Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM YRD.DOÇ.DR.ŞEVKİ HAKAN EREN ACİL TIP AD.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM YRD.DOÇ.DR.ŞEVKİ HAKAN EREN ACİL TIP AD."— Sunum transkripti:

1 ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM YRD.DOÇ.DR.ŞEVKİ HAKAN EREN ACİL TIP AD.

2 Amaç Zehir ve zehirlenme nedir? Hangi durumlarda hastanın zehirlendiğinden şüphelenilmelidir? En sık hangi zehirlenmeler görülür? Akut dönemde zehirlenme vakasına yaklaşım nasıl olmalıdır? Zehirlenmede 1. ve 2. basamak hekimlerinin rolü nedir?

3 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Sınıflama Klinik ve Laboratuvar Tanı Tedavi Prognoz Sık karşılaşılan zehirlenmeler

4 Zehir; ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM TANIM Ağız yoluyla alındığında absorbe, inhale veya enjekte edildiğinde organizmaya zarar veren, toksik belirtilere yol açan, bazen de yaşamı tehdit eden bir maddedir. Besinler, ilaçlar, bitkiler, kimyasal bileşikler, endüstriyel atıklar, örümcek, yılan, akrep toksinleri...

5 Zehirlenme; Toksik veya toksik dozda alınan nontoksik bir maddenin vücuda zarar verecek miktarda ve değişik yollardan alınması sonucu organizmada bazı belirti ve bulguların ortaya çıkmasıdır ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM TANIM

6 Oluş şekli bakımından; - Çevresel (bitkisel, hayvansal) - Endüstriyel - Ev kazaları - Mesleksel - İntihar amaçlı - Cinayet - Savaş - Kaza ile olan zehirlenmeler Kapsadığı kitle bakımından; - Yaygın - Bireysel zehrilenmeler olarak sınıflandırılabilir Oluş süresi bakımından; - Akut - Kronik ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM SINIFLAMA

7 EPİDEMİYOLOJİ Gelişmiş ülkelerde Gelişmekte olan ülkelerde Trafik kazalarıYanıklar Boğulma, sudaZehirlenmeler DüşmeTrafik kazaları Zehirlenmeler

8 Ülkemizde çocuklarda zehirlenmeler trafik kazası, düşme ve yanıklardan sonra 4. sırada görülen kaza çeşididir Zehirlenmeler ‘’Bildirimi Zorunlu Hastalıklar’’ listesinde yer almaktadır Her ölen vakaya karşılık kurtarılan veya sakat kalan olduğu bildirilmiştir ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM EPİDEMİYOLOJİ

9 1997 yılında Türkiye’nin 38 sağlık kuruluşunun verilerine dayanarak yapılan bir çalışmada 5077 zehirlenme olgusu incelenmiş, zehirlenmelerin toplam acil olgulara oranı %0,9 ve hastaların %54,7’sinin erkek cinsiyette olduğu saptanmış Türk Pediatri Arşivi 1998;33(3): ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM EPİDEMİYOLOJİ

10 Zehirlenmelerin %80’i 5 yaş altı çocuklardır İntihar amaçlı zehirlenmeler, yapılan bir çalışmada %6,7 oranında bulunmuş, olguların %71,4’ü kız cinsiyette olduğu saptanmış Aynı araştırmada ailelerin de yanlışlıkla çocuklarına zehirli maddeler vererek zehirlenmeye neden oldukları gösterilmiş Türk Pediatri Arşivi 1998;33(3): ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM EPİDEMİYOLOJİ

11 Yurdumuzda zehirlenmeler daha çok ilkbahar ve yaz aylarında görülmektedir Örneğin; Hidrokarbon, temizlik maddeleri, besin maddeleri; Yazın Karbonmonoksit zeh; Kışın İnsektisit zeh; Yaz ve Sonbaharda İlaç zeh; Her mevsimde görülebilmektedir ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM EPİDEMİYOLOJİ

12 Türkiye genelinde zehirlenme nedeni; %43.4 ilaçlar, %21.8 besin ve bitkiler, %8.5 insektisit ve pestisitler, %8 karbonmonoksit, %7.2 temizlik maddeleri, %5.4 hidrokarbon ve %5.7 nedeni bilinmeyenler İlaç zehirlenmeleri arasında en sık ağrı kesici ateş düşürücü ve sinir sistemine etki eden ilaçlar yer almaktadır

13 Anamnez Çevrede araştırma yapmak Sistemlerle ilgili bulguların araştırılması Laboratuvar incelemeleri Toksikolojik inceleme için örnek alma - Kan - İdrar - Mide içeriği - Saç ve tırnak örnekleri - Otopside alınan doku örnekleri Otopsi ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM TANI TANI

14 Zehirlenmelerde anamnez alınırken şu noktaların üzerinde durulmalıdır; Toksik maddenin cinsi Alınan miktar Zehirlenme yolu Alınış zamanı Önceden mevcut hastalık varlığı Zehirlenme belirtileri Yapılmış olan sağaltımlar Daha önce zehirlenme olup olmadığı Zehirlenme nedeni Birlikte zehirlenmiş olabilecek kişiler ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM TANI TANI

15 Toksik madde insan vücuduna; Gastrointestinal sistem Solunum sistemi Deri ve Mukozalar Parenteral yolla girebilir ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM KLİNİK KLİNİK

16 Zehirlenme ile getirilen hastada Vital bulgular (solunum, nabız, kan basıncı, vücut ısısı) Pupilla büyüklüğü ve reaktivitesi Bilinç durumu Cilt rengi, kusmuk ve nefesin kokusu ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM KLİNİK KLİNİK

17 Zehirlenme ile gelen hastaya yapılacak yol gösterici laboratuvar tetkikleri Tam kan sayımı Tam idrar tetkiki Pıhtılaşma testleri Sedimentasyon Radyolojik inceleme EKG, EMG, EEG Serum, dışkı, mide sıvısı, idrar, saç, tırnak, ve diğer dokularda toksik madde araştırması İstanbul Çocuk Kln Der 1983; 28: ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM LABORATUVAR LABORATUVAR Kan gazları, pH Kan elektrolitleri Glisemi, Keton

18 Zehirle Temasın Kesilmesi Ortamdan uzaklaştırma Dekontaminasyon Emilimin azaltılması Spesifik Antidot Tedavisi Emilen Maddenin Atılımının Arttırılması Adsorban maddelerin kullanımı Diyaliz, hemoperfüzyon İdrar atılımının arttırılması Destek Tedavisi Gözlem Karar Verme İstanbul Çocuk Kln Der 1993; 28: ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM TEDAVİ TEDAVİ

19 Kusturma yapılmaması gereken durumlar Bilinç bozukluğu Kuvvetli asit ve alkali alımı Nörolojik belirtilerin ortaya çıkması Hasta 6 aylıktan küçükse Hidrokarbon zehirlenmesi Gebeliğin son dönemleri Ağır kalp ve solunum sistemi hastalıkları Kontrol edilemeyen hipertansiyon ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM TEDAVİ TEDAVİ

20 Aktif kömürün multipl dozlarda verilmesi şu toksinlerin bertaraf edilmesini sağlar: Teofilin Karbamezepin Fenitoin Fenobarbital Digoksin ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM TEDAVİ TEDAVİ Salisilatlar Siklosporin Nortriptilin Amitriptilin Propoksifen - Spesifik Antidotlar - Lokal Antidotlar Aktif Kömür; Toksini efektif olarak emer ve sistemik emilimini önler Çocuklarda 1gr/kg dan PO veya NG veya daha ideali 10 gr kömür/gr alınan ilaç olacak şekilde

21 Zehirlenme olgularında Hastaların çok azı spesifik tedavi gerektirir. Büyük bir kısmı genel önlemlerle tedavi edilebilir Zehirlenmelerde prognozu belirleyen en önemli faktörlerden birisi başlangıçla tedavi arasında geçen süredir. Bu nedenle hasta oyalanmamalıdır

22 Hastanın gözlenmesi En az 48 saat gözlemde tutulmalıdır Hastaya ve etkene göre değişebilir

23 Türkiye’deki İlaç ve Zehir Danışma Merkezleri Refik Saydam Hıfzısıhha İlaç ve Zehir Danışma Merkezi ( (4 hat), ) Uludağ Üniversitesi İlaç ve Zehir Danışma Merkezi ( ) Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İlaç ve Zehir Danışma Merkezi ( ) Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi ( , / )


"ZEHİRLENMELERE YAKLAŞIM YRD.DOÇ.DR.ŞEVKİ HAKAN EREN ACİL TIP AD." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları