Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DEÜ İZİSYÖM FARKINDALIK TOPLANTISI-7 BÜTÜNLEŞİK TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ 12 Mart 2008 - İZMİR ENVER YASER KÜÇÜKGÜL DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DEÜ İZİSYÖM FARKINDALIK TOPLANTISI-7 BÜTÜNLEŞİK TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ 12 Mart 2008 - İZMİR ENVER YASER KÜÇÜKGÜL DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK."— Sunum transkripti:

1

2 DEÜ İZİSYÖM FARKINDALIK TOPLANTISI-7 BÜTÜNLEŞİK TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ 12 Mart İZMİR ENVER YASER KÜÇÜKGÜL DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BUCA-İZMİR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ Tehlikeli Atıkların Niteliği, Bertaraf Teknikleri ve YAKMA

3 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Bu Sunumda Tehlikeli Atıkların Yönetimi Konusunda;  Tehlikeli atık nedir,nedir, kaynakları,kaynakları, türleri,türleri, miktar,miktar,  Bertaraf yöntemleri  Yasalarla yükümlenilen hususlar hakkında kısaca bilgiler tartışılacaktır

4 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL  Canlılara, malzemelere, çevreye zarar verebilecek her türden maddeye “tehlikeli ve zararlı” madde adı verilir.  Genel anlamda tehlikesiz veya zararsız diye bir madde yoktur.  Tehlikelilik ve zararlılık madde miktarına, temas edilen zamana, türe, miktara ve diğer maddelerin varlığına göre yorumlanacak bir kavramdır. Çevresel Risk = f(tehlike x maruziyet) Çevresel Risk = f(tehlike x maruziyet) TEHLİKELİ VE ZARARLI MADDE

5 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL, ATIK ÜRETİMİ Maden ve petrol üretiminden Maden ve petrol üretiminden Tarımdan Tarımdan Endüstriden Endüstriden Evsel faaliyetlerden Evsel faaliyetlerden Arıtılmış veya arıtılmamış çamurlardan Arıtılmış veya arıtılmamış çamurlardan kaynaklanmaktadır.

6 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL, Tehlikeli madde ambalajı üzerindeki sembollerden tanınabilir  Yanıcı  Patlayıcı  Zehirli  Tahriş edici  Korozif  Çevreye zararlı

7 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerin Atıkları katı, sıvı veya gaz formda olan;  Düşük dozlarda bile insanlar ve hayvanlar için öldürücü,  İnsan ve diğer canlı formlar için toksik, kanserojen, mutajen ve teratojen etkiye sahip,  Düşük sıcaklıklarda alevlenebilme özelliği olan,  Patlayıcı, korozif ve reaktif maddelerdir.

8 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL, Tehlikeli Atık Türleri a) Toksik Atıklar b) Korozif Atıklar c) Yanıcı - Parlayıcı Atıklar d) Reaktif Atıklar

9 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL, Tehlikeli Atık Türleri a) Toksik Atıklar Düşük dozlarda dahi insan için öldürücü, geri dönüşümü olmayan bir hastalığa sebep olan ya da belirgin bir katkısı olan, Düşük dozlarda dahi insan için öldürücü, geri dönüşümü olmayan bir hastalığa sebep olan ya da belirgin bir katkısı olan, İyileşebilecek hastalıkları olumsuz yöne dönüştüren kimyasalları içeren atıklardır. İyileşebilecek hastalıkları olumsuz yöne dönüştüren kimyasalları içeren atıklardır. b) Korozif Atıklar pH 12.5 olan bazlar Çeliği yılda 6 mm’den fazla aşındıran kimyasal maddeler

10 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Tehlikeli Atık Türleri c) Yanıcı - Parlayıcı Atıklar Oksitleyici olan maddeler, Parlama noktası 50 °C'den az olan, Sürtünme ile alev alabilen, Nemi absorblayarak alev alabilen, Kendiliğinden kimyasal değişimlere uğrayarak alev alabilen, maddelerdir. d) Reaktif Atıklar d) Reaktif Atıklar Kararsız ve su ile hızla reaksiyona girerek parlayıcı karışımlar oluşturan, Isıtıldığı zaman bozunan veya çarpmalara karşı hassas olan maddelerdir.

11 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Tehlikeli Atıklar İçin Mühendislik Sınıflaması Sulu inorganik atıklar Çoğunluğu su olmasına rağmen asidik/bazik ve/veya derişik tehlikeli inorganik çözeltileri içeren sıvı atıklar (örneğin; ağır metaller, siyanür vb.) Galvanizlemeden gelen atık sülfirik asit Metal bitirme işlemlerinden gelen kostik çözeltileri Elektronik sanayinde kullanılan amonyaklı çözeltiler Elektro kaplama daldırma sıvıları Hidrometalurjiden gelen konsantreler Sulu organik atıklar Çoğunluğu su olmasına rağmen derişik veya seyreltik tehlikeli organik çözeltileri içeren sıvı atıklar (örneğin; pestisitler.) Pestisit kaplarının yıkama suları Reaktör veya formülasyon tanklarının yıkama suları Organik sıvılar derişik veya seyreltik tehlikeli organik çözeltileri içeren sıvı atıklar Kuru temizleme veya metal sektöründen gelen atık halojenler Damıtma kalıntıları

12 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Yağlar Petrol türevlerini içeren sıvı atıklar İçten yanmalı motorların yağları Ağır iş makineleri ve türbinlerin yağları Makine üretiminde kullanılan torna ve kesme yağları Kirlenmiş fueloil

13 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL İnorganik çamurlar Çamurlar, tozlar, katı ve akışkan olmayan tehlikeli inorganik maddeler Atıksu arıtma tesisleri çamurları, Klor üretiminde kullanılan civalı hücre kalıntıları Demir-çelik sektöründe emisyon kontrolü amacıyla toplanan tozlar Koklaşma fırını atıkları Koklaşmada kullanılan kireç atıkları Korm işleyen metal sektörü talaş ve kalıntıları Organik çamurlar Katran, çamurlar, katılar, akışkan olmayan organik tehlikeli atıklar Boyama işlemleri çamurları Katran ve boya üretim kalıntıları İlaç sanayi atık filtre kekleri Fenol distilasyonu kalıntıları Solvent atıkları ile kirlenmiş topraklar Yağ emülsiyonları ile kirlenen katılar

14 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ( tarih ve sayılı RG)  tutuşabilir  reaktif  yakıcı (oksitleyici)  Biyolojik (tıbbi, enfekte)  patlayıcı  biyolojik  aşındırıcı (korozif)  zehirli  patojenik  kanserojen - mutajen - mutajen - teratojen - teratojen  tahriş edebilir  çevresel olarak tehlikeli olabilen Maddelerin atıkları TEHLİKELİ ATIK olarak kabul edilmektedir. Radyoaktif maddeler ve enfekte atıklar ayrı yönetmelik hükümlerine tabidir.

15 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Atık profilinin belirlenebilmesi için genel olarak aşağıdaki bilgilerin bilinmesi gerekir:  Kimyasal bileşim  Çeşitli ağır metal derişimleri  İnorganik kirleticilerin derişimleri  Organik kirleticilerin derişimleri  Fiziksel özellikleri: fiziksel hal fiziksel hal katı içeriği ve tipi katı içeriği ve tipi varsa değişik fazların (katı, sıvı, gaz) miktarı varsa değişik fazların (katı, sıvı, gaz) miktarı parlama, kaynama ve donma noktaları parlama, kaynama ve donma noktaları  pH  tehlikeli özelliklerin tanımlanması (MSDS)

16 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Tehlikeli Atıkların Miktarı ABD Dünya nüfusunun % 5’ni barındırır Dünya nüfusunun % 5’ni barındırır Fakat toplam atıkların % 33’ünü üretmektedir Fakat toplam atıkların % 33’ünü üretmektedir Amerika Birleşik Devletleri için belirlenen tehlikeli atık miktarı 1 ton/yıl/kişi 1 ton/yıl/kişi Bu atıkların 50 milyon tonu kayıt dışı olarak Havaya, Havaya, Suya ve, Suya ve, Toprağa verilmektedir Toprağa verilmektedir

17 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Tehlikeli Atıkların Miktarı Ülkemizde ne kadar olduğunu söylemek bir çok nedenden dolayı oldukça zordur. Varillerin bulunduğu hafta basından: Milliyet Gazetesi 3 ocak 2006; İstanbul Çevre ve Orman İl Müdürlüğü 2005 durum raporu: “İstanbul’da ton üretilmekte İZAYDAŞ’a sadece tonu gitmektedir” Aynı hafta Kimya Sanayicileri Derneği: ton tehlikeli atıklarının oluştuğunu bildirdi Ayni Hafta Çevre ve Orman Bakanı; ton Dr. Aydın YILDIRIM Çevre Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı 17 Mayıs 2005 yaklaşık 2.6 milyon ton/yıl

18 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Tehlikeli Atıkların Miktarı ÇEVRE BAKANLIĞI “LIFE ‘HAWAMAN’ PROJESİ ‘HAWAMAN’ : TÜRKİYE’DE ENDÜSTRİDEN KAYNAKLANAN TEHLİKELİ ATIKLARIN YÖNETİMİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ PROJESİ 3 TEMMUZ 2007 Bakanlığın resmi açıklaması !!! Türkiye’deki TA Miktarı: ton/yıl Dikkat proje yeni başladı, ilk toplantıda duyurulan bu sayılar, Ancak bu projenin amacı 3 yıl sonunda atık miktarını belirlemekti

19 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL TZA miktarını ülkemiz için ABD’de belirlenen değerin  1/4’ünü alırsak 0.25 ton/yıl/kişi * 70 milyon = 17.5 milyon ton  1/5’ini alırsak 0.2 ton/yıl/kişi * 70 milyon = 14 milyon ton olarak ifade edebiliriz (Muallaklı ve özel atıklar hariç)

20 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Evsel Atıklar Zararsızmıdır?  Başta su kirliliği olmak üzere sağlıkla ilgili sayısız problemlere yol açabilen atıklardır  500’den çok türde patojenik bakteri, virüs ve parazit içerirler

21 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Sıradan bir ev Kimyasal ev TV & Bilgisayar Kişisel bakım/Kozmetikler Temizlik maddeleri & Pestisitler Yerdöşemesi Mobilya Döşeme Mobilyalar Otomobil

22 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL

23 Atıkların çevresel taşınımları

24 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Derişim, besin zinciri basamağı yükseldikçe artar, Kirleticilerin magnifikasyonu Kirleticilerin magnifikasyonu PCBs: karaciğer & böbrek tahribatı, hatalı doğum, hormonal değişim, tümör, vb. PCBs (polychlorinated biphenyls)

25 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Çevresel Unsurlar Arası ilişkiler Su Hava Kalitesi Ozon Azalışı ÇölleşmeOrmanlar Sülfat Aerosolüİklim Değişikliği Biyolojik çeşitliliğin azalışı

26 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL ÇEVRESEL ALGILAMA HaftaYıl ÖmürboyuGelecek kuşaklar Aile Toplumsal Ulusal Dünya ÇOK ÖNEMLİ KISMEN ÖNEMLİ AZ ÖNEMLİ ÖNEMSİZ Küresel ısınma Tehlikeli ve Zararlı Maddeler Hava Kirliliği

27 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Çevresel Sorunları Görebilmenin Birinci Adımı Yasalara Sahip Olmaktır  Yeterli içerikte ve kapsamda yasa çıkarmak,  Yasaları yürürlüğe koymak,  Hukukun üstünlüğü kavramını hiçbir şekilde çiğnememek

28 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL TEHLİKELİ ATIK KİRLİLİĞİNİN AZALTILMASI Atık Azaltımı: Çoğu tehlikeli ve zararlı madde problemi erken dönemlerde atık indirgeme ve atık azaltımı ile önlenebilir. Atık azaltımı arıtma işlemlerini de içerir. Kaynaklar atıkla mücadeleyi 4R ile tanımlar: 1. Reduction: Atıkların Azaltımı 2. Reuse: Atıkların Tekrar Kullanımı 3. Recovery: Atıkların Geri Kazanımı 4. Recycle: Atıkların Geri Dönüşümü

29 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Kirliliğin Önlenmesi Kaynak azaltılması Geri Dönüşüm Arıtma Bertaraf

30 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Tehlikeli atık yönetim aşamaları

31 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL TEHLİKELİ ATIK KİRLİLİĞİNİN AZALTILMASI Daha az atık üretimi için aşağıdaki hususları dikkate almakta yarar vardır; Evde ve endüstride akıllı atık yönetim sürecini uygulamak Evde ve endüstride akıllı atık yönetim sürecini uygulamak Daha az tehlikeli maddelerin kullanılması Daha az tehlikeli maddelerin kullanılması Geri dönüşüm ve tekrar kullanım Geri dönüşüm ve tekrar kullanım İşlem modifikasyonları İşlem modifikasyonları Bertaraf Bertaraf

32 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Atıkların Azaltımında Geri Dönüşüm Atıkları geri kazandırabilmek için şu 4 başlık altıda çalışmalar yapılabilir. Bunlar : 1. Atıkları aynı ürünü elde etmek için kullanmak 2. Atıkları farklı bir ürünün hammadesi olarak kullanmak 3. Kirlilikle mücadele ve atıkların muhtemel tehlikelerini giderme 4. Enerji dönüşümü Geri dönüşüm, atık maddenin kimyasal yapısını bozmadıysa direk olarak hammadde gibi kullanılabilir. Atık madde farklı bir endüstri alanında kullanılmak üzere farklı bir maddenin üretiminde işlenebilir.

33 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL Tehlikeli atıkları neden arıtmalıyız?  Bir gram kurşun L suyu içilemez hale getirir,  Arsenik için güvenli limit ne olmalıdır?  Bir damla yağ 25 litre suyu içilemeyecek şekilde kirletir  Bir gram 2,4 D 10 milyon litre suyu içilemeyecek şekilde kirletir !!!!!  Bir gram of PCBs 1 milyar litre yüzeysel suda canlı yaşamını engeller!!!!!   1 galon benzin (3.85 L) 50,000 kişinin içme suyunu kirletir

34 ENVER Y. KÜÇÜKGÜL ISIL YÖNTEMLER


"DEÜ İZİSYÖM FARKINDALIK TOPLANTISI-7 BÜTÜNLEŞİK TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ 12 Mart 2008 - İZMİR ENVER YASER KÜÇÜKGÜL DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları