi (Chase Strategy) Karma Strateji (Mixed-Hybrid Strategy)

28 Chase-talebi izleme stratejisi –Üretim hızının talebi çok yakından izlemesi ve stok düzeyinin sıfıra yakın olması (işe alma ve işten çıkarma maliyeti artar) Level-sabit üretim hızı stratejisi –Her gün aynı miktarı üretmek –İşgücü düzeyi aynı kalır –Stok bulundurma veya bulundurmama maliyetleri artar –kolay Mixed-hybrid-karma strateji –İlk iki stratejinin sakıncalarını gidermek için orta yol izlenir. örneğin üretim hızı birkaç ayda bir değiştirilir. Bütünleşik planlama stratejileri 28 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

29 Grafik & şema yöntemleri –Anlaşılması kolay, popüler –deneme & yanılma yaklaşımına dayanır Kantitatif-matematiksel yöntemler –Doğrusal programlama –Ulaştırma modeli –Doğrusal karar kuralı –Yönetim katsayılar modeli –Simülasyon....vs Bütünleşik planlama yöntemleri 29 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

30 Grafik yaklaşım Planlamacılar tecrübe, sezgi ve maliyet verilerini kullanarak bütünleşik planlar ortaya çıkarabilirler. Alternatif planları göstermek için grafikler kullanılır. Grafikte talep ile üretim kapasitesi karşılaştırılır. Deneme yanılmayı esas alan basit, popüler bir planlama tekniğidir. 30 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

31 Grafik yaklaşım Talebi her dönem için öngörüle Her dönem için kapasiteyi; normal çalışma, fazla mesai ve taşeron kullanma durumunda belirle İşgücü, işe alma ve çıkarma, stoklama maliyetlerini belirle Stok düzeyleri ve işgücü için firma politikasını dikkate al. Alternatif planlar hazırla ve toplam maliyetlerini karşılaştır. 31 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

32 örnek Aşağıdaki talep öngörülerine sahip ABC işletmesinde: Normal üretim kapasitesi ayda 2200 Dönem başı stok 1000 ise ve her ay normal kapasite kadar üretilirse::: Plan 1 sabit üretim stratejisi, ayda 2200 birim üretmek ise 32 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

33 Ocak ayı için dönem sonu stok= Ocak ayı dönem başı stok + Ocak ayı üretim – Ocak talebi Ocak DSS= 1000 +2200 – 1500 = 1700 olur Şubat DSS= 1700 +2200 – 1000= 2900 olur

34 Örnek-ABC işletmesi talep öngörüsü ve plan1 aytalepKüm talep üretimKüm üretim Dönem sonu stok satış kaybı Ocak1500 2200320017000 Ş100025002200540029000 M190044002200760032000 N260070002200980028000 My2800980022001200022000 H31001290022001420013000 T3200161002200164003000 Ağ3000191002200186000500 Ey2000211002200213002000 Ek10002210022002350014000 K18002390022002570018000 A22002610022002790018000 34 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

35 35 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

36 maliyetler Birim maliyet: 7.000 pb Birim başına aylık stoklama maliyeti: 140 pb Birim aylık satış kaybı: 9.000 pb Fazla mesai mal(ilave birim başına):650 pb Eksik çalışma mal(birim başına): 300 pb Üretim miktarını değiştirme mal (birim başına): 500 pb

37 Üretim planı1(level) için maliyetler ayüretimÜret.mal (7000) DS stokStok mal (140) Satış kaybı Sat.kay. M (9000) Ocak2200 15.400.000 1700 238.000 Ş2200 “ 2900 406.000 M2200 “ 3200 448.000 N2200 “ 2800 392.000 My2200 “ 308.000 H2200 “ 1300 182.000 T2200 “ 300 42.000 Ağ2200 “ 0 05004.500.000 Ey2200 “ 200 28.000 Ek2200 “ 1400 196.000 K2200 “ 1800 252.000 A2200 “ 1800 252.000 TOP 26.400184.800.0002.744.0004.500.000 37 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

38 Plan 2 Plan 2, alternatif bir plan olarak; daha az talebe sahip olan ocak, şubat, mart aylarında 1500 er birim, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos aylarında 2800 er birim, eylül, ekim, kasım aylarında 2200 er birim ve aralık ayında 1500 birim üretileceği varsayılırsa…dönem sonu stoklar şöyle olur:

39 Üretim planı2(karma) ayKüm talepüretimKüm üretD. S stokSatış kaybı Ocak1500 250010000 Ş2500 1500400015000 M4400 1500550011000 N7000 2800830013000 My9800 2800 1110013000 H 12900 2800 1390010000 T 16100 2800 16700 6000 Ağ 19100 2800 19500 4000 Ey21100 2200 21700 6000 Ek22100 2200 2390018000 K23900 2200 2610022000 A26100 1500 2760015000 39 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

40 40 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

41 Ocak, şubat, mart aylarında normal üretim miktarı 2200 birimden (2200-1500= 700) 700 birim eksik üretim vardır. Nisan-ağustos arası normal miktar 2200 den (2800-2200=600) 600 birim fazla üretim vardır. Eylül, Ekim, kasım aylarında normal miktarda üretim Aralıkta (2200-1500=700 ) 700 birim eksik üretim vardır. Ayrıca bu dönemlere geçişte üretim miktarını ayarlamaktan ötürü üretimi değiştirme maliyetleri oluşur.

42 Üretim planı 2(karma) maliyetler ayüretimÜr.mal (7000) D. S stok St.mal (140) Ür.mik. Değ(500) Fazla mesai(650) Eksik çalışma (300) O150010.500.0001000140.000--210.000 Ş1500“ 210.000-- M1500“1100154.000--210.000 N280019.600.0001300182.000650.000390.000- M2800“1300182.000-“- H2800“1000140.000-“- T2800“60084.000-“- Ağ2800“40056.000-“- Ey220015.400.00060084.000300.000-- Ek2200“1800252.000--- K2200“ 308.000--- A150010.500.0001500210.000350.000-210.000 26600186.200.0002.002.0001300.0001950.000840.000 42 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

43 Planları karşılaştırma Plan1-level maliyet=192.044.000 Plan2-karma maliyet=192.292.000 43 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

44 Örnek:Densepack ocak-haziran talebi Ocak:1280 Şubat: 640 Mart: 900 Nisan:1200 Mayıs:2000 Haziran: 1400 Aralık sonunda çalışan :300 kişi Aralık sonunda eldeki stok:500 Haziran sonunda eldeki stoğun:600 olması istenir İşe alma maliyeti:500 $/işgücü İşten çıkarma mal.:1000$/işgücü Envanter mal:80$/birim/ay K= işgücü başına günlük üretim 22 işgününde 76 işçi 245 birim üretmiş ise K=245/22=11,1364/76=0,14653 birim/işgücü/gün 44 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

45 aytalepNet talepKüm talep işgünü Ocak1280 1280-500=780 78020 Şubat640 142024 Mart900 232018 Nisan1200 352026 Mayıs2000 552022 haziran1400 1400+600=2000 752015 45 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

46 Plan 1-chase-üretimin talebi izlemesi Sıfır stok, işe alma ve işten çıkarma ile ayişgünüNet talep İşgücü başına aylık üretim Gerekli işgücü Ocak20780 20x0,14653= 2,931 780/2,931= 267 Şubat246403,517182 Mart189002,638342 Nisan2612003,810315 Mayıs2220003,224621 Haziran1520002,198910 46 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

47 Aralık sonunda 300 çalışan var ise Ay işgücüİşe alma İşten çıkarma İşgücü başına aylık üretim Top üretim Küm üretim Küm talep stok O267 300- 267=33 2,931 267x2,93 1=783 783 780 3 Ş182 267- 182=85 3,517 640 1423 1420 3 M342 342- 182=160 2,638 902 2325 2320 5 N315 342- 315=27 3,810 1200 3525 3520 5 M621 621- 315=306 3,224 2002 5527 5520 7 H910 910- 621=289 2,198 2000 7527 7520 7 top75514530 47 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

48 maliyetler M= 755x500+145x1.000+30x80=524.900 Haziran sonunda 600 birim stok istenir: mal=600x80=48.000 Top mal= 524.900+48.000=572.900 Dönem başı stok(500) maliyete girmez Martta ve mayısta elde stok olduğu için 1 er işçi azaltılabilir. 755-2=753 işçi işe alınırsa, işten çıkarma 144 olur. Envanter 13 e iner. Maliyet 569.540 olur… 48 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

49 Plan2-level-sabit işgücü-stoksuzluk yok İşe alma işten çıkarma yok, satış kaybı yok. Minimum kaç kişi gerekli? ayKüm talep İşgücü başına küm. üretim Gerekli kişi sayısı O 780 2,931 780/2,931=267 Ş 1420 6,448221 M 2320 9,086256 N 3520 12,896273 M 5520 16,120343 H 7520 18,318 411 max 49 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

50 411 KİŞİ GEREKLİ- aralık sonu 300 kişi var ise 111 kişi işe alınacak, dönem sonu stoklar ise aşağıdaki gibi: Ay İşgücü başına aylık üretim (1) Aylık top. Üretim (2) (2)= (1)x411 Küm. Üretim Küm. Net talep stok O 2,931 1205 780 425 Ş 3,517 14452650 1420 1230 M 2,638 10843734 2320 1414 N 3,810 15665300 3520 1780 M 3,224 13256625 5520 1105 H 2,198 9037528 7520 8 top5962 50 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

51 Dönem sonu envanter: 5962+600=6562 Maliyet=envanter mal+ işe alma mal. Maliyet=6562x80 + 111x500=580.460 Plan 1 569.540 idi Plan 2 580.460 ikisi birbirine yakın İşe al, çıkar yerine 2. plan uygulanır 51 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

52 Plan 3- karma strateji Sadece 1 kez kişi sayısını değiştirsek Ocak-nisan arası 1 dönem, mayıs –haziran arası 2. dönem olsa İlk 4 ay kümülatif talep 3520 İlk 4 ay kişi başı küm. Üretim: 2,931+3,517+2,638+3,810=12,896 3520/12,896=272,95 kişi≈273 5-6 aylar için Küm talep=4000 Üretim:3,224+2,198=5,422 4000/5,422=737,7 kişi gerekli Ay Küm talep İşgücü başına aylık üretim O 780 2,931 Ş 1420 3,517 M 23202,638 N 35203,810 M 55203,224 H 75202,198 52 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

53 Karma strateji Ay Küm talep İşgücü (1) İşe alma İşten çıkarma Kişi başı üretim (2 Üretim (1).(2) Küm üretim stok O 780 27327 2,931 800 20 Ş 1420 273 3,517 960 1760 340 M 2320 273 2,638720 2480 160 N 3520 273 3,8101040 3520 0 M 5520 738465 3,2242379 5899 379 H 7520 738 2,1981622 7521 1 top46527900 53 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

54 Karma strateji maliyeti İşten çık.+işe alma+stok 27x1000+465x500+(900+600)x80=379.500 Bu sonuç aynı zamanda doğrusal programlama sonucu elde edilen optimal strateji 54 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

55 Örnek: çatı malzemeleri imalatçısı Çatı malzemeleri imalatçısı, 6 aylık çatı kaplama malzemesi öngörülerini tablodaki gibi hazırladı. Ort. Talep= 6200/124 Ort. Talep=50 birim/gün aytalepgün Günlük talep O9002241 Ş7001839 M8002138 N12002157 May15002268 H11002055 top6200124 55 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

56 Öngörülen talep ve ortalama talep 22 18 21 21 22 20 56Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

57 Plan 1: 6 ay boyunca talebi karşılayacak sabit işgücü ay üretim 50.Gün Küm üretim talep Küm talep stok Dönem sonu stok O1100 900 200 Ş90020007001600200400 M105030508002400250650 N1050410012003600-150500 M1100520015005100-400100 H1000620011006200-1000 1850 57 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

58 Kümülatif talep grafiği Plan 1 Jan Feb Mar Apr May Jun Cumulative forecast requirements Cumulative level production using average monthly forecast requirements Reduction of inventory Excess inventory Cumulative Demand (Units) 7,000 6,000 5,000 4,000 3,000 2,000 1,000 58Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

59 Maliyet verileri Stoklama mal= 5 pb/birim/ay Fason mal= 10 pb/birim Ortalama ücret= 5 pb/saat (40 pb/gün) Fazla mesai= 7 pb/saat (8 saatin üstüne) Üretim miktarını artırma mal= 10pb/birim Üretim miktarını azaltma mal= 15pb/birim Bir birim üretim için gerekli işgücü saat = 1,6 saat 59 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

60 Plan 1 maliyeti Günde 50 birim sabit üretim için, sabit işgücü istenirse (fazla mesai yok, dönem başı stok yok, fason yok..) Günde 50 birim üretim için gerekli işgücü: 50 birimx 1,6 saat=80 saat gerekli 80 saat/ 8 saat/işgücü = 10 işçi Stok maliyeti=1850 birimx5pb=9250 pb Normal çalışma=10 kişix124günx40pb=49600 Toplam maliyet=49600+9250=58.850 pb 60 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

61 Plan 2: günlük talebin en düşük olduğu dönemdeki kadar işgücü tutup, kalanını fason karşılamak aytalepgün Günlük talep O9002241 Ş7001839 M8002138 min N12002157 My15002268 H11002055 top6200124 61 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

62 Plan 2 maliyet 38 adet x 1,6 saat= 60,8 saat gerekli 60,8/8= 7,6 kişi gerekli 7 full-time, 1 part-time İşletme içi üretim= 38birim/günx124 gün=4712 6200- 4712= 1488 birim fason İşgücü mal= 7,6kişix40 pb/günx124gün=37696 Fason mal=1488 birimx 10pb/birim=14880 Toplam maliyet=37696+14880=52576 62 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

63 Plan 3: işe alma ve çıkarma ile üretimi talebe eşitleme aytalep Üretim mal Üretimi art. (işe alma) İşten çıkarma toplam O900 900x1,6x5= 7200 --- 7200 Ş7005600--- 200x15= 3000 8600 M8006400 100x10= 1000 ----7400 N120096004000----13600 My1500120003000----15000 H11008800----600014800 top6200496008000900066600 63 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

64 karşılaştırma Plan 1Plan 2Plan 3 Stoklama925000 Norm çalış.496003769649600 Fazla çal.000 İşe alma008000 İşten çık.009000 Fason0148800 toplam588505257666600 64 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

65 ödev Aynı örnekte 8 kişi ile çalışılıp, gerektiğinde fazla mesai yapılması halinde planı hazırlayıp maliyetini hesaplayınız 65 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

66 ödev2 Buzdolabı imalatçısı firma Ocak-Haziran arası için bütünleşik plan hazırlamak istemektedir. Firma aşağıdaki verileri hazırlamıştır. Üretimin öngörülen talebi karşılaması için işgücünü değiştirerek bir plan hazırlayınız. (aralıkta 8 işgören var) Planın maliyetini hesaplayınız. aytalep Ocak400 Şubat500 Mart550 Nisan700 Mayıs800 haziran700 66 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

67 Maliyetler: –Stoklama m=8 pb/buzdolabı/ay –İşgücü ücreti=12 pb/saat (8 saat normal çalışma ) –İşe alma (üretimi artırma)= 40 pb/kişi –İşten çıkarma= 80 pb/kişi Diğer veriler: –Mevcut işgücü (aralık)= 8 kişi –İşçilik saati/buzdolabı=4 saat –Aylık işgünü=20 gün –Dönem başı stok=250 buzdolabı –Dönem sonu stok= 0 buzdolabı 67 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

68 Örnek- Level Strategy 68 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

69 Non-Financial Criteria Operations perspective: –Smooth & even flow is easy to manage Human resources perspective: –Nobody hired or fired, no overtime or furloughs, so employee morale should be fine Marketing perspective: –All demand met, so no customer service issues 69 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

70 Örnek-Chase Strategy 70 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

71 Non-Financial Criteria Operations perspective: –Can operations ramp up & back down this quickly? –Much more difficult to accomplish Human resources perspective: –Will employees tolerate being hired & fired so rapidly? –What about training & learning curve issues? Marketing perspective: –All demand is met (assuming no strikes) 71 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

72 Örnek Bir fabrika üretim, talep, kapasite ve maliyete ilişkin verileri aşağıdaki gibi toplamıştır. D.P. nin ulaştırma yöntemi ile ulaştırma tablosunu ve başlangıç uygun çözümü hazırlayınız. 72 Mart NisanMayıs Talep8001.000750 Kapasite Normal700 Fazla Mesai50 Fason150 130 Dönem Başı Stok100 Maliyetler Normal Çalışma40 pb/br Fazla Mesai50 pb/br Fason70 pb/r Stoklama2 pb/br/ay Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

73 Farnsworth’s Transportation Table Period 1 (Mar) Period 2 (Apr) Period 3 (May) Unused Capacity (Dummy) Total Capacity Available (Supply) Beginning Inventory 0 100 240 Regular 40 700 42440 700 Overtime 50 52 50 540 50 Subcontract 70 72 150 740 150 RegularX 40 700 420 700 Overtime X 50 520 50 Subcontract X 70 50 72 0 100150 Regular XX 40 700 0 Overtime XX 50 0 Subcontract Xx 700 130 Total Demand 80010007502302780 Period 3 Period 2 Period 1 73Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol

74 Comparison of Three Major Aggregate Planning Methods Charting/graphica l methods Transportation method Management coefficient model Trial and error Optimization Heuristic Simple to understand, easy to use. Many solutions; one chosen may not be optimal LP software available;permits sensitivity analysis and constraints. Linear function may not be realistic Simple, easy to implement; tries to mimic manager’s decision process; uses regression Techniques Approaches Aspects 74 Prof. Dr. Üzeyme Doğan - Üretim Planlama ve Kontrol


"Üretim Planlama ve Programlama Üretim yöneticileri, belli bir ürünün gelecekte –Ne zaman ve –Ne kadar talep edileceğini belirlemek ve buradan hareketle." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları