Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Virüslerin Sınıflandırılması ve Tanım Yöntemleri Dr. Erdal Polat.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Virüslerin Sınıflandırılması ve Tanım Yöntemleri Dr. Erdal Polat."— Sunum transkripti:

1 Virüslerin Sınıflandırılması ve Tanım Yöntemleri Dr. Erdal Polat

2 Viryon Viryon: Hücre dışındaki olgun virüs veya başka hücreleri infeksiyona uğratabilen virüsdür

3 Virüsler Virüsler çok küçük canlılar olduklarından ışık mikroskobuyla görülmezler Virüsler çok küçük canlılar olduklarından ışık mikroskobuyla görülmezler Poxvirus ve Herpesvirus gibi büyük virüsler Poxvirus ve Herpesvirus gibi büyük virüsler Giemsa Giemsa Viktorya mavisi ile boyandığında ışık mikroskobuyla görülebilirler, ancak yapıları ışık mikroskobuyla aydınlatılamaz Viktorya mavisi ile boyandığında ışık mikroskobuyla görülebilirler, ancak yapıları ışık mikroskobuyla aydınlatılamaz

4 Virüslerin (viryon) EM yapısı DNA veya RNA DNA veya RNA Tek veya çift telli çekirdek asidi Tek veya çift telli çekirdek asidi Çekirdek asidi çeviren kapsid denen protein tabakası Çekirdek asidi çeviren kapsid denen protein tabakası Bazı virüslerde dışta lipitten zengin bir zar vardır. Bu zarlı virüsler genellikle etere duyarlıdırlar Bazı virüslerde dışta lipitten zengin bir zar vardır. Bu zarlı virüsler genellikle etere duyarlıdırlar Zarın üzerindeki glikoproteinden oluşan çıkıntılar peplomer olarak adlandırılır Zarın üzerindeki glikoproteinden oluşan çıkıntılar peplomer olarak adlandırılır

5 Virüslerin (viryon) EM yapısı

6

7 Virüslerin sınıflandırılması Virüslerin sınıflandırılmasında; Virüsün büyüklüğü Morfolojisi Simetrisi Kapsidin simetrisi

8 Virüslerin büyüklüğü Elektron mikroskobu Kollodyon zarlarından süzerek (por çapı bilinen) Ultrasantrifüj’de çöktürme ile

9 Virüsün (viryon) şekilleri Toparlak İnce uzun Tuğla Mermi Şeklinde olanları vardır

10 Virüsün (viryon) şekilleri

11 Virüsler kapsid simetrisine göre Kübik şekilli Yirmi yüzlü (kapsomer ve protomerlerden yapılı çıkıntılar daha belirgindir) Sarmal (kapsid ve çekirdek asidinden oluşan nükleokapsid şeritler, helezon yaparlar) Karışık simetrili olarak ayrılırlar

12 Virüsün (viryon) şekilleri

13 Virüslerin sınıflandırılması Fiziksel etkenlerin virüse etkisi Kimyasal maddeler karşı (etre) duyarlılığ İmmünoloji Yaptıkları patolojik ve histolojik değişiklikler Oluşturdukları hastalıklar Konak türü

14 Tütün Mozaik Virus

15 Bakteriyofaj veya fajlar

16 Virüslerin sınıflandırılması Doğal taşınma yolları Solunum yolu virusları (RSV) Sindirim sistemi virusları (Rotavirus) Yerleştikleri organ ve doku hücrelerine göre MSS (Poliovirus) Karaciğer (HCV, HBV)

17 Virüslerin sınıflandırılması Virüslerin hürcedeki replikasyon durumuna göre BALTİMORE SINIFLAMASI 1971 yılında ortaya konmuştur Memeliler DNA ve RNA sentezini hücre çekirdeğinde yaparlar Buna karşı sitoplazmada replike olan virüsler kendi polimerazlarını yapmaları gerekir

18 Virüslerin sınıflandırılması Memelilerde RNA’yı kopya olarak kullanan RNA yada DNA sentezi yapabilen enzimi yoktur Oysa virüslerde bu enzimi vardır Reverse transkriptaz(RT) enzimi Bu enzimlerin hata düzeltme fonksiyonları yoktur bu nedenle sıklıkla yanlış nükleotid dizisine girer ve sık mutasyona neden olur

19 Virüslerin sınıflandırılması Pozitif yönelimli RNA virüslerinde viryon içinde RNA’ya bağımlı RNA polimeraz (RbRP) yoktur Bu virüsler hücreye girdikten sonra genomlarını m-RNA olarak kullanarak RbRP enzimini sentezlerler

20 Virüslerin sınıflandırılması Negatif yönelimli RNA virüslerinde RbRP enzimi vardır Virus hücre içine girdikten sonra bu enzimle pozitif RNA (M RNA) sentezler

21 Virüslerin sınıflandırılması Pox virüslerin dışındaki DNA’lı virüsler hücre çekirdeğinde replike olurlar DNA virüslerinden DNA genomlarında yönünde yazılan iplik m-RNA (T:U değişimi dışında) ile aynı diziye sahiptir Bu nedenle anlamlı yada pozitif yönelimli iplik olarak kabul edilir

22 Virüslerin sınıflandırılması RNA’lı virüslerin çoğu s itoplazmada replike olurlar ANCAK Retroviruslar Orthomiksoviruslar Bornaviruslar HDV çekirdekte replike olurlar

23 Virüslerin sınıflandırılması Çekirdek asidi DNA RNA Çekirdek asidi Tek veya çift telli Düz ve dairemsi Parçalı veya tek parça Molekül ağırlığı

24 Virüsün (viryon) şekilleri

25 RNA Genomlu virüsler

26 Bunyaviridae ve Arenaviridae

27 Influenza virus

28 Virüslerin sınıflandırılması I- Çift İplikli DNA Virüsleri Çekirdekte replike olanlar Hücresel DNA polimerazı kullanlar Adenovirideae Herpesvirideae Papovavirideae

29 Virüslerin sınıflandırılması I- Çift İplikli DNA Virüsleri Sitoplazmada replike olanlar Replikasyon ve transkripsiyon için tüm enzimlere sahiptir Poxvirus

30 Virüslerin sınıflandırılması II-Tek İplikli DNA virüsler Çekirdekte replike olanlar Hücresel polimerazla çift iplik ara form DNA oluşur ve bu formdan hücresel RNA polimeraz translasyon oluşur Parvovirus B19 TTV Sen V

31 Virüslerin sınıflandırılması III- Çift iplikli RNA virüsler Sitoplazmada replike olanlar Genomları segmentlidir RNA’ya bağımlı polimerazlar var Rotavirus

32 Virüslerin sınıflandırılması IV-Tek iplikli, pozitif / RNA virüsleri Sitoplazmada replike olurlar Genomları m- RNA olarak görev yapar Transkripsiyon süreçlerine göre: Polisistronik m- RNA’ sı olanlar M- RNA poliproteindir Viral proteazlarca kesilirler

33 Virüslerin sınıflandırılması Yapısal ve yapısal olmayan Picarnoviridae, Flaviviridae Karmaşık transkripsiyonu olanlar İki aşamalı trankripsiyon İlk aşamada yapısal olmayan İkinci aşamada yapısal olan Togoviridae, Coronoviridae

34 Virüslerin sınıflandırılması V- Tek iplikli negatif polariteli Negatif RNA kalıbından viryona ait RNA polimerazdan pozitif RNA oluşur Pozitif RNA, m-RNA görevi yürütür Nukleusta replike olanlar Orthomyxviruslar, Bornaviruslar Sitoplazmada replike olanlar Rhopdoviruslar, Paramyxoviruslar

35 Virüslerin sınıflandırılması Genomlarının segmentli olup, olmamasına göre I- Genomları segmentsiz olanlar Bornaviridae Paramyxoviridae Rhapdoviridae II- Genomları segmentli olanlar İnfluenzae (7-8) Kırım- Kongo HH (2) Lassa Humması (3)

36 Virüslerin sınıflandırılması III- Segmentlerden en az biri pozitif yönelimli diğerleri negatif yönelimli olanlar AMBİSENSE Arenaviruslar Bunyaviruslar

37 Virüslerin sınıflandırılması VI- Tek iplikli (Diploid), RT taşıyan pozitif RNA virüsler Retrovirüsler Replikasyon süreci iki dönemde olur Erken dönem (sitoplazmada) RT aktivitesi ile (+) RNA’dan-(-) DNA (-) DNA’dan- (+) DNA

38 Virüslerin sınıflandırılması Nukleus porunda geçiş Preintegrasyon komplwksi İki iplikli v - DNA oluşumu IN. (İntegraz) P17 (Matrix Pr) Wpr

39 Virüslerin sınıflandırılması Geç dönem (Nukleusda) Proviral DNA oluşumu Hücresel RNA polimeraz Transkripsiyon Viral genom ve proteinler (sitoplazma) Sitoplazma zarında olgunlaşma ve salınım Viral proteaz katkısıyla

40 Virüslerin sınıflandırılması VII- Kısmi çift iplikli DNA virüsleri % 70 çift iplikli % 30 tek iplikli REPLİKASYON SÜRECİ Sitoplazmada Kapsidten ayrılan genom (rc DNA- kısmi DNA)

41 Virüslerin sınıflandırılması Çkirdekte Viral enzimlerce kısa ipliği düzeltir Kovalen bağlarla bağlı, kapalı, sirküler DNA (ccc- DNA) oluşur Hücresel RNA polimeraz-II yardımıyla transkripsiyon 3.5 kb.lık pregenomik RNA (pg RNA) 2.4, 2.1 diğer subgenomik m-RNA

42 Virüslerin sınıflandırılması Sitoplazma 3.5 Kb’lık pg RNA’dan Kapsid içinde RT ile (-) DNA (tam) (+) DNA (eksik) Diğer 2.4 ve 2.1 m RNA’dan Zarf proteinleri Viryon olgunlaşması

43 Virüslerin tanımı Viral infeksiyonların tanısı genellikle serolojik yöntemler ile konur Akut ve konvelesan dönem serumlarında titre artışı özgül IgM pozitifliği önemlidir Serolojik testlerde pozitif çıkan AİDS ve Hepatit C sonuçlarının konfirmasyonunun yapılmalıdır Moleküller yöntemler

44 Virüslerin tanımı Zorunlu hücre içi paraziti olduklarından, canlı hücreye gereksinim vardır. Virüslerin üretiminde Deney Hayvanları Embriyonlu Yumurta Hücre Kültürleri

45 Deney hayvanları Her virüs deney hayvanlarında üretilemez En uygun hayvan maymunlardır, ancak bunun da kullanımı oldukça zordur

46 Deney hayvanları En sık kullanılan deney hayvanları farelerdir Periton ve intratekal inokülasyon yapılır HSV-I Kuduz Rubella üretilebilir

47 Embriyonlu yumurta Embriyonun Sarı keseye 6-7. günü (Kuduz, Togavirus) Amniotik keseye 8-9. günü (Kabakulak) Kariyoallontik keseye günü(Influenzae) Koriyoallontoik zara günü(HSV-1, 2, Variola (çiçek))

48 Hücre kültürü Günümüzde en sık kullanılan hücre kültürüdür Tavşan ve maymun böbreği Fare kas dokusu İnsan embriyonu Akciğer Böbrek Karsinoma dokuları


"Virüslerin Sınıflandırılması ve Tanım Yöntemleri Dr. Erdal Polat." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları