Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITSAL HASTALIKLAR 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITSAL HASTALIKLAR 1."— Sunum transkripti:

1 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITSAL HASTALIKLAR 1

2 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 2 Kromozomlarda taşınan bazı özellikler canlı için hastalık etkeni olabilmektedir. Canlıda hastalığa neden olan genler bu hastalığın nesilden nesile aktarılmasına yol açmaktadır. Eşey kromozomları cinsiyeti belirlediği gibi bazı hastalık genlerini de taşır. Bu hastalıklardan en çok bilinenleri renk körlüğü ve hemofilidir.

3 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 3 Renk Körlüğü X kromozomu üzerinde çekinik bir genle taşınır. Y kromozomunda bulunmaz. En yaygın görülen tipi kırmızı ve yeşil renklerin ayırt edilememesi durumudur. Renk körlüğü kadınlara oranla erkeklerde daha fazla görülür.

4 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 4 R = normal r = renk körü

5 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 5 ÖRNEK: Taşıyıcı bir dişi ile renk körü bir erkeğin çocuklarındaki renk körü görülme olasılıklarını bulunuz. R = normal r = renk körü X R X r XrYXrY XRXR X r X R X r XRYXRYXrXrXrXr X r Y X r Y Taşıyıcı dişiRenk körü erkek X Gamet Taşıyıcı dişi %25 Normal erkek %25 Renk körü dişi %25 Renk körü erkek %25 Kız çocuğu renk körü ise baba mutlaka renk körüdür. Erkek çocukları renk körü ise anne mutlaka renk körü genini taşır.

6 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 6 1. birey 2. birey XRXR XrXr XrXr Y X R X r Taşıyıcı dişi X r Renk körü dişi X R Y Normal erkek X r Y Renk körü erkek X R X r XrYXrY Taşıyıcı dişiRenk körü erkek X

7 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM XRYXRY XRXrXRXr XRYXRY X R X R veya X R X r XrYXrY Yandaki soyağacı bir ailedeki bireylerin renk körlüğü hastalığıyla ilgili fenotiplerini göstermektedir. Renk körü olan birey taranmıştır. Buna göre bireylerden hangilerinin renk körü bakımından genotipi kesin olarak söylenemez? Sağlam fenotipli erkek birey Renk körü erkek birey Sağlam fenotipli dişi birey XRYXRY X R X R veya X R X r

8 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 8 Hemofili X kromozomu üzerinde çekinik bir genle aktarılır. Y kromozomunda bulunmaz. Bu bireylerde yaralanma anında kan pıhtılaşamaz ya da çok yavaş pıhtılaşır. Bunun için kan kaybından ölebilirler.

9 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 9 H= normal h= hemofili

10 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 10 ÖRNEK: Normal bir dişi ile hemofili bir erkeğin çocuklarındaki hemofili görülme olasılıklarını bulunuz. H = normal h = hemofili X H X H XhYXhY XHXH X H X H X h XHYXHYXHXhXHXh X H Y X h Y Normal dişiHemofili erkek X Gamet Taşıyıcı dişi %25 Normal erkek %25 Taşıyıcı dişi %25 Normal erkek %25 % 50 taşıyıcı dişi %50 normal erkek

11 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM birey 2. birey XHXH XHXH XhXh Y X H X h Taşıyıcı dişi X H X h Taşıyıcı dişi X H Y Normal erkek X H Y Normal erkek X H X H XhYXhY Normal dişiHemofili erkek X

12 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 12 Orak Hücreli Anemi: Çekinik bir genle taşınan bir hastalıktır. Kişinin alyuvarlarının biçimi bozulur ve orak şeklini alır. Bundan dolayı da alyuvarlar yeteri kadar oksijen taşıyamaz. Kılcal damarları tıkayarak doku ve organlara yeterli miktarda oksijen gitmesini engeller.

13 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 13 Down Sendromu: Vücut kromozomlarından 21 numaralı kromozomda gelişen bir anormallik sonucu iki yerine üç tane kromozom yer alır. Kromozom sayısı 47’ye yükselir ve Down sendromu ortaya çıkar. Down sendromlu bireylerin dış görünüşü birbirine benzer. Geniş elli, kısa ve geniş boyunlu, çekik gözlü, kısa parmaklı ve tıknaz vücutludur. Bu bireylerde zeka engelliliği görülür.

14 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 14 DİŞİERKEK X Gamet Down Sendromlu Dişi Down Sendromlu Erkek 44+XX 44+XY 23+X 21+X 45+XX45+XY43+XX43+XY 22+X22+Y Ölür

15 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 15 Balık pulluluk, altı parmaklılık, yapışık parmaklılık çekinik bir gen ile taşınan kalıtsal hastalıklardır.

16 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 16 Akraba Evliliği ve Sakıncaları Akraba evliliği aralarında kan bağı bulunan bireylerin evlenmesidir. Kalıtsal hastalıkların çoğu çekinik genlerle taşınır. Çekinik genlerle taşınan bu hastalıkların ortaya çıkması için iki hastalık geninin yan yana gelmesi yani arı döl (homozigot) durumda olması gerekir. Akraba evliliklerinde hem annenin hem de babanın aynı hastalık yapıcı çekinik geni taşıma ihtimali, akraba evliliği yapmayanlara göre daha fazladır.

17 FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM 17 Genetik hastalıkların teşhis ve tedavisinde bilimsel ve teknolojik gelişmelerden yararlanılarak hastalığın görülme olasılığı azaltılmaya çalışılmakta ancak bu çalışmalar henüz tüm hastalıkların tedavisine kesin çözümler getirememektedir. Günümüzde gen analizi ile yöntemi kullanılarak hamileliğin ilk üç ayında birçok hastalığın tanısı konulabilmekte ve tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi çalışmaları sürmektedir. Biyoteknolojik yöntemlerle insana ait insülin geni bakterilere aktarılarak daha ucuz ve daha bol insülin hormonu üretimi yapılmaktadır. Bu sayede kalıtımsal olan şeker hastalığı tedavi edilebilmektedir.


"FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM KALITSAL HASTALIKLAR 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları