Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AKARSU AŞINDIRMA ŞEKİLLERİ 7-11 NİSAN. FİZİKSEL AŞINDIRMA VE KİMYASAL AŞINDIRMA Kimyasal Aşındırma:Toprak ve kayaların erimesi yoluyla olur. Kayaların.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AKARSU AŞINDIRMA ŞEKİLLERİ 7-11 NİSAN. FİZİKSEL AŞINDIRMA VE KİMYASAL AŞINDIRMA Kimyasal Aşındırma:Toprak ve kayaların erimesi yoluyla olur. Kayaların."— Sunum transkripti:

1 AKARSU AŞINDIRMA ŞEKİLLERİ 7-11 NİSAN

2 FİZİKSEL AŞINDIRMA VE KİMYASAL AŞINDIRMA Kimyasal Aşındırma:Toprak ve kayaların erimesi yoluyla olur. Kayaların yapısına suyun sıcaklığına ve içindeki CO2 miktarına bağlıdır. Mekanik Aşındırma:Akarsuların toprak ve kayalardan parçalar koparması ile oluşur -Akarsuyun mekanik aşındırma gücü şu etkenlere bağlıdır: -a) Su Miktarı (Akım) -b) Akış Hızı -c) Yük Miktarı -d) Zeminin Özelliği 2

3 AKARSULARIN AŞINDIRMA ŞEKİLLERİ 1) VADİLER Akarsuların yataklarını derine ve yana aşındırması ile oluşan ve sürekli inişi olan uzun çukurlardır. Değişik şekilleri vardır. a) Boğaz Vadi -Eğimin fazla ve arazinin sert olduğu yerlerde oluşan dik yamaçlı derin vadilerdir. - Kızılırmak, Yeşilırmak, Fırat, Sakarya yüksek dağ sıralarını enine yarıp geçer. - Boğaz vadiler aynı zamanda doğal geçittir, bu sebeple ulaşım açısından önemlidir (Örneğin Gülek Geçidi). 3

4 b) Çentik Vadi - Akarsuların kaynak kısımlarında sert arazilerde oluşan V şeklindeki genç vadilere denir. - Ülkemizde en yaygın vadi tipi olup dağlık alanlarda, özellikle Doğu Karadeniz’de görülür. c) Kanyon Vadi - Akarsuların sert kalkerli arazilerde kademeli olarak derinleşmesi ve enlemesine aşındırmalara bağlı oluşan basamaklı vadilere denir. - Türkiye’de pek yaygın değildir. Akdeniz Bölgesi’ndeki Göksu bu tür bir vadidir. 4

5 d ) Yatık Yamaçlı Vadi - Yumuşak yapılı arazilerde akarsuların enlemesine fazla aşındırma yapması sonucu oluşan yamaç eğimi az vadilerdir. e) Alüvyonlu Geniş Tabanlı Vadi -Akarsuların düz ovalarda kendi alüvyonlarının içinde akarken oluşturduğu vadi tipidir. -Özellikle Ege Bölgesi'nde Batı Anadolu’da yaygındır. -Murat, Kızılırmak, Fırat, Seyhan bu tür akarsulardır. 5

6 2 ) MENDERESLER -Yatak eğiminin azaldığı yerde akarsuyun büklümler yaparak akmasına denir. -Ege Bölgesinde Büyük Menderes ve Küçük Menderes bu tür vadilerdendir. 3) DEV KAZANI - Akarsuların çağlayanlar (şelaleler) yaparak döküldükleri yerlerde aşınma sonucu oluşan çukurluklara dev kazanı denir. -Tortum (Erzurum), Muradiye (Van), Düden, Manavgat (Antalya)’da dev kazanlarına rastlanır. 6

7 4) Sekiler (Taraçalar) - Yatağını alüvyonlarla dolduran akarsuların bulunduğu arazinin yeniden yükselmesi (epirojenez) sonucu yatağını tekrar derinleştirmesiyle oluşan eski vadi tabanının yukarıda basamak halinde kaldığı yerlere seki (taraça) denir. 5) Peribacaları - Volkanik arazilerde selinti sularının aşınmaya karşı farklı dirençteki tabakaları aşındırması sonucunda oluşur. -Ülkemizde Nevşehir, Ürgüp – Göreme ve Avanos’ta yaygındır. 7

8 6) Peneplen (Yontukdüz) -Akarsuların yüksek yerleri aşındırıp çukurlukları doldurmasıyla arazi zamanla hafif dalgalı bir düzlük haline gelir. -Ürgüp – Göreme, Gaziantep, Şanlıurfa Platolarında 7) Kırgıbayır (Badlands) - Daha çok sağanak yağışların görüldüğü yarı kurak arazilerde meydana gelen girintili çıkıntılı yer şekli. -Türkiye’de, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaygındır. 8

9 Türkiye'de Akarsu Biriktirme Şekilleri 1. Birikinti Konisi Akarsular, eğimin azaldığı yamaç eteklerinde taşıdıkları alüvyonları koni şeklinde biriktirirler. 2. Dağ Eteği Ovası Birikinti konilerinin birleşmesiyle oluşmuş dalgalı ovalardır. 3. Dağ İçi Ovası -Dağlık alanların iç kısımlarında eğimin azaldığı yerdeki birikmeler sonucu oluşmuştur. -Türkiye’de Doğu Anadolu Bölgesi’nde yaygındır. 9

10 4. Taban Seviyesi Ovası -Akarsuyun deniz veya göle yaklaştığı ve eğimin azaldığı yerde görülen ovalardır. 5. Deltalar - Akarsuların getirdiği alüvyonların deniz veya göle ulaştığı yerde biriktirmesiyle oluşan verimli ovalardır. -Türkiye’de Çukurova, Bafra, Çarşamba, Silifke Ovaları delta özelliğindedir. 10


"AKARSU AŞINDIRMA ŞEKİLLERİ 7-11 NİSAN. FİZİKSEL AŞINDIRMA VE KİMYASAL AŞINDIRMA Kimyasal Aşındırma:Toprak ve kayaların erimesi yoluyla olur. Kayaların." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları