Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 BİLGİ HİZMETLERİ MEVZUATI BBY 404 Ders Sorumlusu Yrd. Doç. Dr. Özgür Külcü BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 BİLGİ HİZMETLERİ MEVZUATI BBY 404 Ders Sorumlusu Yrd. Doç. Dr. Özgür Külcü BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı."— Sunum transkripti:

1 1 BİLGİ HİZMETLERİ MEVZUATI BBY 404 Ders Sorumlusu Yrd. Doç. Dr. Özgür Külcü BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

2 2 DERSİN İÇERİĞİ Temel mevzuat ögeleri Çalışanların hak, yükümlülük ve sorumlulukları Kamu çalışanlarını ilgilendiren mevzuat Özel kesim çalışanlarını ilgilendiren mevzuat Mali mevzuat Kütüphane ve diğer bilgi merkezleri türlerine yönelik mevzuat BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

3 3 DERSİN AMACI BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı Bu dersin sonunda öğrenci; bir kamu veya özel kesim çalışanı olarak sahip olduğu hak, yükümlülük ve sorumlulukları; bilgi merkezlerine yönelik mali ve diğer mevzuatı anlar ve yorumlar hale gelir.

4 4 DERSİN KAYNAKLARI BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı Çelik, A. (2001).Bilgi hizmetleri ve mevzuat. Ankara:ÜNAK. Gözübüyük, Ş. (2001). Yönetim hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi. Kahramanoğlu,S.; Ünvar, M.(2002). Açıklamalı devlet memurları kanunu. Ankara: Nobel. T.C. Anayasası.(2005). Ankara: Seçkin Yayınevi e-mevzuat

5 5 DERLENDİRME YÖNTEMİ BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı Derse devam (%5), seminer (%25), 1 ara sınavı (%20), final sınavı (%50).

6 6 TERMİNOLOJİK OLARAK MEVZUAT Mevzuat, Türkçe Sözlükte – “bir ülkede yürürlükte olan yasa, tüzük, yönetmelik vb.nin tümü olarak tanımlanmaktadır”. – Bir başka tanımda ise “ bir memleketteki veya bir konudaki yasaların, tüzük, yönetmelik vb.nin tümüdür (Meydan Larousse). – Mevzuat terimi için Karalayçın (2001,66) da “mevzuat yani yasal hukuk kaideleri anayasa, kanunlar, kanun hükmünde kararnameler, tüzükler, kararnameler ve yönetmeliklerdir” demektedir. – Bu kapsamda anayasa da mevzuat kapsamında değerlendirilmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

7 7 MEVZUAT KAPSAMI Mevzuatla ilgili olarak Türkçe Sözlükte “yürürlükte olan” ifadesine karşılık, çeşitli idare hukuku otoritelerinin “mer’i mevzuat”dan (yürürlükteki ve eski tarihli mevzuat) söz etmeleri mevzuatı sadece yürürlükte olanlarla sınırlamanın yeterli olamayacağını göstermektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

8 8 MEVZUAT KAPSAMI Mevzuat terimi kamu yönetimi hukuku (idare hukuku)’nda hukuk kaynakları olarak bilinen anayasa, yasa, tüzük, yönetmelik terimlerini kapsadığı için bir bakıma, hukuk kaynakları terimi ile eş anlamlı olarak düşünülebilir. Farkları, mevzuatın yalnızca yazılı hukuk kaynaklarını içermesi, hukuk kaynaklarının ise yazılı kaynakların yanı sıra “gelenek hukuku” gibi kayıtsız kaynakları da kapsamasıdır (Gözübütük, 1995; Karayalçın, 2001). BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

9 9 MEVZUAT KAYNAKLARI Bir ülkedeki tüm yazılı hukuk kaynaklarını kapsayan genel mevzuatın yanı sıra, belli konulara yönelik mevzuattan da söz edilebilir. – Turizm mevzuatı, bankacılık mevzuatı, deniz taşımacılığı mevzuatı, memurlara yönelik mevzuat, bilgi hizmetleri mevzuatı gibi. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

10 10 MEVZUATIN ÖNEMİ Mevzuat, yönetici ya da işgören olarak kamu kesiminde çalışan kişilere gerek doğrudan, gerekse dolaylı olarak ilgilendirmektedir. Kamu görevlilerinin mevzuat hakkında bilgi sahibi olmaları işlerindeki başarıları açısından büyük önem taşır. Özellikle yönetici konumunda bulunanlar için bu durum bir zorunluluktur. Çünkü mevzuata aykırı yapılan işlemlerin geriye çevrilmesi ve hatta tüzel yaptırımlar içermesi olağandır. İşgörenler de en azından haklarını ve sorumluluklarını bilmek açısından kendilerini ilgilendiren mevzuatı izlemek durumundadırlar. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

11 11 BİLGİ HİZMETLERİ MEVZUATI “Bilgi Hizmetleri mevzuatı” nedir sorusuna verilecek yanıt, bilgi hizmetlerine yönelik etkinlikleri ilgilendiren yasa ve yönetmeliklerdir biçiminde olabilir. Bilgi hizmetlerini sağlayan desteğin maddi ve manevi boyutları olduğunu dile getiren Çakın (1986, 15); – mali kaynak, personel, araç gereç ve binayı maddi destek kapsamında değerlendirmektedir. – Manevi destek ise bilgi merkezinin hizmetlerinde gözeteceği amaçları ve bu amaçlara ulaşmada izlenecek politikaların nasıl olması gerektiği konusunda aydınlatıcı özelliğe sahip, bilgi merkezlerini doğrudan ya da dolaylı olarak ilgilendiren yasa ve yönetmeliklerle gerçekleşebilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

12 12 ÜLKEMİZDE BİLGİ HİZMETLERİNE DÖNÜK MEVZUAT Türkiye’de bilgi hizmetlerinde görevli personelin tanım, görev ve yetkilerine ilişkin ayrıntılı bir yasal düzenlemenin bulunmayışının pek çok soruna yol açtığı ve mesleğin statüsünü olumsuz yönde etkilediği sıkça öne sürülmektedir. Ancak doğrudan bir yasal düzenlemenin olmayışı konuya ilişkin hiç yasal düzenlemenin olmadığı anlamına gelmemektedir. Örneğin bir ülkeni anayasası dahi içerdiği hükümler nedeniyle bilgi hizmetleri üzerinde doğrudan etkili olabilir. Soysal (1997) “yasa olgusu ve kütüphane kurumu” hakkındaki yazısında 1961 Anayasası hazırlık çalışmaları sırasında Anayasa Ön Tasarsı alarak hazırlanan metinde TRT’nin yanı sıra müze, devlet konservatuarları, devlet opera ve tiyatroları ile kütüphanelere özerklik verilmesi yönündeki eğilimi ve buna karşı olan görüşleri ele almaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

13 13 BİLGİ HİZMETLERİNE DÖNÜK YASAL DÜZENLEME ÇALIŞMALARI Öte yandan kurumsal bazda düzenlemeler söz konusudur. Örneğin Milli Kütüphane ve Meclis Kütüphanesinin kendi kütüphane hizmetlerine ilişkin yasal düzenlemeleri vardır. Çeşitli tarihlerde Halk Kütüphaneleri Yasası ya da genel bir Kütüphane Yasası çıkarılması için kütüphanecilerin çeşitli girişimleri olmuştur. – Bunlardan ilk akla geleni Şubat 1988 tarihinde Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nün girişimiyle yapılan yasal düzenlemeler,standartlaşma konusundaki komite toplantılarıdır. – 8 ayrı komitede 60 uzmanın katılımıyla iki yasa ve altı standart taslağı hazırlanmıştır. Yasa taslakları: Halk Kütüphaneleri Kanunu Kütüphaneler Arası İşbirliği Kanunu BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

14 14 BİLGİ HİZMETLERİNE DÖNÜK YASAL DÜZENLEME ÇALIŞMALARI Şubat 1988 tarihinde Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nün girişimiyle hazırlanan standart taslakları da aşağıdaki alanları kapsamaktadır. Kitap (koleksiyon) Personel ve insan gücü planlaması Kütüphane malzemesi – Teftiş/donatım- iç mimari – Basılı malzeme Bina ve kütüphane planlaması Bütçe BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

15 15 BİLGİ HİZMETLERİNE DÖNÜK YASAL DÜZENLEME ÇALIŞMALARI Olumlu sayılabilecek bu taslaklar, gerekli yasal süreç tamamlanamadığı için yürürlüğe konamamıştır. En son 1997’de Türk Kütüphaneciler Derneğinin hazırladığı Bilgi ve Belge Hizmetleri Yasa Tasarısı Kültür Bakanlığına sunulmuş ve sonuç alınamamıştır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

16 16 BİLGİ HİZMETLERİNE DÖNÜK YASAL DÜZENLEME ÇALIŞMALARI Bununla birlikte bilgi hizmetlerini dolaylı olarak ilgilendiren çeşitli yasal düzenlemeler söz konusudur. Bu yasalardan en önemlilerinden birisi, kamu sektöründe bilgi hizmetleri sektöründe çalışanların önemli bir bölümünün tabi olduğu; – 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve bu yasal düzenlemeye dayalı olarak çıkartılan, – tüzük ve yönetmelikler, devlet memuru olarak bilgi merkezleri ve kütüphanelerde çalışan profesyonelleri etkilemektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

17 17 BİLGİ HİZMETLERİNE DÖNÜK YASAL DÜZENLEME ÇALIŞMALARI Mevzuat konusunda dikkate alınması gereken önemli bir nokta, mevzuattaki değişim ve yeniliklerdir. Çeşitli toplumsal ve ekonomik etkenlere bağlı olarak, mevzuatta da çeşitli yenilik ve değişikliklere gereksinim duyulmaktadır. Özellikle 1982 Anayasasından sonra Türk kamu yönetimi anlayışında önemli değişiklikler olmuş ve bu anlayış memur kesiminde de yankı bulmuştur Anayasasının yapısındaki eğilimlerin, daha sonraki mevzuat değişikliklerine belirgin olarak yansıdığı görülmektedir. 1990’lı yıllarda ise durum değişmeye başlamıştır. Çoğulcu demokrasinin gereği olan memurlara sendika konusu gibi alanlar tartışma konusu olmuştur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

18 18 MEVZUAT KAPSAMI Bilgi Hizmetleri ve Mevzuat Mevzuat, bilgi hizmetleri için acaba nasıl bir öneme sahiptir? Bu sorunun yanıtlanabilmesi için öncelikle politika, bilgi politikası, ulusal bilgi politikası gibi kavramlara değinmek gerekmektedir. Politika, Politika, bir amacı gerçekleştirmeye yönelik eylemelere yöne veren ilke ve stratejiler olarak tanımlanmaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

19 19 Bilgi Hizmetleri Politikası Bilgi politikası da Bilgi politikası da, bilgi kaynakları, hizmetleri ve sistemlerinin geliştirilmesi ve kullanılması için gerekli plan ve stratejilerin tasarımına kılavuzluk edecek politikalar demeti olarak tanımlanabilir (Montviloff, 1990). Bilgi politikaları kurumsal, ulusal, bölgesel ve uluslar arası düzeyde uygulamaya sokulabilir. Bunlardan ulusal düzeydeki planlara Ulusal Bilgi Politikası adı verilmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

20 20 Bilgi Hizmetleri Politikası Bilgi sistemleri ile ilgili olarak ulusal bir politika saptanmasının temel varsayımı şudur: – Eğer kamu ve özel sektördeki planlamacılara, karar verme organlarına, yöneticilere ve araştırmacılara konularıyla ilgili doğru ve günce bilgi saplanabilirse verimlilikleri ve etkinlikleri artacak, bu durumdan da bütün toplumsal kesimler olumlu yönde etkilenecektir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

21 21 Bilgi Hizmetleri Politikası bilgi politikasını McClure (1999)’de bilgi politikasını bir toplumda bilginin üretimi, erişimi ve kullanımına yön veren her türlü karar, yasa düzenleme ve yorumların toplamı olarak tanımlamaktadır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere bilgi politikası pek çok bileşenleri olan bir kavramdır ve bir kamu politikası olarak ele alınmalıdır. Çünkü: – Bilginin üretimi, yönetimi, dağıtımı ve erişiminde önemli bir etkiye sahiptir. – Bireylerin ya da toplumun politik, ekonomik ve toplumsal tercihlerini etkiler. – Bilgi merkezlerinde bilginin nasıl yönetileceği, organize edileceği ve kullanılacağını düzenler. – Bilgi teknolojilerini kullanımını etkiler. – Toplumdaki tüm diğer sistemleri etkileyen bir üst sistemdir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

22 22 Bilgi Hizmetleri Politikası Weingarten (1989) ve Rowlands (1996)’da bilgi politikası ile ilgili olarak benzeri görüşleri dile getirmektedirler. Yalnızca bilgi politikasının saptanması kendi başına yeterli bir konu değildir. Bu politikanın uygulanabilmesi için bilgi politikası araçlarına gereksinim duyulur. Bu araçlar bilginin nasıl toplanacağı, yönetileceği, korunacağı, erişileceği, yayımlanacağı ve kullanılacağını belirler. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

23 23 Bilgi Hizmetleri Politikası Başlıca bilgi politikası araçları şunlardır: – Yetkili resmi makamlarca çıkarılan her türlü yasa, yönetmelik ve diğer düzenlemeler, kısaca konuya ilişkin mevzuat bu kapsamda düşünülür. – Demek ki bilgi politikası ve mevzuat arasında böyle bir ilişki vardır. – Yani bilgi politikasının uygulanabilmesi için konuya ilişkin mevzuatın uygulamaya konulması zorunludur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

24 24 Bilgi Hizmetleri Politikası Tarihsel süreçte bakıldığında bilgi hizmetlerine yönelik mevzuatın bilgi kaynaklarını korumadan kullanmaya doğru bir evrim geçirdiği gözlenir. Koruma anlayışının egemen olduğu dönemlerde bilgi kaynaklarının sadece korunması ön panda olduğundan ilgili düzenlemelerde bu konuya önem verilmiştir. Günümüzde çağdaş yönetim ise bilgi hizmetlerini olabildiğince fazla kişi ve gruba ulaştırmak biçiminde geliştiği için mevzuatta da bu amaçlı yenilikler ve gelişmeler gözlemlenmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

25 25 Bilgi Hizmetleri Politikası Örneğin bilgi hizmetleri konusunda güncel bir tartışma alanı olan “vatandaşların devlet kurumlarında üretilmiş olan bilgiye erişme hakkı” ABD’de Bilgi Özgürlüğü Yasası (Freedom of Information Act) da yer almıştır. Danimarka, Norveç, Avusturya, Fransa ve Hollanda da benzeri yasalar yürürlüğe girmiştir. Ülkemizde de Bilgi Edinme Hakkı Kanunu 2003’de yürürlüğe girmiştir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

26 26 AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNİN BİLGİ VE POLİTİKALARINA ETKİSİ AB sürecinin bilgi ve belge yönetimi çalışmalarının gelişimine dolayısıyla bilgi politikalarına etkisi açısında, önceleri ulusal düzeyde zamanla AB çerçevesinde geliştirilen yasal düzenlemelerin üzerinde durulmasında yarar vardır. Bu çerçevede “Veri Koruma Yasası” adı altında geliştirilen düzenlemeler dikkat çekmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

27 27 AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNİN BİLGİ VE POLİTİKALARINA ETKİSİ: Data Protection Act) Avrupa’da ilk Veri Koruma Yasası (Data Protection Act) 1973 yılında İsveç’te kabul edilmiştir. Bu yasa bilgi/belge yönetimi ve bilgi/belge koruma çalışmalarını doğrudan etkilemiştir. Geliştirilen düzenleme, yurttaşların elektronik ya da basılı formatta belgelere serbest erişimine imkan sağlamış ve bilginin mahremiyeti hakkında ilkeleri ortaya koymuştur. Avrupa boyutunda 1981 yılında Avrupa Konseyi Veri Koruma Konvansiyonu’nun (European Comission’s Data Protection Convension) gerçekleştirdiği ilk toplantıda alınan kararların ardından, pek çok Avrupa ülkesinin kendi ulusal veri koruma yasasını çıkardığına değinilmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

28 28 AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNİN BİLGİ VE POLİTİKALARINA ETKİSİ: Data Protection Act) 90’lı yıllarla birlikte içerlerinde Almanya, Avusturya, Belçika, Danimarka, Hollanda Lüksemburg ve Norveç’in de bulunduğu pek çok Avrupa ülkesi, benzer yasal düzenlemeler çıkarmışlardır. Öte yandan İngiltere, İspanya ve Portekiz’in de yer aldığı bazı Avrupa ülkelerinde çıkartılan veri koruma yasalarının, anayasal güvenceye alındığı ve oldukça sağlam temellere oturtulduğu üzerinde durulmaktadır. Geliştirilen düzenlemeler içerisinde 1984 tarihinde İngiliz Parlamentosu tarafından kabul edilen Veri Koruma Yasası’nın, bilgi ve belge yönetimi çalışmalarına oldukça ayrıntılı biçimde yer verdiği ifade edilmektedir (European…, 1998; Stephens, 1998, s.73). BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

29 29 AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNİN BİLGİ VE POLİTİKALARINA ETKİSİ: Data Protection Act) Avrupa genelinde veri koruma yasası adı altında kabul edilen düzenlemelerde aşağıdaki başlıklar üzerinde durulmaktadır: 1.Yasal düzenlemeler genel olarak üretilen bilgi ve belge kaynaklarına serbest erişimi, açıklanması ve yönetimine dönük ilkeler ele almaktadır. 2.Bazı ülkelerdeki yasal düzenlemeler sadece kamu kesimini kapsarken, kimi düzenlemeler kamu ve özel kesimin tamamını içine almaktadır. 3.Düzenlemelerde bilginin güncelliği ve yenilenebilirliği üzerinde özellikle vurgulanmaktadır. 4.Çıkartılan düzenlemelerde bilgiye izinsiz erişimin engellenmesi, amaçlanmaktadır. 5.Düzenlemelerin tamamına yakınında, kişilerin kendileri hakkında tutulan kayıtlara erişiminin önündeki engellerin kaldırılması dile getirilmektedir. Yine bu kapsamda yanlış ya da eksik tutulan bilgilerin düzeltilmesi talebinde bulunma hakkı ve gereği konusundaki yaptırımlar vurgulanmaktadır (European…, 1998; Stephens, 1998, s. 74). BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

30 30 AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNİN BİLGİ VE POLİTİKALARINA ETKİSİ: Data Protection Act) Bu kapsamda AB de, birlik içerisinde bilginin serbest dolaşımı üzerine bir yönetmelik çıkartmıştır. Çıkartılan yönetmelik genel olarak aşağıdaki unsurlar üzerinde durulmaktadır: 1.Yönetmelik ortamı ne olursa olsun kişisel bilgilerin yer aldığı tüm kaynakları kapsamaktadır. 2.Kişisel bilgilere, yapılandırılmış formatlarıyla belgelere, kolay erişim sağlamak için dosyalama sistemlerinin geliştirilmesi gerektiğine değinilmektedir. 3.Yönetmelikte organizasyonların ve veri işleyen kurumları; kişilerin etnik kökeni, politik duruşu, dini inançları, ticari ilişkileri hakkında bilgi toplaması yasaklanmaktadır. 4.Bazı ülkelerdeki düzenlemeler gibi, kişilerin kendileri hakkında tutulan bilgilere erişim için var olan sisteme herhangi bir üyelik kaydı yapmalarına gerek olmadığı, böyle bir istek geldiğinde ilgili kurumun bunu doğrudan değerlendirmeye alması gerektiği üzerinde durulmaktadır. 5.AB tarafından çıkartılan Yönetmelik, kişisel verilerin sadece kullanımı değil, üzerine yürütülen tüm çalışmaları kapsamaktadır. Yönetmelik veri işleme, sağlama, kaydetme, organizasyon, depolama, erişim, danışma, kullanım, yayım ya da gerekliyse imha uygulamalarını içine almaktadır (European…,1998; Stephens, 1998, s.75) (AmEx. EDS May Face European Privacy Lawsuits”, Ineractive Week, July ). BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

31 31 AVRUPA BİRLİĞİ SÜRECİNİN BİLGİ VE POLİTİKALARINA ETKİSİ Öte yandan AB içerisinde bazı ülkeler, kendi gereksinimleri doğrultusunda özellikle elektronik belge ve arşiv çalışmalarına dönük çeşitli uygulamalar gerçekleştirmişlerdir. Oldukça güncel olan ilgili çalışmalar AB perspektifinde elektronik belge yönetimi konusunda artan ilginin bir başka göstergesidir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

32 32 Bilgi Politikaları Üzerine Güncel Tartışmalar Mevzuat Dersi kapsamında devletin sorumluluğunu gündeme getiren ve güncel tartışma konusu olan bazı alanlar şunlardır. Yurttaşların bilgi gereksinimlerinin nasıl karşılanacağı Özel yaşamla ilgili bilgilerin korunması Hangi tür bilgi ve belgelerin nasıl yayımlanacağı İletişim sistemlerinin düzenlenmesi Okul, kütüphane, dokümantasyon ve enformasyon merkezi, belge yönetimi ve arşiv birimlerinin desteklenmesi Düşünce ve ifade özgürlüğünün boyutları Entelektüel mülkiyetin nasıl korunacağı Sınırlar ötesi veri akışının nasıl sağlanacağı (Oppenheim ve Eisenschitz 1994), bu konuda patene, veri güvenliği telif hakları vb. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

33 33 ABD’de Bilgi Hizmetleri Politikası Türkiye’de ulusal bilgi politikalarına yön verecek bir kuruluşun bulunmayışı önemli bir eksikliktir. Bu noktada Devlet Planlama Teşkilatı ve Başbakanlık İdareyi Geliştirme Başkanlığı ön plana çıkmaktadır. ABD’deki NCLIS (National Commission on Library and Infromation Science) örneği dikkat çekicidir. NCLIS ABD Kongresinin kütüphane ve bilgi hizmetlerinin ulusal kalkınmada oynayabileceği rolü görerek, bu konuda sürekli bir yapı oluşturulmasına yönelik girişimiyle 1970’de kurulmuştur. Halkın bilgi gereksinimleri konusunda veri toplamak, bu verileri değerlendirmek, bilgi gereksinimlerinin karşılanmasına yönelik planlar yapmak, ABD Başkanı ve Kongreye bu arada kamu ve özel kuruluşlara danışmanlık yapmak, NCLIS’ın temel görevleri arasındadır. Ön önemli işlevleri de yönetim kademeleri karşısında bilgi hizmetlerini temsil etmektir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

34 34 ABD’de Bilgi Hizmetleri Politikası NCLIS, Kongre Kütüphanesi yöneticisi dahil, beş yıl içerisinde seçilen 15 üyeden oluşmaktadır. Bunlardan en az birinin bilgi teknolojisi konusunda uzman olması gerekmektedir. Üyelerden beşi doğrudan kütüphanecilik konusunda uzman kişilerden, diğerleri de yurttaşların bilgi gereksinimlerini karşılamaya dönük uzmanlık alanlarından gelen temsilcilerden oluşmaktadır. Komisyon yılda 4-5 kez toplanarak gündemindeki konuları karara bağlamaktadır. İnsan gücü ve mali kaynaklar yeterli miktarda sağlanmaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

35 35 AB’de Kütüphane Hizmetleri Politikası ve EBLIDA Mevzuat konusu bilgi hizmetlerinde hemen her dönemde önemli bir konu olagelmiştir. Türkiye’nin de üye olduğu Avrupa Konseyi, EBLIDA (European Bureau of Library, Information and Documentation Association) ile birlikte hazırladığı – Avrupa’da Kütüphane Mevzuatı ve Politikası Kılavuzu, Avrupa Konseyi’nin Kültür Komitesi tarafından 1999’da benimsenmiş ve IFLA tarafından da onaylanmıştır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

36 36 AB’de Kütüphane Hizmetleri Politikası ve EBLIDA Bu kılavuz bilgi hizmetleri mevzuatı konusunda yeni bir bakış açısı getirmekte, bilgi hizmetlerinin demokratikleşme sürecindeki yerini vurgulayarak, var olan mevzuatta köklü değişiklikler önermektedir. Üye ülkelerin de bilgi hizmetlerine ilişkin mevzuat ve politikalarını yeni ilkelerle uyumlu hale getirmeleri istenmektedir (Council of Europe, 2000). Kılavuzda mevzuat değişikliği önerilen dört alan bulunmaktadır: İfade özgürlüğü ve bilgiye serbest erişim Ulusal kitap ve bilgi politikaları içerisinde kütüphaneler Kütüphaneler ve bilgi endüstrileri Kültürel mirasın korunması BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

37 37 AB’de Kütüphane Hizmetleri Politikası ve EBLIDA Kılavuzda yukarıdaki konularla ilgili olarak belirtilen 60 önerinin bazıları şunlardır: 1.Bilgi merkezlerinde derme geliştirme, bilgi profesyonelinin ticari ve politik etkilerden uzak, kullanıcı temsilcileri ile işbirliği içerisinde bağımsız mesleki kararına dayanmalıdır. 2.Yurttaşlara sağlanan kütüphane hizmetlerinde ırk, milliyet, din, kültür, politika, yaş fiziksel ve öğrenme özrü ve cinsiyet ayrımı yapılmamalıdır. 3.Kamu kaynaklarından finanse edilen temel bilgi kaynakları, araçları ve hizmetleri kullanıcılara ücretsiz olarak verilmeli ve ödeme güçlerine bakılmaksızın herkese eşit olarak sağlanmalıdır. 4.Bilgi merkezleriniherkesin kullanımına uygun biçimde tasarlanmalı,n hizmet birimleri görme, işitme ve diğer tür engellilerin gereksinimleri için olanaklar bulunmalıdır. 5.Kütüphane mevzuatı, bir ulusal bilgi politikası temelinde, her tür bilgi merkezi için gerekli yasal koşulları ve mesleki uygulamayı güvence altına almalıdır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

38 38 AB’de Kütüphane Hizmetleri Politikası ve EBLIDA 6.Ulusal ve uluslararası bilgi değişimini kolaylaştıracak teknik standartlar ile iletişimle ilgili standartlar, olabildiğince çabuk uygulamaya konmalıdır. 7.Hükümetler telif hakları ve benzeri konularda kütüphanelerin işlevlerini yasal bir temele oturtmalıdırlar. 8.Hükümetlerin devlet kuruluşlarınca üretilen bilgiye erişim için gereğini yerine getirmeleri gerekmektedir. 9.Ülkede üretilen yayınların ulusal merkezde toplanması için zorunlu yasal düzenlemeler yapılmalıdır. Görüldüğü gibi, mevzuat konusundaki çağdaş gelişmeler çok çeşitli boyutları gündeme getirmektedir. Türkiye’de AB’ye katılma sürecinde bu gelişmeleri takip etmesi gerekli görülmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

39 TEMEL MEVZUAT ÖGELERİ Türk kamu hukukunda mevzuat kapsamına giren yasal metinler söyle sıralanmaktadır: – Anayasa – Yasa – Milletler arası antlaşmalar – Kanun hükmünde kararnameler – Tüzük – Yönetmelikler Genel emirler, sirküler, tembihname, koordinasyon kararı, prensip kararı, tebliğ, tamim ve talimatlar da diğer düzenleyici işlemler olarak mevzuat kapsamında yorumlanmaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

40 40 ANAYASA Anayasa bir devletin şeklini, kişilerin hak ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organlar arasındaki ilişkileri belirten temel yasadır. Anayasa hükümleri yasama, yürütme, yargı organları, idare makamları ve diğer kuruluş ve kişileri bağlar. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

41 41 ANAYASA Türkiye’de halen yürürlükte olan 1982 Anayasası, Kurucu Meclis tarafından hazırlanmış ve halkoyuyla kabul edilmiştir.Anayasa Genel Esaslar, Temel Haklar ve Ödevler, Cumhuriyetin Temel Organları, Mali ve Ekonomik Hükümler, Çeşitli Hükümler, Geçici Hükümler, Son Hükümler gibi yedi kısım ve 177 maddeden oluşmaktadır (T.C. Anayasa) BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

42 42 ANAYASA TBMM gerektiğinde Anayasada değişiklikler yapabilir. Bunun için en az üye tam sayısının üçte birinin teklif ve beşte üç çoğunluğunun onayı gereklidir. Cumhurbaşkanı Anayasa değişikliklerine ilişkin yasaları, bir daha görüşmek üzere TBMM’ne geri gönderebilir. Meclis geri gönderilen yasayı üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı ilgili yasayı halkoyuna sunabilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

43 43 ANAYASA Anayasanın 128. ve 129. Maddeleri doğrudan kamu hizmetlerinde çalışanlara yöneliktir. “128. Maddede, “Devletin kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir denmektedir”. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

44 44 ANAYASA 129. madde de kamu çalışanların görev ve sorumluluklarını ve disiplin konusunu açıklığa kavuşturmaktadır. “Memurlar ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyette bulunmakla yükümlüdürler”. “Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanımadıkça disiplin cezası veremezler”. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

45 45 ANAYASA Uyarma ve kınama cezası ile ilgili olanlar hariç, disiplin kararı yargı denetimi dışında bırakılamaz. Silahlı Kuvvetler mensupları ile hâkimler ve savcılar hakkındaki hükümler saklıdır”. “Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkililerinin hakkında işledikleri iddia edilen suçlardan ötürü ceza kovuşturması açılması, kanunla belirtilen istisnalar dışında, kanunun gösterdiği idari merci iznine bağlıdır”. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

46 46 ANAYASA Anayasada yer alan bu hükümler, memurlar üzerine çıkarılan çeşitli yasa, tüzük, yönetmeliklerde de ayrıntılı biçimde yer almaktadır. Anayasada yer alan hükümleri memurlar için önemi şudur: – Yasama ve yürütme organları Anayasada yer alan hükümlere aykırı düzenleme yapamazlar. Böylece memurlara ilişkin çeşitli hakların anayasal güvenceye alındığı söylenebilir. Anayasanın kamu görevlilerini ilgilendiren başka maddeleri de vardır. Örneğin 70. Madde kamu hizmetlerine girme hakkını, 48, 49, 50. Maddeler çalışma yaşı ile ilgili hükümleri, 51, 52, 53, 54. maddeler sendikal yaşamı düzenleyen hükümleri içermektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

47 47 YASA/KANUN Kurallar kademelendirmesinde Anayasadan sonra gelen mevzuat öğesi yasa (kanun)dur. Yasalar bir hukuk kaynağı olarak genellilik ve süreklilik özelliği gösterirler. Bu durum yasanın genellikle ülke çapında uygulanması anlamına gelmektedir. Örneğin Türk Ceza Kanunu ya da Türk Medeni Kanunu ülkenin her yerinde uygulanır. Devlet Memurları Kanunu ülkenin her yerinde uygulanmakla birlikte, yalnızca devlet memuru statüsündeki kişileri ilgilendirir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

48 48 YASA/KANUN Yasanın sürekliliği ise yasanın belirsiz bir süre için uygulanmak üzere yürürlüğe konulması anlamına gelir (yeni bir düzenleme yapılıncaya değin). Yasalar değiştirilinceye, yürürlükten kaldırılıncaya ya da Anayasa Mahkemesince iptal edilinceye değin yürürlükte kalırlar. Yasa çıkarma yetkisi, yasama organı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Milletvekillerinin önerisine yasa teklifi, Bakanlar Kurulu tarafından gerçekleştirilene ise yasa tasarısı denilir. Yasa tasarıları öncelikle ele alınıp sonuçlandırılır. Yasa tasarısı ve tekliflerinin Mecliste görüşülme usul ve esasları Meclis iç tüzüğünde düzenlenir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

49 49YASA/KANUN Meclis İç Tüzüğüne göre bir yasa tasarısı ya da teklifi TBMM Başkanlığı tarafından ilgili komisyona gönderilir. Komisyonda benimsenmesi durumunda TBMM Genel Kurulunda ele alınır. Genel Kurulda kabul edilen yasalar onay için Cumhurbaşkanlığı’na gönderilir. Cumhurbaşkanı uygun gördüğü yasayı 15 gün içerisinde Resmi Gazete’de yayımlar. Cumhurbaşkanı yayımlanmasını uygun bulmadığı yasayı, göstereceği gerekçe ile birlikte TBMM’ne geri gönderebilir. Mecliste değişiklik yapılmadan aynen kabul edilen yasaları Cumhurbaşkanı onaylamak durumundadır. Ancak bu durumda anayasa Mahkemesine başvurabilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

50 50 YASA/KANUN Anayasa Mahkemesi; – Cumhurbaşkanının, – ana muhalefet partisinin, – milletvekili sayısının beşte birinin ya da – mahkemelerin başvurusu üzerine, yasaların anayasaya uygunluğunu denetler. Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir, ancak iptal kararı geriye dönük işlemez. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

51 51 BİLGİ HİZMETLERİNDE YASAL DÜZENLEMELER Doğrudan bilgi hizmetlerinde çalışanlara yönelik bir yasa yoktur ama, – kamu görevlisi olarak bilgi profesyonellerini ilgilendiren pek çok yasa vardır. Ancak özellikle memurların tümünü ilgilendiren yasa, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunudur yılında çıkarılan ve çeşitli değişikliklerle günümüze kadar gelen bu yasa, – memurların işe girişlerinden – yükselmelerine, – mali haklarından – emekliliklerine kadar çok çeşitli konuları kapsamaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

52 52 YASA/KANUN Bunun dışında kamu kesiminde bilgi hizmetlerini ilgilendiren yasal düzenlemeler aşağıdakilerdir: Muhasebe-i Umumiye Kanunu Devlet İhale Kanunu İller İdaresi Kanunu Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun Emekli Sandığı Kanunu 4275 Sayılı Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (memurların sendika kurmasıyla ilgilidir) Harcırah Kanunu Kamu Görevlileri Sendikaları Yasası BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

53 53 MİLLETLERARASI ANTLAŞMALAR Milletlerarası antlaşmalar Kanunların ardından diğer bir mevzuat öğesi Milletlerarası antlaşmalardır. Türkiye’nin yabancı kuruluşlarla ya da devletlerle yaptığı bir antlaşmanın geçerlilik kazanması, TBMM’nin bu konuyla ilgili çıkaracağı bir yasayla ilgili antlaşmayı uygun bulmasına bağlıdır. Bu şekilde yürürlüğe konular uluslararası antlaşmalar yasa hükmünde kabul edilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

54 54 4. KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER Anayasaya göre TBMM bir yetki yasası çerçevesinde, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Yetki yasası çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin amacını, kapsamını ilkelerini, yürürlük süresini gösterir. Kanun hükmünde kararname genellikle toplumsal ve ekonomik koşulların zorladığı durumlarda, hızlı hareket etme kaygısından kaynaklanan bir uygulamadır. Bunlar hakkında da anayasaya aykırılık davası açılabilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

55 55 5. TÜZÜK Bakanlar Kurulu herhangi bir yasanın uygulanmasını ayrıntılı olarak göstermek için, Danıştay’ın incelemesinden geçirmek koşuluyla tüzük çıkarabilir. Tüzüklerin yasaya uygun olması gereklidir. Tüzükler Cumhurbaşkanınca imzalanır ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girerler. Yasaya aykırı olduğu için bir tüzüğün iptali için başvurulacak yargı organı Danıştay’dır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

56 56 6. YÖNETMELİKLER Başbakanlık, bakanlık ya da kamu tüzel kişileri kendi alanlarında yasaların ve tüzüklerin uygulamasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarabilirler. Yönetmeliklerin yasa ve tüzüklere aykırı olmaması gereklidir. Bütün yönetmeliklerin resmi gazetede yayımlanması zorunlu değildir. Ancak kurumlar arası işbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen, kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan, kamuyu ilgilendiren yönetmeliklerin resmi gazetede yayımlanması zorunludur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

57 57 6. YÖNETMELİKLER Milli Güvenlik ile ilgili konulardaki ve gizlilik taşıyan yönetmeliklerin Resmi Gazetede yayımlanmayacağı ilgili yasada belirtilmektedir. Yönetmeliklerin iptali için yargı organlarına dava açılabilir. Bilinmesi gereken önemli bir nokta da mevzuattaki değişimler ve yeniliklerdir. Çeşitli nedenlerle gerçekleşen mevzuat değişiklikleri ve yeniliklerinin izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu konunu izlenebileceği tek yayın organı Resmi Gazete’dir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

58 58 II. BÖLÜM: BİLGİ MERKEZLERİ VE MEVZUAT Halk Kütüphaneleri Kütüphane denilince kamu oyunda genellikle çağrışım yapan kurum halk kütüphaneleridir. Kütüphane sayısı ve yaygınlığı açısından bu durum olağandır. kadın erkek her yaşta, her seviyede ve her meslekten okuyucunun çeşitli konulardaki fikir ürünlerinden ücretsizce ve serbestçe yararlanmasını sağlayarak, bölgesinin kültürel, sosyal ve teknik kalkınmasına katkı sağlayan kurumlardır. Ersoy (1998)’a göre halk kütüphaneleri, kadın erkek her yaşta, her seviyede ve her meslekten okuyucunun çeşitli konulardaki fikir ürünlerinden ücretsizce ve serbestçe yararlanmasını sağlayarak, bölgesinin kültürel, sosyal ve teknik kalkınmasına katkı sağlayan kurumlardır. Böylesine önemli bir görevi üstlenen halk kütüphanelerinin, bu görevlerini yerine getirebilmek için maddi ve manevi destek unsurlarına ihtiyacı vardır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

59 59 Halk Kütüphaneleri Türkiye’de halk kütüphanesi hizmetleri devlet tarafından yürütülmektedir. Yasalar batı devletlerinde olduğu gibi belediyelere de bu konuda görev vermiştir. Ancak belediyelerin kütüphane hizmeti oluşturmaları bir gelenek haline gelememiştir. Ülkemizde 1400’ün üzerinde halk kütüphanesinde görevli 300 civarında kütüphaneci ile merkezi politikalar oluşturularak ve kitap seçimleri Kültür Bakanlığınca merkezi olarak gerçekleştirilerek halk kütüphanesi hizmetleri yürütülmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

60 60 Kültür Bakanlığı Örgüt Yapısı Kültür Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Halk kütüphanelerinin bağlı olduğu Kültür Bakanlığının görevleri 2 Mart 1989 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 354 sayılı Kültür Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede şöyle belirlenmektedir. – Milli, manevi ve kültürel değerleri araştırmak, geliştirmek, korumak yaşatmak, değerlendirmek, korumak, yaymak, tanıtmak, benimsetmek ve bu surette milli bütünlüğün sağlanmasına yardımcı olmak. – Kültür konuları ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarını yönlendirmek, işbirliğinde bulunmak. – Kültürel varlıkların tahribini ve yok edilmesin önlemek – Kanunda verilen diğer görevleri yerine getirmek. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

61 61 Kültür Bakanlığı Örgüt Yapısı Kültür Bakanlığı örgütü, merkez örgütü ile taşra ve yurtdışı örgütlerinden, bağlı ve ilgili kuruluşlardan oluşur. yurt dışındaki kültür müşavirlikleri ile kültür ataşelikleri ve kültür merkezlerinden Kültür Bakanlığı yurt dışı örgütü, yurt dışındaki kültür müşavirlikleri ile kültür ataşelikleri ve kültür merkezlerinden oluşur. Bağlı kuruluşlar kapsamında Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü ile Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü bulunakta dır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

62 62 Kültür Bakanlığı Merkez Örgütü Kültür Bakanlığı merkez örgütünde Bakanlık makamı (bakan, müsteşar, müsteşar yardımcıları), ana hizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri ile yardımcı birimler bulunur. 354 sayılı kararnamede, bakanlık merkez örgütündeki yetkililerin görevleri şu şekilde belirtilmektedir. – Bakan: Bakan, bakanlık kuruluşunun en üst amiridir. – Bakanlık hizmetlerini mevzuata, hükümetin genel siyasetine, milli güvenlik siyasetine, kalkınma planlarına ve programlarına uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığın faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyon sağlamakla görevli, Başbakanlığa karşı sorumludur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

63 63 Kültür Bakanlığı Merkez Örgütü Bakan, Bakan, emir altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden sorumlu olup, Bakanlık merkez taşra ve yurt dışı örgütü ile bağlı ve ilgili kuruluşların etkinliklerini işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkilidir. Müsteşar: Müsteşar: Müsteşar, Bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup, bakanlık hizmetlerini Bakan adına ve Bakanın direktifleri ve mirleri doğrultusunda, Bakanlığın amaç ve politikalarına, kalkınma programlarına ve yıllık programlara, mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla bakanlık teftiş kurulu hariç bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını izler. Müsteşar bu hizmetlerin yürütülmesinde Bakana karşı sorumludur. Müsteşar Yardımcıları Müsteşar Yardımcıları: Bakanlıkta dört müsteşar yardımcısı görevlendirilebilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

64 64 Kültür Bakanlığının ana hizmet birimleri şunlardır: Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kültür ve Tabiat Kaynaklarını Koruma Genel Müdürlüğü Kütüphaneler Genel Müdürlüğü Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü Halk Kütüphaneleri Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Dış İlişkiler ve Avrupa Topluluğu Koordinasyon Genel Müdürlüğü Milli Kütüphane Başkanlığı Kültür Merkezleri Dairesi Başkanlığı Yayımlar Dairesi Başkanlığı BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

65 65 Kütüphaneler Genel Müdürlüğünün görevleri Kültür Bakanlığı ana hizmet birimleri içerisinde yer alan Kütüphaneler Genel Müdürlüğünün görevleri 354 sayılı KHK’de değişiklik yapan 379 sayılı KHK’de şöyle belirtilmektedir. Vatandaşların kütüphaneden yararlanması için gerekli önlemleri almak ve uygulamak, yeni kütüphaneler kurulmasını önermek ve bunların yönetim ve ihtisas işlerini yürütmek ve düzenlemek. Kütüphane ve kütüphanecilik hizmetleri ile ilgili kural ve ilkelerle, standartları belirlemek ve bunlara uygun hizmet üretimi için gerekli önlemleri almak. Yurt içinde ve yurt dışında basılmış, okuyucuya faydalı yayınları Türkiye kültürü ile ilgili yazma eser ve belgeleri ve diğer kütüphane malzemelerini sağlamak, kütüphanelerin koleksiyonlarını zenginleştirmek BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

66 66 Kütüphaneler Genel Müdürlüğünün görevleri Değerli yazma eserleri ilgili kütüphanelerde toplayarak araştırmacı ve okuyucunun hizmetine sunmak, bunların gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamak amacı ile bakım ve onarımlarını yapmak Halkımızın geçmişte üretilmiş her türlü eseri kolayca bulmasını ve onlardan yararlanmasını sağlamak Diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yönetilen kütüphanelerle birlikte, gerçek ve tüzel kişilerce kurulan kamuya açık kütüphanelerin yönetsel, bilimsel ve teknik etkinliklerinin düzenlenmesi, gerçekleştirilmesi ve düzenlenmesine yardımcı olmak ve rehberlik etmek. Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

67 67 Kültür Bakanlığı merkez kuruluşundaki danışma ve denetim birimleri Kültür Bakanlığı merkez kuruluşundaki danışma ve denetim birimleri şunlardır. – Teftiş Kurulu Başkanlığı – Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı – Hukuk Müşavirliği – Bakanlık Müşavirlikleri – Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

68 68 Teftiş Kurulu Başkanlığı 354 sayılı KHK’ye göre Teftiş Kurulu Başkanlığı, – Bakanlık örgütüne bağlı ve Bakanlıkla ilgili kuruluşların etkinlik ve işlemleri ile ilgili olarak, denetim, soruşturma ve inceleme işlerini yürütmek, – Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programlara daha uygun çalışmasını sağlamak amacıyla gerekli önerileri hazırlamak Bakana sunmak, – özel yasalarla ya da bakanlıkça verilecek görevleri yapmakla yükümlüdür. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

69 69 Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı, Bakanlığa verilen görevlerin yerine getirilebilmesi için çalışma esaslarını saptamak, Bu esaslara uygun olarak Bakanlığın ana hizmet politikalarının ve planlarının hazırlanmasına yardımcı olmak; Devlet Planlama Teşkilatına sunulacak Bakanlık görüşünü hazırlamak, Mevcut kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlamak üzere Bakanlık bütçesini plan ve program esaslarına göre hazırlamak ve uygulamasını izlemek, Kalkınma program ve planları ile Bakanlık yıllık çalışma programlarının uygulamaları sırasında Bakanlık örgütünde ortaya çıkan çözümlenmesi gereken sorunları Bakanlık ya da Bakanlıklar arası düzeyde önlemleri saptayarak makama sunmak, Bakanlığın tarihçesini hazırlamak, Bakan tarafından verilecek görevleri yapmak. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

70 70 Diğer Yönetim Birimleri Hukuk Müşavirliği ise: Hukuk Müşavirliği ise: Bakanlığın diğer birimlerinden sorulan tüzel konular ile yasal mali cezai sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek. – Bakanlığın çıkarlarını koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici yasal önlemleri zamanında almak, – anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak, – Hazineyi ilgilendirmeyen yönetsel davalarda Bakanlığı temsil etmek, – Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek için gerekli önerileri hazırlamak ve Bakanlık makamına sunmak, – Bakanlık kuruşları tarafından hazırlanan veya diğer bakanlıklardan ve başbakanlıktan gönderilen yasa, tüzük ve yönetmelik tasarılarını tüzel açıdan inceleyerek Bakanlık görüşlerini saptamak. Bakanlık Müşavirliği Bakanlık Müşavirliği: Bakanlığın görev alanına giren ve özel önem ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak Basın ve Halkla İlişkiler Basın ve Halkla İlişkiler: Bakanlığın basın ve halkla ilişkilerle ilgili etkinliklerini planlamak ve bu etkinliklerin belirlenen ilkeler çerçevesinde yürütülmesini sağlamak BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

71 71 Yardımcı Birimler 354 sayılı KHK’nin 23. Maddesine göre Kültür Bakanlığının yardımcı birimleri şunlardır: – Personel Dairesi Başkanlığı – Eğitim Dairesi Başkanlığı – İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı – Savunma Sekreterliği – Özel Kalem Müdürlüğü BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

72 72 Personel Dairesi Başkanlığının Görevleri Bakanlığın insan gücü planlaması ve personel politikası ile ilgili çalışmaları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesi ile ilgili önerilerde bulunmak. Bakanlık personelinin atama, özlük, emeklilik ve benzeri işlerini yürütmek Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

73 73 Eğitim Dairesi Bakanlığının Görevleri Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı örgütü ile bağlı ve ilgili kuruluşların eğitim planını hazırlamak. Bakanlık personeli ile ilgili hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak Kültür sektörlerinin eğitilmiş eleman gereksinimlerini saptamak, planlamak, gerekli eğitim programlarını uygulamak. Bakanlık ve meslek personellerinin yurtiçi ve yurtdışında yetiştirilmelerini planlamak ve gerçekleştirmek Toplumda kültürü geliştirmek amacıyla etkinlikleri düzenlemek. Kültür eğitimi etkinliklerinin yürütülmesi için gerekli araç, gereç, yayın ve dokümantasyon hizmetlerini yürütmek. Yönetici ve uzman yetiştirmek üzere teknik yardım sağlamak BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

74 74 İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının Görevleri Bakanlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin sağlanması ile ilgili hizmetleri yürütmek. Gereksinim duyulan bina ve arazinin kiralama, satın alma işlemlerini yürütmek. Bakanlığın mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek. Temizlik, aydınlanma, ısıtma, bakım onarım ve taşınma hizmetlerini yapmak. Sosyal tesislerin kurulması ve yürütülmesi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek. Bakanlık personelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını sağlamak. direktif ve emirlerini ilgililere duyurmak Bakan ve müsteşarları direktif ve emirlerini ilgililere duyurmak ve işlemlerini izlemek, bakanlığı iç ve dış protokol hizmetlerini yürütmek. Süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak. Süreli evrakın zamanında işleme konulmasını sağlamak. not ve tutanakları tutmak ve yaymak Bakanlığı ilgilendiren toplanı, brifing ve görüşmeleri düzenlemek, buna ait önemli not ve tutanakları tutmak ve yaymak. Genel evrak arşiv ve haber merkezinin hizmet ve etkinliklerini düzenlemek ve yürütmek. Genel evrak arşiv ve haber merkezinin hizmet ve etkinliklerini düzenlemek ve yürütmek. Savunma Sekreterliği, özel yasalarda ya da kendi yasasında belirlenmiş görevlerini yerine getirir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

75 75 Özel Kalem Müdürlüğü Bakanın resmi ya da özel yazışmalarını yürütmek; Bakanın her türlü protokol ve tören işlerini düzenlemek ve yürütmekle görevlidir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

76 76 Kültü Bakanlığı Taşra Örgütü Bir bakanlığın taşra örgütü il kuruluşlarında: Vali İl Kültür Müdürlüğü Şube Müdürlüğü Şeflik Memurluk olarak belirlenmiştir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

77 77 Vali 5442 sayılı İl İdaresi Kanununa göre Vali, ilde devletin hükümetin temsilcisi ve ayrı ayrı her bakanlığın temsilcisi ve bunların yönetsel ve siyasi yürütme aracıdır. İl İdaresi Kanununa göre valiler ilin genel yönetiminden her bakana karşı ayrı ayrı sorumludur. Bakanlar bakanlıklarına ait iler için valilere emir ve talimat verirler. Bakanlıklar ve tüzel kişiliğe haiz genel müdürlükler, il genel yönetim örgütüne ait bütün işleri doğrudan doğruya valiliklere yazarlar. Vali adli ve askeri kuruluşlar hariç, bakanlıklar ve tüzel kişiliğe sahip genel müdürlüklerin ildeki en yüksek amiridir. Valiler bu nedenle illerdeki Kültür Bakanlığı görevlilerinin ve bu arada halk kütüphanelerindeki kütüphanecilerin de en yüksek amiri konumundadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

78 78 İl Kültür Müdürü Merkezden yönetimin sonucu olarak, bakanlıkların illerde örgütlenmeleri söz konusudur. Bu örgütlerin her birinin başında bulunanlar, il idare şube başkanlarıdır. Bunların emri altında çalışanlar ilin ikince derece memurlarıdır. Bakanlıkların il örgütleri valilerin emrindedir. İl idare şube başkanları kendi görev alanlarına giren işlerin yürütülmesinde valiye karşı sorumludurlar (Yıldırım BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

79 79 İl Kültür Müdürü yönetim ve denetim merciidir Kültür Bakanlığının illerdeki en yüksek temsilcisi olan kültür müdürleri il içerisinde Kültür Bakanlığına bağlı bütün kurum ve kuruluşlarla, bunların her türlü etkinliklerinin yönetim ve denetim merciidir. kütüphaneler 354 sayılı KHK’nin 31. Maddesine göre kurulan kültür müdürlükleri, kendilerine bağlı müzeler, kütüphaneler, Devlet Resim ve Heykel Müzesi, Devlet Güzel Sanatlar Galerileri. Basma Yazı ve Resimleri Derleme Müdürlüğü ile Kültür Merkezi Müdürlüklerinin faaliyetlerinin amacına uygun biçimde yürütülmesinden sorumludur. kültürel faaliyetler, idari ve mali işler ve koordinasyon Kültür Müdürlüklerinin Görev-Yetki, Sorumluluk ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmelikte kültür müdürlerinin görevleri kültürel faaliyetler, idari ve mali işler ve koordinasyon olmak üzere üç bölümde ele alınmaktadır. Bunlardan kültür faaliyetleri bölümünde şu görevler bulunmaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

80 80 İl Kültür Müdürlükleri Kültürel Faaliyetleri a) Kültür hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve geliştirilmesiyle ilgili araştırma ve planlama yapmak, konferans, sergi ve paneller düzenlemek, Valiliğe ve Bakanlığa sunmak, b) İl içinde yapılacak her türlü tören ve kutlama haftalarıyla ilgili olarak Müdürlüğe düşen görevleri yerine getirmek, c) İl'deki folklor değerlerini araştırmak, kültür faaliyetlerini yakından takip etmek denetlemek, teşvik etmek ve gerektiğinde bu faaliyetlere rehber olacak çalışmaları yürütmek, d) Kanun, tüzük, yönetmelik, genelge, plan, program ve emirlerle tespit edilen kültür faaliyetlerinin İl' deki Bakanlık kuruluşlarında gerçekleşmesini sağlamak, e) Tarihi ve arkeolojik değerlerin güvenliği ile taşınır ve taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının korunması, eski eser kaçakçılığının önlenmesi ve kaçak kazı ve define aranması yapılmaması hususunda gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak, BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

81 81 İl Kültür Müdürlükleri Kültürel Faaliyetleri f) Kültür anlaşmaları çerçevesinde memleketimize gelen yabancıların Bakanlık hizmet alanına giren konularda bir programa bağlı olarak İl içinde yapacakları gezi ve incelemelerine yardımcı olmak, g) 2527 sayılı Basma Yazı ve Resimleri Derleme Kanuna göre gerekli işlemleri yaptırmak ve yapmak, h) Bulunduğu İlin her alandaki kültürel meselelerini incelemek, gerektiğinde İlde kültür faaliyetlerinde bulunan kurum ve kuruluşlarla da işbirliği yaparak yetkisi dahilinde olanları sonuçlandırmak, olmayanları ilgili makama bildirmek, i) İl ve İlçelerde Bakanlıkça gönderilen genelgeler çerçevesinde, denetleme komisyonları oluşturularak; işletmelerde gösterime sunulan, kiraya verilen ve satılan video filmi, ses kaseti ve sinema filmi eserlerinin kontrollerini yaptırmak, j) Bakanlık ve Valilikçe verilecek diğer görevleri yapmak. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

82 82 Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: aşağıdaki uygulamaları tanımlamaktadır. İl Halk Kütüphanesi: Madde 6- Her il Merkezinde kurulan ve şube kütüphaneler ile, varsa çocuk kütüphanelerin ve bölümlerin bağlı okluğu merkez kütüphaneye ( İl Halk Kütüphanesi.) adı verilir İlçe Halk Kütüphanesi: Madde 7- Bir ilçe merkezinde bulunan merkez kütüphaneye «İlçe Halk Kütüphanesi" denilir. Bu kütüphaneye ilçede varsa çocuk kütüphanesi, şube kütüphane, bölümler ve gezici kütüphane bağlıdır. Şube Kütüphaneleri : Madde 8- İl ve ilçe merkezlerinde Merkez Kütüphaneye bağlı Halk Kütüphaneleridir. Kasaba ve köylerde hizmet veren Halk Kütüphaneleri, İl Halk Kütüphanesi veya ilçe Halk Kütüphanesi’nin şubesidir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

83 83 Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği Çocuk Bölümü - Çocuk Kütüphanesi: – Madde yaşına kadar olan çocukların fikir ve ruh gelişimini sağlamak, kendi bilgilerini geliştirmek, onları içinde bulundukları Milli varlığa türlü yönlerden daha yararlı bir hale getirmek amacıyla Halk Kütüphanelerinde çocuk bölümleri kurulur. – Gerekli hallerde, Halk Kütüphanesine bağlı olarak ayrı binalarda çocuk kütüphanesi açılır. Tek salondan ibaret olan Halk Kütüphanelerinde çocuk kitapları için bir köşe ayrılır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

84 84 Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği Gezici Kütüphaneler: Madde 10 - Merkez ve bağlı birimlerin hizmet alanları dışında öncelikle okuma ve kitap satın alma imkanları olmayan vatandaşların oturdukları yerleşme yerlerine kütüphane hizmeti götüren birimlerdir. Gezici kütüphane hizmeti götürülecek semtlerin nüfus, kültürel, sosyal ve ulaşan durumları incelenerek tespit edilir. Gezici kütüphane duraklarının tespiti ve gezici kütüphane hizmetlerinin daha etkili ve düzenli biçimde ulaştırılabilmesi için yerel yöneticilerle işbirliği yapılır. Gezici kütüphane duraklarına aracın o semte hangi gün ve saatlerde geleceğini gösteren levhalar konulur. Gezici Kütüphanenin koleksiyonu bağlı olduğu kütüphanece düzenlenir. Gezici kütüphanede bir kütüphaneci veya bir memur ile bir şoför bulunur. Gezici kütüphane aracı başka bir maksatla kullanılmaz. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

85 85 Halk ve Çocuk Kütüphaneleri Yönetmeliği Bölge Cilt Atölyesi: – Madde 11 - Bölge cilt atölyesi Bakanlık tarafından gerekli görülen Halk Kütüphanesi bünyesinde kurulur. – Genel Müdürlükçe belirlenen çevre İl, İlçe ve Şube Kütüphanelerinin kitap, süreli yayın vb. basılı malzemesinin belli bir program dahilinde cilt ve onarım işlerini yapar BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

86 86 Halk Kütüphanelerinin Görevleri : Madde 12 – Amaçlarına ulaşmak için Halk Kütüphanelerinde aşağıda belirtilen işler yapılır. a.Çevresinin okuma ve bilgi edinme ihtiyaçlarını karşılamak üzere kitap, broşür, dergi, gazete, harita nota, film plak, ses bandı, fotoğraf, tablo,plan, yazma eser vb. gibi fikir ve sanat ürünleri toplanır, düzenlenir, okuyucuların yararına sunulur. b.Bulunduğu çevre ile ilgili araştırmalara imkan sağlamak üzere o yöre ile ilgili eserlerden (kitap. dergi, gazele, fotoğraf, kupür, plân, ses bandı, yazına eser, plâk, arşiv belgesi, vb.) kurulu bir koleksiyon meydana getirilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

87 87 Halk Kütüphanelerinin Görevleri : c. Satın alma, bağış, devir vb gibi yollarla kütüphaneye gelen malzemenin kayıtları yapılır, kitapların ve cilt birliği tamamlanan süreli yayınların ciltlenmesi sağlanır. d.Kütüphaneye giren eserlerin katalog ve tasnif işleri yapılır, bunlar en kısa sürede okuyucu hizmetine sunulur. e.Okuyucular ödünç kitap verilir. f.Okuyucular tarafından aranan ve kütüphanede bulunmayan eserler sağlanır. g. Kütüphaneye başvuranlara, çeşitli konulardaki sorunlarının çözümlenmesi hususunda, aranan bilgi ve belgeler kütüphanede yoksa diğer kuruluşlardan yararlanmaları için yardımcı olunur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

88 88 Halk Kütüphanelerinin Görevleri : h.Bina ve personel imkanlarına göre, “Kütüphanelerde Eğitici ve Kültürel Faaliyetler Yönetmeliği” gereğince çeşitli eğitici ve kültürel faaliyetler düzenlenir. ı.Özürlü okuyucuların istekleri, bunlar için özel bölümleri olan Kütüphanelerden ödünç kitap getirtilerek karşılanmaya çalışılır; bu konuda körler okullarıyla da işbirliği yapılır. i.Çevresindeki eğitim, öğretim, sanat, kültür kuruluşları ile hastane, cezaevi vb. birimlerle kütüphane hizmetlerinin yaygınlaştırılması yönünden işbirliği imkânları araştırılır j. Kütüphanede bulunan (mevcut ve yeni sağlanan) yazma eserlerin tespit fişleri ve katalog fişleri hazırlanır. Bunların hazırlanmasında «Yazma ve Eski Basma Kitapların Tasnif ve Fişleme Kılavuzu ve İslam Dini ilimleri Tasnif Cetvelindeki kurallar uygulanır. k. Kitap ve okuyucu istatistikleri günlük, aylık ve yıllık olarak düzenlenir. l. Her yıl sunu kütüphanenin çalışmalarıyla ilgili bir rapor düzenlenir. m. İl çapında yapılacak olan derleme işleri «Basına yazı ve Resimleri Derleme Yönetmeliği" esaslarına göre yürütülür. n. Yürürlükteki mevzuata dayanılarak kütüphane hizmeti ile ilgili diğer işler yapılır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

89 89 Çocuk Bölümlerinin ve Çocuk Kütüphanelerinin Görevleri: çocuk kütüphanelerinde şu görevler Madde 13 – Halk Kütüphanesi binasında bulunan çocuk bölümlerinde ve ayrı binada bulunup Halk Kütüphanesine bağlı olarak faaliyet gösteren çocuk kütüphanelerinde şu görevler yapılır. a. Temel kütüphane hizmetleri yerin getirilir. b. Göze ve Kulağa hitap eden araçlarla çeşitli eğitim faaliyetlerinde bulunur. Bunlar : 1- Öğretici Filmler göstermek, 2 - Projeksiyon gösterileri düzenlemek, 3 – Radyodan, varsa televizyondan çocuk ve eğitim saatlerini takip etmek, BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

90 90 Çocuk Bölümlerinin ve Çocuk Kütüphanelerinin Görevleri: 4 -Varsa, teyp ve pikaptan yararlanarak eğitinm programları düzenlemektir. c. Çocukların yaptığı resimler ve işler sergilenir, ç. Kitap okuma, şiir, masal ve monolog saatleri düzenlenir. d. Türklüğe ve medeniyete hizmet eden büyükleri anma ve tanıtma programları hazırlanır ve uygulanır, e. Milli bayramlar, önemli gün ve haftalarla, ilgili faaliyetlerde bulunulur, f. Okul öncesi çocukların kütüphaneden yararlanma imkânı sağlanır, g. Kütüphane imkânlarına güre çocuk piyesleri hazırlanır ve sahnelenir, ğ. Okuyucu ve kitap istatistikleri günlük, aylık ve yıllık olarak düzenlenir. Bu faaliyetler yıllık çalışma programı hazırlanarak Valiliğin onayından sonra uygulanır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

91 91 Gezici Kütüphanelerin Görevleri: Madde 14 - Kütüphane bulunmayan yerlere hizmet götüren gezici kütüphaneler şu görevleri yerine getirir: a. Bağlı olduğu Halk Kütüphanesince belirlenen ve Valilikçe onaylanan yerlere Bakanlığın uygun görücü alındıktan sonra bir program dahilinde hizmet götürür ve 15 günde bir aynı gün ve saatlerde, programda gösterilen yerde bulunur, b. Halk Kütüphanesi tarafından, her türlü işlemleri tamamlanmış kitaplar araçta konularına göre yerleştirilerek (çocuk kitapları ayrı raflarda olmak üzere) okuyuculara ödünç verilir. c.Aracın durduğu süre içinde okuyucular tarafından araçta yararlanılabilecek bir müracaat eserleri koleksiyonu bulundurulur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

92 92 Gezici Kütüphanelerin Görevleri: ç. Gidilen durak adı, gidiş ve ayrılış saatleri ile aracın kilometrelerinin kaydedileceği bir hizmet defteri bulundurulur. Defter her sorumlu tarafından imzalanır; kütüphane idaresince de kontrol edilir. d.Gezici kütüphane koleksiyonu belirli aralıklarla gözden geçirilerek yenilenir, e. Okuyucu istatistikleri günlük, aylık ve yıllık olarak hazırlanır, BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

93 93 Gezici Kütüphanelerin Görevleri: f. Gezici kütüphane, haftanın son iş günü öğleden sonra hizmete çıkmaz, kitapların temizliği ve düzenlenmesi ile aracın umumi iç ve dış temizliği, bakımı bu sırada yapılır. Arıza ve noksanları varsa giderilir. Ayrıca, o hafta içinde zamanında getirilmeyen kitaplarla ilgili işlemin yapılması için, halk kütüphanesine bilgi verilir; okuyucu istekleri, karşılaşılan yeni durumlar, görülen aksaklıklar vb. idareye duyurulur, gerekli tedbirler sefere çıkmadan alımı, g. Yıllık izin döneminde ( Temmuz ve Ağustos ) aracın yıllık bakımı yapılır. İzin dönüşünde koleksiyonu gözden geçirilir, gerekli değişmeler, kitapların ve aracın temizliği vb. işler yapılır; noksanlar tamamlanır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

94 94 Kütüphanelerde Görülecek Hizmet Çeşitleri Hizmet Çeşitleri: Madde 16 - Kütüphanelerde görülecek hizmet çeşitleri üçe ayrılır; A - Yönetim, Hizmetleri, B - Teknik Hizmetler, C- Okuyucu Hizmetleri, Özlük İşleri: BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

95 95 A- YÖNETİM HİZMETLERİ: Madde 17-Yönetim Hizmetleri, kütüphanelerin bir Devlet ve kamu kuruluşu olarak yürütmesi gereken genel hizmetlerdir. Bu hizmetler grubu içinde şu işler yer alır : 1- Özlük İşleri, 2- Mali İşler, 3- İç Hizmetler, BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

96 96 Özlük İşleri yazışmalar, Madde 18- Kütüphanede görevlendirilecek personelin sicillerinin tutulması ve muhafazası, hizmet içi eğitim, izin, sağlık, yükselme, emeklilik vb. gibi işlerin yürütülmesi ve kütüphane ile çeşitli kuruluşlar arasındaki yazışmalar, bunlarla ilgili dosya ve defterlerin düzenlenmesi özlük işleri arasında yer alır. Bu işler, mevcut kanun, tüzük, yönetmelik ve genelgelere göre yürütülür. Kütüphanelerde çalışan personelin tezkiye varakaları*, «Kültür Bakanlığı Sicil Raporu Vermeye Yetkili Amirler Yönetmeliği» hükümlerine göre doldurulur. Kütüphanelerde yapılan yazışmalarda «Desimal Dosya Sistemi» uygulanır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı *KAMU GÖREVLİLERİ HAKKINDA HER YIL SONUNDA DÂİRE ÂMİRLERİNCE DÜZENLENEN; MEMURUN KİŞİLİĞİ, AHLÂKÎ DURUMU VE YETENEĞİ HAKKINDA BİR KISIM DEĞERLENDİRMELER İÇEREN BİR VARAKA.

97 97 Mali İşler Madde 19- Kütüphane hizmetleri için gerekli ödeneklerin sağlanıp harcanması, döşeme ve demirbaş eşyalarla diğer araç ve gereçlerin ayniyat ve demirbaş işlemlerinin yürütülmesi, gerekli dosya, defter ve belgelerin düzenlenmesi, onarım ve kamulaştırma işleri olduğunda bunların dosyalarının hazırlanması ve harcamalarının yapılması; devir teslimlere ait dosyaların tutulması, kütüphane personelinin aylık, yan ödeme ve diğer mali hakları (aile yardımı, giyecek, yardımı, tedavi yardımı vb.) ile ilgili işlerdir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

98 98 Mali İşler Ayniyat Talimatnamesi'ne Devlet Memurlarının Çekilmelerinde Devir ve Teslim Süreleri Haklımda Yönetmelik Kütüphanelerde görevli personelin ayrılmalarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 16. maddesine güre sorumluluklarında bulunan kitap, demirbaş eşya ve görevi ile ilgili her türlü evrak ve defterlerin devir ve teslimi gerekir. Bu işlemle ilgili olarak Ayniyat Talimatnamesi'ne ve 3/12/1974 gün ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan «Devlet Memurlarının Çekilmelerinde Devir ve Teslim Süreleri Haklımda Yönetmelik»» hükümlerine uyulur. Yöneticilerin (tek memurlu kütüphanelerde bu memurun) ayrılmasında düzenlenen tutanaklar, kontrol edildikten ve gerekli işlem (noksan çıkan malzemenin temin ettirilmesi) yapıldıktan sonra bir örneği Genel Müdürlüğe gönderilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

99 99 Mali İşler Ayniyat Talimatnamesi' Ayniyat Talimatnamesi'ne göre kütüphanelerde her yıl kitap ve eşya sayımı yapılır ve bunlarla ilgili belgeler düzenlenir. Sayım cetvellerinin bir örneği iki yılda bir Sayıştay Başkanlığı'na bir örneği de (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı)na gönderilir. Kullanma hakkı Vakıflar idaresi, Belediye veya İl Özel İdarelerince verilmiş kütüphane binalarının, kullanma süre işlemleri yapılarak bu sürenin uzatılması Bakanlığa teklif edilir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

100 100 İç Hizmetler : Madde 20- Sivil Savunma, Yangın ve Sabotajlara Karşı Korunma, olağanüstü hal ve savaş hazırlıkları, koruyucu güvenlik tedbirlerinin alınması, kütüphane yapılarının ve içlerindeki döşeme demirbaş araç ve gereçlerin bakım ve temizliği, arşiv kurulması arşiv kurulması, kütüphane için gerekli basılı malzemelerin sağlanması, gece güvenliği, ısılınma, aydınlatma, bahçe bakımı ve düzenleme isleri bu hizmet alanına girer. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

101 101 B- TEKNİK HİZMETLER: Madde 21 - Teknik hizmetler; kitap, süreli yayın, vb. gibi kütüphane malzemesinin seçiminden okuyucuların yararlanmasına sunulacak duruma getirilişine kadar geçirdiği işlemlerin tamamıdır. İl çapında kütüphanelerde birlik, gerekli zaman ve emek tasarrufunun sağlanabilmesi için II Halk Kütüphanesinde bir «Merkezi Teknik Hizmetler Bölümü» kurulur. Bu bölümde fikir ürünlerinin tasnifi ve kataloglanması yapılır. Temel filleri hazırlanır, yeter sayıda çoğaltılarak ilgili kütüphanelere ulaştırılır. Bu bölümlerin bulunduğu 11 Halk Kütüphanelerinde toplu katalog oluşturulur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

102 102 B- TEKNİK HİZMETLER: Ayrıca, yurt dışında basılmış, çeşitli yollarla kütüphanelere gelen yabancı dil eserlerin fişlerinden birer örneği Milli Kütüphaneye gönderilir. Kütüphanelerdeki teknik hizmetler şunlardır: I- Kütüphane malzemesinin seçimi, II -Kütüphane malzemesinin sağlanması, 1 - Satın alma, 2-Bağış, 3 - Resmi Kurumlardan gönderilen, 4 - Devir, 5 - Derleme, III- Ayniyat ve demirbaş kayıt işleri, IV- Kataloglama ve tasnif, V - Hazırlama işlemleri (hazırlık işleri), VI-Yerleştirme (Fişlerin katalog kutularına, kitapların da raflara yerleştirilmesi), VII-Ciltleme ve Onarım, VIII-Mikrofilm, Fotokopi ve diğer teknik işler. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

103 103 Kütüphanelerde Bulundurulması Gerekli Defterler ve Kullanılacak Basılı Evrak Madde 46–Hizmet çeşitlerine göre kütüphanelerde şu defterlerin ve basılı evrakın bulundurulması gerekir. a) Demirbaş Eşya Defleri ……………………….. Demirbaş eşyanın kaydı için b)Kitap Demirbaş Kayıt Defteri ………………..Yeni harfli kitaplar için c) Kitap Demirbaş Kayıt Defteri ……………….. Yazma ve eski harfli Basma Kitaplar için ç) Kitap Demirbaş Kayıt Defleri ……………….. Süreli yayınlar için (Derleme kütüphaneler için kullanılır) d)Kitap Demirbaş Kayıt Defteri ……………….. Göze ve Kulağa hitap edilen Malzemelerle diğer kütüphane malzemelerinin her biri için ayrı bir demirbaş defteri. e) Ambar Esas Defter…………………………….. Cilt Atölyelerinde kullanılmak üzere, ayrıca kırtasiye malzemeleri için I) Teftiş Defteri ……………….. g) Üye Kayıt Defteri Ödünç kitap alan okuyucuların kaydı için h)Hizmet Defteri Gezici kütüphaneler (ve varsa diğer taşıtlar) için» ı) Gelen Evrak Kayıt Defteri i) Giden Evrak Kayıt Defteri j) Evrak Zimmet Defteri k) Posta Zimmet Defteri BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

104 104 1 ) Memur Kütük Defteri ……………….. İl ve İlçe Halk Kütüphaneleri m) Sicil Not Defteri ……………….. İl ve İlçe Halk Kütüphaneleri n) İzin Defteri ……………….. İl ve İlçe Halk Kütüphaneleri o)Ödenek Defteri ……………….. Harcama yapan kütüphaneler» ö) Avans Defteri ……………….. Harcama yapan kütüphaneler» p) Maaş Defteri ……………….. Harcama yapan kütüphaneler» r) Maaş ve Çeşitli Ödemeler Bordrosu ……… Harcama yapan kütüphaneler» s)Günlük devam cetveli BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı Kütüphanelerde Bulundurulması Gerekli Defterler ve Kullanılacak Basılı Evrak

105 105 Kütüphanelerde Bulundurulması Gerekli Defterler ve Kullanılacak Basılı Evrak ş) Günlük istatistik formu t) Aylık istatistik defteri u) Kitap isleme fişi ü) Demirbaş, depo sayım cetveli v) Demirbaş, eşya icmal (özet, envanter) defteri y) Üye kartı z) Yükleme kartı za) Kitap cebi zb) Kitap fişi zc) Muhtıra (Dönüş Tarihi Kâğıdı) Bu defterler ve basılı evrak ile katalog fişleri bölge cilt atölyesinin bulunduğu kütüphanelerden sağlanır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

106 106 ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANELERİNE YÖNELİK MEVZUAT Üniversite Kütüphanelerinin İşlevleri Üniversite Kütüphanelerinin İşlevleri Üniversiteler bilgi ve düşüncenin korunması, eğitim ve öğretimi, araştırma, bilginin yorumlanması ve yayılması gibi etkinliklerle yükümlü kuruluşlardır. Bu işlevlerin yerine Bu işlevlerin yerine getirilebilmesi için çeşitli alt yapı olanakları gereklidir. Bu alt yapı öğeleri eğitim öğretim için ders araç ve gereçleri, deney için laboratuarlar, bilgi sağlamak için kütüphanelerdir. Kütüphane akademik kurumlarda eğitim öğretim etkinliklerini ve araştırmaları doğrudan destekleyen bir araçtır ve bu yüzden üniversiteyi oluşturan öğeler arasında vazgeçilmez bir yeri vardır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

107 107 Üniversite Kütüphaneleri İşlevi Ve Amaçları Üniversite kütüphaneleri işlevi ve amaçlarının üniversitenin işlevi ve amaçlarından ayrı tutulması mümkün değildir. Üniversite kütüphanelerinin işlevleri şunlardır: Kullanıcısı olan öğretim elemanı, öğrenci ve diğer kullanıcıların eğitim öğretim ve araştırma etkinliklerinden dolayı gereksinim duydukları bilgi kaynaklarını sağlamak. Bilgi kaynaklarından daha etkin biçimde yararlanmasını sağlayacak ödünç verme, danışma ve enformasyon vb. diğer hizmetlerin yanı sıra çeşitli bibliyografik kaynak ve araçları hizmete sunmak. Değişik amaçlı okuma ve çalışma alanlarını sağlamak ve düzenlemek BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

108 108 Üniversite Kütüphaneleri İşlevi Ve Amaçları Kullanıcı grupların özelliklerine göre onların okuma alışkanlıklarının geliştirilmesine ve boş zamanlarının değerlendirilmesine yardımcı olmak. Kütüphane ve kütüphane kaynaklarından yararlanmayı artırmak amacıyla kullanıcı eğitim programlarının planlamak ve geliştirmek Üniversite yayınların belgelerin ve diğer kaynakların arşivini oluşturmak. Diğer kütüphane ve kuruluşlarla kütüphane kaynaklarının paylaşılması konusunda işbirliğine gitmek. Dermeyi gelecek kuşaklar için korumak Türkiye’de üniversite kütüphaneleri yukarıda değinilen hizmetleri yerine getirmeye çalışmaktadırlar. Ancak hizmetlerin gerçekleştirilmesi konusunda üniversiteden üniversiteye büyük faklılıklar görülebilmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

109 109 Yükseköğretim Kanunu ve Üniversite Kütüphaneleri Ülkemiz üniversite sisteminin yapısında köklü değişiklikler yapan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, – yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının örgütlenme, işleyiş görev yetki ve sorumlulukları ile – eğitim öğretim, araştırma, yayın, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içerisinde düzenlemeyi amaçlamakta, emniyet ve Türk Silahlı Kuvvetleri dışında tüm yükseköğretim kurumlarını kapsamaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

110 110 Yükseköğretim Kanunu ve Üniversite Kütüphaneleri Bu yasa ile oluşturulan Yükseköğretim Kurulu, tüm yükseköğretimi düzenleyen ve yükseköğretim kurumların etkinliklerine yön veren bu yasayla kendisine verilen görev ve yetkileri çerçevesinde özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluştur sayılı yasanın 6. Maddesi Yükseköğretim Kurulunun oluşumunu, 7. Maddesi de görevlerini ayrıntılı olarak belirtmektedir. Yasa ayrıca yükseköğretim kurumlarının yönetim esaslarını, öğretim elemanlarının durumunu, yükseköğretim kurumlarında çalışma ve denetimin nasıl gerçekleştirileceğini, lisans ve lisansüstü eğitime ilişkin etkinlikleri, memurlar ve diğer görevlilerin durumunu, disiplin ve ceza işlerini, mali hükümleri ve geçici hükümleri kapsamaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

111 111 Yükseköğretim Kanunu ve Üniversite Kütüphaneleri Üniversite kütüphanelerinde teknik hizmetlerin merkezileşmesi görüşünü destekleyen Yükseköğretim Kurulu 19 ağustos 1982’de kütüphaneler ile ilgili şu kararı almıştır. Kütüphanelerin “Kütüphanelerinmerkezi bir kayıt ve yönetim altına toplanması, bir üniversitedeki kitap ve periyodiklerin satın alma, abonman işlemlerinin tek elden yürütülmesi, uzmanlık konularına ait bazı kitapların kayıtlarının merkezde tutulması şartıyla bölümlerden bulundurulmasına ayrıca, her kütüphanede Atatürk ve Türk İnkılâp Tarihine ait kitapların özel olarak belirli bir yerde toplanarak hizmete sunulmasına karar verilmiştir (Tuncer, 1983) BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

112 112 Yükseköğretim Kanunu ve Üniversite Kütüphaneleri Uygulamada görülen bazı aksaklıklara karşın, bu ilke kararının üniversite kütüphanelerinde teknik hizmetlerin merkezileşmesi ve böylelikle savurganlığın azalması açısından olumlu bir rolü olduğu söylenebilir. 1. Maddesi üniversitelerin örgüt yapıları ile ilgili Yükseköğretim Kanunun 51. Maddesi üniversitelerin örgüt yapıları ile ilgilidir. Bu maddeye göre üniversitelerdeki merkez örgütünün başında rektöre bağlı bir genel sekreter vardır. Daire başkanları ve müdürler genel sekretere bağlıdır. Fakülte idari örgütlerini ise dekana bağlı fakülte genel sekreteri yönetir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

113 113 İÇİNDEKİLERİ ise 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamedir. Kütüphanenin üniversite içerisindeki konumunu tanımlayan asıl yasal metin ise 124 sayılı Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamedir. Kararnamenin 26. Maddesine göre üniversitenin yönetsel örgütü aşağıdaki birimlerden oluşmaktadır. a) Genel Sekreterlik, b) Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı, c) Personel Daire Başkanlığı, d) Komptrolörlük Daire Başkanlığı (Üniversiteye ait bütçe tasarılarını plan ve program esasına göre hazırlamak ve uygulanmasını izlemek) e) Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, f) Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı, g) Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı, h) Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, i) Hukuk Müşavirliği, j) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, k) Üniversite Hastanesi Başmüdürlüğü. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

114 114İÇİNDEKİLERİ 27. Maddeye göre Genel sekreterlik: 1. Bir Genel Sekreter ile en çok iki Genel Sekreter Yardımcısından ve bağlı birimlerden oluşur. 2. Genel Sekreter, üniversite idari teşkilatının başıdır ve bu teşkilatın çalışmasından Rektöre karşı sorumludur. 3. Genel Sekreter, üniversite idari teşkilatının başı olarak yapacağı görevler dışında, kendisi ve kendisine bağlı birimler aracılığı ile aşağıdaki görevleri yerine getirir. a) Üniversite idari teşkilatında bulunan birimlerin verimli, düzenli ve uyumlu şekilde çalışmasını sağlamak, b) Üniversite Senatosu ile Üniversite Yönetim Kurulunda oya katılmaksızın raportörlük görevi yapmak; bu kurullarda alınan kararların yazılması, korunması ve saklanmasını sağlamak, c) Üniversite Senatosu ile Üniversite Yönetim Kurulunun kararlarını üniversiteye bağlı birimlere iletmek, d) Üniversite idari teşkilatında görevlendirilecek personel hakkında rektöre öneride bulunmak, e) Basın ve halkla ilişkiler hizmetinin yürütülmesini sağlamak, f) Rektörlüğün yazışmalarını yürütmek, g) Rektörlüğün protokol, ziyaret ve tören işlerini düzenlemek, h) Rektör tarafından verilecek benzeri görevleri yapmak. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

115 115 Kütüphane Ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı: Kararnameye göre Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı ve Bilgi İşlem Daire Başkanlıklarının görevleri aşağıdaki gibi belirlenmiştir. Madde 33 - Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Üniversite kütüphanelerinin gerekli her türlü hizmetlerini karşılamak, b) Baskı, film, videobant, mikrofilm gibi kayıt katologları ve hizmete sunma işlemleri ile bibliyografik tarama çalışmalarını yapmak, c) Verilecek benzeri diğer görevleri yerine getirmek. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

116 116 Bilgi İşlem Daire Başkanlığı: Madde 34 - Bilgi İşlem Daire Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Üniversitedeki bilgi işlem sistemini işletmek; eğitim, öğretim ve araştırmalara destek olmak, b) Üniversitenin ihtiyaç duyacağı diğer bilgi işlem hizmetlerini yerine getirmek. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

117 117 Fakülte ve Yüksekokulların Yönetsel Örgütü Bilindiği gibi bir üniversite içerisinde çeşitli fakülte ve yüksekokullar bulunur. Üniversitelerin yerleşim durumuna göre merkezi (kampus) ve merkezi olmayan yapılardan söz edilebilir. Bir kampus yapısı içerisinde yer alan fakülte ve yüksekokullarda, fakülte ve yüksekokul sekreterine bağlı yeteri kadar uzman ve personelden oluşan sekreterlik, fakültenin ya da yüksekokulunu yönetsel işlerini yürütür. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

118 118 Fakülte ve Yüksekokulların Yönetsel Örgütü 124 sayılı KHK’nin 38. Maddesine göre, merkezi olmayan bir yerleşim düzeninde fakülte ya da yüksekokullar ile üniversite rektörünü bulunduğu şehirden başka şehirdeki fakülte ve yüksekokullarda yönetsel yapı daha farklı düzenlenir. öğrenci işleri, personel, kütüphane, mali işler, yayın ve destek hizmetleri Böyle fakültelerde fakülte yönetim kurulu, fakülte sekreteri ile sekreterlik bürosundan ve gereksinime göre kurulacak öğrenci işleri, personel, kütüphane, mali işler, yayın ve destek hizmetleri biriminden oluşur. Yüksekokul yönetsel örgütü de yüksekokul sekreteri ile sekreterlik bürosundan ve gereksinime göre kurulacak öğrenci işleri, personel, kütüphane, mali işler ve destek hizmetleri birimlerinden oluşur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

119 119 Kütüphane Örgütlenmesi Görüldüğü gibi 2547 sayılı kanun ve ona bağlı olarak çıkarılan 124 sayılı KHK üniversitelerin yerleşim durumuna göre iki farklı kütüphane örgütlenmesi ortaya çıkarmıştır. Merkezi Kütüphane: Merkezi Kütüphane: Kampus esasına göre kurulan üniversitelerde görülen, üniversitedeki tüm kütüphane hizmetlerinin bir merkezde toplandığı kütüphane modeli Merkezi Olmayan Kütüphane: Merkezi Olmayan Kütüphane: Üniversitelerin farklı yerleşim birimlerine dağıldığı durumlarda görülen kütüphane hizmeti türü. Bu modelde üniversite merkez kütüphanesinin yanı sıra fakülte kütüphaneleri de bulunur. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

120 120 Üniversite Kütüphanelerinde Personel Politikası Bir kuruluşu oluşturan en önemli öğelerden birini insan faktörünün oluşturduğu tartışmasız benimsenen bir olgudur. Üniversite kütüphaneleri için de durum böyledir. Ülkemizde üniversite kütüphanelerinde personel rejimini üç boyutta ele almak mümkündür. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanları Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanları Meslek Elemanları Meslek Elemanları Diğer Görevliler Diğer Görevliler BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

121 121 Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanları (KDDB) taşımamaktadır. 124 sayılı KHK’nin 33. Maddesi KDDB’nin görev ve sorumluluklarını belirlemiş olmakla birlikte, başkanların hangi ilkelere göre atanacağını gösteren bir hüküm taşımamaktadır. başkanların yükseköğretim çıkışlı olmalarının ve belli bir süre kamu hizmeti yapmış olmalarının Ancak başkanların birinci derecede bir kadroda görev yapmaları öngörüldüğü için, yükseköğretim çıkışlı olmalarının ve belli bir süre kamu hizmeti yapmış olmalarının gerektiği sonucuna varılabilir. atanması, rektörlerin görüşlerine bağlı olarak Ne var ki konu ile ilgili olarak mevzuatta bir ölçüt bulunmadığı için üniversite kütüphane ve dokümantasyon daire başkanlarının atanması, rektörlerin görüşlerine bağlı olarak yapılmaktadır. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

122 122 Meslek Elemanları Bu grup lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde bilgi ve belge yönetimi, kütüphanecilik, arşivcilik ya da dokümantasyon enformasyon eğitimi almış bilgi ve belge yönetimi, kütüphanecilik, arşivcilik ya da dokümantasyon enformasyon eğitimi almış görevlilerden oluşur. Üniversite kütüphanelerinde çalışan bu niteliklere sahip kişiler tabi oldukları personel yasalarına göre iki grupta toplanırlar. a. Akademik Statüye Sahip Uzaman Kütüphanecileri b. Kütüphaneciler BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

123 123 a. Akademik Statüye Sahip Uzaman Kütüphanecileri 2547 sayılı kanunu, üniversite kütüphanelerinde akademik kadrolu kütüphaneci çalıştırılmasına olanak sağlamaktadır. Yasanın 12. maddesi bu konuda şunları söylemektedir. Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı olarak ilgili olan, özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren bir işle laboratuarlarda, kitaplıklarda, atölyelerde ve diğer uygulama alanlarında görevlendirilen öğretim yardımcılarıdır. Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı olarak ilgili olan, özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren bir işle laboratuarlarda, kitaplıklarda, atölyelerde ve diğer uygulama alanlarında görevlendirilen öğretim yardımcılarıdır. kütüphanecilerin özlük hakları konusunda 2914 sayılı yasanın hükümleri geçerlidir 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunun 3. Maddesi de öğretim yardımcılarının araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim öğretim planlamacılarından oluştuğunu belirtmektedir. Sözü edilen bu kadrolara atanan kütüphanecilerin özlük hakları konusunda 2914 sayılı yasanın hükümleri geçerlidir. Uygulamada bu kadrolara atananların büyük çoğunluğunu kütüphanecilik eğitimi alan üniversite mezunları oluşturmaktadır. Ancak diğer uzmanlık alanlarında kişiler de, mevzuatta açık ifadeler bulunmadığı için bu kadrolara atamaları yapılabilmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

124 124 b. Kütüphaneciler 657 sayılı DMK kapsamında düzenlenen kütüphaneciler Üniversite kütüphanelerinde özlük hakları 657 sayılı DMK kapsamında düzenlenen kütüphaneciler bu gruba girer ve yasanın Genel İdare Hizmetleri sınıfında yer alırlar. Mart 2000 tarihine kadar, üniversite kütüphanelerinde kütüphanecilerin tanımı yapılmamış ve diğer mesleklerden kişiler de kütüphaneci kadrosuna atanabilmişlerdir. 8 Mart 2000’de yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükseltme Yönetmeliği’nde 8 Mart 2000’de yayımlanan Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükseltme Yönetmeliği’nde kütüphanecilik bir uzmanlık alanı olarak tanımlanmakta ve kütüphaneci kadrosuna atanabilmek için ilgili bölümlerden lisans derecesi alınması koşulu getirilmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

125 125 Yükseköğretim Üst Kuruluşları İle Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükseltme Yönetmeliği’ İlgili yönetmelik uyarınca YÖK kurumlarında çalışan personel çeşitli hizmet gruplarına ayrılmıştır. Yönetim hizmetleri grubu Genel idare hizmetleri grubu Koruma ve güvenlik hizmetleri grubu Bilgi işlem hizmetleri grubu Teknik hizmetler grubu Sağlık hizmetleri grubu Hukuk, araştırma planlama ve eğitim grubu Meslek hizmeti grubu BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

126 126 Kütüphaneciler, mütercim, antrenör, sinema TV uygulayıcıları ile birlikte meslek hizmeti grubu içerisinde tanımlayan yönetmelik, üniversite kütüphanelerinde kütüphaneci kadrolarına atanabilmek için şu koşulları getirmektedir. 1. Dört yıllık fakülte veya yüksek okulların kütüphanecilikle ilgili bölümlerinden mezun olmak, 2. Son sicil notunun olumlu olması kaydıyla son üç yıllık sicil notu ortalaması iyi derecede olmak, 3. Sınav tarihi itibarıyla yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarında en az üç yılını geçirmek kaydıyla, beş yıl hizmeti bulunmak, 4. 21/8/1982 tarihli ve sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin 8. ve 9. maddelerine göre ceza almamış olmak. İlk atmalarda süre ve sicil kaydının aranmayabileceği de yine yönetmelik hükümleri içerisinde yer almaktadır. YÖK kapsamında görevli personelin görevde yükselme sınavlarına katılabilmesi için YÖK Kurulu başkanlığının belirleyeceği tarihlerde personel daire başkanlarınca düzenlenecek en az iki, en çok sekiz hafta görevde yükseltme eğitimine ve sınavına katılmaları gerekmektedir. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

127 127 c. Diğer Görevliler Kütüphanecilik eğitimli olmayan ilkokul çıkışlılardan yükseköğrenim mezunlarına kadar geniş bir yelpazeyi içeren bu grup, üniversite kütüphanelerinde sayıca en kalabalık grubu oluşturmaktadırlar. Bunların çok küçük bir kesimi 2914 sayılı yasa kapsamında akademik kadrolarda istihdam edilirken, önemli bir kısmı 657 sayılı yasa kapsamında görev yapmaktadırlar. BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı

128 128 İÇİNDEKİLERİ BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı


"1 BİLGİ HİZMETLERİ MEVZUATI BBY 404 Ders Sorumlusu Yrd. Doç. Dr. Özgür Külcü BBY 404 Bilgi Hizmetleri Mevzuatı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları