Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ERİŞKİNDE SIVI VE ELEKTROLİT TEDAVİSİ. 2 Vücut Sıvılarının Dağılımı  Erişkinde toplam vücut ağırlığının %60’ı sudur.  Toplam vücut suyunu etkileyen.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ERİŞKİNDE SIVI VE ELEKTROLİT TEDAVİSİ. 2 Vücut Sıvılarının Dağılımı  Erişkinde toplam vücut ağırlığının %60’ı sudur.  Toplam vücut suyunu etkileyen."— Sunum transkripti:

1 ERİŞKİNDE SIVI VE ELEKTROLİT TEDAVİSİ

2 2 Vücut Sıvılarının Dağılımı  Erişkinde toplam vücut ağırlığının %60’ı sudur.  Toplam vücut suyunu etkileyen iki önemli parametre -yaş -yağsız vücut kitlesi

3 3 Vücut Sıvılarının Dağılımı Kompartman 70kg % Vol Hücre içi lt Hücre dışı lt Plasma lt İnterstisyel lt -Fonksiyonel %90 -Nonfonk %10 (eklem içi,bağ dok,serebro-spinal)

4 4 Sıvı-Elektrolit Değişimi Vücuttan olan tüm kayıplar insensable kayıp dışında izotonik olup,izotonik sıvılar ile replase edilmelidir. İnsensable kayıpların %75’i ciltten % 25’i akçiğerlerden olup, %5 dextros ile replase edilmelidir.

5 5 TOTAL VÜCUT SUYUNUN İntraselüler kompartmanda 2/3’ü (30 lt) (VA’nın %40-45’i) Ekstraselüler kompartmanda 1/3’ü (13lt) İntertisyel sıvı kompartmanı VA’nın %11-15’i İntravasküler kompartmandaki sıvı (plazma) VA’nın %5’i (3.5 lt)

6 6 Erişkinde Günlük Volüm İhtiyacı ve Kompozisyonu  Genç50 ml/ kg  Yaşlı,kalp, renal yet. 30 ml/ kg  Ortalama 40 ml / kg 70 kg için ml  Kompozisyon: ml %5 dextros ml %0,9Nacl ml %5 dextros

7 7 Vücut Su İçeriğini Sabit Tutmaya Çalışan Mekanizmalar  Böbreklerin etkinliği  ADHAntidiüretik Hormon  RAARenin-Anjiotensin-Aldosteron sistemi  ANFAtriyal Natriüretik Faktör  Susama mekanizması

8 8  Normal durumda ekstraselüler sıvı osmolaritesi 290mOsm/kg’dır. ( mOsm/kg)  Su, hücre membranlarından serbest olarak geçtiği için normal durumda intraselüler sıvı osmolaritesi bu değere eşittir.

9 9  HİDROSTATİK BASINÇ: Kapillerin arteriyel taraftaki basıncı (kapiller kan basıncı)  ONKOTİK BASINÇ: Plazma proteinlerinin sağladığı ve sıvıyı kapiller içinde tutmaya çalışan basınç. HB > OB Su ve elektrolitler kapiller dışına sızar, kapillerin venöz tarafından kapiller içine döner. İntravasküler kompartmandaki sıvının devamlı dolaşımı sayesinde, sıvı kompartmanları kendi aralarında dinamik bir denge durumundadır.

10 10  Vücut suyunun 3 kompartman arasındaki dağılımı, HB ve OB’a katkıda bulunan etkenler normal olduğu sürece normal düzeyde kalır  Osmolarite ve onun sağladığı onkotik basınç 3 sıvı kompartmanının hacminin sabit kalmasını sağlar

11 11  İntraselüler sıvıda osmolarite  Potasyum  Fosfat  iyonlarıyla sağlanır  İnterstisyel ve intravasküler sıvıda osmolarite  Na+  Cl- iyonlarıyla sağlanır  Plazma osmolaritesi için  Na+  Cl-  Üre  Glukoz katkıda bulunur

12 12 Günlük idame su gereksinimi hesaplamasında VA esas alınır  İlk 10 kg için 100ml/kg  İkinci 10 kg için 50ml/kg  Daha yukarısı için 20 ml/kg 60 kg’lık bir insan için 100x x x40=2300ml su vermek gerekir.

13 13  İdame elektrolit gereksiniminde esas Na +, K +, Cl -  Günlük bazal enerji tüketimi için glukoz  3 elektrolitin 24 saatlik idame gereksinimi, verilecek su miktarı esas alınarak, diğerleri ise VA doğrudan dikkate alınarak saptanır  Na+ 3mmol/100ml su gereksinimi  K+ 2mmol/100ml “ “  Cl- 2mmol/100ml “ “  Ca mmol/kg  Mg mmol/kg  Fosfat 0.1 mmol/kg

14 14 Dehidratasyon ve Na + dengesi bozuklukları  Su/Na + dengesi bozukluklarının büyük bir bölümü DEHİDRATASYON  Vücut su hacmi azalır  3 kompartmanda birden  Bazen hipernatremi (Na+ düzeyinde artma)  Bazen hiponatremi (Na+ düzeyinde azalma) eşlik eder.

15 15 Hiperhidratasyon (Su retansiyonu)  Ödemli hastalıklar sırasında  Na + retansiyonuna bağlı olarak gelişir  Cerrahi girişimler  Perioperatif ve postoperatif su ve elektrolit retansiyonu  Travma

16 16 DEHİDRATASYON 3 tiptir  İzotonik dehidratasyon  Hipertonik dehidratasyon  Hipotonik dehidratasyon

17 17 DEHİDRATASYON  İZOTONİK DEHİDRATASYON Su/tuz kaybı eşdeğer oranda Ekstraselüler sıvı hacmi azalır Osmolarite ve intraselüler sıvı hacmi değişmez. Kusma (Metabolik alkaloz) Diyare (Metabolik asidoz) Gİ fistül

18 18 DEHİDRATASYON  HİPERTONİK DEHİDRATASYON Elektrolit kaybı olmaz ya da minimum Serbest su kaybı (primer su eksikliği) Su alımı yetersiz Hipernatremi eşlik eder Serum [Na + ] > 145 mEq/lt Klinik belirtiler [Na + ] > 160 mEq/lt SSS belirtiler Konfüzyon, halüsinasyon, intrakraniyel kanama, Koma Susama Akut kilo kaybı Cilt turgoru azalması, mukozada kuruluk

19 19 DEHİDRATASYON  HİPOTONİK DEHİDRATASYON Elektrolit kaybı > su kaybı Hiponatremi gelişir Ekstraselüler sıvı hacim ve osmolaritesi düşer Su hücre içine dolar Hiponatremi [Na + ] < 135 mEq/lt Klinik belirtiler < 120 mEq/lt SSS belirtileri-SU ZEHİRLENMESİ (Apati, konfüzyon, ajitasyon, kesiklik, başağrısı, kas krampları, anoreksiya, bulantı, konvülsif tutarık, koma) Hücre ödemi-Beyin ödemi*Beyin sıkışması (Adaptasyon mekanizmaları)

20 20 DEHİDRATASYON Natremi  Natremi normal değerleri mEq/lt  Dehidratasyonun tipinin saptanması için serum [Na + ]  Natremi izotonik dehidratasyonda normal hipertonik “ artmış (hipernatremi) hipotonik “ azalmış (hiponatremi)  Ancak tek başına yeterli değil.

21 21 DEHİDRATASYON  Dehidratasyonda teşhis için eksilen su miktarı (su değişimi) de hesaplanmalıdır  Hipertonik durumda (hipernatremi) dehidratasyon serbest su kaybına bağlı ise başlangıçta eletrolitsiz bir izotonik solüsyon (%5’lik dekstroz) iv  Su kaybı hafifse ağızdan su  Ağır dehidratasyonda bilinç kapalıysa iv  Bilinç açıksa ORS

22 22 DEHİDRATASYON  Hipernatremi su kaybına bağlı değilse  Aşırı tuz yüklenmesine bağlı ise Na + atılımını arttırmak için DİÜRETİK ile birlikte vücut su hacim azalmasını önlemek için birlikte %5’lik dekstroz iv

23 23  Hiponatreminin de önce tipi belirlenmelidir.  Dehidratasyonlu (Na deplesyonuna bağlı)  Dehidratasyonsuz (dilüsyonel) Oluşuna göre farklı tedavi yaklaşımları

24 24  DEHİDRATASYONLU HİPONATREMİDE NaCl eksikliği telafi edilir Na açığı (defisiti) hesaplanır %0.9 NaCl (Hafif olgularda) %3 NaCl (Ağır olgularda) Yavaş iv infüzyon  DİLÜSYONLU HİPONATREMİDE Su/tuz kısıtlanır Yatak istirahati (Kalbe kan dönüşü arttırılır) Diüretikler renal kan akımını azaltmaları nedeniyle kontrendike

25 25 Dehidratasyon durumlarında kullanılan sıvılar-1  %0.9’luk NaCl  154 mEq/L Na+  154 mEq/L Cl-  Ekstraselüler sıvı ve alyuvarlarla izoosmik  Plazmanın üstünde (140 mEqNa+, 100 mEq Cl-)  Uzun süre verilirse hiperkloremi, asidoz  İzotonik dehidratasyon tedavisinde  Ca+2, K+, asit-baz dengesi bozukluğundan şüphe edilmeyen durumlarda kullanılırlar

26 26 Dehidratasyon durumlarında kullanılan sıvılar-2  %5’lik Dekstroz solüsyonu  Hipertonik dehidratasyonda  Komalı hastalarda kullanılır.  Dekstroz vücutta metabolize olur, serbest su ekstraselüler ve intraselüler sıvı kompartmanlarında dağılır

27 27 Dehidratasyon durumlarında kullanılan sıvılar-3  %3 veya 5’lik NaCl solüsyonu (Hipertonik)  Hipotonik tip dehidratasyonda kullanılır

28 28 Dehidratasyon durumlarında kullanılan sıvılar-4  Dengeli solüsyonlar: Vücut sıvılarının elektrolit bileşimini taklit ederler  RİNGER SOLÜSYONU: Na+, Cl-, K+, Ca+2 (Cl- yüzünden hafif asitleştirici etkisi var)  LAKTATLI RİNGER SOLÜSYONU:  Hafif asitleştirici etkiyi düzeltmek için sodyum laktat ilave edilmiştir.  Asidoz ve hipokalemi ile birlikte olan şiddetli diyare olgularında %5 dekstroz katılmıştır.  İZOLYTE  Magnezyum klorür  Sodyum sitrat (Kalevileştirici)  Sodyum asetat içeren Ringer sol.

29 29 Dehidratasyon durumlarında kullanılan sıvılar-5  Dekstroz ve NaCl solüsyonu  Dehidratasyon tedavisi için dekstrozun %0.9’luk NaCl içindeki %5’lik solüsyonu  Dekstroz besleyici, metabolize olup kaybolur  İv infüzyon  Diğer dekstroz ve NaCl solüsyonu  İzotonik  %4 dekstroz  %0.18 NaCl  Dehidratasyon tedavisinde iv infüzyon

30 SPESİFİK İYONLARIN DÜZEYİNİN DEĞİŞMESİ HALLERİNDE KULLANILAN SOLÜSYONLAR

31 31 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hiperkalemi)  Serum K > 4.5 mEq  Oligürik renal yet  Highoutput renal yet  Travma  Katabolik stres  Asidoz  GİS:Bulantı,kusma, intestinal kolik,diare  CVS:yüksek T dalga genişlemişQRS,de prese ST,kalp bloğu, diastolik arrest

32 32 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hiperkalemi)  Tedavi: -Altda yatan nedenin düzeltilmesi -K verilmesinin kesilmesi -1gr Ca glukonat İV -45 mEq NaHCO ml %10dex +20 ünite insülin -Enteral katyon değiştiren reçine kayexalate -Dializ

33 33 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipokalemi)  Serum K<4mEq  Fazla renal kayıp  Alkoloz  Uzun süre K’suz sıvı ile ted(günlük mecburi renal kayıp 20mEq’dan fazla)  Uzun süre K’suz TPn  GİS ile kayıp  İskelet,düz ve kalp kası normal kontraktilite yet  Kuvvetsizlik,paralizi  Tendon refleks azalması  Paralitik ileus  EKG’de voltaj düşüklüğü  Dijitale hassasiyet

34 34 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipokalemi)  Tedavi: -İdame tedavi 1mEq/kg dır. -Defisit tedavisi (4-serum K)xkilox0.2 K tedavisinde dikkat edilecek noktalar! - 1lt sıvı içine 40mEq’dan fazla K konmaz - 8 saatde 40 mEq’ dan fazla K verilmez - İdrar çıkartmayan hastaya K verilmez - Postop ilk 24 saatde K verilmez

35 35 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipokalsemi)  Serum Ca< 8 mg/dl  Akut pankreatit  Nekrotizan fassiitis  Akut kronik renal yet  Pankreas ince bağ fistül  Hipoparatiroidi  Hiperparatiroidi cerrahisi sonrasında  Alkoloz,hipoproteinemi  Semptomlar: -Ağız etrafı,el ve ayak uclarında uyuşma ve seyirmeler -Hiperaktif tendon ref Chvostek + -Kas ve karın krampları -Tetani karpopedal spasm -Komvulziyon

36 36 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipokalsemi)  Tedavi: -Altda yatan nedenin ve defisitin tedavisi -Akut semptomlar İV Ca glukonat veya klorür -Uzun süreli tedavide oral Ca laktat+ vit D -Massif kan transfüzyonunda(500 ml/5 dak) 0.2gr Ca(2ml %10 Ca Chlorid)/500ml kan total doz 3 gr’ı geçmemelidir.

37 37 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hiperkalsemi)  Serum Ca> 10.5 mg/dl  15mg/dl de acil tedavi  En önemli iki neden -Hyperparatirodi -Kemiğe metastaz yapan malign tümörler(meme)  Semtomplar: -Halsizlik,kuvvetsizlik -İştahsızlık,bulantı,kusma -Stupor,koma -Baş ve kemik ağrısı -Poliüri,polidipsi

38 38 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hiperkalsemi)  Tedavi: -Volüm tedavisi,furasemid -Oral veya İV inorganik fosfat -Kortikosteroid -Mitramisin -Kalsitonin

39 39 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipomagnesemi)  Serum Mg < 3 mEq -Starvasyon -Malabsorsiyon Send -GİS kayıpları -Uzun süreli elekt ve tpn tedavilerinde Mg verilmemesi -Diabetik keto-asid ted -Kronik alkolism  Semptomlar hipokalsemi benzeridir. -Hiperaktif tendon ref -Kas tremorları -Tetani,Chvostek + -Delirium,komvulsiyon

40 40 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipomagnesemi)  Tedavi: - Ciddi defisitte, 2mEq/kg/Gün Mg SO4 (%50’lik Mg SO4 4mEq/ml ) -Semptomların kısmi veya tam iyileşmesi sonrası intracellüler depoların dolması için 10-20mEq/Gün,1-3 hafta Mg SO4 İV veya 800 mg/gün oral Mg oxide - İntracellüler depolarda dolduktan sonra idame 4 mEq/Gün Mg SO4

41 41 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipomagnesemi)  Tedavi: -TPN tedavisinde mEq/Gün MgSO4 -Oligürik yada hipovolemik hastalarda akut Mg defisiti yok ise Mg verilmez. -Yüksek doz Mg verirken nabız,KB,solunum ve EKG monitorize edilmeli(kardiak arrest) -Serum mg’unun yüksek olduğu durumlarda elde hazır Ca glukonat olmalıdır.

42 42 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipermagnesemi)  Serum Mg > 3 Meq/lt -Asidoz -Mg ihtiva eden antasit ve laks(GFR<30ml/dak) -Termal yanık,massif travma,cerrahi stres -Volüm defisiti  Semptom ve bulgular: -Letarji,kuvvetsizlik -Derin tendon ref (-) -EKG’de uzamış P-R, genişlemiş QRS,yüksek T dalgası -Somnolens,koma, Muskuler paralizi -Kardiak ve solunum arresti

43 43 Sıvı Elektrolit Denge Bozuklukları Kompozisyon(hipermagnesemi)  Tedavi: -Asidoz ve volüm defisitinin düzeltilmesi -Dışardan Mg verilmesinin kesilmesi -Akut semptomlar 5-10 mEq yavaş Ca glukonat ile azaltılabilir. -Yüksek Mg seviyeleri devam ederse dializ.

44 44 Kaynaklar:  Prof. Dr. S. Oğuz Kayaalp, Rasyonel Tedavi Yönünden Tıbbi Farmakoloji, 10. Baskı, Hacettepe Taş,  Bertram G. Katzung, Basic&Clinical Pharmacology, 7th edition, Appleton&Lange, 1998.


"ERİŞKİNDE SIVI VE ELEKTROLİT TEDAVİSİ. 2 Vücut Sıvılarının Dağılımı  Erişkinde toplam vücut ağırlığının %60’ı sudur.  Toplam vücut suyunu etkileyen." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları