Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

A İ LE İ Ç İ İ LET İ Ş İ M VE ANA-BABA TUTUMLARI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "A İ LE İ Ç İ İ LET İ Ş İ M VE ANA-BABA TUTUMLARI."— Sunum transkripti:

1

2 A İ LE İ Ç İ İ LET İ Ş İ M VE ANA-BABA TUTUMLARI

3 İ çerik İ letişim engelleri Ben dili ve nasıl kullanılaca ğ ı Sen dili ve etkileri Empatinin önemi Etkin dinleme Şiddet ve etkileri Do ğ ru iletişim şekli Olumlu örnek olma Ana baba tutumları ve etkileri

4 İ LET İ Ş İ M ENGELLER İ 1. EMRETME, YÖNETME “ Git çabuk terliklerimi getir” 2. UYARMA, TEHD İ T ETME (GÖZDA Ğ I VERME) “Bu yıl da başarısız olursan seni okuldan alacağız” 3.AHLAK DERSİ VERME “Okumak herkese nasip olmaz kıymetini bil” 4.NUTUK ÇEKME, ÖĞRETME “Üniversite mezunu lise mezunundan daha fazla para kazanır”

5 5.YARGILAMA, ELEŞTİRME, SUÇLAMA “İleri görüşlü değilsin. Düşüncelerin henüz yeterince olgunlaşmamış” 6.AD TAKMA, ALAY ETME “Hippi gibi konuşuyorsun” 7.YORUMLAMA, ANALİZ ETME “Çaba göstermediğin için okuldan hoşlanmıyorsun” 8.SINAMA, SORU SORMA, SORGULAMA “Eğitimsiz ne yapacaksın? Nasıl geçineceksin?” 9.KONUYU SAPTIRMA “Yemekte sorun istemiyorum”

6 Örnek diyalog 14 yaşındaki Ezgi annesiyle konuşuyor. “ Anne ne yaparsam yapayım, tarihi anlamıyorum. Zaten hiçbir şeyi beceremiyorum.....” İşte annenin verdiği yanıtlardan bazıları :

7 Tepkiler ve İletişim Engelleri *Olur mu öyle şey,hadi biraz daha gayret et bakalım (EMİR VERME, YÖNLENDİRME) “Sen bilirsin çalışmazsan öğretmenlerinden not bekleme (UYARMA, GÖZDAĞI VERME)

8 *Bu kadar imkana sahipsin hala çalışmıyorsun (NUTUK ÇEKME ÖĞRETME) *Sen zaten hep böyle yapıyorsun kendini acındırma (YARGILAMA, ELEŞTİRME) *Kızım ben mi oturup çalışacağım senin yerine (ALAY ETME)

9 Anne : Tarih dersinden başarısız oldu ğ un için beceriksiz oldu ğ unu düşünüyorsun Ezgi : Evet son sınavdan çok düşük bir not aldım Anne : Peki bu durumu düzeltmek için ne yapabilirsin ? Ezgi : Daha verimli ve planlı çalışmayı ö ğ renebilirim belki. Anne : Kendi başarın için çözüm üretmen çok hoşuma gitti.

10 * Ben dili nasıl kullanılır; İstenmeyen davranış nedir(eve geç gelme) Size nasıl bir etkisi vardır(merak etme) Size nasıl hissettiriyor(korku,endişe) Eve çok geç geldin kızım merak ettim ve başına bir şey gelir diye endişelendim

11 Ben dili örnekleri 1-Karşınızdakini suçlamak yerine, duygularınızı anlatın: “Nerede kaldın? Saatin kaç olduğunun farkında mısın?” YERİNE “Nerede kaldın seni çok merak ettim.” 2-Cezalandıracağınıza o davranışı benimseyin ve ona yol gösterin: “Bir kez daha geç kalırsan, asla arkadaşlarına gidemezsin!...” YERİNE “Bir kez daha geç kalırsan telefon edip haber verebilirsin.”

12 3-Suçlayacağınıza o davranışı tanımlayın: “Sivri zekalı,tembel!” YERİNE “Derslerine çalışmadığın zaman endişeleniyorum ve üzülüyorum.” 4-Tehdit edeceğinize duygularınızı açıklayın: “Bıktım artık, seni geberteceğim!” YERİNE “Böyle yapınca çok sinirleniyorum.”

13 Ben dili cümleleri: *Suçlayıcı ve yargılayıcı yorumlar içermediği için kendinizi rahat hissetmenize yardımcı olur. *Gençlerin kendilerine güvenlerinin gelişmesine yardımcı olur. *Davranışlarının etkilerini daha iyi görür *Beklentileri ifade etmede en etkili yoldur. *Davranışını değiştirme sorumluluğunu kazandırır. *Gençler sevildiğini düşünür.

14 SEN İLETİLERİ Sen iletilerini kullanmak, iletişimi engeller. “Yapma şunu.” “Neden böyle yapmıyorsun?” “Bunu yapmamalısın.” “Kötüsün” “Çocuk gibi davranıyorsun.” “Daha çok çalışmalısın.”

15 Sen iletileri alan genç: *Davranışını değiştirmeye karşı direnir. *“Bana yardım edecek bir yol bulacaklarına inanmıyorum.”diye düşünür. *Sevilmediğini düşünür. *”Sen de kötüsün.” “Sen de dır dır ediyorsun.” gibi tepkiler verir.

16 SEN DİLİBEN DİLİ KİŞİLİĞE YÖNELİKTİRDAVRANIŞA YÖNELİKTİR KARŞIMIZDAKİ İLE İLGİLİ BİRŞEYLER SÖYLER KENDİMİZ İLE İLGİLİ BİRŞEYLER SÖYLER BENLİK ALGISINI ZEDELER YA DA TÜMDEN YOK EDER BENLİK ALGISINA OLUMLU ETKİSİ VARDIR ÖFKE NEFRET DUYGULARI OLUŞTURUR SÖYLEYENE YARDIM İSTEĞİ DOĞURUR ÇEKİNGEN YA DA SALDIRGAN İNSANLAR YARATIR GÜVENLİ İNSANLAR YARATIR

17 EMPAT İ KURMAK Empati nedir? Basit tanımıyla kendimizi karşımızdakinin yerine koymak,onun duygu ve düşüncelerini anlamak ALTIN KURAL “Kendine yapılmasını istemedi ğ in şeyi başkasına yapma”

18 Etkin dinleme Etkin dinleme nasıl olur: Karşıdakinin duygularını ve düşüncelerini ona yansıtıp anlaşıldı ğ ını hissettirerek “Çok ilginç,demek öyle,peki sen ne yaptın,ne hissettin”gibi kapı aralayıcı cümleler kurup karşıdakini teşvik ederek Baş sallayıp,hı hı,devam et şeklinde onaylayarak Konuyla ilgili sorular sorarak

19 Çocuklarımızı konuşmaya teşvik etmeli ve onları etkin dinlemeliyiz 1)Ç: Yarın arkadaşımın doğum günü partisine gitmek istemiyorum. A/B: aranızda bir sorun var galiba. Ç:Ondan hoşlanmıyorum, onun da benden hoşlanmadığını düşünüyorum. 2)Ç:Çok aptalım.Matematiği hiç öğrenemeyeceğim. A/B:Yeteri kadar akıllı olmadığını düşünüyorsun ve öğrenemeyeceğinden korkuyorsun. Ç:Evet

20 Etkin dinleyebilmek için Çocu ğ unuzun duygularını anlamaya çalışmalısınız.(sana bilgisayar almadı ğ ımız için kızgınsın) E ğ er size bir şey anlatmak istedi ğ inde meşgulseniz bunu ona söylemelisiniz.(şu anda meşgulum daha sonra dinleyebilirim) En önemlisi onunla empati kurmalısınız.(ben olsam ne yapardım?)

21 ETK İ N D İ NLEMEN İ N FAYDALARI Duygu boşalımına neden olur. Olumsuz duygular dile getirildikten sonra sihirli de ğ nekle dokunulmuş gibi ortadan yok olurlar. Çocukların olumsuz duygularından korkmamalarına neden olur. Ana-baba-çocuk arasında sıcak bir ilişki geliştirir. Çocu ğ un sorununu çözmesini kolaylaştırır. Çocukları ana babalarının söylediklerini dinlemeye daha istekli yapar. Etkin dinleme topu çocukta bırakır. Çocuk kendi sorununu analiz etmeye başlar ve sonuçta yapıcı çözümlere ulaşır.

22 Çocuklarınızı Etkili Bir Şekilde Dinleyin Çocuklarınızı dinlerken; Başka işlerle meşgul olmayı bırakın. Çocu ğ un yüzüne bakın. Onların sözlerini kesip bilgiçlik taslamayın. Çocuklarınızla konuşurken aynı seviyede olun. Jest ve mimiklerinizle onu dinledi ğ inizi gösterin. Fiziksel temas kurun. Onu konuşmasında cesaretlendirin. Onunla konuşurken bir büyükle konuşuyormuş gibi dikkatli ve özenli olun. Onu anladı ğ ınızı belirten ifadelerle geri bildirim sa ğ layın.

23 Onları dinlerseniz. Dinlenen çocuk tüm duygularını anlatır Karşıdakinin etkin bir şekilde dinledi ğ ini hissederse anlaşıldı ğ ı hissi uyanır Her şeyi sizinle paylaşabildi ğ i için yalan söyleme gereksinimi duymaz Sizden gizlisi saklısı kalmamaya başlar Sorunlarını içine atmak yerine sizinle paylaşır Size daha çok güvenir ve yalnız olmadı ğ ını ö ğ renir.

24 DUYGULARI ANLAYABİLMEK İÇİN ETKİN DİNLEME ÇOCUĞUN İFADESİ ÇOCUĞUN DUYGULARI Ahmet gibi hiçbir zaman olamam. Durmadan çalışmama rağmen, o benden hala daha iyi. YETERSİZ HİSSEDİYOR. CESARETİ KIRILMIŞ. Yeni öğretmenim çok fazla ödev veriyor. Hiçbir zaman hepsini bitiremiyorum. Ne yapacağım? ÇOK ZOR OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYOR. YENİLGİYE UĞRAMIŞ HİSSEDİYOR. Uzun saç seviyorum. Zaten bu benim saçım değil mi? ANNE BABANIN KARIŞMASINA KIZIYOR.

25 ANNE BABALAR ÇOCUKLARINI SORUNLARINI ÇÖZMEK İÇİN YÜREKLENDİRMEK YERİNE, ONLARIN SORUNLARINI ÇÖZME SORUMLULUĞUNU ÜSTLENME TUZAĞINA DÜŞÜYORLAR. EĞER SORUN ÇOCUĞUMUZUN SORUNU İSE; ONUN SORUNU SAHİPLENMESİNE VE ÇÖZMESİNE İZİN VERMELİYİZ. BUNU ŞÖYLE ÖZETLEYEBİLİRİZ: ÇOCUKLARIN SORUNLARINI ÇÖZMEDE BENZERSİZ VE GİZİL GÜÇLERİ VARDIR. ÇÖZÜMLERİ ANA BABA ÜRETİRSE ÇOCUKLAR ANA BABALARINA BAĞIMLI OLUR, SORUN ÇÖZME BECERİLERİNİ GELİŞTİREMEZLER. ÇOCUĞUN KENDİ ÇÖZÜMÜNÜ BULMASI İÇİN SORUMLULUĞU ONDA BIRAKMAK EN İYİ YOLDUR.

26 Şiddetin Etkileri Çocukta: öfke,kızgınlık,düşmanlık ve inatlaşma İntikam duygusu Suçluluk Psikolojik sorunlar Okul başarısında düşüş Devamsızlık Madde bağımlılığına yönelme İntihar girişimi

27 Şiddet ve sonucu  İ stenmeyen Davranışı o anda durdurabilir, uzun sürede etkisi yoktur.  İ stenmeyen davranışı cezayı uygulayan kişi oldu ğ u sürece engelleyebilir  İ stenmeyen davranışı pekiştirebilir.

28 İ letişimi bozan etmenler Yargılama Eleştirme Saldırmak Tehdit etme De ğ ersiz görme Söz kesme Uzun uzun nasihat etmek Dinlememek ya da dinliyormuş gibi yapmak Zıtlaşmak tartışmak Anlattıklarıyla alay etmek Etiketlemek(tembel,aptal,saygısız….) Emir vermek,sorgulamak

29 Do ğ ru iletişim şekli nasıl olmalı Gerçekçi önerilerde bulunun Daha iyi anlamak için sorular sorun Yumuşak bir dille ve acele etmeden konuşun Göz teması kurun Basit ve anlaşılır bir dil kullanın Etkileşime önem vermek için, uygun olduğunda dokunun,sarılın. Ondan sevginizi asla esirgemeyin. Onları görmezden gelmeyin.

30 Onlarla konuşurken bağırmayın Empatik sabırlı ve kabul edici olun Geribildirim verin,pekiştirin Dikkatli bir şekilde dinleyin ve dinlediğinizi davranışınızla belli edin. Aynı görüşte olmasanız bile, söyledikleri ve hissettikleri şeylerin sizin için önemli olduğunu bilmesini sağlayabilirsiniz Size soru sorduklarında mutlaka cevap verin. Yanıldığınız durumlarda bunu onlara söyleyin. Onlara de ğ erli olduklarını hissettirin.

31 Onları başkalarıyla kıyaslamayın Kıyaslanan çocu ğ un: Kendine güveni sarsılır,engellenir. kişili ğ i incinir, yara alır. Başarmak için çaba harcamaz. Saldırgan ya da içedönük davranışlar geliştirir. Kendisini olumsuz, de ğ ersiz de ğ erlendirir.

32 Olumlu davranışlar kazandırmak için Anne ve baba her ikisi de davranışlarında tutarlı olmalıdır. Net kurallar koyulmalı,çocukla birlikte Kardeşler arası ayrım yapılmamalı Ana-baba davranışlarında istikrarlı olmalı. Disiplin şiddet olarak anlaşılmamalı Yapamayaca ğ ı şeyler istenilmemeli Verdi ğ iniz sözleri tutmaya çalışın Sorumluluk verilmeli

33 ANA BABA TUTUMLARI 1. Şiddetli red edici tutum 2. Kayıtsız ve pasif tutum 3. Baskıcı,otoriter,katı tutum 4. Dengesiz kararsız ve tutarsız tutum 5. Kabul edici,güven verici,hoşgörülü ve demokratik tutum

34 Şiddetli red edici tutum Anne baba çocu ğ u red eder Çocu ğ u her fırsatta eleştirir. Çocu ğ un olumsuz yönlerini vurgular Di ğ er çocuklardan farklı davranılır Çocuk sürekli baskı altındadır

35 Bu tarz ailelerde yetişen çocuklar: Yardım duygusundan uzaktır Psikopat e ğ ilimlidirler Sinirli, agresif bir yapıları vardır. Duygusal kırgınlıkları sıklıkla yaşarlar. Kendilerinden güçsüzlere karşı düşmanca davranırlar Çeşitli psikolojik bozukluklara ve intihara yatkındırlar

36 Çocuk kötü muameleye maruz kalmamak için anne ve babaya karşı pasif ve uysaldır Hiçbir zaman kendisine ait bir güven duygusu geliştiremeyecektir İ leriki dönemlerde inatçılık, hırçınlık, uyumsuzluk,çete kurma ve çetelere üye olma,yasa dışı eylemlerde bulunma gibi davranışlar gösterebilir Şiddetli ve aşırı bastırılmış duygular nedeniyle dengesiz bir kişilik sergileyebilmektedir

37 Kayıtsız ve pasif tutum Çocu ğ un davranışları karşısında "ilgisiz ve kayıtsız" davranışlar sergileyen anne baba tutumudur Çocu ğ un varlı ğ ı ve yoklu ğ u belli de ğ ildir Bu gruba giren anne babalar hoşgörü ile boş vermeyi birbirine karıştırmaktadırlar Çocuk anne babayı rahatsız etmedi ğ i müddetçe görünürde problem yoktur

38 Bu tarz ailelerde yetişen çocuklar İ hmal edilmiş bir kimse olarak, ana babanın ilgisini çekmek için ço ğ u zaman kötü davranışlar sergilerler Çocuklar agresif,saldırgan ve suça yönelik davranışlar gösterebilirler Yaşı ilerledikçe aileden uzaklaşır. Anne babanın ilgiye bakıma muhtaç oldu ğ u zamanlarda onların yanın da olmaz Daha ileriki yıllarda ev ortamında bulamadı ğ ı ilgi ve sevgiyi dışarıda arar

39 Baskıcı,otoriter,katı tutum Bu tarz aileler çocuklarını, kendi ideallerinde yaşattı ğ ı kalıplara uygun küçük bir yetişkin yapma çabası içindedirler. Çocu ğ un yaptı ğ ı her türlü harekette bir kusur bir yanlış arayıp dururlar Sürekli kusur aradıkları içinde çocuk devamlı tetiktedir. Streslidir."Acaba yine mi hata yaptım? Çocu ğ a sürekli kızıp, azarlarlar.Onu hor görürler.Çeşitli olumsuz özelliklerle çocu ğ u nitelendirirler E ğ itim de ceza her zaman ön plandadır. Ayrıca çocu ğ un işledi ğ i suçla ceza orantılı de ğ ildir.

40 Bu tarz ailelerde yetişen çocuklar Çocuk attı ğ ı her adımda yanlış yapma korkusu içindedir. Kendine güven duygusu gelişmez. Duygu ve düşüncelerini içine atarak onları bastırır. Başkasının etkisinde kolaylıkla kalabilir Kim nereye çekerse o tarafa yönelir Aşırı hassas, kırılgan ve hastalıklı bir kişilik yapısı görülebilir Aşa ğ ılık duyguları gelişmiştir

41 Dengesiz,kararsız,tutarsız tutum Çocuk e ğ itiminde tutarsızlık vardır. Çocu ğ un bir davranışı bazen hoşgörülür bazen de aynı davranış cezalandırılır Anne ya da babadan herhangi birisinin devamlı çocu ğ un tarafını tutuyor olması,çocu ğ u koruyup kollaması sıklıkla rastlanır Çocuk anneyi ve babayı nasıl kullanabilece ğ ini, onlardan nasıl yararlanabilece ğ ini çok çabuk ö ğ renir. Erkek kız ayrımı vardır

42 Bu tarz ailede yetişen çocuklar Çocuk hangi davranışın nerede ve ne zaman yapılmayaca ğ ını kestiremez. Neyin do ğ ru neyin yanlış oldu ğ unu bilemez. Çocuk yaptı ğ ı davranışın do ğ ru olup olmamasından daha çok "Ne zaman yaparsam cezadan kurtulabilirim." düşüncesiyle ilgilenir Çocuk kendini kanıtlamak ve dikkatleri üzerine çekmek için de ğ işik kişilikler sergiler

43 Kabul edici,güven verici,hoşgörülü,demokratik tutum Aile çocu ğ u koşulsuz oldu ğ u gibi kabul eder ve sevgisini esirgemez Anne baba,çocu ğ un ilgilerini göz önünde tutarak,onun yeteneklerini geliştirecek ortamı çocuk için hazırlar Anne baba birbirlerine ve çocuklarına karşı olan duygularında net ve açıktır Aile içinde güven ve şeffaflık vardır.Aile huzurludur.Problemlerle nasıl baş edebileceklerini birlikte araştırırlar

44 E ğ er aile ortamı çocu ğ a kendi benli ğ ini,kimli ğ ini,duygu ve düşüncelerini anlatma özgürlü ğ ü veriyorsa çocuk sa ğ lıklı bir biçimde olgunlaşmaya başlar Bu tutum içersindeki ana babalar olgun insanlardır. Aileyi ilgilendiren kararlar alınırken çocu ğ unda fikri alınır "Daha o çocuk. Bu işten o ne anlar."Mantı ğ ı bu aileler de görülmez Çocu ğ un kendi düşünce ve fikirlerini (ne kadar mantıksız olursa da olsun) açıklama fırsatı verilir. Çocuk susmaya de ğ il konuşmaya teşvik edilir

45 Çocu ğ a yol gösterilir ama alaca ğ ı kararlar konusunda serbest bırakılır çocu ğ a bir çok alternatif sunulur Seçim sadece çocu ğ a aittir. Seçimin sonucuna katlanması da çocu ğ undur. Böylelikle çocu ğ a nasıl karar verece ğ i aldı ğ ı kararların sonucuna da nasıl katlanaca ğ ı ö ğ retilir. Ev ve toplum kuralları, çocu ğ a anlatır. Ve bizzat uygulaması yapılır. Her şeyden önce anne ve baba iyi bir modeldir Çocu ğ a şiddet ve duygusal ceza yerine ona anlatarak ve onu ikna ederek denetlemeyi seçen anne babalardır

46 Bu tarz ailelerde yetişen çocuklar Kendine ve çevresine saygılı,sınırları bilen yaratıcı,aktif, etkin, girişken, yaratıcı ilişkiler kurabilen kendine karşı fikirlere saygı duyan, kendi inandıklarını sonuna kadar savunabilen kişilik ve davranışları açısından dengeli sorumluluk duyguları gelişmiş hoşgörülü,açık fikirli, anlaşılır, toplumsal ve uyumlu bir birey olarak yetişir.

47 KISSADAN HİSSE Kötü karakterli bir genç varmış. Bir gün babası ona çivilerle dolu bir torba vermiş. "Arkadaşların ile tartışıp kavga etti ğ in zaman her sefer bu tahtaya bir çivi çak’’ demiş­ Genç, ilk günde tahtaya 37 çivi çakmış. Sonraki haftalarda kendi kendine kontrol etmeye çalışmış ve geçen her günde daha az çivi çakmış. Nihayet bir gün gelmiş ki hiç çivi çakmamış. Babasına gidip söylemiş. Babası onu yeniden tahtanın önüne götürmüş. Gence: "Bu günden başlayarak tartışmayıp kavga etmedi ğ in her gün için tahtadan bir çivi çıkart."demiş.

48 Günler geçmiş. Bir gün gelmiş ki tahtada hiç çivi kalmamış. Babası ona: "Aferin iyi davrandın. ama bu tahtaya dikkatli bak, çok delik var.Bir zamanlar çaktı ğ ın çivileri çıkardın ama delikleri hala burada der. Artık hiçbir şey geçmişteki gibi güzel olmayacak. Arkadaşlarla tartışıp kavga edildi ğ i zaman kötü kelimeler söylenilir. Her kötü kelime bir yara, bir delik aynen kalacak, kapanmayacaktır. Bir arkadaş ender bir mücevher gibidir. Seni güldürür, yüreklendirir sen ihtiyaç duydu ğ unda yardımcı olur seni dinler sana yüre ğ ini açar" demiş.

49 Dinledi ğ iniz İ çin Teşekkürler Dinledi ğ iniz İ çin Teşekkürler Güdül Ortaokulu Rehber Ö ğ retmeni İ lyas YÜCEL


"A İ LE İ Ç İ İ LET İ Ş İ M VE ANA-BABA TUTUMLARI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları